Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің "Миссури" (BB 11) броненосецтік кемесі – АҚШ-тың 24-ші штатының құрметіне аталған екінші кеме. "Миссури" 1900 жылдың ақпанында "Ньюпорт Ньюс" кеме құрылысы және құрғақ док компаниясында салынды, 1901 жылдың желтоқсанында теңізге сүргісіліп, 1903 жылдың желтоқсанында флот құрамына қабылданды. Ол төрт зеңбірекпен жабдықталған негізгі артиллериямен қаруланды және ең жоғары жылдамдықта жүзе алатын. "Миссури" өзінің барлық қызметін Атлантика мұхитында Солтүстік Атлантика флотында, кейін Атлантика флоты деп аталған, өткізді. 1907 жылдың соңында ол Атлантика флотының қалған бөлігімен бірге "Ұлы Ақ Флот" ретінде әлемді айналып өтті, бұл сапар 1909 жылдың ақпан айында аяқталды. Кеме 1910 жылы қызметтен босатылды, ал келесі алты жылда жазғы оқу круиздері үшін мерзімдік түрде қайта жандандырылды. 1917 жылдың сәуір айында Америка Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаннан кейін "Миссури" кеңейіп келе жатқан әскери-теңіз күштері үшін кадрлерді даярлау мақсатында қайтадан қызметке алынды. 1919 жылы ол қысқа мерзімге әскер тасымалдау кемесі ретінде қызмет етті, Франциядан американдық әскерлерді елге қайтарды, содан кейін сол жылдың қыркүйек айында қызметтен босатылды. Ақырында, ол 1922 жылдың қаңтарында металл тескілеуге сатылды.

Сипаттама

АҚШ Конгресі 1898 жылы испан-американ соғысының басталуына жауап ретінде ауқымды әскери-теңіз құрылысы бағдарламасын қабылдады; бағдарламаға үш жаңа линкор кірді, олар «Мейн» класына жатты. Бұл классқа бірнеше маңызды технологиялық жетістіктер енгізілді, соның ішінде кіші калибрлі бас қарулар, олар көбірек бастапқы жылдамдыққа жету үшін түтінсіз ұнтақ қолданды (соның салдарынан тесіп өту қабілеті арта түсті), бұрынғы кемелерде қолданылған «Харви» бронясынан артық күшті «Крупп» цементтелген броня, және қозғалтқыштарға көбірек қуат беруге мүмкіндік берген су түтік қазандығы. «Миссуридің» жалпы ұзындығы 393 фут (120 метр), ені 72 фут (22 метр), ал суға батып тұру тереңдігі 23 фут (7 метр) болды. Ол жобаланған күйінде және толық жүктемеде дейін суырып алатын еді. Кеме екі валға орнатылған үш кеңейімді бу машинасымен қозғалды, қуаты , екі бұрандалы пропеллерді итермелейтін. Буды он екі көмірмен жұмыс істейтін «Торникрофт» қазандығы қамтамасыз етті, олар үш түтік арқылы шығарылатын. Бұл қозғалту жүйесі ең жоғары жылдамдыққа дейін жетеледі. Салынған кезде кемеде ауыр әскери мачталар орнатылған, бірақ 1909 жылы олар тез арада торлы мачталармен ауыстырылды. Оның экипажында 561 офицер мен сарбаз болды, кейіннен саны 779–813-ке дейін артты. Кемеде екі екі қарулы мұнарада орналасқан төрт /40 калибрлі қарудан тұратын бас батарея болды, біреуі алдыңғы, екіншісі артқы жағында. Екінші батарея корпустағы казематтарға орналастырылған он алты /50 калибрлі Mark 6 қаруларынан тұрды. Жақын қашықтықтағы торпедалық катерлерге қарсы қорғаныс үшін кемеде корпустың қабырғалары бойында орналасқан алты /50 калибрлі қару, сегіз 3 фунттық және алты 1 фунттық қарулар болды. Сол кездегі капиталдық кемелерге тән болғандай, «Миссури» екі торпеда түтігін алып жүрді, олар корпустың бортына батырылған. «Миссуридің» негізгі брондалған белдеуі журналдар мен қозғалтқыш бөлімдерінің үстінде және басқа жерлерде қалың болды. Бас батарея мұнараларының алдыңғы беттері қалың, ал тіреуші барбеттердің ашық жағындағы бронясы да сондай қалыңдыққа ие болды. 6 дюймдік броня екінші батареяны қорғады. Бақылау мұнарасының қабырғалары қалың болды.

1900 1907 жыл

Миссури 1900 жылдың 7 ақпанында «Ньюпорт Ньюс кеме құрылысы және құрғақ док» компаниясында салынды, бұл класс бойынша үшінші кеме болды. Ол 1901 жылдың 28 желтоқсанында суға түсірілді және 1903 жылдың 1 желтоқсанында флот құрамына қабылданды. Кеме қызметке кіргеннен кейін Солтүстік Атлантика флотына бекітілді. 1904 жылдың 4 ақпанында Норфолктан шығып, Вирджиния мүйістерінде теңіз сынақтарын бастады, содан кейін Кариб теңізіндегі жаттығуларға флоттың қалған бөлігіне қосылды. 13 сәуірде кеме атыс жаттығуы кезінде апатқа ұшырады; артқы мұнарасындағы 12 дюймдік зеңбірек атылғанда артқа қарай жанып, мұнарадағы үш оқ-дәрі зарядын тұтандырды. Нәтижесінде мұнарада 36 адам уланып қайтыс болды, бірақ мұнара экипажының аман қалған мүшелерінің шапшаң әрекеті өртті кемені жоятын оқ-дәрі қоймаларына таралуына жол бермеді. Осы іс-әрекеттері үшін үш адам «Құрмет медалімен» марапатталды. Миссури жөндеу жұмыстары үшін «Ньюпорт Ньюс» қаласына оралды, ол маусым айының басында аяқталды. 9 маусымда Миссури «Ньюпорт Ньюс» қаласынан шығып, Жерорта теңізіне сапар жасады және 17 желтоқсанда Нью-Йоркке оралды. Келесі үш жыл бойы Солтүстік Атлантика флотында қалыпты бейбіт уақыттағы жаттығуларды жүргізді. Осы кезеңде флоттың атауы Атлантика флоты болып өзгертілді. 1907 жылдың 17-19 қаңтарында Миссури Ямайкадағы Кингстон қаласындағы қатты жер сілкінісінен кейін көмек көрсетуге келді. Сәуір айында ол Джеймстаун көрмесіне қатысты. Бұл шаралар Джеймстаун колониясының 300 жылдығын атап өту үшін өткізілді. Шараға АҚШ Әскери-теңіз күштерімен бірге британдық, француздық, неміс, жапондық және австро-венгриялық соғыс кемелерінен құралған халықаралық флот қосылды.

Ұлы ақ флоты

Миссуридің келесі маңызды әрекеті – әлемді айналатын Ұлы Ақ Флоттың круизі болды, ол президент Теодор Рузвельт үшін Хэмптон-Роудста өткен теңіз парадымен басталды. Ұлы Ақ Флоттың круизі Американың әскери күшін көрсету мақсатымен жоспарланды, әсіресе Жапонияға. 1905 жылы Ресей-Жапон соғысында Жапонияның жеңісінен кейін, әсіресе жапон иммиграциясына қатысты нәсілшілдік қарсылықтардан соң, АҚШ пен Жапония арасындағы шиеленіс күшейді. Екі елдің баспасөздері де соғысқа шақыруды бастады, ал Рузвельт теңіз күшін көрсету арқылы жапондық агрессияны тоқтатуға үміттенді. 17 желтоқсанда флот Хэмптон-Роудстан шығып, Кариб теңізіне, содан кейін Оңтүстік Америкаға бет алды. Порт-оф-Испания, Рио-де-Жанейро, Пунта-Аренас және Вальпараисо сияқты қалаларда тоқтады. 1908 жылғы наурыз айында Мексикаға келгеннен кейін флот үш апта бойы артиллериялық жаттығулар жасады. Содан кейін флот Американың Тынық мұхиты жағалауымен жолын жалғастырып, Сан-Франциско мен Сиэтлде тоқтады, одан кейін Тынық мұхитын кесіп Австралияға, жол бойы Гавайиде де аялдады. Оңтүстік Тынық мұхитындағы аялдамаларға Мельбурн, Сидней және Окленд кірді. Австралиядан шыққаннан кейін флот Филиппинге, Манилаға тоқтады, содан кейін Жапонияға бағыт алды, онда Йокогамада салтанатты қарсы алу рәсімі өтті. Қараша айында Филиппиндегі Субик шығанағында үш апталық жаттығулар өтті. Кемелер 6 желтоқсанда Сингапурдан өтіп, Үнді мұхитына енді. Олар Суэц каналына жеткенге дейін Коломбода отын алды, содан кейін Египеттегі Порт-Саидте қайтадан отынмен толықтырды. Флот бірнеше Жерорта теңізі портына соқты, содан кейін Гибралтарга келді, онда британдық, ресейлік, француздық және голландтық әскери кемелерінің халықаралық флоты американдықтарды қарсы алды. Содан кейін кемелер Атлантиканы кесіп өтіп, 1909 жылғы 22 ақпанда Хэмптон-Роудсқа оралды. Онда олар Рузвельт үшін теңіз парадын өткізді.

Кейінгі мансап

Миссури келесі бірнеше жылды АҚШ Әскери-теңіз академиясының мичмандары үшін жазғы оқу-жаттығу круиздеріне мерзімдік қайта жандандырулармен өткізді. 1910 жылғы 1 мамырда Бостонда уақытша резервтік статусына төмендетілді, бірақ 1911 жылғы 1 маусымда Атлант флотындағы қызметке қайта іске қосылды. 1912 жылғы маусымда кеме Кубаға, елдегі бүлік кезінде американдық мүдделерді қорғау үшін морской пехоташылар контингентімен жіберілді. 9 қыркүйекте екінші рет қызметтен шығарылғанға дейін шілдеде мичмандарды оқыту круизін өткізді, бұл жолы Филадельфияда. 1914 жылғы 16 наурызда Италия мен Ұлыбританияға барған тағы бір мичмандық круизге қатысты. 2 желтоқсанда ол қайтадан қызметтен шығарылды, ал 1915 жылғы 15 сәуірде Кариб теңізінде, Панама каналы арқылы және Калифорниядағы порттарға сапармен қайта қызметке кірді. Филадельфияға оралғаннан кейін 18 қазанда ол тағы да Резервтік флотқа қосылды. 1916 жылғы 2 мамырда АҚШ-тың шығыс жағалауы мен Кариб теңізі бойымен жаттығу круизімен белсенді қызметтің тағы бір кезеңі басталды, ал сол жылдың соңында Миссури қайтадан тоқтатылды. 1917 жылғы 6 сәуірде АҚШ Германияға соғыс жариялады, Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысты. 23 сәуірде Миссури Чесапик шығанағында орналасқан артиллериялық және машина бөлімі қызметкерлерін оқыту кемесі ретінде қайта іске қосылды. Контр-адмирал Хью Родман 26 тамызда Атлант флотының 2-дивизиясының командирі ретінде Миссуридің бортына туын көтерді. 1918 жылғы 11 қарашада Германия соғысты аяқтаған келісімге қол қойды. Содан кейін Миссури американдық сарбаздарды Еуропадан Крейсерлік және Көліктік күштер құрамында тасымалдау үшін пайдаланылды. Оның алғашқы сапары 1919 жылғы 15 ақпанда Норфолктан басталды, ал одан кейін сол жылы тағы үш сапар жасады. Төрт сапар барысында ол 3278 сарбазды АҚШ-қа қайтарып әкелді. Ескі соғыс кемесі 1919 жылғы 8 қыркүйекте Филадельфия Әскери-теңіз кемежайында соңғы рет қызметтен шығарылды. Миссури 1922 жылғы 26 қаңтарда Филадельфиялық Дж. Г. Хитнер мен В. Ф. Катлерге сатылды және кейін металл тескілеріне таратылды.