Кіріспе

Құс түрі, сондай-ақ еуразиялық кран деп аталады. Жалпы кран (Grus grus), сондай-ақ еуразиялық кран деп аталады, крандар (Gruidae) тұқымдасына жататын құс. Орташа мөлшердегі түр, ол Еуропада демоизель кран (Grus virgo) және сибір кран (Leucogeranus leucogeranus) құстарынан басқа, кеңінен таралған жалғыз кран. Бұл құстар континенттің шығыс бөлігінде ғана тұрақты түрде кездеседі. Құмдық кран (Antigone canadensis), демоизель кран және бролга (Antigone rubicunda) сияқты, ол түрлердің жойылу қаупі төніп тұрған немесе сақтауға тәуелді деп жіктелмеген төрт кран түрінің бірі. Түрдің саны көп болғанына қарамастан, оның ареалының бір бөлігінде жергілікті түрлердің жойылуы орын алды, сондай-ақ Ұлыбританияда қайта қалпына келтіру жобасы жүргізілуде.

Таксономия

Жалпы жусанның алғашқы ресми сипаттамасын 1758 жылы швед табиғаттанушысы Карл Линней өзінің "Systema Naturae" еңбегінің оныншы басылымында Ardea grus есімді екі атаумен жасаған. Қазіргі Grus туысын 1760 жылы француз зоологы Матурин Жак Бриссон құрды. Grus латын тілінде "жусан" деген сөзді білдіреді.

Сипаттама

Қарапайым кран – ірі, сәнді құс және орташа өлшемді кран. Оның қанаттары ұзын, қанат жаюы кең. Дене салмағы шамамен , номинативті түрінің орташа салмағы шамамен , ал шығыс түрінің (G. g. lilfordi) орташа салмағы . Стандартты өлшемдер бойынша қанаттың ені ұзын, тарс – , ал ашық тұмсықтың ұзындығы . Аталар аналарынан сәл ауыр және ірі болады, салмағы ең айқын жыныстық диморфизмді көрсетеді, содан кейін ересектер мен жас құстарда қанат, ортаңғы саусақ және бас ұзындығы айырмашылығы байқалады. Бұл көшіп-қонатын құс, Еуропада көбейетін қарапайым крандар негізінен Португалия, Испания және Солтүстік Африкада қыстайды. Еуропалық Ресейді қоса, алыс Шығыс Еуропада көбейетін қарапайым крандар Судан, Эфиопия, Тунис және Эритрея өзендерінің аңғарларында қыстайды, Түркия, Солтүстік Израиль, Ирак және Иранның кейбір аймақтарында олардың саны аз. Үшінші маңызды қыстау орны, негізінен Ресейдің орталық бөлігінде көбейетіндер, Үндістан субконтинентінің солтүстік жартысында, соның ішінде Пәкістанда орналасқан. Бирма, Вьетнам және Таиландта қыстау сирек кездеседі. Соңғысы, ең шығысқа қарай көбейетіндер, қыста Шығыс Қытайда болады, онда олар көбінесе ең көп кездесетін кран. Көшіп бара жатқан топтар "V" пішімінде ұшады. Жапония мен Кореяға сирек келеді, көбінесе Қытайдың қыстау орындарынан соғылып келген, ал Солтүстік Американың батысына өте сирек барады, онда олар көшіп бара жатқан құмдық крандардың үйірлерімен кездеседі.