Ағапет II папа: 946-955 жылдардағы Рим Папасы

Кіріспе

Католик шіркеуінің 946-955 жылдар аралығындағы басшысы Папа II Агапет (8 қараша 955 жылы қайтыс болды) – Рим епископы және Папалық мемлекеттердің билеушісі. 10 мамыр 946 жылдан өліміне дейін қызмет етті. Римнің князі, Сполетолық II Альберик тағайындаған, оның паптығы "Қараңғы ғасыр" деп аталатын кезеңде болды.

Паптық билігі

Агапеттің әкесі римдік (консул Аниций Фауст Альбин Базилийдің ұрпағы) және анасы грек болған. 946 жылдың 10 мамырында Маринус II қайтыс болғаннан кейін папа болып сайланды. Альберик II билігімен Римде тәуелсіз республика құрылғандықтан, Агапеттің Римде және Папа мемлекетінде кез келген уақыттық немесе дүниелік билікті жүзеге асыруына кедергі келтірілді. Италия корольдігі үшін Беренгар II мен Отто I арасындағы күрес Альберикке Рим және Агапет үстінен толық бақылауды жүзеге асыруға мүмкіндік берді, яғни папа негізінен шіркеудің ішкі істерін басқарумен шектелді. Тіпті Агапеттің 951 жылы Оттоны Италия ісіне араласуға шақыруы да Беренгардың күшінің өсуіне алаңдаған Альбериктің бастамасымен жасалды. Бірақ Оттоның елшілері – Майнц және Чур епископтары – Рим папасына Оттоның Римде қабылдануы және басқа да маңызды мәселелерді талқылау үшін келгенде, Альберик оларды қабылдамады. Агапет Реймс кафедрасының иелігіне қатысты дауға араласуға мәжбүр болды. Ол 948 жылдың маусымында бәсекелес талапкерлер – Вермандои графы Гуг және Реймстің Артальдың құқықтарын шешу үшін Ингельхаймда синод өткізуді бұйырды. Өзінің атынан әрекет ету үшін Бомарцолық Маринді жіберді, ал Агапет бірнеше епископқа хат жазып, кеңеске қатысуларын өтінді. Папа өзінің легаты арқылы Франция королі Людовик IV-ті қолдағанын білдірді және Артальды Реймс епископы етіп қайта тағайындауға қолдау көрсетті. Бұл кеңестен кейін Трирде тағы бір кеңес өтті, онда Агапеттің өкілі Бомарцолық Марин болды. 949 жылы Агапет Римде синод өткізді, ол екі кеңестің шешімдерін бекітті. Ол бұрынғы епископ Гугты айыптады және оның әкесі, Вермандои графы Герберт II-ні король Людовик IV-ке қарсылық көрсеткені үшін анафемаға ұшыратты. Франция королі Людовик IV және Германия королі Отто I-ден өтініш алғаннан кейін, Агапет олардың әрқайсысының патшалықтарындағы монастырлар мен әйелдер монастырларына жеңілдіктер берді. Ол сондай-ақ Оттоның Германиядағы епископтықтарды қайта құру жоспарларына көңіл бөлді, бірақ Вильгельм Майнцтың қысымы салдарынан олар тоқтатылды. 948 жылы Агапет Гамбург архиепискобына Дания және Солтүстік Еуропаның басқа елдерінде епископтарды папаның орнына қадағалау құқығын берді. Сондай-ақ, Данияның Фроде есімді королінен папа миссионерлерді өз патшалығына жіберуін сұрағаны да айтылады. Агапеттен Зальцбург архиепискобы Герхольд пен Лауриакум епискобы Герард арасындағы дауға араласуын өтінді. Олар екеуі де Паннонияның барлық митрополитінің титулына таластап отырды. Агапет екі талапкерге хат жолдады, онда Лауриакум епархиясы гунндардың шапқышылығына дейін бүкіл Паннонияның митрополиттік шіркеуі болғанын мәлімдеді. Бірақ олардың келтірген зиянынан кейін митрополит өзінің кафедрасын басқа қалаға көшірді, содан бері Зальцбург архиепископтық мәртебеге ие болды. Сондықтан екеуі де өздерінің діни орындарында заңды түрде қызмет етеді және олардың әрқайсысы өз дәрежесін және епархиясын сақтап қалады. Агапет Паннонияның батысындағы билікті Герхольдқа, ал шығыс бөлігін, аварлар мен моравиялықтар басып алған аймақтарды Герардқа беруді шешті. Италияда Агапет Беневентум және Капуаның герцогтарына хат жазып, монастырларды олардан қуылған монахтарға қайтаруды талап етті. Сонымен қатар ол симонияда айыпталған Термоли және Тривенто епископтарын қызметтен шеттетуге бұйырды. Италиядағы дін қызметкерлерінің діни өмірін жаңартқысы келген Агапет Альбериктің батасымен Горзе аббаттығының иесінен бірнеше монахтарды жіберіп, Қабырға сыртындағы әулие Пауыл шіркеуіне қосылуын сұрады. Агапет 955 жылдың 8 қарашасында қайтыс болды, ал оның орнын Альбериктің ұлы Октавиан иеленді, ол папалық атауды Иоанн XII деп алды. Ол Латеран базиликасында, апсиданың артында және Лео V мен Паскаль II қабірлеріне жақын жерге жерленді. Агапет сақтығымен және өмірін қасиеттілікпен өткізгенімен танымал болды.

Agapetus was born to a Roman father (a descendant of Consul Anicius Faustus Albinus Basilius) and a Greek mother. He was elected pope on 10 May 946 after the death of Marinus II. The existence of an independent republic of Rome, ruled by Alberic II of Spoleto, meant that Agapetus was prevented from exercising any temporal or secular power in Rome and the Papal States. The struggle between Berengar II and Otto I for the Kingdom of Italy allowed Alberic to exercise complete control over Rome and Agapetus, meaning the pope was largely limited to managing internal church affairs. Even Agapetus’ invitation to Otto to intervene in Italian affairs in 951 was done at the instigation of Alberic, who was growing concerned at Berengar's growing power. However, when Otto's envoys, the bishops of Mainz and Chur, were sent to the pope to discuss Otto's reception in Rome and other more important questions, they were turned away by Alberic. Agapetus was forced to intervene in the dispute over the occupancy of the See of Reims. He ordered a synod to be held at Ingelheim in June 948 to resolve the rights of the rival claimants, Hugh of Vermandois and Artald of Reims. He sent his legate Marinus of Bomarzo to act on his behalf, while Agapetus wrote to a number of bishops, asking them to be present at the council. Through his legate the pope indicated his support for King Louis IV of France, and gave his support for reinstalling Artald as bishop of Reims. This council was followed up by another one at Trier, where Agapetus was again represented by Marinus of Bomarzo. In 949, Agapetus held a synod in Rome, which confirmed the rulings of the two councils. It condemned the former bishop Hugh and it excommunicated his father, Count Herbert II of Vermandois, for his opposition to King Louis IV. After receiving requests from both Louis IV of France and Otto I of Germany, Agapetus granted privileges to monasteries and nunneries within their respective kingdoms. He also was sympathetic towards Otto's plans to restructure the bishoprics within Germany, which were eventually aborted due to pressure exerted by William of Mainz. Around 948, Agapetus, granted the Archbishop of Hamburg the right of consecrating bishops in Denmark and other northern European countries instead of the pope. The pope was also allegedly asked by a Danish king named Frode, now considered legendary, to send missionaries to his kingdom. Agapetus was also asked to intervene in a dispute between Herhold, archbishop of Salzburg and Gerard, bishop of Lauriacum, who both claimed the title of metropolitan of all Pannonia. Agapetus dispatched a letter to the two claimants, in which he stated that the diocese of Lauriacum had been the metropolitan church of all Pannonia before the invasion of the Huns. However, following the ravages inflicted by them, the metropolitan had transferred his see to another city, and since that time Salzburg had been raised to an archbishopric. Consequently, both lawfully occupied their respective sees, and both were to retain their rank and diocese. Agapetus ruled that jurisdiction over western Pannonia would rest with Herhold, while the eastern part, along with the regions occupied by the Avars and the Moravians, would fall under Gerard. In Italy, Agapetus wrote to the dukes of Beneventum and Capua, demanding that monasteries be returned to the monks whom they had displaced. He also deposed the bishops of Termoli and Trivento who were accused of simony. Hoping to rejuvenate the religious life of the clerics in Italy, Agapetus, with the blessing of Alberic, asked for the abbot of Gorze Abbey to send some of his monks down and join the monastic community attached to the church of Saint Paul Outside the Walls. Agapetus died on 8 November 955, and was succeeded by Alberic's son, Octavian, who took the papal name of John XII. He was buried in the Lateran basilica, behind the apse, and close to the tombs of Leo V and Paschal II. Agapetus was noted for his caution and for the sanctity with which he led his life.