Кіріспе

USS Boxer (CV/CVA/CVS 21, LPH 4) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің 24 әскери-теңіз кемесінің бірі және осы атпен тағайындалған бесінші кеме. 1944 жылдың 14 желтоқсанында суға түсіріліп, Луизиана штатынан АҚШ сенаторының қызының қолымен салтанатты түрде суға жіберілді. Екінші дүниежүзілік соғыстағы жауынгерлік қимылдарға қатысуға кеш келгендіктен, «Boxer» өзінің қызметінің көп бөлігін Тынық мұхитында өткізіп, Батыс Тынық мұхитында 10 рет сапар шекті. Оның алғашқы міндеттері көбінесе оқу және жаттығулармен, соның ішінде алғашқы авианосец негізіндегі реактивті ұшақтың ұшырылуымен байланысты болды, бірақ 1940 жылдардың соңындағы демобилизация көп қызметтерді шектеді. Корея соғысы басталғанда, ол Корея суларына үшінші АҚШ авианосеці ретінде келгенге дейін ұшақ тасымалы ретінде пайдаланылды. «Boxer» Инчхонға түсу және Солтүстік Кореяға басып кіруге қолдау көрсетті, сондай-ақ жетіспей дайындалған және тарап кеткен Біріккен Ұлттар Ұйымы (БҰҰ) күштеріне қарсы қытайлықтардың қарсы шабуылы кезінде көмек көрсеткен кемелердің қатарында болды. Ол Кореяда үш кезеңде жауынгерлік міндеттерді орындап, 38-ші параллель бойымен соғысып жатқан БҰҰ жер күштеріне жақыннан әуе қолдауын және стратегиялық бомбалауды жүргізді, өйткені сол кезде майдандық шептер көбінесе қалыптасқан еді. Кореядағы қызметі үшін сегіз «ұрыс жұлдызымен» марапатталды. Корея соғысынан кейін «Boxer» әртүрлі міндеттерді атқарды, соның ішінде суастына қарсы күрес авианосеці және десанттық шабуыл платформасы ретінде. Ол «Hardtack» және «Steel Pike» операциялары сияқты бірқатар оқу-жаттығуларға, сондай-ақ «Powerpack» операциясы және Куба зымырандық дағдарысы сияқты бірнеше төтенше жағдайларға қатысты. Кейінгі жылдары ол «Аполлон» бағдарламасы кезінде ғарыш кемелерін тасымалдау кемесі ретінде, сондай-ақ Вьетнам соғысы кезінде әскерлерді тасымалдаушы ұшақ ретінде қызмет етті. Ол авианосец ретінде ішкі жағынан кеңейтілгенімен, сыртқы өзгерістері шамалы болды, сондықтан «Boxer» өзінің барлық қызметі бойынаша Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі «Essex» классының кемесі сияқты көрініс сақтады. 25 жыл қызмет еткеннен кейін 1969 жылдың 1 желтоқсанында қызметтен босатылып, металл тескілеріне сатылды.

Құрылыс

Боксер – Екінші дүниежүзілік соғыс үшін салынған ең ірі және көптеген капиталдық кемелердің бірі, 24 Essex кластың кемелерінің бірі. 1943 жылы тапсырыс берілген. Кеме 1943 жылдың наурызынан бастап құрылысы жүргізілген «ұзын корпус» жобаларының бірі болды. Бұл «ұзын корпус» нұсқасы су сызығынан жоғары қасбеттің «клипер» пішіндес болуын қамтиды. Артық көлбеулік және кеңейтілген бөлік екі төрттік 40 мм-лік зениттік қондырғыларға палубада орын жасады; бұл бірліктердегі ұшу палубасы жақсы ату бұрыштарын қамтамасыз ету үшін алдыңғы бөлігінен сәл қысқартылды. 1942 жылдан кейін салынған Essex кластың кемелерінің ішінде тек «Бон-Хомм Ричард» ғана бастапқы «қысқа қасбет» дизайнын сақтады. Кейінгі кемелер «ұзын қасбеттік бірліктер», «ұзын корпус тобы» немесе «Тикондерога класы» деп аталды. Алайда, АҚШ Әскери-теңіз күштері Essex класының ұзын және қысқа корпусты кемелері арасында ешқандай айырма жасаған жоқ, соғыстан кейінгі жөндеулер мен жаңартулар екі топқа да бірдей қолданылды. Кеме сегіз 600 фунт/квадрат дюймдық Babcock & Wilcox қазандықтарымен және төрт пернелі Westinghouse бу турбиналарымен жабдықталған. Essex класындағы басқа кемелер сияқты, оның максималды жылдамдығы 33 теңіз шақырымы (61 км/сағ) болды. Кемеде 3448 адамнан тұратын экипаж болды. Essex класындағы басқа кемелер сияқты, ол төрт жұп және төрт жеке орналасқан 12 5 дюймдік (127 мм)/38 калибрлі зениттік қарулармен, сондай-ақ сегіз төрттік Bofors 40 мм және 46 Oerlikon 20 мм зениттік пулеметтермен қарулана алатын. Алайда, оның әпкелерінен айырмашылығы, Боксер 72 40 мм зениттік қарумен және 35 20 мм зениттік пулеметпен қаруланды. Оның корпусы 1943 жылдың 13 қыркүйегінде Newport News Shipbuilding Company компаниясымен Вирджиния штатының Newport News қаласындағы зауытында салынды. Жаңа кеме 1944 жылдың 14 желтоқсанында суға түсірілді және АҚШ сенаторы Джон Х. Овертонның қызы Рут Д. Овертонмен бағытталды. Кеменің құны 68-78 миллион долларға бағаланды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін АҚШ әскерінің демобилизациясынан туындаған адамдық ресурстардың жетіспеушілігіне қарамастан, Боксер батыс жағалау мен Гавайи айналасында Тынық мұхитындағы дайындық жаттығуларында белсенді болды. 1948 жылы ол АҚШ Әскери-теңіз резервінің қызметкерлерімен бірнеше қысқа сапарлар жасады. 1948 жылдың 10 наурызында Боксерден North American FJ-1 Fury ұшағы ұшырылды, бұл американдық әуе кемесінен барлық реактивті ұшақтың алғашқы ұшырылуы болды, бұл реактивті ұшақтарды қолдану доктринасын сынауға мүмкіндік берді. 1948 және 1949 жылдары көптеген жауынгерлік жаттығуларға қатысып, реактивті ұшақтардың ұшқыштарын даярлайтын кеме болды. 1950 жылдың 11 қаңтарында ол тағы бір сапармен Қиыр Шығысқа жіберілді. Ол Оңтүстік Кореяға сапармен барып, Оңтүстік Корея президенті Сингман Ри мен оның әйелі Франциска Доннерді қабылдады. Сапар соңында 1950 жылдың 25 маусымында Сан-Диегоға оралды, бұл күні Корея соғысы басталды. Боксер Калифорниядан Корея түбегіндегі соғысқа ұшақтарды тасымалдау үшін пайдалануға жіберілді. 1950 жылдың 14 шілдесінде Калифорния штатының Аламеда қаласынан шығып, 23 шілдеде Жапонияның Йокосука қаласына 8 күн 7 сағаттық сапармен жетті. Ол 145 North American P-51 Mustang және АҚШ Әуе күштеріне тағайындалған алты Stinson L-5 Sentinel ұшағын, сондай-ақ 19 Әскери-теңіз ұшағын, 1012 Әуе күштерінің қолдаушыларын және Солтүстік Кореяның Оңтүстік Кореяға шабуылына қарсы күресіп жатқан БҰҰ әскерлеріне қажетті жабдықтарды, соның ішінде өте қажетті қосалқы бөлшектер мен қару-жарақтарды тасымалдады. 27 шілдеде Йокосукадан оралу сапарын бастады және 4 тамызда Калифорнияға 7 күн, 10 сағат 36 минуттық сапармен оралды, тағы да Тынық мұхитын кесіп өту рекордын жаңартты. Боксер Кореяға келген кезде БҰҰ күштері әуеде және теңізде басымдыққа ие болды. Калифорнияда тез жөндеуден өткеннен кейін Боксер 2-авиакомпанияның 2-ауыстық тобына кірді, ол Vought F4U Corsair винттік-бомбалаушы ұшағын ұшырды және 24 тамызда Кореяға қайта жөнелтілді, бұл жолы жауынгерлік рөлде. Жарым аралға бара жатқанда, кеме Кезия тайфунынан аман қалды, бұл оның сапарын баяулатты. Ол Кореяға соғысқа қатысу үшін келген төртінші ұшақ тасымалдаушы болды, мамыр және Valley Forge маусым айында келді, ал Philippine Sea тамыздың басында келді. Ол Пусан периметріне қарсы шайқасқа қатысу үшін кеш келді, бірақ оның орнына Инчондағы БҰҰ қарсы шабуылына қатысатын Хромит операциясына қатысатын 230 АҚШ кемесінен тұратын флотилияға қосылуға бұйрық берілді. 15 қыркүйекте ол әуе кемелерін жақыннан қолдау рөлінде жіберіп, Солтүстік Кореяның күш-жігерін және байланысын бұғаттап, шабуылға қарсы тұруына жол бермеді. Алайда, операцияның басында кеменің қозғалтақыш жүйесі зақымданды, кеменің қозғалтқышындағы редукторлық механизм бұзылды, бұл ұзақ мерзімді күтімге байланысты туындаған жағдай. Кеменің инженерлері кеменің жұмысын жалғастыру үшін мәселені шешуге тырысты, бірақ оның жылдамдығы 26 теңіз шақырымымен (48 км/сағ) шектелді. Ол БҰҰ әскерлері бірнеше күннен кейін Сеулді қайта басып алғанда осы рөлді жалғастырды. Боксер БҰҰ әскерлері солтүстіс бағытына және Солтүстік Кореяға жылжығанда осы қолдауды жалғастырды, бірақ 11 қарашада жөндеу және қайта құру үшін АҚШ-қа қайтып келді. Соғыс майданындағы командирлер Боксердің Кореяға мүмкіндігінше тезірек оралуын сұрады, бірақ басқа да жерлердегі қақтығыстар мен төтенше жағдайларға Әскери-теңіз күштерінің жауап беру қабілетін төмендетпеу үшін ол бірден оралмады. Боксердің қозғалтақыштарын жөндеуге көп уақыт кетті, сондықтан ол жөндеу үшін Сан-Диегоға қайтып келді. Сан-Диегоға келгеннен кейін ол 2-авиакомпаниясын түсірді, ол кейін Valley Forge кемесімен Кореяға қайта бағытталды. Калифорнияда жөндеуден және қайта құрудан өткеннен кейін Боксер Кореяға екінші сапарға дайын болды. Ол 101-авиакомпанияны қабылдады. Топтың құрамына Даллас (Техас штаты), Glenview (Иллинойс штаты), Memphis (Теннесси штаты) және Olathe (Канзас штаты) қалаларынан резервтік әскери-теңіз эскадрильялары кірді, ал оның көптеген ұшқыштары белсенді қызметке шақырылған резервистер болды. Ол 77-ші жедел топқа қосылды және 1951 жылдың 29 наурызында Кореядағы операцияларын бастады, ал оның эскадрильялары Кореядағы әскери резерв ұшқыштарының бірінші ұшуларын жасады. Осы миссиялардың көп бөлігі 38-ші параллель бойындағы қытай әскерлеріне қарсы әуе шабуылдары болды, бұл міндет 1951 жылдың 24 қазанына дейін жалғасты. Ұшақ тасымалдаушыларды қорғау үшін үлкен эсминецтер тобы болды, бірақ оларға MiG-15 шабуылдары болған жоқ. Тағы бір демалыс және жөндеуден кейін Боксер 1952 жылдың 8 ақпанында Кореяға үшінші сапарына, 2-авиакомпаниясымен, VF 24-тегі F9F, VF 63 және VF 64-тегі F4U және VF 65-тегі AD ұшақтарымен шықты. 77-ші жедел топқа қайта қосылып, оның осы сапардағы миссиялары Солтүстік Кореядағы нысандарға стратегиялық бомбалаудан тұрды, өйткені соғыстағы фронттың шекарасы көбінесе 38-ші параллель бойында бекітілген. 23 және 24 маусымда оның ұшақтары Princeton, Bon Homme Richard және Philippine Sea кемелерімен бірлесіп, Суй-хо гидроэлектр станциясына шабуыл жасады. 1952 жылдың 5 тамызында Боксердің ангар палубасында сағат 05:30-да ұшақтың жанар май бакі қызып, өрт шықты, кеме Жапония теңізінде жауынгерлік операциялар жүргізіп жатқанда. Өрт кеменің ангар палубасында 4-5 сағат бойы өрістеп, сөндірілді. Қаза болғандардың соңғы саны 8 адам, 1 жоғалып кеткен, 1 ауыр жарақат алған, 1 күйік шалған және шамамен 70 адам түтінге уланған. Жанаудан кейін суға секірген 63 адамның барлығы құтқарылып кемеге қайтарылды. Көптеген Grumman F9F-2 Panther ұшақтары, барлығы 18, зақымдалды немесе жойылды. 11 тамызда Йокосукаға шұғыл жөндеуге келді. 25 қыркүйекте Сан-Францискоға кең ауқымды жөндеуге келді. 1952 жылдың қазанында ол CVA-21 деп қайта тағайындалды, бұл «шабуылдық ұшақ тасымалдаушы» дегенді білдірді. Ол БҰҰ әскерлеріне соғыстың соңғы апталарында қолдау көрсетті, 1953 жылдың шілдесінде Панмунджомдағы қару тоқтату келісіміне қол қойылғанға дейін Кореядағы негізгі жауынгерлік операциялар аяқталды. Осы уақытта екі тарап та келіссөз үстеліндегі ұстанымдарын нығайту үшін қымбат шабуылдар жасады. Боксер Корея суларында...