Кіріспе
Ворстерширдегі Евшем қаласы – Англияның Батыс Мидлендс аймағындағы Ворстершир графтығының Уайчавон ауданындағы базарлық қала және приход. Ол Вустер, Челтенхэм және Стратфорд-апон-Авон қалаларынан шамамен бірдей қашықтықта орналасқан. Қала Евшем аңғарында жатыр, бұл Авон өзенінің тасқынды даласын құрайтын және базаршалық егіншілікпен әйгілі аймақ. Өзеннің иірімдерінің ішінде орналасқан қала орталығы жиі су тасқынына ұшырайды. 2007 жылғы су тасқыны тарихқа енген ең ауыр су тасқыны болды. Қала 8-шы ғасырда негізделген, Еуропадағы ең ірі аббаттардың бірі болған, бірақ монастырлар таратылған кезде қиратылды, қазір тек Личфилд аббаттың қоңырау мұнарасы ғана сақталған. 13-шы ғасырда Англияның Екінші Барон соғысының екі маңызды шайқасының бірі қаланың жанында өтті, осы шайқаста кейіннен король Эдуард I болған принц Эдуард жеңіске жетті; бұл – Евшем шайқасы.
Evesham ('/iː//v//(//ɪ//)//ʃ//ə//m//, /'/iː//s//ə//m/) is a market town and parish in the Wychavon district of Worcestershire, in the West Midlands region of England. It is located roughly equidistant between Worcester, Cheltenham and Stratford upon Avon. It lies within the Vale of Evesham, an area comprising the flood plain of the River Avon, which has been renowned for market gardening. The town centre, situated within a meander of the river, is subjected regularly to flooding. The 2007 floods were the most severe in recorded history. The town was founded around an 8th century abbey, one of the largest in Europe, which was destroyed during the Dissolution of the Monasteries, with only Abbot Lichfield's Bell Tower remaining. During the 13th century, one of the two main battles of England's Second Barons' War took place near the town, marking the victory of Prince Edward, who later became King Edward I; this was the Battle of Evesham.
Топонимика
Евшем аты көне ағылшын тіліндегі "homme" немесе "ham" сөздерінен және Ворчестердің үшінші епискобы Эгвиннің қызметінде болған шошқа бағушы Еофтың есімінен шыққан. Бұл жердің бастапқы атауы Homme немесе Haum болған, ал 709 жылы Eveshomme, 1086 жылы Evesham деп тіркелген.
Аббатхана
Эвешам аббаттығы, Англиядағы үшінші ең ірі аббаттықтардың бірі болу мүмкіндігіне ие болды, шамамен 701 жылы Ворстердің үшінші епископы Сент Эгвин құрды. Бұл құрылым, Еф есімді жергілікті шошқашы немесе қойшыға Марияның көрінісі болғаннан кейін салынды. 1086 жылғы Ұлы Domesday Book кітабында Эвешам туралы мынадай жазба бар: "Екі еркін адам; Екі радмен; Эвешамдағы Сент-Мари аббаттығы; Першордағы Сент-Мари аббаттығы; Эдмунд, Першордағы Сент-Мари аббаттығы; Уолтер, Эвешамдағы Сент-Мари аббаттығы; Этельвиг, Эвешамдағы Сент-Мари аббаттығы; Король Уильям – қайырымдастырушы ретінде; Одо, Баео епископы; Ранулф; Турстин, Першордағы Сент-Мари аббаттығы; Уолтер Понтер; Вестминстер, Гилберт Криспин, Сент-Петр аббаттығы". Нормандық жаулап алудан кейін аббаттық жаңадан құрылып, кеңейтілді, көптеген шеберлер жұмыс істеді және Эвешамның дамуына үлкен үлес қосты. Аббаттыққа түсетін кіріс, көріністі тойлау үшін келген паломниктерден және Симон де Монфорттың қабірін зиярат етушілерден түсті. Генрих VIII-нің монастырларды таратуының нәтижесінде 1540 жылы Эвешам аббаттығы бұзылып, құрылыс материалы ретінде сатылды, нәтижесінде Личфилд қоңырау мұнарасынан басқа ештеңе қалмады. Аббаттықтың қалдықтары – қорғалатын көне ескерткіш (No. WT253), ал аббаттық кешенінің бөліктері, Аббат Реджинальдтың қабырғасы (тіркелген ескерткіш) және Аббат Критонның қабырғасының қираған қалдықтары (II дәрежелі) – Англия мұрасының тізіміндегі ғимараттар. Аббаттықтың гербі Принс Генри атындағы жоғары мектептің эмблемасы ретінде қолданылады. Аббаттықпен байланысы бар екі ғимарат сақталған: Орта Литтлтон Тайт амбары және Алмонри мұражайы мен мұралық орталығы, ол аббаттықтың ескі алмонрисінде орналасқан және ондағы қазбалардан табылған артефакттарды көрсетеді.
Шайқас
Бір жыл бұрынғы Льюес шайқасынан кейін, онда Симон де Монфорт парламенттің бақылауын алған болатын, 1265 жылдың тамызындағы Эвешем шайқасы Екінші барон соғысының екі маңызды шайқасының екіншісі еді. Ол Генрих III-нің 8000 сарбазын басқарған принц Эдуардтың де Монфордың 6000 сарбазын жеңгенімен және көтерілістің аяқталуының басталуымен белгіленді. Шайқас қырғынға айналды; де Монфордың әскері өзеннің жалқы иілісінде қоршауға алынды. Симон де Монфорт пен оның ұлы қаза болғанмен, принц Эдуардтың жеңісі корольдің елдегі билігін нығайтуға шешуші түрде әсер етпеді, және күрес 1267 жылға дейін жалғасты, содан кейін мемлекет біртүтас және даму кезеңіне енді, ол 1290 жылдардың басына дейін сақталды. Шайқас кезінде корольдық әскер өздерін тану белгісі ретінде Әйгілі Георгий кресін таққан. Осы шайқас Англияны ресми түрде бейнелеу үшін крестің алғашқы қолданылған уақыттарының бірі деп саналады. Анналист Уильям Ришанжердің сөзіне сүйенсек, де Монфор патша әскерлерінің шабуылын көргенде: "Олар бұны өздері үйренбеді, мен үйреттім", - деп айқайлаған.
Басқару
Евшем қалалық кеңесі, Евшем қалалық әкімшілігінде орналасқан, 1974 жылға дейін қаланы басқарды, содан кейін Уайчавон аудандық кеңесі жергілікті билікке ие болды. Евшем қазіргі таңда Ворстершир графтығының Уайчавон ауданының бөлігі болып табылатын Евшем қалалық кеңесі басқаратын қала және азаматтық округ. Сегіз сайлау округіндегі тұрғындар 24 сайланған депутатпен өкілдік етіледі. Көшелерге сәйкес келетін округтер сайланған кеңесшілермен ұсынылады: Абби (1), Авон (2), Бенгворт (5), Фэрфилд (1), Грейт-Хэмптон (3), Литтл-Хэмптон (5), Оңтүстік (5), Твайфорд (2). Кеңестің төрағасы – мэр, ал бас офицер міндетін қалалық хатшы атқарады.
Демография
2001 жылғы Ұлыбритания халық санағы бойынша Эвешамның жалпы саны 22 304 адамды құрады. Әр 100 әйелге 96,7 еркек шамасында келді. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,3 адамды құрады. Эвешамдағы 16-74 жас аралығындағы тұрғындардың 57,5%-ы академиялық білімі жоқ немесе жалпы орта білім сертификаты (GCSE) бар болды, бұл Уайчавон ауданының (44,2%) және Англияның (45,5%) көрсеткіштерінен асып түседі. Халық санағы мәліметтеріне сәйкес, 2,4% жұмыссыз, ал 9,4% экономикалық жағынан белсенді емес еді.
Экономика
Ерекше құнарлы топырағының арқасында, айналасындағы Евешем аймағында, жеміс-жидек пен көкөніс өндірісімен белгілі базар бақшасы коммерциялық ауқымда жүргізіледі. Аймақтағы базар бақшаларын жалға алуды реттейтін "Евешем әдет-ғұрыптары" деп аталатын жалға алудың ерекше түрі әлі де қолданыста. 20-шы ғасырдың екінші жартысындағы төмендеу нәтижесінде Евешемнің Смитфилд базары жабылды, ал Орталық базар енді өнім аукциондары үшін пайдаланылмады. 1983-2008 жылдар аралығында Евешем "Evesham Micros" компьютер өндірушісіне үйі болды, кейіннен "Evesham Technology" деп аталды. Ол Ұлыбританияның компьютерлік және цифрлық теледидар нарығына маңызды үлес қосты. Өндірістің шарықталу кезеңінде компания 300-ге дейін адамды жұмысқа алды және бүкіл Ұлыбританиядағы қалаларда 19 бөлшек сауда дүкеніне ие болды. 2008 жылы компания таратылды. Салт-дәстүрлі жоғары көшеде, "Riverside" сауда орталығында және "Four Pools Lane Retail Park" сауда орталығында бөлшек сауда және азық-түлік дүкендері орналасқан. "The Valley" (бұрынғы "Evesham Country Park") – қала сыртында орналасқан, түрлі-түрлі дүкендері, мейрамханалары мен кафелері бар ірі сауда және демалыс паркі. Аймаққа "Evesham Vale Light Railway" кішкентай темір жолы да кіреді.
Жолдар
1728 жылы Лондоннан Вурчестерге Евшем арқылы өтетін жол, сондай-ақ 1778 жылы Евшемнен Алчестерге дейінгі жол ақылы жолға айналдырылды, бұл аймақтағы байланысты жақсартты. Евшем A46 және A44 магистральдық жолдарының тоғысқан жерінде орналасқан. Қаланың шығысындағы 4 мильдік (6 км) 7 миллион фунт стерлингтік A46 бір қатарлы айналма жол 1987 жылдың шілдесінде A435 ретінде ашылды. Аббат көпірін ауыстыру жұмыстары 2013 жылдың қыркүйегінде басталды және 2014 жылдың наурызында аяқталды.
Су
Авон өзені – Теуксберидегі Северн өзенін Стратфорд-апон-Эйвон каналындағы Стратфордпен байланыстыратын кеме жүретін су жолы. Қала мен Стратфорд арасындағы өзенді Жоғарғы Авон Навигациялық Трасты басқарады, ал қаладан төменгі бөлігін – Төменгі Авон Навигациялық Трасты. Бұл өзеннің Реставрация кезеңінен бергі басқаруын көрсетеді, онда төменгі Авонға шамалы жөндеу жұмыстары ғана қажет болды, бірақ қаладан жоғары орналасқан бөлігіне елеулі инвестициялар қажет болды. Ежелгі Хэмптон паромдары қала мен Хэмптонды байланыстырады.
Теміржол
1845 жылы Оксфорд, Вурчестер және Вулвергемптон теміржолын салу үшін Парламент заң қабылдады; ол негізінен NVQ және BTEC деңгейінде білім алатын немесе практикалық кәсіби курстарды оқып жатқан студенттерге қызмет етеді. Ең жақын жоғары білім беру мекемелері – Вустер университеті және Глостершир университеті. 2003 жылы Үшінші жас университеті құрылды және 2010 жылы оның құрамында 600 мүше болды.
Ғибадат орындары
Мүмкін, 8-ғасырдағы Эвешам аббаттығының англосаксондық монастырлық шіркеуі одан да көне шіркеу орнында салынған. Ортағасырлық қалада екі приход шіркеуі болған – All Saints және St Lawrence, олар аббаттық аумақта орналасқан. Немесе "Асум Граммер". Жергілікті газет редакторы бұл тілдің ойдан шығарылған сөздігінен үзінділер келтірген. 1891 жылы Оңтүстік-Шығыс Ворчестерширдегі сөздер мен тіркестердің сөздігі жарық көрді, ол Эвешам және Першор аймағын қамтыды. Бұл басылым 1882 жылы жарияланған «Миссис Чемберлен» атты автордың еңбегіне негізделген. 1882 жылға дейін «Ворчестерширдің ескі халықтарының» диалектісіне, оның «қызықты және ерекше» екеніне қарамастан, көңіл жеткіліксіз болған. Ол кезде ағылшын тіліндегі білім берудің стандартизациялануына байланысты диалекттің төмендеуі байқалды, бұл туралы кейінгі ағылшын диалекттерін зерттеушілер де айтқан. Диалект әлі де құлдырауда, бірақ егде жастағы адамдардың арасында күштірек сақталып қалған. Asum – қазір тоқтатылған Evesham Brewery пиво зауыты шығарған сыра. «Ева шум» фонетикалық айтылудың ең көп таралған түрі, бірақ «Ева у шум» да жиі кездеседі. Ол кәсіби және әуесқой өнер орындары үшін мүмкіндіктер ұсынады. Мұнда драма, стендап-комедия, духовой оркестрлер, симфониялық оркестрлер, пантомима және балет сияқты шаралар өткізіледі. Орталықта 312 орындық, тіктеп орналасқан аудитория, толық техникалық жабдықтар, кинопроекция және кішігірім қойылымдар үшін 60 орындық студия бар. Орталықтың вестибюлі жергілікті суретшілердің көрмесіне арналған орын. 2020 жылға дейін орталықты Эвешам өнер қауымдастығы басқарды. Қазіргі Генрикий Эвешамды Prince Henry’s Evesham Arts Theatre Trust қайырымдылық қоры басқарады. Regal Cinema 2009 жылдың желтоқсан айында қайта ашылды. II санаттағы ғимарат 1932 жылы сәулетші Хёрли Робинсон жобалаған. Ол классикалық және арт-деко стильіндегі көптеген қоғамдық ғимараттардың жобасын жасаған, соның ішінде тағы 55 кинотеатр бар. 2009 жылы кинотеатр Universal Studios фильмдерін көрсету туралы келісімге келді. Бұл орталық сонымен қатар қоғамдық өнер орталығы болып табылады және музыка мен стендап-комедия бағдарламаларын ұсынады. Қаладағы тағы бір арт-деко ғимараты – бұрынғы Plough, ол 1936 жылы Базар алаңындағы 18 ғасырлық пабты алмастырды. Содан бері ол әртүрлі атаулармен бар және грильге айналды, соңғы кезде қайта жөнделді. Ортағасырлық Эвешам және Эвешам графы тарихи романдар авторы Г.А. Хентидің «Жеңіс шпоры» романына шабыттандырды. М.К. Битонның «Агата Райзин және Эвешам сиқыршысы» атты жаңа романы Эвешамда көп оқиғалармен өріледі, ал екі басты кейіпкер жергілікті көрікті жерлерді аралап, олар туралы сипаттамалар береді. Жергілікті фольклорды Эвешам жырлары қамтамасыз етеді, олар 8 ғасырлық шошқа бағушы Ефтың өмірі мен қаланың негізін қалауы және Ворчестер епископы әйгілі Әбудің өмірі туралы айтады. Әйгілі жыр бойынша, Әбудың аяқтары тізбектелген, ал кілт Эвон өзеніне тасталған. Римде кілт балықтың ішінде табылған. Эвешамға оралғаннан кейін Әбу кілт тасталған жерде монастырь салуды жарлықтады.
Суреттер
Алмонри мұражайында Уильям Роберт Эрлдің (1806–1880) 1825 жылғы майлы суреті бар, ол Евшем шайқасы болған Гринхиллден қаланың алыс көрінісін көрсетеді. Джордж Уиллис Прайстың жергілікті көріністері қалалық әкімдікте қойылған. 1890 жылдарға жататын олардың арасында нарық алаңына кіретін қақпа, Жұмысшы көпірі арқылы қалаға кіретін жер және Эвон өзені арқылы бұрынғы Хэмптон паромдары бар. Басқа жерде Бастиен Лепаж стилінде Эдвард Стоттың Авон жағалауының суреті бар. Ол «Қаздарды тамақтандыру» деп аталады және 1884 жылы, Стотт Солтүстік Литтлтондегі коттеджді әріптестері Уолтер Осборн мен Натаниел Хиллмен бөліскен кезде салынған.
Медиа
Эвешамның жергілікті жаңалықтары 1860 жылдан бері «Эвешам журналы» арқылы қамтамасыз етілуде, қазір ол Gannett компаниясының еншілес компаниясы – Newsquest (Midlands South) Ltd. құрамына кіреді; ол негізінен төрт округке таратылатын апталық тегін газет. 2007 жылы Мидлендс аймағындағы Observer Standard газеттер сериясы «Эвешам Обсервер» апталық тегін газетін жариялады, қазір ол Bullivant Media отбасылық компаниясына тиесілі. Жергілікті жаңалықтар мен телеарналар BBC West Midlands және ITV Central арқылы ұсынылады. Телевизиялық сигналдарды Саттон Колдфилд немесе Ларк Стоук теледидар тарату станцияларынан алуға болады. BBC Hereford & Worcester 104 FM және 94.7 жиіліктерінде хабар таратады, ал коммерциялық радиостанциялардың ішінде 96.7 FM-де Free Radio Herefordshire & Worcestershire және 107.2 FM-де Greatest Hits Radio Herefordshire & Worcestershire бар.
Спорт
Евшем демалыс орталығында екі жүзу бассейні, альпинизм қабырғасы, 100 орындық фитнес залы және денсаулық пен сұлулық салоны бар. Эвешамдағы футболды «Эвешам Юнайтед» футбол клубы ұсынады, ол Оңтүстік футбол лигасының бірінші дивизионының Оңтүстік және Батыс тобында ойнайды. Регби одағы бойынша «Эвешам Регби» клубында ересектер мен жастар бөлімдері бар. Сондай-ақ, крикет алаңы да бар. Қалада петанк командасы және 1947 жылы құрылған «Эвешам және аудандық дөңгелекшілер» велосипед клубы да бар. Өзенде орналасқандықтан қалада түрлі су спорты түрлері дамыған, оның ішінде «Эвешам ескек клубы», «Эвешам құмыра монстрлары» клубы ұсынатын каяк пен каноэ және «Эвешам желкендеу клубы» бар. Қалада екі гольф алаңы бар: Фладберидің шетінде орналасқан «Эвешам гольф клубы» және Ленчвикке жақын орналасқан «Твайфорд гольф клубы». «Эвешам Вейл» жүгіру клубы жыл сайын 10 шақырымдық жарыс өткізеді.
Ыңғайлылықтар
Ворчестершир округі кеңесінің Ворчестершир кітапханалары мен оқыту бөлімшесі басқаратын Эвешам кітапханасы қала орталығында орналасқан және 2011 жылдың қаңтар айында жөндеуден кейін толығымен жаңғыртылды. Ол онлайн-каталог, Wi-Fi интернетке қолжеткізу, қоғамдық интернет терминалдары және жылдам кітапхана сияқты қоғамдық қызметтерді ұсынады. Алмори мұражайы мен мұра орталығы 1957 жылы ашылған жергілікті мұражай, оны кеңес қаржыландырады. Мұражай мен Туристік ақпарат орталығы 14 ғасырдағы жартылай ағаштан салынған ғимаратта орналасқан, бұл ғимарат Эвешам аббаттығының алмонерінің үйі болған. Көрмелерге жергілікті маңызы бар көптеген заттар, соның ішінде Эвешам шайқасына арналған көрме кіреді. Эвешамда 97 төсектік қауымдық аурухана бар, ол қала орталығынан тыс, Уотерсайдте орналасқан. Ол негізінен қарттар мен емделушілерге арналған, бірақ Вурчестердегі ірі NHS ауруханаларының мамандары онда клиникалық қабылдаулар жүргізеді. Ауруханада Жеңіл жарақаттар бөлімі жұмыс істейді (аптаның 7 күні сағат 9:00-ден 21:00-ге дейін). Қалада үш денсаулық сақтау орталығы бар, олар жалпы тәжірибелі дәрігерлердің алғашқы медициналық көмегін және тіс орталығын қамтиды. Эвешамда қарт азаматтарды күтуге арналған бірнеше зейнеткерлер үйі мен күтім үйі де бар. Эвешам аймағын Midlands Air Ambulance қызметі қамтиды, ол 1991 жылдан бері Strensham автокөлік жолдары сервисінің орналасқан жерінен жұмыс істеп келеді.