Кіріспе

2003 жылдан 2011 жылға дейін Пенсильвания штатының губернаторы Эдвард Джин Ренделл (/r//ɛ//n/'/d//ɛ//l/; 1944 жылдың 5 қаңтарында туған) – 2003 жылдан 2011 жылға дейін Пенсильванияның 45-ші губернаторы қызметін атқарған американдық заңгер, прокурор, саясаткер және жазушы. Ол 1999 жылдан 2001 жылға дейін Ұлттық Демократиялық партияның төрағасы, 1992 жылдан 2000 жылға дейін Филадельфия қаласының 96-шы мэрі, ал 1978 жылдан 1986 жылға дейін Филадельфия округінің прокуроры болып жұмыс істеді. Ресейден келген еврей отбасында Нью-Йорк қаласында дүниеге келген Ренделл, колледж білімін алу үшін Филадельфияға көшіп, Пенсильвания университетінде бакалавр (B.A.) және Вилланова университетінің құқық мектебінде заң докторы (J.D.) дәрежелерін аяқтады. Ол 1978 жылдан 1986 жылға дейін екі мерзімге Филадельфия округінің прокуроры болып сайланды. Ол қылмысқа қатысты қатал ұстанымымен танылды, бұл оның 1986 жылы Пенсильвания губернаторы лауазымына үміткер болуына түрткіс болды, бірақ ол алғашқы сайлауда жеңіліске ұшырады. 1991 жылы Филадельфия мэрі болып сайланған ол 250 миллион долларлық дефицитпен және елдегі ірі қалалардың арасындағы ең төменгі кредиттік рейтингке ие болды. Мэр ретінде ол Филадельфияның бюджетін теңгерді, бюджеттен артық түсімдерді қамтамасыз етті, сонымен қатар бизнес және жалақы салығын төмендетіп, Филадельфияның аудандарына көрсетілетін қызметтерді едәуір жақсартты. "Нью-Йорк Таймс" газеті Ренделл басқарған Филадельфия "қала тарихындағы ең керемет өркендеулердің бірін жасады" деп мәлімдеді. Аль Гор бұл саясаткерді "Американың мэрі" деп атады, ал Ренделл 2000 жылғы президенттік сайлау кезінде Демократиялық Ұлттық Комитеттің төрағасы болды. 2002 жылы Ренделл Пенсильвания штатының губернаторы болып сайланды. Ол Демократиялық губернаторлар қауымдастығының атқару комитетінің мүшесі және Ұлттық губернаторлар қауымдастығының төрағасы болды. 2006 жылы ол үлкен артықшылықпен қайта сайланды. 2011 жылы өкілетті мерзімі аяқталғандықтан қызметтен кетті, ал келесі жылы "Ұлттың әлсіздігі: Америка көшбасшыларының бізді ұлы етуге батылдығын қалай жоғалтқаны" атты кітабы жарық көрді. "Филадельфия Иглз" командасының жанкүйері Ренделл, сонымен қатар Майкл Барканн жүргізетін NBC Sports Philadelphia's Eagles Postgame Live бағдарламасында футбол сарапшысы ретінде жұмыс істейді.

Ерте өмір

Эд Ренделл 1944 жылдың 5 қаңтарында Нью-Йорк қаласында Эмма (туған тегі Слоат) мен Джесси Т. Ренделлдің ұлы ретінде дүниеге келді. Оның ата-анасы еврей дінінде болған, ал барлық төрт атасы мен әжесі Ресейден көшіп келген адамдар еді. Ол Пенсильвания университетіне түсуден бұрын Ривердейл ауылдық мектебінде оқыды, 1962 жылы «Пи Ламбда Фи» студенттік қауымдастығына қосылды және 1965 жылы бакалавр дәрежесін алды. 1968 жылы Вилланова университетінің құқық мектебінде заң ғылымдарының докторы дәрежесін аяқтады. 1968 жылдан 1974 жылға дейін АҚШ Армиясының қосымша әскерлерінде екінші лейтенант болып қызмет етті.

Аудандық прокурор

1977 жылы Ренделл Филадельфияның округ прокуроры болып сайланды, бұл оны тарихтағы ең жас прокурор етті, ол алғашқы сайлауда қолданыстағы демократ округ прокуроры Эммет Фицпатрикті жеңгеннен кейін. Ренделл саясатта жаңа екенін және оның жемқорлыққа қатысы жоқ екенін баса назар аударған үгімдік науқан жүргізді. Округ прокуроры қызметін атқару кезінде Ренделлдің мінезі шиеленіскендігі айтылады. Бірде ол түрмеден шығарылған бір қылмыскерге байланысты әкімнің бетіне қаһарлы айқай шақты. Ренделл ашуланғанда қабырғаларды тебуге немесе жиһазды лақтыруға дейін баратыны да айтылады. 1980 жылы Ренделл Демократиялық Ұлттық Конвенцияда вице-президенттікке 28 делегаттың дауысын алды, бірақ ол өзі кандидат болған жоқ. 1986 жылы Пенсильвания губернаторы лауазымына үміткер болу үшін кеткенге дейін ол екі мерзімге округ прокуроры болып қызмет етті. Демократтардың губернаторлық сайлауында ол Боб Кейси ағадан жеңілді. 1982 жылы екінші мерзімінде Ренделл Мүмия Әбу-Жамалдың қозғаған даулы ісіне төрағалық етті, нәтижесінде 2011 жылы өлім жазасы күштен шығарылды. 1985 жылы Филадельфия полициясының қара нәсілді діншілдер қауымдастығы MOVE-ты бомбалауы Ренделлдің қызмет ету кезеңіне орай болды, осы оқиғада 6 ересек және 5 бала қаза тапты, ал жүздеген көршілер үйсіз қалды.

Филадельфия қаласының әкімі

1987 жылы Ренделл демократтардың үміткерлігіне қазідегі мэр Уилсон Гудқа қарсы тұрып, жеңіліске ұшырады. Ренделл төрт жыл өткен соң, 1991 жылы сәтті сайланды. Оның қарсыласы – бұрын демократ болып, кейін республикашылға айналған Филадельфияның экс-мэрі Фрэнк Риццо болды. Бірақ Риццо 1991 жылдың жазында қайтыс болды; 1991 жылдың қараша айында Ренделл Риццоның республикалық тізімдегі ізбасары Джозеф М. Эганға 2:1-ден астам айырмашылықпен жеңіске жетті. Мэр болып тағайындалғаннан кейін Ренделл үлкен қаржылық қиындықтарға тап болды. Штат заң шығарушы органы Филадельфия қаласының қаржылық мәселелерін бақылау үшін қаржылық бақылау кеңесін құрды. Мэрлік кезеңінде Ренделл 250 миллион долларлық дефицитті қысқартты, Филадельфияның бюджетін теңгерді, бес жыл қатарынан бюджеттен түсімнің артық болуын қамтамасыз етті, төрт жыл бойы бизнес және жалақы салығын төмендетті, жаңа кіріс көздерін енгізді және Филадельфияның аудандарына көрсетілетін қызметтерді едәуір жақсартты. Бюджетті тиімді басқарғаны үшін ол «Филадельфияның қайта жаңаруы» деген лақап атқа ие болды. Сонымен қатар, ол Филадельфияның алғашқы латиноамерикандық вице-мэрлерін – Бенджамин Рамосты және Мануэль Ортисті тағайындады. Ренделлдің шығындарды қысқарту саясаты оған кәсіби одақтардың күшті қарсылығын тудырды; алайда ол 1995 жылы республикашыл Джо Роксты 80 пайыз дауыспен жеңіп, қайта сайланды. Ренделлдің мэрлік лауазымдағы алғашқы мерзімі журналист Базз Биссинджердің «Қала үшін дұға» атты бестселлер кітабында сипатталған. Авторға сол кезеңде мэрмен шексіз байланысқа мүмкіндік берілді. «Нью-Йорк Таймс» Ренделлдің мэрлік қызметін оның нық қадамдары, шабыттандыруы, амбициясы және энергиясының арқасында «жақындағы қалалық тарихтағы ең керемет өзгеріс» деп атады. 1996 жылы Ренделл 296 нөмірі бар жарлыққа қол қойды, ол Филадельфиядағы бір жынысты жұптарға денсаулық сақтау жәрдемі алуға мүмкіндік берді. Бүгінгі күнге дейін Ренделл Филадельфия қалалық кеңесінің мүшесі болмаған соңғы Филадельфия мэрі болып табылады.

2002 жылғы губернаторлық науқаны

Ол Пенсильвания штатының губернаторы лауазымына демократтардың кандидаттығына түсу ниетін білдіргенде, штаттық партияның қолдауын алмады. Пенсильвания Демократиялық партиясы қолдауын жақында қайтыс болған бұрынғы губернатор Боб Кейси ағаның ұлы Боб Кейсиге берді, партия оны либералды Ренделлге қарсы сайлауда жеңіске жете алатын кандидат деп есептеді. Қызу алғашқы сайлауда Ренделл 67 округтің тек 10-ында жеңіске жетіп, кандидаттыққа ие болды: Филадельфия; оған жақын округтер: Бакс, Честер, Монтгомери және Делавэр; одан тыс округтер: Беркс, Ланкастер, Лихай және Нортгемптон; сондай-ақ Пенсильвания мемлекеттік университеті орналасқан Центр округі. 2002 жылғы қарашада өткен губернатор сайлауында ол республикалық штаттық бас прокурор Майк Фишерді жеңіп, Фишердің 44 пайызына қарсы 53 пайыз дауыс жинады. Ренделл Филадельфия округінде ғана емес, сонымен қатар дәстүрлі түрде республикалық Филадельфия маңындағы округтерде де жеңіске жетті, бұл оның Филадельфия мэрі ретіндегі танымалдылығының арқасында болды. Ренделлді қолдаған бұл дәстүрлі республикалық сайлаушылар штаттың басқа аймақтарында «Ренделликандар» деп аталды және оның сайлау кампаниясының табысына үлкен үлес қосты. 2002 жылы PoliticsPA сайтында жарияланған мақалада, саясаткерлерге жылнамадан суперлативтер тағайындалғанда, ол «Ең сәтті болуға бейім» деп танылды. Оның веб-сайты «саяси сайттар үшін ең заманауи дизайнға ие» деп сипатталды.

Бірінші кезең

Ренделл бастаған алғашқы заң жобасы «Жаңа Пенсильвания жоспары» болды. Жоспарда ойын автоматтарынан түсетін табыс есебінен салықты 1 миллиард долларға төмендету және білім беруге жұмсалатын қаражатты 687 миллион долларға арттыру көзделді. Жоспарға кіріс салығын 2,80 пайыздан 3,75 пайызға дейін көтеру, сондай-ақ коммуналдық қызметтерге және сыраға салынатын салықтарды арттыру да кірді. Губернатордың жоспары қабылданды, бірақ салық көтерілуі 3,07 пайызға дейін шектелді, ал білім беруге жұмсалатын қаражат 224 миллион долларға артты. Соңғы бюджет келісіміне темекі және коммуналдық қызметтерге қосымша салықтар енгізілді. Сол жылы Ренделл әкімшілігі Пенсильванияның егде жастағы тұрғындары үшін дәрі-дәрмек алу жоспарын қабылдады. Өзінің алғашқы жылында Ренделл әкімшілік шығындарды өзінің алғашқы мерзімінің соңына дейін 1 миллиард долларға қысқарту мақсатымен Басқару және өнімділік кеңсесін құрды. Ренделлдің өнімділік бастамасының ең үлкен жетістіктерінің бірі – стратегиялық сатып алу, оның арқасында штаттың ескірген мемлекеттік сатып алу жүйесі жаңартылып, жылдық үнем 180 миллион долларға жетті, ал Пенсильваниядағы шағын және орта бизнеске қатысу үлесі төрт есеге өсті. Ренделл сыраға салынатын салықты бір галлон үшін 8 центтен 25 центке дейін көтеруді ұсынды. «D. G. Yuengling & Son» сыра зауытының өкілі Дэвид Касинелли бұл салықты сынап бақты. Заң шығарушылармен келісімге келген Ренделл, салықты төмендетуді тек жергілікті мектеп кеңестері қаржыландыруды қабылдауға дауыс берген аудандарда ғана жүзеге асыруды көздейтін ережеге келісті. Бұл жоспарға, 72-ші заң бойынша қаржыландырылатын қаражатты Пенсильвания мектептеріндегі округтердің тек бестен бірі ғана қабылдады. 72-ші заңға сәйкес, Ренделл және Пенсильвания заң шығарушы органы 2002 жылғы сайлау кампаниясының маңызды бөлігі болған жылжымайтын мүлік салығын төмендетудің басқа да ұсыныстарын қарастырды. Губернатор 72-ші заңды өзгертетін заң қабылдауға дайын екенін айтты, және мектеп округтерін ақшаны қабылдауға мәжбүрлеу үшін заң жобалары жасалды. Басқа ұсыныстарда мәселені мектеп кеңестері шешпей, әр округте дауыс беруге ұсынылды. Жылжымайтын мүлік салығынан жеңілдік беру және 72-ші заң көп дау тудырды және саяси тосқауылға ұшырады, ал өзгерістер қашан жасалатыны белгісіз болды. 2004 жылдың сәуір айында Ренделл өзінің штаттық полиция жүргізушілерінің жылдамдық шегінен асып жүргенін растады және кейде олар оны 100 мильден астам жылдамдықпен айдап апарғанын білгенде таң қалғанын мәлімдеді. Ол бұл мәселені тергеуді бастағанын айтты. Кейін 2004 жылдың тамызында штаттық полиция жаңа саясат жариялады, онда штаттық полиция қызметкерлеріне шұғыл жағдайлар болмаса, жылдамдық шегінен асуға рұқсат етілмейді. Алайда, 2007 жылы Нью-Джерси губернаторы Корзиннің штаттық полиция машинасымен апатқа ұшырағаны және машинаның жылдамдығы 90 мильден асып кеткені туралы хабардан кейін Ренделл: «Мен өз қызметкерлеріме 80 мильден аспауын айттым, егер олар өте алмаса немесе шұғыл жағдай болса ғана» деді. Сол кезде Пенсильваниядағы ең жоғары жылдамдық шегі 65 миль/сағат болды, ал қазіргі 70 миль/сағат шегі 2014 жылы Ренделлдің ізбасары қол қойған заң арқылы енгізілді. 2005 жылдың басында Ренделл президент Джордж Буштың әлеуметтік қамсыздандыруды жекешелендіру ұсынысын қолдаған сияқты мәлімдеме жасады. Ренделл бұл мәселені кейінгі сөздерінде талқылап, әлеуметтік қамсыздандыруды жекешелендіруге қарсы екенін және оның бұрынғы пікірлері президент Бушқа саяси тәуекелге баратын мәселені қолға алғанына деген құрметін білдіру мақсатында айтылғанын түсіндірді. Дегенмен, Ренделлдің алғашқы мәлімдемелері әлеуметтік қамсыздандыруды жекешелендіруге қарсы демократтардың қолдауын жоғалтты. 2005 жылдың 7 шілдесінде Эд Ренделл штат заң шығарушыларының, судьялардың және атқарушы биліктің жоғары лауазымды шенеуніктерінің жалақысын арттыратын заңға қол қойды. Дауыс беру сағат 02:00-де, халықтың бақылауысыз және пікір алмасусыз өтті. 2005 жылдың 16 қарашасында Ренделл жалақыны көтеру туралы заңды жойды, ол заңды жоюға қолдау білдіргендердің көпшілігінің дауысымен қабылданды.

2006 жылғы сайлау науқаны

Ренделл 2006 жылғы 7 қарашада қайта сайланды, Питтсбург Стиллерс командасының бұрынғы кәсіби футболшысы Линн Сваннды жеңіп шықты. Ренделл дауыстардың 60 пайызын, яғни 2,470,517 дауысты алды, ал Сванн 40 пайызын, яғни 1,622,135 дауысты иеленді. Қайта сайлау науқаны барысында Ренделл 2002 жылы губернаторлыққа демократтық үміткерлік үшін оған қарсы сайысқан Боб Кейсидің Сенатқа сәтті сайлануына зор үлес қосты.

Екінші мерзім

Ренделл 2007 жылдың 16 қаңтарында Пенсильвания штатының губернаторы ретінде екінші мерзімге ант берді. 2007 жылы, Пенсильвания штатының орталық және батыс өңірлерінде жалақыны көтеру мәселесінің саяси күшінің әсері сақталғандықтан, Ренделл Пенсильвания жоғары білім беруге көмектесу агенттігін (PHEAA) және оның басшылық лауазымдарының жалақысын, шығыстарын сынап бастады. Бұл сын, жарық көрген газет хабарларынан кейін, PHEAA-ның федералды студенттік несие кірісінен түсетін пайдасын штаттың мұқтаж студенттеріне арналған мемлекеттік гранттар бағдарламасын қаржыландыруға жұмсау мақсатымен жасалды (гранттарды беру және бағдарламаны басқару үшін). Алайда, PHEAA тікелей губернатордың бағынысында болған жоқ. Агенттік 1960 жылдары Пенсильвания штатының Бас Ассамблеясы тарапынан мемлекеттік стипендияларды қаржыландыру үшін тәуелсіз мемлекеттік агенттік ретінде құрылған. Кейіннен агенттік студенттік несиелерді қызмет көрсетумен айналысып, мемлекеттік емес кіріс көзін құрды, оның бір бөлігі басшылық лауазымдарының жалақысын күрт арттыруға жұмсалды. PHEAA кеңесінің құрамына негізінен Пенсильвания штатының Өкілдер палатасы мен Сенатының мүшелері кіреді. 2007 жылдың шілдесінде Ренделл штаттық бюджетке қатысты заңнамалық бастамалар бойынша штаттық заң шығарушы органдармен туындаған дауға байланысты мемлекеттік басқаруды тоқтатты. Шамамен 25 000 мемлекеттік қызметкер уақытша жұмыстан босатылды. Тоқтау сегіз күн ішінде шешілді. Өлім жазасын қолдайтын Ренделл өзінің қызметінің барысында 78 өлім жазасын орындауға рұқсат берді, бірақ сот шешімдеріне байланысты ешқайсысы орындалмады. 2008 жылы Ренделл Делавэр өзенін тереңдету жобасын іске асыруды қолдады. Жобаны Делавэр өзені портының басқармасы жүзеге асыруы тиіс болған. Нью-Джерси штатының Делавэр өзені портының басқармасы бұл жобамен байланысты болмайтыны туралы шешім қабылдады. Ренделл 2009 жылдың қаңтар айының соңында бюджеттік ұсынысының алдын ала талқылануынан кейін сынға ұшырады, онда Пенсильвания губернаторының үздік мектептері және есірткіге қарсы білім беру бағдарламасы ("D.A.R.E.") сияқты 100 бюджеттік бапты жою көзделген. Бұл бағдарламаларды қысқарту Ренделлдің 2002-2003 жылдарға арналған бюджеттен 1 пайызға төмен деңгейге мемлекеттік шығыстарды төмендету жоспарының бір бөлігі болды, бұл күтілетін 2,3 миллиард долларлық бюджет тапшылығына жауап ретінде жасалды. Бюджеттік дағдарыстың салдарынан туындаған стресс нәтижесінде Ренделлдің өкілі Чак Ардо отставкаға кетті. Ренделл Питтсбург қаласында болған оқ атысудан кейін шабуылдық қаруға тыйым салуды қайта жаңартуға шақырды. Мемлекетаралық тас жолдарға жол ақысын енгізу 2006 жылғы қайта сайлау науқанының маңызды бөлігі болмаса да, Ренделл 2007 жылы қайта сайланғаннан кейін 80-ші тас жолына жол ақысын енгізу жоспарын ұсынды, бұл тас жол штаттың барлық аумағын Нью-Джерсиден Огайоға дейін кесіп өтеді. Бұл штаттық және федералдық деңгейде күрделі, көп жылдық күреске әкелді. Федералдық тас жолдар басқармасы 80-ші тас жолына жол ақысын енгізу жоспарын 2007, 2008 және 2010 жылдары бірнеше рет қабылдамады. Бұл шешімді атқарушы биліктің бір органы қабылдағанмен, Пенсильвания штатының АҚШ Өкілдер палатасының екіпартиялық тобы 80-ші тас жолына жол ақысын енгізуге қарсы болды.

Президент сайлауына қатысу

Ренделл 2004 жылғы президент сайлауында сенатор Джон Керридің вице-президенттікке үміткері болуға ықтимал кандидат болды. Ренделлдің танымалдылығы, әсіресе Филадельфия маңындағы округтерде, Керридің 2004 жылғы президенттік сайлаудағы ең қатысты штаттардың бірі – Пенсильваниядағы жеңісіне маңызды үлес қосты. 2008 жылдың 24 қаңтарында Ренделл Хиллари Клинтонды Демократиялық партияның президенттік тікелей ұсынуына қолдау білдіргенін жариялады. Ол: «Хиллари осы елді алға жылжу үшін шынайы қамқорлық танытады. Оның Америка үшін ең жақсы денсаулық сақтау жоспары бар» деді. Хиллари Клинтонның адал қолдаушыларының бірі ретінде Ренделл көптеген бұқаралық ақпарат құралдарының оның науқаны туралы хабарлауында жақпарушылық байқағанын айтты. 2008 жылдың 31 наурызында ол Fox News арнасын оның науқанды жабу тәсілі ең жақсы деп санайтыны үшін құттықтады. Fox & Friends бағдарламасының жүргізушісі Стив Дуциге сөйлеген сөзінде Ренделл: «Менің ойымша, Айова штатындағы бастапқы сайлаудан бастап бүгінгі күнге дейін Fox арнасы ең әділ, барлық кабельдік арналардың ішіндегі ең объективті болып келді. Сіз жаңалықтарды жан-жақты жарияладыңыз, ал басқа арналар сенатор Обамаға, ол керемет адам, бірақ оның кемшіліктеріне көз жұмып, сенатор Клинтонды жамандаумен айналысты» деді. Ренделл Клинтонды қолдау үшін Пенсильвания штатының түрлі қала әкімдерімен байланыс жасады. Кейбір суперделегаттар Пенсильваниядағы алғашқы сайлауға дейін бейтараптығын сақтады, себебі Ренделл оларды Пенсильваниядағы алғашқы сайлау аяқталғанға дейін бейтарап болуға көндірді. Клинтон Ренделл оның пайдасына жасаған телеарнадағы жарнамалардан да үлкен пайда көрді. Штат губернаторы ретінде Ренделл Демократиялық ұлттық конвенцияға 768 суперделегаттың бірі болды.

Спорттық желдеткіш

Ренделл – «Филадельфия Иглз» командасының жанкүйері және NBC Sports Philadelphia телеарнасының «Eagles Postgame Live» шоуының қатысушысы, ол «Иглз» командасының әрбір ресми және маусымнан кейінгі ойындарынан кейін эфирге шығады. Ренделл 1989 жылы өткен Bounty Bowl II ойынына келген көрермендердің арасында болды, онда тәртіпсіз жанкүйерлер алаңға қар мен мұз лақтырып жіберді; Ренделл 20 доллар тікелей тіке бастады (және ұтылып қалды), өйткені ол стадион трибуналарынан алаңға қар добын лақтыра алмайтын басқа жанкүйер бар деп күтті. Тіпті ол Super Bowl XXXIX ойынының нәтижесіне достық тіке бастады, егер «Иглз» жеңіліп қалса, «Нью-Ингленд Пэтриотс» командасының жейдесін киіп, «Филадельфия 76ers» / «Бостон Селтикс» ойынында мемлекеттік әнұранды орындауға уәде берді, және олар осылай істеді. Ол Нью-Йорк штатының губернаторы Дэвид Патерсонмен «Филадельфия Филлис» командасын «Нью-Йорк Янкис» командасына қарсы чемпиондық атағын қорғауға қолдау көрсетуде, сондай-ақ Иллинойс штатының губернаторы Пэт Куиннмен «Филадельфия Флайерс» командасын 2010 жылғы Стэнли кубогының финалында «Чикаго Блэкхокс» командасына қарсы жеңіске жету үшін қолдау көрсетуде ұқсас достық тіке бастап ұтылып қалды. 2006 жылы ол Вашингтон штатының губернаторы Кристин Грегуармен «Питтсбург Стиллерс» командасын 21–10 есебімен Суперкубок XL жеңіп алу үшін қолдады. «Филадельфия Филлис» командасының жанкүйері ретінде, ол 2009 жылдың 18 сәуірінде Филадельфиядағы Citizens Bank Park стадионында Даңқ залының комментаторы Гарри Каластың естелік жиынында сөз сөйледі. 2010 жылдың 26 желтоқсанында «Филадельфия Иглз» командасының «Миннесота Викингс» командасына қарсы үйдегі ойыны, Филадельфияда қарлы боранның күтілуіне байланысты қар жаумай тұрып кейінге қалдырылды. Ренделл кейінге қалдыру туралы былай деді: «Менің ең үлкен наразылығым – бұл елде болып жатқан оқиғаның бір бөлігі. Біз әлсіз ұлтқа айналып кеттік. Қытайлықтар бізді барлық жағынан басып озып келеді. Егер бұл Қытайда болғанда, қытайлықтар ойынды тоқтатқан болар еді деп ойлайсыз ба? Адамдар стадионға қарай жүріп, математикалық есептерді шешіп отырар еді». Соның салдарынан, келесі ойын кезінде стадион қызметкерлері оның орындығына қар үйіп, үстіне «Бұл орын әлсіздерге арналмаған» деген жазуы бар тақтайша қойды.