Кіріспе
USS Oriskany (CV/CVA 34) (/ɔːr/'/ɪ//s//k//ə//n//i/ немесе /ə/'/r//ɪ//s//k//ə//n//i/) – Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін салынған сирек ұшақ тасымалдаушы кемелердің бірі. Кеме Американ революциясы кезіндегі Орискани шайқасының құрметіне аталған. Орисканидің тарихы оның әпке кемелерінен едәуір өзгеше. Бастапқыда "ұзын қабырғалы" Essex класының кемесі ретінде жобаланған (кейбір мамандар оны жеке класс деп санайды), ол толықтырылмады және 1946 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін құрылысы тоқтатылды. Кейіннен ол SCB 27 ("27 Чарли") деп аталған жаңартылған жобаға өңделді және 1950 жылы қолданысқа енгізілді. Бұл жаңартылған нұсқа Essex класының тағы 14 кемесін жаңғыртудың үлгісіне айналды. Орискани – Essex класының соңғы аяқталған кемесі. Ол 1970-ші жылдарға дейін Тынық мұхитында негізгі қызметін атқарды, Корей соғысы үшін екі, ал Вьетнам соғысы үшін он ұрыс жұлдызына ие болды. 1966 жылы Орисканиде магнийлі шамының кездейсоқ тұтанғаннан кейін Екінші дүниежүзілік соғыстан бері кемеде болған ең ауыр өрттердің бірі болды, нәтижесінде қырық төрт теңізші қаза тапты. Орисканидің қызметтен кейінгі тарихы да оның әпке кемелерінен едәуір ерекшеленеді. 1976 жылы қызметтен босатылған ол 1995 жылы металл тескілеуге сатылды, бірақ 1997 жылы қайтарып алынды, себебі ешқандай жұмыс жүргізілмеді. 2004 жылы Әскери-теңіз күштері оны Флорида жағалауындағы Мексика шығанағында жасанды риф жасау үшін батыруға шешім қабылдады. Қоршаған ортаны мұқият тексеруден және уытты заттарды жоюдан кейін кеме 2006 жылдың мамыр айында суға батырылды. Ол тік күйде, демалыспен суға түсушілерге қолжетімді тереңдікте орналасты. 2023 жылғы мәліметтер бойынша, Орискани – риф жасау үшін батырылған ең ірі кеме.
USS Oriskany (CV/CVA 34), (/ɔːr/'/ɪ//s//k//ə//n//iː/ or /ə/'/r//ɪ//s//k//ə//n//iː/), was one of the few s completed after World War II for the United States Navy. The ship was named for the Battle of Oriskany during the Revolutionary War. The history of Oriskany differs considerably from that of her sister ships. Originally designed as a "long hulled" Essex class ship (considered by some authorities to be a separate class, the ), she was not completed and construction was suspended in 1946 after the end of World War II. She eventually was converted to an updated design called SCB 27 ("27 Charlie") and commissioned in 1950. This updated version became the template for modernization of 14 other Essex class ships. Oriskany was the final Essex class ship completed. She operated primarily in the Pacific into the 1970s, earning two battle stars for service in the Korean War, and ten for service in the Vietnam War. In 1966, one of the worst shipboard fires since World War II broke out on Oriskany when a magnesium flare was accidentally ignited; forty four men died in the fire. Oriskanys post service history also differs considerably from that of her sister ships. Decommissioned in 1976, she was sold for scrap in 1995, but was repossessed in 1997 because nothing was being done. In 2004, the Navy decided to sink her to create an artificial reef off the coast of Florida in the Gulf of Mexico. After much environmental review and remediation to remove toxic substances, the ship was carefully sunk in May 2006. She settled in an upright position at a depth accessible to recreational divers. As of 2023, Oriskany is the largest vessel ever sunk to make a reef.
Құрылыс және іске қосу
"Орискани" атауы бастапқыда "Уасп" кемесіне берілген, бірақ 1942 жылы кеменің қазығы салынғанда оның корпусы "Уасп" деп қайта аталды. CV 34 кемесі 1944 жылғы 1 мамырда Нью-Йорк әскери-теңіз кеме жасау қауыртта (NYNSY) салынды, 1945 жылғы 13 қазанда суға түсірілді және Кларенс Кэннон ханымның қамқорлығымен өткізілді. 1946 жылғы 22 тамызда кеме құрылысы тоқтатылды, ол шамамен 85% дайын болған кезде. 1947 жылғы 8 тамыздан бастап "Орискани" SCB 27 модернизация бағдарламасының прототипі ретінде қайта жобаланды және 60% дайындық деңгейіне дейін бұзылды. Жаңа буын әуе кемелерін пайдалану үшін ұшу палубасының құрылымы күшті күшейтілді. Жаңа лифттер, қуаттырақ гидравликалық катапульттер және жаңа тоқтату құрылғылары орнатылды. Арал құрылымы қайта салынды, зениттік артиллериялық мұнаралар алынып тасталды және кеме корпусына қабыршақтар қосылды. Кеме корпусына қабыршақтар қосу (ілгектерді қосу деп те аталады) кеменің корпусының көлденең қимасының ауданын ұлғайтады, осылайша оның суға бату қабілеті мен тұрақтылығын арттырады. Бұл сонымен қатар жанармай багінің көлемін де арттырады. "Орискани" жағдайында бұл авиациялық отынға арналған болар еді. Бұл мүмкіндіктер бастапқы жобасынан кейін үстіне көп салмақ қосылған кеме үшін маңызды болды. "Орискани" 1950 жылғы 25 қыркүйекте Нью-Йорк әскери-теңіз кеме жасау қауыртта қолданысқа енгізілді.
1950-1956 жылдар
Орискани 6 желтоқсан күні 1950 жылы Нью-Йорк қаласынан Флорида штатының Джексонвилл қаласының жанында авиатасымалдаушылардың біліктілігін растау операцияларына шықты. 11 қаңтарға дейін Джексонвилл маңында жұмысын жалғастырды, содан кейін Гуантанамо шығанағынан (Куба) шабуылдық операциялар үшін 1-ші авиатасымалдаушы топқа кірді. 6 наурыздан 2 сәуірге дейін Нью-Йорк теңіз кемежайында күрделі жөндеуден өткен соң, Джексонвилл маңында жаттығулар үшін 4-ші авиатасымалдаушы топқа қосылды. 15 мамыр күні Ньюпорттан шығып, 6-шы флотпен Жерорта теңізіне жол тартты. Италия мен Франция порттарынан Грекия мен Түркияға, одан Триполи жағалауларына дейін жүзіп, 4 қазан күні 1951 жылы Род-Айленд штатындағы Квонсет-Пойнтқа оралды. 6 қараша күні 1951 жылы Нью-Йорк штатының Грейвсенд шығанағына оқ-дәрілерді түсіру үшін және Шығыс өзенінің көпірлерінен Нью-Йорк теңіз кемежайына өтуге мүмкіндік беру үшін мачталарын алып тастау үшін кірді. Жаңа ұшу палубасы, рульдік жүйе және көпір орнатылды. Жұмыс 1952 жылы 15 мамырға дейін аяқталды, ал тасымалдаушы келесі күні Норфолк (Вирджиния) қаласына оқ-дәрілерді алу үшін жүзіп кетті (19-22 мамыр). Содан кейін Тынық мұхит флотына қосылу үшін Гуантанамо шығанағы, Рио-де-Жанейро, Хорн мүйісі, Вальпараисо және Лима арқылы жүзіп, 21 шілдеде Сан-Диегоға (Калифорния) келді. 19-шы авиатасымалдаушы топқа авиациялық біліктілік берілгеннен кейін, Орискани 15 қыркүйекте 1952 жылы Сан-Диегодан Кореядағы Біріккен Ұлттар Ұйымы күштеріне көмек көрсету үшін кетті. 17 қазанда Йокосукаға келді және 31 қазанда Корея жағалауында 77-ші жедел топқа қосылды. Оның ұшақтары жаудың жабдықтау желілеріне қарсы бомбалау және шабуылдар жасады, жағалау бойындағы жердегі нысандарға бомбалау шабуылдарын үйлестірді. 18 қарашада оның ұшқыштары екі советтік МиГ-15 истребителін түсіріп, үшіншісіне зақым келтірді. Шабуылдар 11 ақпанға дейін жалғасты, жаудың артиллериялық позицияларына, әскер орналасқан жерлеріне және негізгі майдан бойындағы жабдықтау қоймаларына шабуылдар жасалды. Жапониядағы қысқа мерзімді техникалық қызметтен кейін, Орискани 1 наурыз күні 1953 жылы қайтадан соғысқа қатысты. 6 наурызда F4U Corsair ұшағынан түскен жалпы мақсаттағы бомба жарылып, үш адам қаза тауып, 13 адам жарақат алды. 29 наурызға дейін соғыс қимылдарына қатысты, Гонконгқа тоқтады, содан кейін 8 сәуірде әуе шабуылдарын қайта бастады. 22 сәуірде Корея жағалауын қалдырып, Йокосукаға келді, содан кейін 2 мамырда Сан-Диегоға жол тартты, 18 мамырда келді. Калифорния жағалауындағы дайындық жаттығуларынан кейін, Орискани 14 қыркүйекте 1953 жылы Сан-Францискодан Кореядағы бейбітшілікке бақылау жасап тұрған 7-ші флотқа көмек көрсету үшін кетіп, 15 қазанда Йокосукаға келді. Содан кейін Жапон теңізі, Шығыс Қытай теңізі және Филиппин аймағында жүзіп өтті. Иво Джимадағы теңізшілердің десанттық жаттығуларына әуе көмегін көрсеткеннен кейін, 22 сәуірде 1954 жылы Сан-Диегоға оралды. Күрделі жөндеу үшін Сан-Франциско теңіз кемежайына кірді. Күрделі жөндеу 22 қазанда аяқталды, содан кейін жағалау операцияларының біріншісіне және "The Bridges at Toko Ri" корей соғысы туралы фильмнің түсіріліміне қатысу үшін теңізге шықты, онда ол USS Savo Island эскорт тасымалдаушысының орнына түсті. Орискани 2 сәуірде 1955 жылы Йокосукаға келді және Жапония, Окинава және Филиппин арасындағы жылдам тасымалдаушы жедел тобымен жұмыс істеді. Бұл операция 7 қыркүйекте аяқталды, ал тасымалдаушы 21 қыркүйекте NAS Alameda, Калифорнияға келді. Калифорния жағалауында 9-шы авиатасымалдаушы топтың ұшқыштарын біліктілікке ие етіп, 11 ақпанда 1956 жылы Аламедадан тағы бір қиын Батыс Тынық мұхиты (WestPac) операциясына шықты.
1957-1968 жылдар
Орискани 1956 жылғы 13 тамызда Сан-Францискоға оралды және 1 қазанда SCB 125A модернизация бағдарламасын өткізу үшін кемежайға кірді. 1957 жылғы 2 қаңтарда ол қызметтен босатылды. Орисканиде жаңа бұрышты ұшу палубасы, корма жиегіндегі лифт, кеңейтілген алдыңғы лифт және жабық дауылдық мұрын орнатылды. Ескі гидравликалық катапульттерді жаңа, қуатты бу катапульттері ауыстырды. Ұшу палубасының ағаш жабындары алюминий жабындарымен алмастырылды. Орискани 1959 жылғы 7 наурызда Сан-Франциско теңіз кеме құрылыс кешенінде қайтадан қолданысқа енгізілді. Төрт күннен кейін ол 14-ші авиациялық топпен бірге сынақ жүргізу үшін Сан-Диегодан шықты. Батыс жағалауындағы операциялар 1960 жылғы 14 мамырға дейін жалғасты, содан кейін ол қайтадан Батыс Тынық мұхитына (WestPac) жөнелтіліп, 15 желтоқсанда Сан-Диегоға оралды. 1961 жылғы 30 наурызда ол Сан-Франциско теңіз кеме құрылыс кешеніне 5 айлық күрделі жөндеуге кірді, ол әуе кемесіне алғашқы теңіз тактикалық деректер жүйесін (NTDS) орнатуды қамтыды. Орискани 9 қыркүйекте Сан-Диегодан жаттығулар үшін кемеден шығып, 7 маусымға дейін жаттығулар жүргізді. 17 желтоқсанда Батыс жағалауындағы жедел дайындық жаттығулары үшін Сан-Диегоға оралды. 1963 жылғы 1 тамызда Орискани 16-шы әуе топтарымен бірге Қиыр Шығыс суларына қайтадан жөнелтілді. Ол 1963 жылғы 31 тамызда Субик шығанағына келді және одан Жапонияға жүзіп кетті. Ол 31 қазанда таңертең Оңтүстік Вьетнам жағалауына бағыт алғанда, Ивакуни портында (Жапония) болды. Ол жерде Сайгондағы төңкеріс туралы хабарлама келген кезде кез келген жағдайға дайын тұрды. Дағдарыс басылғаннан кейін, кеме жапондық порттардан операцияларын қайта бастады. Орискани 1964 жылғы 10 наурызда Сан-Диегоға оралды. Пьюгет Саунд теңіз кеме құрылыс кешенінде күрделі жөндеуден өткеннен кейін, ол Сан-Диегодан қайта даярлау жаттығуларына, содан кейін 16-шы әуе топтарының біліктілігіне жүзіп кетті. Осы кезеңде оның ұшу палубасы әскери-теңіз күштерінің жаңа әуедегі ерте ескерту ұшағы E-2 Hawkeye-ді сынау үшін пайдаланылды. Сондай-ақ ол сегіз одақтас елдің жоғары лауазымды офицерлеріне бағдар берді. Орискани 1965 жылғы 5 сәуірде Сан-Диегодан Батыс Тынық мұхитына (WestPac) жөнелтіліп, 27 сәуірде Субик шығанағына жетті. Осы уақытқа дейін Оңтүстік Вьетнамға коммунистік қысымға қарсы тұру үшін Вьетнам Республикасы Армиясының (ARVN) әскерлерін қолдау үшін АҚШ теңіз жаяу әскерлері келіп жетті. Орискани Оңтүстік Вьетнамды қолдау үшін американдық теңіз күштеріне өз үлесін қосты. 1965 жылғы 10 мамырдан 6 желтоқсанға дейінгі ерекше қызметі үшін әскери-теңіз жасағының мақтау грамотасын алған, ол 12 000-нан астам ұрыс ұшуын жүргізіп, жау күштеріне қарсы 10 000 тоннаға жуық (9 100 тонна) қару-жарақ жеткізді. Ол 30 қарашада Субик шығанағынан шығып, 16 желтоқсанда Сан-Диегоға оралды. 1966 жылғы 26 мамырда Орискани Сан-Диегодан Қиыр Шығысқа қайтадан жолға шығып, 14 маусымда Жапонияның Йокосука қаласына жетті. 27 маусымда Оңтүстік Вьетнамның Дикси станциясына жөнелтілді. 8 шілдеде Тонкин шығанағындағы "Янки стансасына" ауысты. Келесі айларда Субик шығанағындағы толықтыру үшін қысқа тынығулар болды, содан кейін ол 7 794 ұрыс ұшуын жүргізді.
1966 жылғы өрт
1966 жылғы 26 қазанда кеме таңертең өзіне белгіленген орында болды, сол кезде кеменің алдыңғы ангарының оң жағында өрт шығып, бес палубаны шарпыды, нәтижесінде 44 адам қаза тапты. Өмірін жоғалтқандардың көпшілігі Вьетнам үстінен бірнеше сағат бұрын шабуыл жасаған тәжірибелі ұшқыштар еді. Өрттің себебі – «Хангар-1» ангарының алдыңғы бөлігіндегі жарылыс шкафында магнийлік парашют шамының жарылуы болды, ол кеменің ұшу палубасының астында орналасқан. Кешіккен тергеу шамы жобаланғандай жұмыс істегенін және жарылыстың адам қателігінен болғанын көрсетті. Бір матрос абайсызда шамын тұтатқаннан кейін, оны суға лақтырудың орнына, шамдар сақталатын қару-жарақ шкафына лақтырып жіберді, бұл шкафтағы барлық шамдарды тұтатты және қорқынышты зардаптарға әкелді. Кеменің бір бөлігі экипажы өртке жеткен ауыр бомбаларды лақтырып тастады, ал басқалары ұшақтарды қауіптен шығарып, ұшқыштарды құтқарып, келесі үш сағат бойы өртті сөндіруге көмектесті. «Констеллейшн» және «Фрэнклин Д. Рузвельт» авиатасымалдағыштарынан дереу медициналық көмек келді. Кейіннен «Орискани» капитаны Джон Иарробино және Индиана штатының Крейндегі Әскери-теңіз қару-жарақ қоймасының сараптамасы көрсеткендей, мың шамның біреуі дірілдеген кезде кездейсоқ тұтана алады. Оқиғаның нәтижесінде бес экипаж мүшесі әскери сотқа берілді, бірақ барлығы ақталды. Осы және басқа да оқиғалардан кейін Әскери-теңіз күштері қолданған шамының дизайны кездейсоқ тұтануға төзімді, қауіпсіз дизайнға өзгертілді, ал барлық іс-шараларды тиісті түрде бақылау үшін экипаждардың саны арттырылды. «Орискани» 28 қазанда Субик шығанағына жетті, онда өрттен зардап шеккендер АҚШ-қа тасымалдау үшін күтіп тұрған ұшақтарға ауыстырылды. Бір аптадан кейін кеме Сан-Диегоға бағыт алды, 16 қарашада жетті. 1967 жылғы 23 наурызда Сан-Франциско шығанағындағы Әскери кеме құрылыс шеберханасы жөндеу жұмыстарын аяқтады, ал «Орискани» 16 әуе кемесімен бірге жаттығудан өтті.
Қызметке қайта оралу
Содан кейін 16 маусымда Сан-Франциско шығанағына жіберілді. 9 шілдеде Субик шығанағында 9-шы дивизияның флагманы болып тағайындалып, 14 шілдеде "Янки станциясы" операцияларын бастады. 26 шілдеде өртке ұшыраған "Форресталға" медициналық көмек көрсетті. 1967 жылғы 26 қазанда сол кездегі лейтенант-коммандер Джон Маккейн Вьетнам соғысындағы 23-ші бомбалау миссиясында A-4 Skyhawk ұшағымен "Орисканиден" ұшып кетті. Сол күні атып түсіріліп, 1973 жылдың қаңтарына дейін тұтқын болып қалды. 1968 жылғы 15 қаңтарда Солтүстік Вьетнам үстінде 122 күндік жауынгерлік операцияны аяқтағаннан кейін, кеме үйге оралды. Ұрыс сапары кезінде 16-шы әуе қанаты Вьетнам соғысы кезінде кез келген теңіз әуе қанатының ең жоғары шығынын бастан кешірді – тағайындалған ұшақтардың жартысын – 29-ын жауынгерлік зақымданудан және тағы 10-ын операциялық себептерден жоғалтты, 20 ұшқыш қаза тапты, ал тағы 9-ы тұтқынға алынды. Бұл ауыр шығынға себеп болған бір фактор – әуе қанаттарының қажымас қарқыны, өйткені ұшқыштар 9500-ден астам миссияны, оның ішінде 181 әуе шабуылын қатты қорғалған Ханой-Хайфонг дәлізіне жасады. Тағы бір себеп – әсіресе Хайфонг ішіндегі жүк көліктері мен оқ-дәрілерге арналған қауіпсіз баспаналардың болуы, себебі бұл оңтүстікке қарай жақсы қорғалған тосқауылдардағы жеткізілім ағынын нысанаға алуды білдірді. "Орискани" 1968 жылғы 31 қаңтарда Аламида әскери-теңіз базасына оралды және 7 ақпанда Сан-Франциско шығанағындағы әскери кемелерді жөндеу зауытына сегіз айлық жөндеуге кіріп, жаңа электр генераторларын, кондиционерлерді және су тазарту машиналарын орнатты. Сондай-ақ, әуе кемесінің ұшу лифттерін жөндеуден өткізді және қазандықтарын жаңартты, сонымен қатар, әдеттегі жүздеген пайдаланудан кейінгі техникалық қызмет көрсету жөндеулерін жасады. Күзде кемежайдағы жұмыс аяқталғаннан кейін, экипаж қыс бойы жаңарту және жаңадан әскери қызметке дайындық жаттығуларын жүргізді. 1969 жылдың басында "Орискани" Вьетнамға төртінші рет жіберуге дайындық мақсатында танысу және біліктілік алу үшін жаңа әуе бөлімін құрастырды. Бұрынғы әуе қанатына қарағанда, 19-шы әуе қанатында A-1 Skyraider болған жоқ, оның құрамында VF 191 және VF 194 эскадрильяларында F-8J Crusader-лердің екі тобы, ал VA 23, VA 192 және VA 195 эскадрильяларында A-4 Skyhawk-тардың үш тобы, сондай-ақ барлау, жанармай құю және ерте ескерту ұшақтарының әдеттегі жасақтары болды. Жұмыс аяқталғаннан кейін, 1969 жылғы сәуірде алыс Шығысқа жіберілгенге дейін кеме жаңарту курсынан өтті. Вьетнам жағалауында 8-31 қазан аралығында бесінші кезеңді аяқтағаннан кейін, әуе кемесі үйге оралды және 17 қарашада Субик шығанағы арқылы Аламидаға жетті. Қыста Сан-Францискодағы әскери кемелерді жөндеу зауытында құрғақ докта болғаннан кейін, әуе кемесі A-7 Corsair II ұшағын қолдау үшін өзгертілді, ал "Орискани" сол көктемде CVW 19 әуе қанатын жаңарту операцияларын жүргізуге кірісті. Бұрынғыларынан айырмашылығы, ол тек төрт жауынгерлік эскадрильяны алып жүрді: VF 191 және VF 194 таныс F-8 Crusader ұшақтарымен, ал VA 153 және VA 155 A-7 ұшақтарымен жабдықталған. 1970 жылғы 14 мамырда Вьетнамға бесінші рет жіберілген "Орискани" 1 маусымда соққыға ұшырап, 14 маусымда "Янки станциясында" жауынгерлік операцияларды бастады. Соңғы рет Лаостың шығысында орналасқан Солтүстік Вьетнамның логистикалық нысаналарына қарсы соққылар жасаған "Орискани", бастапқыда 7-ші әуе күштерінің соққыларымен бірге қоймалар, бункерлер мен байланыс желілерін нысанаға алды. Электрондық құрылғылары жақсарған A-7 әсіресе Хо Ши Мин жолындағы түнгі рейдтер кезінде өте пайдалы болды. Алайда, миссиялар қауіпті болды, VA 155 A-7 25 маусымда катапульттың сәтсіз атуынан жоғалып кетті, ал VA 153 A-7 28 маусымда Лаоста құлады. Соңғы жағдайда, 19-шы әуе қанатының командирі Cdr. Дональд Д. Алдерн түнгі шабуыл кезінде жарылып, жауынгерлік соққы алғаннан кейін қаза тапты. "Орискани" 14-29 маусым, 13-21 шілде, 3-25 тамыз және 18 қыркүйек – 13 қазан аралығында үш рет ұшуды жүргізді. Соңғы кезең кезінде 1970 жылғы 11 қыркүйекте капитан Франк С. Хаак капитан Гилкристі босатып, жаңа командалық офицер болды. Бір айдан кейін, қатты теңізде, 6 қазанда түнгі ұрыс әуе патрулінен қайтып келген VF 191 F-8 ұшағы ұшу палубасына құлап, жарылып, лейтенант Джон Б. Мартинді өлтірді. Қараша айында Әскери-теңіз күштерінің шығындарды азайту жөніндегі әрекеттерінің бір бөлігі ретінде Вьетнам жағалауындағы әуе кемелерінің саны бірге дейін қысқартылды, яғни "Орисканидің" төртінші желідегі 7-22 қараша аралығында Лаос үстіндегі миссияларға ғана назар аударды. Осы мақсатта ол Жетінші әуе күштеріне қосылып, Хо Ши Мин жолындағы төрт бөтелке нүктесіне қарсы соққы берді. 14 қарашада әуе кемесі тағы бір апатқа ұшырады, VFP 63 эскадрильясынан келген RF-8G ұшағы материалдық ақаулықтан кейін сәтсіз катапульттен кейін ұшу палубасынан сырғып, лейтенант Джозеф Р. Клуггтың қазасына әкелді. Содан кейін, ерекше тапсырма ретінде "Орискани" 21 қарашаның ерте сағаттарында Сон Тай тұтқынды құтқару миссиясын қолдау үшін Солтүстік Вьетнам үстінен 14 алаңдатушы миссияны және сол күні жауап ретінде 48 миссияны орындады. Әуе кемесі келесі күні үйге қайтып, 1970 жылғы 10 желтоқсанда Аламидаға жетті. "Орискани" 1971 жылғы қаңтарда Сан-Францискодағы Хантерс-Пойнт әскери кеме жасау зауытында шектеулі жөндеуден өтті, SPN 41 барлық ауа райындағы әуе кемесіне қондыру жүйесін жаңартуды күткендей болды. Наурыз айында жаңарту жаттығулары оқиғасыз өтті, ал 14 мамырда әуе кемесі Вьетнамға алтыншы рет жіберуге Аламидадан шықты. Осы 1971 жылғы жорықтағы негізгі миссия Лаоста соққы беру болды, және жауынгерлік шығын болмаса да, CVW 19 төрт ұшақты операциялық апаттардан жоғалтты. Екі жағдай қайғылы болды, Cdr. Чарльз Д. Метцлер 21 маусымда қондыру ұстау схемасында инверсияға ұшырап, суға құлағанда қаза тапты, ал Cdr. Томас П. Франк 1 қарашада катапульттен сәтсіз атудан кейін шығып, суға батып қайтыс болды. Бір аптадан кейін "Орискани" ұшақтары 7-8 қарашадағы (үш жылдың ішіндегі ең ірісі) үш Солтүстік Вьетнам әуежайына жасалған "Proud Deep" операциясына қатысты, олардың истребительдері Әуе күштерінің жоспарлаушыларын алаңдата бастады. Осы соңғы миссиялардан кейін "Орискани" сегіз күндік техникалық қызмет көрсету үшін Сингапурға бет бұрды. "Орискани" 3 желтоқсан күні Сингапурдан шығып, Тынық мұхиты арқылы Аламидаға Субик шығанағы арқылы 18 желтоқсанда жетті. Әдетінше, "Орискани" 17 қаңтарда 1972 жылы Сан-Францискодағы Хантерс-Пойнт әскери кеме жасау зауытына кірді. Сәуірде жаңарту жаттығуларынан кейін, ол мамырда CVW 19 әуе қанатын біліктілік алу үшін алды. Вьетнамдағы оқиғалар кемеді жаңадан әскери қызметке дайындыққа асықтырды, және ол 5 маусымда жетінші Вьетнам турына шықты. Перл-Харбор және Гуамда жанармай құю тоқтауларынан кейін, әуе кемесі 21 маусымда Субик шығанағына жетті. 1972 жылғы жорық, Nitro әскери кемесімен жанармай құю кезінде болған соқтығысу, лейтенант Леон Ф. Хаас қазасы және екі перне және бір валдың жоғалуы сияқты әртүрлі проблемаларға тап болды, бұл кемеге тамыз және қараша айларында Жапонияның Йокосука қаласында жөндеу жұмыстарын қажет етті. Солтүстік Вьетнамның әскери-теңіз күштерінің күшінің азаюымен және одан кейінгі АҚШ Әскери-теңіз күштерінің белсенді күштерінің қысқаруымен "Орискани" ескірген деп танылды және 1989 жылы тізімнен шығарылды. Кеменің корпусы қайта пайдалануға немесе қайта өңдеуге болатын барлық жабдықтан айырылды. Кеменің қоңырауы (1976 жылы тоқтатылған кезде алынған) қазір Нью-Йорктің Орискани қаласында қойылған, ал әртүрлі бөліктері Калифорнияның Аламида қаласындағы USS Hornet мұражайын және басқа Әскери-теңіз кемелерінің мұражайларын қолдау үшін жиналды. "Орискани" Корей соғысы үшін екі және Вьетнам соғысы үшін он шайқас жұлдызын алды. 1990 жылдардың басында Жапониядан бизнесмендер тобы "Орисканиді" сатып алып, Токио шығанағында жоспарланған "Америка қаласы" көрмесінің бөлігі ретінде көрсеткісі келді. "Орисканиді" беру үшін заң шығарылды, бірақ жоба сәтсіз аяқталды...
2004 жасанды риф
5 сәуірде Теңіз күштері 2004 жылы бұрынғы авианосецті Флорида штатына жасанды риф ретінде пайдалану үшін беру туралы хабарлады. 2003 жылдың қыркүйегінде Теңіз күштері Resolve Marine Group/ESCO Marine Joint Venture компаниясына кемені жасанды рифке айналдыруға қажетті экологиялық жағдайын жақсарту жұмыстарын жүргізу үшін келісімшарт берді. Подрядшы 2004 жылдың қаңтар айында кемені Техас штатындағы Корпус-Кристиге сүйреп әкеліп, 2004 жылдың желтоқсанында қоршаған ортаны дайындау жұмыстарын аяқтады. «Орискани» 2004 жылғы Ұлттық қорғаныс заңымен (Public Law 108–136) бекітілген құқықтар бойынша жасанды рифке айналдырылатын АҚШ-тың алғашқы әскери кемесі болды. «Орискани» 2004 жылдың желтоқсанында Пенсаколаға сүйретілді және бастапқы жоспар бойынша 2005 жылдың маусымына дейін Пенсаколадан оңтүстікке қарай 39 км (24 миль) қашықтықта бақыланатын жарылыстар арқылы батыруға дайындалған болатын. Кемені риф ретінде пайдаланудың зиянды әсерін болдырмау үшін Теңіз күштерінің ғалымдары Қоршаған ортаны қорғау агенттігімен (EPA) консультациялар жүргізді. EPA-ның келісімін алмау салдарынан кешігу туды, сондықтан «Орискани» 2005 жылғы дауылды маусымды күту үшін қайта Техасқа сүйретілді. EPA-мен бірлесе әзірленген күрделі болашақ тәуекелдерді бағалау моделінің аяқталуы және сарапшылармен тексеруі, кемелерді рифке айналдыру жобалары үшін алғашқы болып табылды, және EPA-ның 2006 жылғы ақпандағы тәуекелге негізделген полихлорирленген бифенилдерді (ПХБ) жоюға рұқсат беруіне қолдау көрсетті. Кемеде шамамен 340 кг (750 фунт) ПХБ бар, олар негізінен электр кабельдерінің оқшаулау қабаттарында кездеседі. EPA-ның келісімінен кейін, қоғамдық тыңдаудан өткен соң, кеме 2006 жылдың наурыз айында суға батыруға дайындық үшін Пенсаколаға сүйретілді. Теңіз күштерінің қызметкерлерінің тобы 2006 жылдың 17 мамырында кемені батыруды жүзеге асырды, оған Флорида Балық және жабайы табиғатты сақтау комиссиясы, Эскамбия округінің табиғи ресурстар департаменті, АҚШ Жағалау күзеті, Пенсакола полиция департаменті және Эскамбия округінің және оған жақын округтердің бірнеше шерифтік департаменттері көмектесті. Панама-Ситидегі Теңіз күштерінің жарылғыш заттарды жою тобы әртүрлі машиналар бөлімдеріндегі 22 теңіздік қосылыс құбырларына орналастырылған шамамен 230 кг (500 фунт) салмақтағы C-4 жарылғыш зарядын жарылды. Кеме жарылыстан кейін 37 минуттан соң Мексика шығанағында 64 метр (210 фут) тереңдікте суға батып кетті. Кеме қалатындай етіп суға батты. Ұшу палубасы 41 метр (135 фут) тереңдікте, ал «арал» 21 метр (70 фут) биіктікте қалды. 2008 жылы «Густав» дауылынан кейін кеме 4 метр (10 фут) тереңірек шөгіп, ұшу палубасы 44 метр (145 фут) тереңдікте қалды. «Арал» құрылымы демалыс дайверлеріне қолжетімді, бірақ ұшу палубасы үшін қосымша оқыту және жабдықтар қажет. Бұл Австралияның Ұлы Барьерлік рифіне сілтеме. «The Times» газеті «Орискани» апатын әлемдегі ең жақсы он суасты кемесінің бірі деп атады. «The New York Times» веб-видеосы «U.S.S. Oriskany-ге су астында саяхат» кеме батқаннан кейін екі жыл өткен соң «Орискани» апатын зерттеді.