Кіріспе

Британдық епископ және ерте христиандық ғылымының маманы (1828–1889)

Джозеф Барбер Лайтфут (1828 жылдың 13 сәуірі – 1889 жылдың 21 желтоқсаны), Дж. Б. Лайтфут ретінде танылған, ағылшын дінтанушысы және Дурхэм епискобы болған.

Өмір

Лайтфут Ливерпульде дүниеге келді, оның әкесі Джон Джексон Лайтфут бухгалтер болды. Оның анасы Энн Матильда Барбер Бирмингемдегі суретшілер отбасынан шыққан. Ол Джеймс Принс Ли басшылығымен Бирмингемдегі Король Эдвард мектебінде білім алды. Оның замандастары Брук Фосс Уэсткотт пен Эдвард Уайт Бенсон болды. 1847 жылы Лайтфут Кембридждегі Тринити колледжіне түсіп, Весткоттпен бірге дипломдық жұмысын аяқтады. Ол классикалық пәндер бойынша үздік студент және 30-шы «wrangler» атанды, содан кейін колледждің мүшесі болып сайланды. 1854-1859 жылдары ол «Классикалық және қасиетті филология журналын» редакциялады. 1857 жылы ол оқытушылық қызметке кірісіп, ғалым ретінде даңқы арта түсті. 1861 жылы ол Хюльсен профессоры болды, ал одан кейін шамалы уақыттан соң Принц-консорттың капелланы және Королева Викторияның құрметті капелланы қызметтерін атқарды. 1866 жылы ол Уайтхоллде уағыз айтушы болды, ал 1871 жылы Сент-Пол соборында канон болды. «Таймс» газеті оның өлімінен кейін былай деп жазды:

Оның ең басты назарында христиан дінінің мәні мен өмірлік қағидалары болғаны әрқашан айқын болды, және оның бар күші осы мәселені зерттеуге жұмсалды, себебі оның жүрегі осы шындықтар мен фактілерге толы болды. 1875 жылы Лайтфут Уильям Селвиннің орнына леди Маргареттің дінтану профессоры болды. 1879 жылы ол Чарльз Бэрингтің орнын басып, Дурхэм епископы болып тағайындалды; ол 15 мамырда Дурхэм соборында таққа отырғызылды. Ұзақ уақыт өткен соң ол өзін білімді жастардың тобымен қоршады. Лайтфут ешқашан үйленбеді. Ол Борнмут қаласында қайтыс болды, ал епископтық қызметке оның мектептесі және өмір бойы досы Уэсткотт ие болды. Ол 1880 жылғы кооперативтік конгрестің бірінші күнінің төрағасы болды. Ол Окленд сарайының шіркеуіне жерленген, ал Дурхэм соборында хор орындарының жанында оған ескерткіш орнатылған.

Жұмыс

Лайтфут Галатиялықтарға (1865), Філіпіліктерге (1868) және Колостықтарға (1875) арналған хаттарға түсініктемелер жазды. 1874 жылы Уолтер Ричард Кассельстің «Табиғи дін» атты скептикалық еңбегі көпшіліктің назарын аударды. 1874 жылдың желтоқсаны мен 1877 жылдың мамыр айы аралығында «Contemporary Review» журналында жарық көрген бірнеше қарсылықтарда Лайтфут Жаңа Келісімнің канонын қорғауға кірісті. Мақалалар жинағы 1889 жылы жарық көрді. Сол уақытта ол Уильям Смиттің «Христиандық биография сөздігі» мен «Киелі кітап сөздігі» атты еңбектеріне үлес қосты. Лайтфуттың жазбаларының құрамына Киелі кітап және тарихи тақырыптар бойынша очерктер, Паулин хаттарына түсініктемелер және Апостолдық Әулеттер туралы зерттеулер кіреді. Оның уағыздары төрт ресми томда және «Contemporary Pulpit Library» сериясында өлімінен кейін жарияланды. Дархемде ол Апостолдық Әулеттердің басылымдарында жұмыс істеуді жалғастырды және 1885 жылы Игнатий мен Поликарптың хаттарының басылымын жариялады, сонымен қатар оның өлімінен кейін жарық көрген Римдік Клименттің екінші басылымы үшін материалдар жинады (1-ші басылым, 1869). Ол Игнатийдің хаттарының шынайылығын қорғады. Лайтфут әйелдерді де қамтитын диакондыққа дайын екенін айтты және 1899 жылы Эмили Маршалл осы тақырыпта «Біздің заманымызға арналған ұсыныс» жазды. Маршалл Лайтфуттан өзінің епархиясында әйелдерді оқыту идеясын, осы рөлді атқаруды «практикалық формада» беруді сұрағанын айтты. Лайтфуттың өлімі оның идеясының тоқтатылуына әкелді. Маршалл шіркеу ішінде жаңа діни тәртіпті құрды, ол Лайтфуттың Франциск орденінің үшінші тармағы туралы талқылауына негізделген, ол тарихи түрде монастырьларда тұрмаған немесе капо кимеген ерлер мен әйелдерден құралған. Алайда Маршалл диакондық идеяның оның өліміне байланысты жоғалғанын өкінді. 2014 жылы InterVarsity Press Durham соборында табылған 1500 беттік бұрын жарияланбаған Киелі кітапқа түсініктемелер мен очерктерін жариялауға келіскені туралы хабарланды. Үш томдық жинақтың біріншісі Елшілердің істері, екіншісі – Жоханның Ізгі хабарына түсініктеме, ал үшіншісі – Қорынттықтарға арналған екінші хат пен Петірдің бірінші хатына арналған.

Отбасы

Лайтфут суретшілер Джозеф Винсент Барбер мен Чарльз Винсент Барбердің туысы, суретші және Бирмингем өнер мектебінің негізін қалаушы мүшесі Джозеф Барбердің немересі, ал Ньюкаслдың алғашқы кітапханасын құрған Джозеф Барбердің шөбересі болатын. Оның қабірі Ньюкасл соборында сақталған.