Кіріспе

Пирс Энтони Дилингхэм Джейкоб (Piers Anthony Dillingham Jacob; 1934 жылғы 6 тамызда туған) – американдық ғылыми фантастика және фэнтези жанрларындағы жазушы, Пирс Энтони деген атпен жариялайды. Ол ең белгілісі – фантастикалық Ксант әлемінде өтетін, ұзаққа созылған романдар сериясымен. Оның көптеген кітаптары «Нью-Йорк Таймс» бестселлер тізіміне ілігіп, алфавит әрпімен басталатын кітапты шығару – өзінің ең үлкен жетістіктерінің бірі екенін айтады, «Антонологиядан» бастап «Зомби ғашығына» дейін.

Ерте өмір

Энтонидің ата-анасы Альфред пен Норма Джейкоб, Оксфорд университетінде оқыған квакерлік пацифистер болды. Олар 1936 жылы оқуларын тоқтатты да, Испания азамат соғысы кезінде квакерлер атынан гуманитарлық көмек көрсету үшін жұмыс істеді, Барселонада балаларға арналған тағамдық асхана құрды. Пирс пен оның қарындасы Англияда анасының ата-анасы мен күтімшіге қалдырылды. Альфред Джейкоб британдық азамат болғанымен, Филадельфияның жанында АҚШ-та дүниеге келген. 1940 жылы Испаниядан қуылғаннан кейін және Ұлыбританиядағы жағдай нашарлағаннан кейін, отбасы Америка Құрама Штаттарына кемемен аттанды. 1941 жылы отбасы Вермонт штатының Винхолл қаласының жанындағы «жерге оралу» утопиялық қоғамда қоныстанды, онда жас Пирс радикал жазушы Скотт Нирингпен танысты, ол көршісі болды. Екеуі де академиялық оқуларын жалғастырды, және Альфред ақырында роман тілдерінің профессоры болды, Филадельфия аймағындағы бірнеше колледждерде сабақ берді. Пирс бірнеше мектепке ауысып, ақырында Вермонттағы Годдард колледжіне түсті, оны 1956 жылы бітірді. 2012 жылдың 27 шілдесінде "This American Life" бағдарламасында Энтони ата-анасының ажырасқанын, оны қорқытқанын және мектепте нашар оқығанын айтты. Энтони өзінің орта мектебін «өте әсем жеке мектеп» деп сипаттады және оған қаржы жәрдем көрсетуден бас тартады. Ол өзінің «қоғамның төменгі қабатының» бір бөлігі болғанын, ешкім оған назар аудармағанын және оған қамқорлық жасамағанын еске алады. Ол: «Мен осындай қарапайым адамдардың, төменгі таптың мүшесі болғанды ұнатпадым» деді.

Неке және ерте мансап

Энтони болашақ әйелі Кэрол Марблмен екеуі колледжде оқып жүргенде танысты. Олар 1956 жылы үйленді, сол жылы ол Годдард колледжін бітірді және түрлі жұмыстар істеді. 1957 жылы Энтони АҚШ армиясына қосылуға шешім қабылдады, себебі оның әйелі жүкті болған еді, оларға медициналық көмек және тұрақты табыс қажет болды. Екі жылдық әскери қызметі барысында ол 1958 жылы АҚШ азаматына айналды және батальонының газетінде редактор және суретші болып жұмыс істеді. Әскери қызметтен кейін ол Флорида штатының Санкт-Петербург қаласындағы Адмирал Фаррагут академиясында қысқаша оқытушылықпен айналысты, бірақ толық уақытты жазушы болуға тырысуға бел буды. Энтони мен оның әйелі келісімге келді: егер ол бір жыл ішінде бір туындысын сата алса, әйелі оны қаржылай қолдауын жалғастырады. Ал егер сол жылдың ішінде ештеңе сата алмаса, онда ол жазушы болу арманынан түгелдей бас тартады. Жыл соңында ол бір қысқа әңгімесін жариялатуға қол жеткізді. Ол өзінің жазушылық жолының мүмкін болуына әйелін кінәлі деп санайды және жаңадан бастаған жазушыларға олардың жазу қызметінен басқа табыс көзі болуы керек екенін, осылайша мансаптарының алғашқы жылдарын еңсеруге болатынын кеңес береді.

Жазу

Көптеген жағдайларда Энтони бір баспадан екінші баспаға ауысып (көбінесе танымал серияларды өзімен бірге алып жүреді), себебі редакторлар оның туындыларына артық араласып жатыр деп санайды. Ол баспагерлерді есеп берудегі заңбұзушылықтар үшін сотқа берді және сот шешімі оның пайдасына болды. Энтони болашақ жазушыларға көмектесу мақсатында Интернет-баспагерлерге қатысты сауалнама жүргізеді. Осы қызметі үшін ол 2003 жылы электрондық баспа қауымдастығына көрсеткен қызметі үшін "ЭПИК досы" сыйлығын жеңіп алды. Оның веб-сайты "Преддитерлер мен редакторлар" авторгаидынан "Жазушыларға көрсетілген қызметі үшін" арнайы сыйлықты алды. Оның танымал "Ксант" романдары фильмге бейімделді. Ол Legend Entertainment компаниясының "Ксант серіктері" DOS видео ойынына әсер етті. Осы сериядан Mayfair Games компаниясы "Ксант" тақта ойынын шығарды. Энтонидің романдары көбінесе бір тараулық "Автордың сөзімен" аяқталады, онда ол өзі, өмірі және романды жазу процесімен байланысты тәжірибелері туралы айтады. Ол оқырмандармен хат алмасу және романға әсер еткен нақты әлемдегі мәселелерді жиі талқылайды. 2000 жылдан бері Энтони романдарын Linux жүйесінде жазады. Энтонидің "Ксант" сериясы 2011 жылы NPR оқырмандарының дауыс беруімен анықталған ең жақсы ғылыми-фантастика және фантастика кітаптары тізімінде 99-орынды иеленді.

Басқа медиада

"Бұл американдық өмір" радио бағдарламасының 470-ші сериясының бірінші актісі Пирс Энтонимен болған балалық мазасыздық туралы. Акт жазушы Логан Хиллдің 12 жасында Энтони романдарын оқып, онымен айналысқан. Он жыл бойы ол Энтонидің ең үлкен жанкүйері болған деп ойлады, бірақ 22 жасында ол "Эндиді" тойда кездестіріп, олардың жазушыға деген қызығушылығын байқады. Энди оқиға үшін сұхбат алады және жасөспірім кезінде ол Буффалодағы (Нью-Йорк) мектеп пен үйдегі өмірін жеңу үшін қашып шығу романдарын қолданғанын түсіндіреді. 1987 жылы 15 жасында Флоридаға қашып барып, Пирс Энтонимен бірге тұруға тырысады. Бұл оқиғаға Энтонидің өз ойлары да қосылған.

Ал Жер туралы не деуге болады?

Энтонидің әдеби мансабының басында "Бірақ Жер туралы не бар?" романының (1976) алғашқы жариялануына байланысты дау туындады. Редактор Роджер Элвуд осы романды өзінің жаңа ғылыми-фантастикалық "Лазерлік кітаптар" желісі үшін тапсырыс берді. Энтонидің сөзіне сүйенсек, ол "Бірақ Жер туралы не бар?" романын аяқтады, ал Элвуд оны қабылдап, сатып алды. Содан кейін Элвуд Энтониге бірнеше ұсақ өзгерістер енгізуді қалағанын айтты және Энтонидің уақытын кетірмеу үшін, ол редактор (және автор) Роберт Коулсонды қолжазбаны өзгерістермен қайта теруге жалдады. Энтони Коулсонды досы деп сипаттады және бастапқыда оның қатысуына оң көзқарас білдірді. Бірақ Элвуд Коулсонға толық серіктес болу керектігін, Энтонидің мәтінін басқа редакторлардың ұсыныстарымен үйлесімді түзетулер жасауға еркін екенін мәлімдеді. Элвуд Коулсонға болашақ авторлық гонорардың 50/50 бөлігін уәде етті. Энтонидің айтуынша, жарияланған роман оның түпнұсқасынан мүлдем өзгеше болды, кейіпкерлер мен диалогтар өзгертілді, сондай-ақ жаңа сахналар қосылып, кейбіреулері алынып тасталды. Энтони бұл өзгерістер романды нашарлатқанын сезді. "Лазерлік кітаптар" баспасы "Бірақ Жер туралы не бар?" романын Энтони мен Коулсонның бірлескен еңбегі ретінде жариялады. Басылу құқығы заңдық шаралармен қорғалып, Энтониге қайтарылды. 1989 жылы Энтони өзінің түпнұсқа "Бірақ Жер туралы не бар?" романын "Tor Books" баспасы арқылы түсіндірмелі басылым түрінде қайта жариялады. Бұл басылымда романның өзгеру тарихын баяндайтын кіріспе мен қорытынды, сондай-ақ Энтонидің сюжет пен кейіпкерлерге енгізілген өзгерістердің мысалдары мен оның қолжазбасына редакторлар жасаған түсініктемелерді сипаттайтын шамамен 60 беттік жазбалары бар.

Сын

Кейбір сыншылар Энтонидің әйел кейіпкерлерін бейнелеуін стереотиптік және мизогинисттік деп сипаттады, әсіресе Ксант сериясының алғашқы бөліктерінде, және Энтонидің жұмысында кәмелетке толмағандардың жыныстық қатынасы мен эротизм тақырыбына қатысты мәселелерді қарастырды. Энтони сұхбаттасуларда бұл сын-пікірлер оның жұмысын дәл бейнелемейді деп дәлелдеді және ол ер оқырмандарға қарағанда әйел оқырмандардан көбірек фанат хаттарын алады деп мәлімдейді.

Жеке өмір

Ол бірінші әйелі Кэрол Энн Марбл Джейкобпен екі қызы, Пенелопа "Пенни" Кэролин және Шерил болды. Пеннидің бір баласы болды және ол 2009 жылы тері қатерлі ісігінің салдарынан қайтыс болды. Кэрол Энн 2019 жылдың 3 қазанында үйде қайтыс болды, себебі 15 жыл бойы созылған созылмалы қабыну демиелинизациялық полинейропатиясы (CIDP) салдарынан жүрекке байланысты асқынулар болды деп есептеледі. 2020 жылдың 22 сәуірінде МэриЛи Боянсқа үйленді. Энтони 2023 жылдың наурызына дейін Флоридадағы ағаш шаруашылығында тұрды. 2023 жылдың наурыз айында Флоридадағы мүлігін сатып, Калифорнияға зейнетке шықты. Энтони вегетариан.

Діндік наным-сенімдер

Өзінің діни сенімдері туралы Энтони өзінің жеке веб-сайтындағы 2004 жылдың қазан айындағы жазбасында былай деп жазды: "Мен агностикпін, яғни мен оны дәлелденбеген деп есептеймін, бірақ теист емес, атеист позициясына жақынмын". 2017 жылы ол: "Мен Құдай мен өлімнен кейінгі өмірдің жоқтығына көз жеткіздім".