Кіріспе
Джон Лесли Куган (26 қазан 1914 - 1 наурыз 1984) – американдық актер және комедияшы. Ол үнсіз фильмдерде бала актер ретінде кино карьерасын бастады. Чарли Чаплиннің "Бала" (1921) фильміндегі Куганның рөлі оны Голливуд тарихындағы алғашқы бала жұлдыздардың біріне айналдырды. Кейін ол кинодан тапқан ақшасын бекер жұмсаған анасы мен әкесін сотқа берді және Калифорния штатын бала актерлердің табысын қорғау үшін алғашқы заңдық шараны, Калифорния бала актерлер заңын, көпшілікке "Куган заңы" деп белгілі болған заңды қабылдауға ықпал етті. Куган өмірі бойы актерлікпен айналысты, кейіннен 1960 жылдардағы "Аддамс отбасы" телесериалында Фестер атаның рөлін ойнап, ересек шағында қайтадан танымал болды.
John Leslie Coogan (October 26, 1914 – March 1, 1984) was an American actor and comedian who began his film career as a child actor in silent films. Coogan's role in Charlie Chaplin's film The Kid (1921) made him one of the first child stars in the history of Hollywood. He later sued his mother and stepfather over his squandered film earnings and provoked California to enact the first known legal protection for the earnings of child performers, the California Child Actor's Bill, widely known as the "Coogan Act". Coogan continued to act throughout his life, later earning renewed fame in middle age portraying Uncle Fester in the 1960s television series The Addams Family.
Ерте өмір және білім
Джон Лесли Куган 1914 жылы Калифорния штатының Лос-Анджелес қаласында Джон Генри Куган кіші және Лилиан Рита (Долливер) Куган отбасында дүниеге келді. Ол 1917 жылы «Скиннердің сәбиі» фильміндегі бас рөлді (титрлерде көрсетілмеген) алып, водевиль мен кинода бала ретінде өнер көрсете бастады. Чарли Чаплин оны Лос-Анджелестегі Орфей театрында, сол кезде танымал болған шимми биін орындап тұрғанда байқады. Куганның әкесі де актер болған, сондай-ақ оның інісі Роберт та актерлікпен айналысты. Куган табиғатынан еліктеуге шебер болды және Чаплинды өз қабілеттерімен қуантты. Чаплин оны 1919 жылғы «Бір күндік қуаныш» фильміндегі шағын рөлге шақырды. Келесі жылы Чаплин Куганды өзінің «Жұртшылық» кейіпкері тәрбиелеген, тастап кетілген бала рөлінде үнсіз комедиялық драма «Бала» (1921) фильміне алды. 1922 жылы Куган Франк Ллойдтың режиссерлігімен түсірілген «Оливер Твист» фильміндегі бас рөлді сомдады. Куган – өнімдері кеңінен таралған алғашқы жұлдыздардың бірі. Жер жөнеші, кеңсе тауарлары, сыбызғылар, қуыршақтар, пластинкалар, монеталар және суретшелер Куганның тақырыбындағы тауарлардың арасында болды. Куган 10 жасқа дейін жеке сабақтар алды, содан кейін ол Урбан әскери академиясына және басқа да дайындық мектептеріне түсті. Ол бірнеше колледжді бітірді, сондай-ақ Оңтүстік Калифорния университетінде оқыды. 1932 жылы нашар оқу нәтижелеріне байланысты Санта-Клара университетінен шығып қалды. 1933 жылдың қараша айында Сан-Хоседегі сәтті дүкеннің мұрагері, Санта-Клара университетінен Куганның жақын досы 22 жасар Брук Харт көлік тұрағынан шығып келе жатқанда ұрланды. Отбасына 40 000 доллар көлемінде ақша талап етілгеннен кейін полиция Томас Термонд пен Джек Холмсты Сан-Хоседе ұстады. Термонд полицияға ол және Холмс Хартты ұрланған күні өлтіргенін мойындады. Екі қылмыскер де Сан-Хосе қалалық түрмесіне ауыстырылды. Бір топ адам түрмеге шабуыл жасап, Термонд пен Холмсты жақын жердегі саябақтағы ағашқа асып, штат губернаторының келісімімен жазаланды. Куганның оқиға орнында болғаны және линчтеу арқанын ұстағаны туралы хабарлар тарады. 1935 жылдың мамыр айында 20 жасар Куган Сан-Диего округінің шығысындағы жол апатынан жалғыз аман қалды. Апатта оның әкесі, 19 жасар жақын досы, актер Джуниор Дуркин, олардың шаруашылық басшысы Чарльз Джонс және актер және жазушы Роберт Дж. Хорнер қаза тапты. Олар Мексика шекарасынан асып, көгершін аулаудан оралған еді. Куганның әкесі рульде отырып, машинаны Пайн-Вэлли маңындағы тау жолынан қарсыдан келе жатқан көлік шығарып, құлыпқа құлатты.
Қайырымдылық жұмыс
Бала актер болған кезде Куган Near East Relief ұйымымен жұмыс істеді және 1924 жылы қаржы жинау кампаниясының бөлігі ретінде "Балалар крест жорығы" аясында АҚШ және Еуропа бойынша гастрольдік сапар жасады. Оның тыраны 1 миллион доллардан астам киім, азық-түлік және басқа да көмектерді қамтамасыз етті (2021 жылы шамамен 14,8 миллион доллар), және ол АҚШ мен Грекияның шенеуіктерімен құрметтелді. Ол сондай-ақ Папа Пий XI-ге қабылдауға барды. Католик дінін ұстанған Куган жақсы бағушы шіркеуінің және Беверли-Хиллстегі католиктік кино гильдиясының мүшесі болды.
Куган Билл
Балалық шақтағы жұлдыз ретінде Куган шамамен 3–4 миллион доллар (2021 жылғы доллармен 44–59 миллион доллар) тапқан. 1935 жылғы қазанда 21 жасқа толғанда, оның қоржынының сақталғанына сендірілді. Оның мүлкін бес ай бұрын автокөлік апатында қайтыс болған әкесі сақтықпен басқарған. Бірақ, көп ұзамай Куган анасы мен әкесі Артур Бернштейннің оның ақшасын дерлік толығымен мехадан жасалған пальтоларға, алмаз бен басқа да зергерлік бұйымдарға, сондай-ақ қымбат көліктерге жұмсап кеткенін білді. Бернштейн отбасының қаржылық кеңесшісі болған және 1936 жылдың соңында Куганның анасына үйленген, сонымен қатар ол "жаман жігіт болғанын" айтқан. Куган 1938 жылы оларды сотқа берді, бірақ сот шығындарынан кейін ол кірісінің қалған 250 000 долларынан тек 126 000 долларын ғана алды. Сот процесі кезінде Куган банкротқа ұшырағанда, ол Чарли Чаплиннен көмек сұрады; Чаплин оған ойланбастан 1000 доллар қолма-қол ақша берді. Осы сот дауы бала актерлерге назар аударды және 1939 жылы Калифорния штатының «Куган заңы» немесе «Куган актісі» деп аталатын бала актерлерге қатысты заңы қабылдануына әкелді. Онда бала актердің жұмыс берушісі табысының 15 пайызын сенімділікке (Куган шоты деп аталады) бөлгісі керек екені, сондай-ақ актердің оқуы, жұмыс уақыты мен демалыс уақыты белгіленгені талап етілді.
Фильм
Куган 1938 жылғы «College Swing» музыкалық комедиясында, сол кездегі әйелі Бетти Грейблмен бірге Джордж Бернс, Грейси Аллен, Марта Рей және Боб Хоуптың қатысуымен түсті. 1965 жылы ол Элвис Преслидің «Қыз бақытты» комедиясында полиция офицері рөлінде ойнады.
Радио
1940 жылы Куган CBS радиосындағы "Қоғамдық қыз" бағдарламасында "Бродвейдің бейкент продюсері" рөлін ойнады. Ол сонымен қатар 1946 жылғы 29 сәуірден 22 шілдеге дейін CBS арнасында өзінің "Forever Ernest" бағдарламасында да ойнады.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Куган 1941 жылдың наурыз айында АҚШ армиясына қабылданып, қызметке түсті. Желтоқсанда Перл-Харборға жасалған шабуылдан кейін, ол азаматтық ұшу тәжірибесін пайдаланып, әскери әуе күштеріне планер ұшқышы ретінде ауысуға өтініш білдірді. Планер ұшқышының біліктілігін алып, ұшқыш офицер шеніне жеткен соң, ол 1-ші әуе командалық тобындағы қауіпті міндеттерге ерікті болып кешкірілді. 1943 жылдың желтоқсан айында бөлім Үндістанға жіберілді. 1944 жылдың 5 наурызында ол генерал Орде Уингейттің басшылығындағы британдық әскерлерді, Чиндиттерді ұшырып, оларды жапондық шептің 100 миль (161 км) артындағы кішкентай орман алаңына түсірді.
Теледидар
Соғыстан кейін Куган актерлік қызметке оралып, көбінесе екінші пландағы рөлдерді ойнап, теледидарда пайда болды. 1952 жылдан 1953 жылға дейін ол "Каубой G Men" синдикаттық сериясында Стони Крокеттің рөлін ойнады. 1959 жылы ол "Питер Ганн" сериалының бірінші маусымдағы бір эпизодында қонақ ретінде ойнады. Ол NBC-нің "Марта Рей шоуында" да пайда болды. Ол сондай-ақ Корбет рөлінде NBC-нің 1960 жылғы "The Outlaws" сериалының екі эпизодында ойнады. 1960-1961 жылдар аралығында ол "Братья Браннаган" криминалды драмасының "Зақымдалған қуыршақтар" эпизодында қонақ ретінде ойнады. 1961 жылы ол NBC-нің "The Americans" сериалының бір эпизодында ойнады, ол Азамат соғысынан туындаған отбасылық дау-даулар туралы айтты. Ол сондай-ақ 1961 жылдың 31 қазанында көрсетілген "Энди Гриффит шоуының" "Барнидің қайта оянуы" деп аталатын 37-ші эпизодында пайда болды. 1962-1963 жылдары ол NBC-нің "МкКивер және полковник" сериалында тұрақты рөлде ойнады. Соңында ол АВС-нің "Аддамс отбасы" (1964-1966 жж.) сериалындагі ағалық Фестер рөлімен ең танымал теледидарлық рөлін тапты. Ол "Perry Mason" сериалында төрт рет пайда болды, соның ішінде 1963 жылғы "Күдіксіз куәгердің ісі" эпизодындағы саяси белсенді Гас Сойер және 1966 жылғы "Соңғы сөнудің ісі" эпизодындағы теледидарлық реквизитші Пит Десмонд рөлінде ойнады. Ол "Қызыл Скелтон шоуында" бірнеше рет қонақ болды, "Брейди Банч" ("Фендер Бендерлер" және "Қос тұрақ") сериалында екі рет, "Джинни туралы арманым" (Джиннидің ағасы, Сулейман – Басенджи Махаражасы ретінде), "Отбасылық іс", "Бұл Люси" және "Брайан Кит шоуында" пайда болды, сондай-ақ 1970 жылдардың ортасына дейін теледидарда қонақ жұлдыз ретінде пайда бола берді, мысалы "Партридж отбасы", "Жабайы Батыс", "Гавайи бес жұлдызы" және "Макмиллан мен әйелі" сериалында. Куган сондай-ақ "Барнаби Джонс" сериалының бірінші маусымында 1973 жылдың 1 сәуірінде көрсетілген "Қырғын әнін айт" деп аталатын эпизодта ойнады.
Некелер мен балалар
Куган төрт рет үйленген және төрт баласы болған. Оның актрисалармен жасаған алғашқы үш некесі ұзаққа соқпады, және олар 1939 жылдың 11 қазанында ажырасып кетті. 1941 жылдың 10 тамызында ол Гүл Пэрриге (1981 жылы қайтыс болды) үйленді. Олардың Лос-Анджелесте туған бір ұлы болды – Джон Энтони Куган (3D цифрлық және фильмнің жазушысы/продюсері, сондай-ақ Жекки Куган кіші ретінде танымал). Олар 1943 жылдың 29 маусымында ажырасты. Куган 1946 жылдың 26 желтоқсанында үшінші әйелі Энн МакКормакқа үйленді. Лос-Анджелесте Джоан Доливер Куган есімді қызы дүниеге келді. Олар 1951 жылдың 20 қыркүйегінде ажырасып кетті. Доротея Одетта Хансон, сонымен қатар Доротея Лампхер (бірақ көбінесе Доди деп танымал) биші болды және 1952 жылдың сәуірінде Куганның төртінші әйелі атанды. Олар 1984 жылы ол қайтыс болғанға дейін 30 жылдан астам бірге өмір сүрді. Ол 1999 жылы қайтыс болды. Олардың екі баласы болды: қызы Лесли Диана Куган Лос-Анджелесте, ал ұлы Кристофер Фентон Куган Калифорния штатының Риверсайд округінде дүниеге келді. Кристофер 1990 жылы Калифорния штатының Палм-Спрингс қаласында мотоцикл апатынан қаза тапты. Лесли Куганның Кит Куган есімді ұлы бар, ол Кит Эрик Митчелл болып туған. Ол 1975 жылы актерлік мансабын бастады, кейіннен 1986 жылы, атасының қайтыс болғаннан кейін екі жыл өткен соң, өзінің есімін өзгертті. Оның ойнаған рөлдерінің ішінде "Бейбиситтердегі оқиғалар" және "Анамға бала күтуші өлгенін айтпа" фильмдеріндегі үлкен ұл тұлғасы бар. Жеккидің немересі Китпен бірге түсірілген кадрларды 1982 жылы шыққан "Голливудтың балалары" деректі фильмінен көруге болады.
Өлім
Жүрек және бүйрек ауруларына ұшыраған Куган 1984 жылғы 1 наурызда 69 жасында Калифорния штатының Санта-Моника қаласында жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Куганның жүрек аурулары мен гипертонияның ұзақ тарихы болған, сондай-ақ ол бұрын бірнеше рет инсульт өткерген. Ол бүйрек диализі жасатып жатқанда қан қысымы күрт төмендеді. Куган Санта-Моника ауруханасына апарылды, онда жүрек тоқтауынан көз жұмды. Оның Голливуд Даңқындағы жұлдызы Голливуд бульварының оңтүстігіндегі 1654 Вайн-стритте орналасқан.