Кіріспе

Ағылшын заңгері (шамамен 1394–1479)

Сэр Джон Фортескью (1394 – 1479 жылдың желтоқсаны), Глостерширдегі Эбрингтоннан, Корольдік соттың бас судьясы және «De Laudibus Legum Angliae» («Англия заңдарын мақтау») атты, алғаш рет 1543 жылы жарық көрген, ағылшын заңына қатысты ықпалды трактаттың авторы. Генрих VI билік құрған жылдары Фортескью үш рет Линкольн қонақүйінің әкімдерінің бірі болып тағайындалды және 1421 жылдан 1437 жылға дейін парламент мүшесі болды. 1441 жылғы Пасха мерзімінде корольдің сержанттарының бірі болды, кейін 1442 жылдың 25 қаңтарынан 1460 жылғы Пасха мерзіміне дейін Корольдік соттың бас судьясы қызметін атқарды. Розалар соғысы кезінде 1461 жылы Генрих VI Йорк Эдуардымен құлатылды, ол Едуард IV болып таққа отырды. Генрих және оның әйелі Анжудың Маргаретi кейін Шотландияға қашып кетті. Фортескью Генрихке адал болды, соның салдарынан мемлекетке қарсы қылмыс жасады деген айып тақты. Генрихтің жер аударылуы кезінде Англияның канцлері атағын алғанына сенімді. Ол Маргарет патшайым мен оның сарайын континентте болған кезде бірге ертіп жүрді.

Мансап

Ол Оксфордтың Эксетер колледжінде білім алған. Судья ретінде Фортескью даналығымен, салмақтылығымен және турашылдығымен ерекшеленгендіктен ұсынылған, сонымен қатар патшаның құрметіне ие болған. 1463 жылы Фортескью королева Маргарет пен оның сарайының Еуропа құрлығындағы жер аударылуына қатысып, 1471 жылы олармен бірге Англияға оралды. Жер аударылған кезінде ол жас принц Эдуардқа арналған «De laudibus legum Angliæ» атты танымал еңбегін жазды, онда кейін Блэкстонның формуласы ретінде белгілі болатын идеяны алғаш рет білдірді: «Елуге жуық кінәлі адам жазадан құтылуына, бір ғана кінәсіз адам айыпталып, өлім жазасына кесілуінен гөрі әлдеқайда жақсы». Ланкастерлік партияның жеңіліске ұшырауынан кейін ол Эдуард IV-ке бағынып берді, ол 1471 жылғы 13 қазанда оның айыпталуын жойды.

Отбасы

1423 жылы ол Девондағы Доддискомбслиден Роберт Брайттың қызы Элизабет Брайтқа үйленді, бірақ 1426 жылы ол мұрасын алмай және баласыз қайтыс болды. 1436 жылы ол Джон Джеймстің қызы және мұрагері Изабелла Джеймске үйленді, ол Сомерсеттегі Нортон Сент-Филип және Уилтширде жер иеленді. Олардың үш баласы болды:]] Фортескюдің нақты өлім күні белгісіз, бірақ 1479 жылдың 18 желтоқсанына дейін болған деп есептеледі. Шіркеу ішінде, ғибадатхананың солтүстік қабырғасында, қасиетті тоғалардың ішінде Джон Фортескюдің суреттелген тас мүсіні сақталған. Оның үстінде 1677 жылы полковник Роберт Фортескью (1617–1677) (сегіз рет оның ұрпағы және Хью Фортескьюдің (1593–1663) Филеидегі екінші ұлы) латын тіліндегі өмірбаяндық жазуы бар қабырғалық ескерткіш орнатты. Төменде ескерткіштің 1765 жылы 2-ші барон Фортескью Мэтью Фортескьюмен жөнделгенін көрсететін кішкентай тақташа бекітілген. Ал төмендегі мыс тақтада: "Құрметті Хью, Фортескьюдің 3-ші графы, 1861 жылы қалпына келтірді" деп жазылған.

Мұра

Джон Фортескьюдің Англияның аралас монархиясын доминиум полицитум эт регале (саяси және корольдік мемлекет) деп сипаттауы британдық конституциялық ой-пікір тарихында терең ықпал етті. 20 ғасырда Фортескьюді конституционалист ретінде бейнелеу заң және конституциялық тарихшылар тарапынан сынға ұшырады. Әдебиет зерттеушілері Фортескьюдің ағылшын прозасының дамуына қосқан үлесімен және Ланкастерлік жазушы ретіндегі рөлімен қызығушылық танытты. Жақында Фортескьюдің конституциялық ой-пікірлері қайта қаралып, оның Ланкастерге байланыстылығы күмәндануға түсті. Бүгінгі күнге дейін Джон Фортескью қоғамына Оксфордтың Эксетер колледжінің құқық студенттері мүше болып келіп отыр.