Кіріспе

Католик шіркеуінің 964 жылғы басшысы Папа Бенедикт V (Бенедикт V; 4 шілдеде қайтыс болды 965) – 22 мамырдан 23 маусымға дейін 964 жылы Лео VIII-ге қарсы папа және Папалық мемлекеттердің билеушісі болды. Оны император Отто I құлатты. Оның қысқа мерзімді паптығы «Секулум обскурум» деп аталатын кезеңнің соңында болды.

Ерте мансап

Бенедикттің әкесі римдік Иоанн есімді адам болды, және ол Римде Марцелл театрының айналасында туып өсті. Кардинал-диакон ретінде Бенедикт білімділігімен танымал болды, осы себепті замандастары оған қосымша "Грамматик" деген ат қосты. Ол сонымен қатар нотариус қызметін атқарды және қасиетті Рим императоры Отто I-нің Рим папасы Иоанн XII-ні қызметтен шеттетуіне және одан кейін Оттоның үміткері, Рим папасы Лев VIII-ді сайлауға қатысты.

Сайлау

Рим халқы Лев VIII-ді папа сайлауға наразы болғандықтан, Иоанн XII-ні қайта шақырды. Иоанн Левті айыптаған синодты ұйымдастырды, онда Бенедикт қатысты. Бірақ Иоаннның қайтысымен римдіктер Левті тағы да қабылдамады, ол Римнен қашып, Орталық Италиядағы Риетиде Оттоға қосылды. Соңғы топтар арасындағы қатал күрестен кейін римдіктер Бенедиктті сайлады, оны қала милициясы мақұлдады. Ол папа болып кигізілгенге дейін, елшілер Оттоға жіберіліп, олардың шешімі туралы хабарлады. Император олардың шешімін бірден қабылдамады және одан әрі іс-әрекет жасауға ескертті. Римге оралғаннан кейін, олар Оттоны елемеуді шешті; Бенедикт епископ болып тағайындалды және 22 мамыр 964 жылы папа болып кигізілді. Римдіктер Бенедиктке оны тастамаймыз және Оттодан қорғаймыз деп ант берді. Бірақ Отто бұл жаңалықты естігенде, өзінің үміткерін папа етіп қайтаруға бел буды. Ол Римге жорық жасап, қаланың төңірегін қоршады, ешкімнің қаладан шығуына мүмкіндік бермеді. Нәтижесінде аштық басталды, қала төңірегіндегі жерлер қирады, бір модий бидай қабығы отыз денарийге сатылды. Бенедикт қала қабырғаларынан қорғаушыларды жігерлендіруге және император мен оның әскерін анафемаға салумен қорқытуға тырысқанмен, римдіктер көп ұзамай капитуляциялауға шешім қабылдады. Олар Оттоға қақпаларды ашып, Бенедиктті 23 маусым 964 жылы оған тапсырды.

Ауыстыру

Бенедикт өзінің діни қызметкерлері мен миряндарымен бірге, паптық киім киіп, Лео шақырған синод алдына әкелінді. Архиепископ Бенедикттен Лео тірі болғанда қасиетті Петірдің орнына қалай отыра алғанын сұрады. Ол сондай-ақ императорға берген уәдесін бұзғаны үшін айыпталды, онда императордың келісімінсіз ешқашан папа сайламайтынына сөз берген еді. Бенедикт: «Егер мен күнә жасаған болсам, маған рақым етіңіз» деді. Егер мойынсұнса, өмірін сақтап қалатыны туралы императордан уәде алғаннан кейін, Бенедикт Леоның аяқтарына жығылып, кінәсін мойындады. Синод оның епископтық санатын жойды, оның паллиумы жыртылды, ал Лео оның пастырлық таяғын сындырды. Алайда Оттоның шаفاعтысы арқасында оған диякондық шені сақтауға рұқсат берілді. Отто 964 жылдың 29 маусымынан кейін Бенедикті өзімен бірге Римнен кетті. Біраз уақыттан соң, ол 965 жылдың басында Германияға жеткізілді. Бұрынғы папа Гамбургке көшіріліп, Гамбург-Бремен архиепископы Адалдагтың қамқорлығына берілді. Оның жер аудару мерзімі қысқа болды; Бремендік Адам былай деп жазды: «Архиепископ [Адалдаг] оны өліміне дейін үлкен құрметпен ұстады, өйткені ол қасиетті де, білімді де, Апостолдық орынға лайық болған. Осылайша ол бізбен бірге қасиетті өмір сүріп, басқаларды жақсы өмір сүруге үйретті, соңында римдіктер императордан оны қалпына келтіруді сұраған кезде бақытты өліммен дүниеден өтті».

Архиепископ Адалдаг оны жақсы қабылдағанымен, көптеген адамдар оны антипапа деп есептеді және оны жазалауға тырысты. Архиепископ Либентий I (Адалдагтың ізбасары) былай деді: «Қасиетті папа Бенедикт осы жерлерге жер аударылғанда, мен оны іздедім; және оған баруымды болдырмауға барлық күш салынғанымен, мен Папаға қарсы ықпал етуге ешқашан жол бермедім. Бірақ ол тірі болғанша, мен оған жақын болдым».

Өлім және жерлеу

Бенедикт 965 жылғы 4 шілдеде қайтыс болды және Гамбург соборында жерленді. Содан кейін, 988 жылға дейін оның денесі Римге жеткізілді, бірақ қайда жерленгені белгісіз. Аңыз бойынша, Бенедикт Римге көшірілуін және 983 жылы ободрит патшасы Мстивойдың Гамбургты қиратуын болжаған: "Осында менің нәзік денеме тозану керек. Мен өлген соң, осы елдің бәрі жәһилдердің қылышымен қиратылып, жабайы аңдарға тасталады. Мен қайта оралғанша, осы жерде бейбітшілік орнамайды. Бірақ мен үйге қайтып келгенде, елшінің тілегімен, жәһилдердің шабуылдары тоқталады деп сенемін."