Кіріспе

1972 жылғы блэксплотейшн нео-нуар фильмі

Сюжет

Янгблод Прэст (Рон О'Нил) – афроамерикалық кокаин сатушы, Харлемде сәнді өмір кешеді. Ол байлыққа қарамастан, тура жолға түсуді армандайды. Бір күні Прэст Фреддидің ақшасы үшін өзінің дилері – Майлы Фреддиге қарсы шығады және егер Фредди оның бәсекелесін тоналамаса, оның әйелін жезөкшелікке мәжбүрлейтінімен қорқытады. Ылғи қорқақ Фредди зорлық-зомбылықты жек көреді, бірақ келіседі және Прэсттің төмен деңгейдегі дилерлер "отбасының" тағы бір мүшесімен бірге тонауға қатысады. Прэст өзінің және серіктесі Эддидің 300 000 долларына отыз килограмм жоғары сапалы кокаин сатып алу жоспарын талқылайды, оны төрт ай ішінде 1 000 000 долларға сатуға болады. Осындай үлкен табыспен олар жайлы өмір сүре алады. Эдди қылмыс – "Адам" оларға қалдырған жалғыз мүмкіндік дейді. Сол түні Эдди мен Прэст Скеттерге, Прэсттің бизнесті бастаған зейнеткер дилеріне келеді. Скеттер бастапқыда Прэстке көмектесуден бас тартады. Эдди Скеттерге қауіп төндіріп, егер ол оларды ұсынбаса, оның көзін ашуын талап етеді, бірақ Скеттер оны қарумен ұстайды. Прэст жағдайды реттейді және Скеттерді оларға көмектесуге көндіреді, бірақ Скеттер бұл соңғы рет болатынын ескертеді. Прэст пен Эддиге Фредди қосылады, ол ұрлаған ақшаны қайтарады. Келесі күні Фредди ұрыс үшін ұсталады, полиция оны ұрып-соққанда ол Скеттерден кокаиннің алғашқы килограмын қашан және қайда алуға болатынын айтады. Фредди қашып құтылуға тырысады, бірақ ол машинаның алдына секіріп, қаза табады. Сол түні Скеттерден килоны алғаннан кейін Прэст пен Эдди бірнеше полицейлер ұстайды. Лейтенант Скеттердің жеткізушісі екенін және олар қалағанша "салмақ" алатынын, сондай-ақ несие мен қорғанысты ұсынатынын айтады. Эдди жаңа жағдайға қуанып, олар өмір бойы дайын деп мәлімдейді, бірақ Прэст отыз килоны сатқаннан кейін де тастауға бел буады. Көп ұзамай есірткіні Прэст пен Эддидің "отбасысы" сатады. Прэсттің ақ сүйіктісі Синтия оның махаббатына жауап бермегенін және бизнестен кетуді жоспарлап отырғанын білгенде қатты ренжіп қалады. Олардың сөйлесуіне Скеттердің кенеттен келуі кедергі келтіреді, ол операцияның нағыз басшысы – оны жұмыстан кеткені үшін өлтіруге тырысқан вице-комиссар Рирдон екенін айтады. Скеттер Рирдон мен оның отбасы туралы ақпаратты Прэстке береді. Скеттерді жемқор полицейлер ұстайды, олар оған есірткінің өлімге әкелетін дозасын береді. Ашулы да, қорқып та, Прэст Рирдон туралы ақпаратты және ақшамен толтырылған конвертті екі мафияшыға береді және "Адамның" өміріне 100 000 долларлық келісімшарт жасайды. Прэст Эддиден өзінің үлесін талап етеді. Прэст ақшамен кеткеннен кейін Эдди оған лейтенантқа телефон шалып сатқындық жасайды. Бірақ Прэст Эддидің екіжүзділігін болжаған, ақшаны алып жүретін портфельді маскировкаланған Джорджияға, бір толы шүберекке алмастырады. Кейін лейтенант Прэстті алып, жағалауға апарады, онда оны Рирдон қарсы алады. Рирдон Прэстке оны бұйырғанша есірткі сатуды жалғастыру керектігін айтып қорқытады, бірақ Прэст бас тартқанда полицейлер оны ұрып-соғады. Прэст қарсыластарын каратэ арқылы жеңіп, содан кейін Рирдонның кім екенін нақты білетінін айтады. Прэст Рирдонды және оның бүкіл отбасын өлтіру үшін жалдамалы кісілерді шақыртқанын түсіндіреді. Күшсіз Рирдон Прэсттің еркін кетіп бара жатқанын көріп, полицейлерге соңғы рет көз тастап, Джорджияға қосылуға кетеді.

Өндіріс

Фильм түсірілімі 1972 жылдың қаңтар айынан сәуір айының ортасына дейін Нью-Йорк қаласында өтті. Фильмді екі режиссер қаржыландырды: 1971 жылғы «Шафт» фильмін түсірген Гордон Паркс және «Супер Флай» фильмінің продюсері болған, сонымен қатар фильмде вице-комиссар Риордан, яғни «Адамды» ойнаған Сиг Шор. Көптеген блэксплойт фильмдерін ірі компаниялар жасады, ал «Супер Флай» да осы тенденциядан тыс қалмады. Фильмді Warner Bros. сатып алып, таратып, продюсері – ақ нәсілді адам (Шор) болды. Африкалық американдықтар да процеске қатысты: Гордон Паркс-кіші режиссерлік жасады, ал Филип Фенти сценарий жазды. Нейт Адамс фильмдегі киім-кешек пен стильді үйлестірді. «Супер Флай» фильміне дейін ол бірнеше сән көрсетілімдерін өткізген. Оның қазірге дейін көптеген костюмдері, аяқ киімдері мен шляпалары сақталып қалған. Фэт Фредди рөлін ойнаған Чарльз Макгрегор фильм түсіріліміне дейін түрмеден босатылды. Фильмді оператор Джеймс Синьорелли түсірді, кейін ол «Saturday Night Live» бағдарламасының фильм сегментінің режиссері болды. Эдди рөлін сомдаған Карл Ли есірткіге, әсіресе героинге тәуел болғанға дейін теледидарда үлкен танымалдыққа ие болды. Ол 1986 жылы артық дозадан көз жұмды. Кертис Мейфилдтің фильмге жазған саундтрегі жақсы қабылданды, сондықтан оны басқа саундтректерге де шақырды. «Freddie's Dead» әні мен атау әні 1972 жылдың соңында Pop Top Ten тізімінде жоғары көтерілді, әрбір әннен миллионнан астам дана сатылды. Фильм шамамен 4 миллион доллар пайда тапты. Шор ең көп қаржы салғандықтан, 40 пайызды алып, пайданың басым бөлігін өзіне қалдырды, ал актерлар, режиссерлер мен сценарийшілер қалған пайданы бөлісті. Саундтрек жеке өзі 5 миллион доллар пайда әкелді – мұндай үлкен табысқа жеткен алғашқы фильмдердің саундтректерінің бірі. Саундтректің авторы ретінде Мейфилд Шордың табысына жақымдаған жалғыз адам болды. «Супер Флай» фильмінде есірткі қолданысына байланысты дау туғанына қарамастан, фильмнің түсірілуі афроамерикандықтар үшін маңызды жетістіктерге жол ашты. Гарлем қауымы «Супер Флай» фильмін қаржылық тұрғыдан қолдады, ал көптеген қара бизнес өндіріс шығындарына көмектесті. «Супер Флай» фильмін басқа блэксплойт фильмдерінен ерекшелендіретін тағы бір ерекшелік – техникалық топ, олардың көпшілігі ақ нәсілді емес, сол кездегі ең ірі ақ емес техникалық топты құрады. Ең бастысы, мұндай тәуелсіз қаржыландырылған фильмге едәуір қаржылық қолдау көрсетілді.

Қабылдау

Шығарылған кезде көптеген афроамерикандықтар «Супер Флай», «Sweet Sweetback’s Baadassssss Song» және «Shaft» сияқты фильмдердегі өз бейнелеріне наразылық білдірді. NAACP-тің Голливудтағы бөлімшесінің басшысы Джуниус Гриффин: «Біз балаларымызды қара нәсілді еркектерді қылмысқа, есірткі сатуға, бандиттікке және «супер қаһарман» ретінде бейнелейтін «қара фильмдерге» әдетте тоқтырмауымыз керек» деді. «Супер Флай» азаматтық құқықтар қозғалысынан кейінгі афроамерикандықтардың көптеген буынына әсер етті, олар Янгблудты американдық әлеуметтік жүйеде жоғарылаудың жаңа үлгісі деп қарады. Калифорниядағы бірнеше ұйымдасқан қылмыс жасағандар, соның ішінде есірткі сатушы «Автомагистраль» Рик Росс, фильмді есірткі сату және топтық зорлық-зомбылыққа қадам басу туралы жеке шешімдеріне ықпал еткен деп айтты. Расалық теңдік конгресі, Түсті адамдардың дамуы жөніндегі ұлттық қауымдастық және басқа ұйымдар фильмнің көрсетілімін тоқтатуға тырысты және Голливудтың шығармашылық процесіне афроамерикандықтардың көбірек қатысуын талап етті. Студенттік ұлттық үйлестіру комитеті фильмді ақ үстемдіктің құралы деп сынады. Фильм жасаушылар есірткі субмәдениетінің жағымсыз және мәнсіз жақтарын көрсетуді мақсат еткендерін айтады. Бұл фильмнің басынан-ақ көрінеді, өйткені Пастор бизнестен шығуға ниетті екенін білдіреді. Фильмдегі барлық кейіпкерлер, оның «жақынынан» басқа, Пасторды жұмыстан кетпеуге көндіруге тырысады. Олардың басты аргументі – сату және есірткі қолдану оның өмірінде жете алатын ең жақсы нәрсе. Rotten Tomatoes сайтындағы мәліметтерге сәйкес, 28 сыншының 93%-ы фильмге оң баға берді, ал орташа бағасы 7,3/10 құрады. Metacritic-те фильмге сегіз рецензия негізінде 100 балдық шкала бойынша 67 бал берілді, бұл «жалпы алғанда оң пікірлер» дегенді білдіреді.

Кассалық жинақ

Алғашқы жалпы кірісі 24,8 миллион доллар болған фильм 1973 жылы қайтадан көрсетілімге шығарылып, АҚШ және Канадада 2 миллион долларлық жалға алу ақысы түсірді. Ол кезде бұл фильм блэксплотейшн жанрындағы ең табысты фильм болды.

DVD-нің шығарылуы

Warner Brothers 2004 жылдың 14 қаңтарында стандартты сападағы DVD шығарды – оның жұлдызы Рон О’Нилдің қатерлі ісіктен қайтыс болған күні. Алғашқы көк және қызғылт сары Warner логотипі DVD шығарылған кезде қолданылатын жаңартылған AOL/Warner логотипімен ауыстырылды. Фильмнің түпнұсқалық көрсетілімі мен бейнекассетадағы соңғы тізімдер DVD нұсқасынан өзгеше. Бастапқы көрсетілім мен бейнекассетада фильмнің соңғы тізімдері Эмпайр Стейт Билдингтің жоғарғы бөлігінің кадрымен және тақырыптық ән ("Superfly") қоса жүреді. "The End" деген жазу көрсетілгеннен кейін фильм қара түске айналады, бірақ Мейфилдтің "Superfly" әні аяқталғанға дейін бірнеше минут бойы ойнай береді. DVD нұсқасында Warner Bros. "The End" көрсетілген сәтте әнді ортасынан тоқтатып, AOL/Warner логотипін қайтадан көрсетуге шешім қабылдады. 2018 жылдың маусым айында Warner Archive Collection "Super Fly" фильмін Blu-ray форматында шығарды, және видео мен дыбысты жақсартуы үшін көп мақтау алды.

Қайта жасау

Superfly режиссер X қайта түсіріп, 2018 жылдың маусым айында Тревор Джексон мен Джейсон Митчелл бас рөлдерде ойнаған актерлік құраммен шығарды.