Кіріспе

9K32 Strela 2 (Cтрела; НАТО-ның SA 7 Grail деп атауы) – жеңіл салмақты, иықтан атылатын, жер-ауаға қарсы зымыран немесе MANPADS жүйесі. Ол төмен биіктікте ұшатын нысаналарды пассивті инфрақызыл басқару жүйесі арқылы анықтап, жарылғыш сырғасымен жоюға арналған. АҚШ армиясының FIM 43 Redeye зымыранымен қатарлас өнімділікке ие, Strela 2 – советтік қолда бар SAM-ның алғашқы үлгісі. 1970 жылы оның толыққанды өндірісі басталды. Redeye және 9K32 Strela 2 ұқсас болғанымен, зымырандар толықтай бірдей емес еді. Strela 2 – Суық соғыстың маңызды құралы болды және Кеңес Одағы мен оның одақтастары, сондай-ақ революциялық қозғалыстар үшін көптеп өндірілді.

Жағдайдың жақсаруы

Бастапқы нұсқада көптеген кемшіліктер болды: ол салыстырмалы түрде баяу жылдамдықпен және төмен биіктікте ұшатын нысаналарды ғана тудыра алды, содан кейін тек артқы жарты шардан ғана, бағыттаудың сенімділігі нашар болды (әсіресе табиғи немесе жасалған инфрақызыл сәулелену көздері болғанда) және тіпті соққыға қол жеткізген жағдайда да нысананы жоюға жиі жеткіліксіз болды. Жағымсыз жойғыштық, әсіресе реактивті ұшақтарға қарсы қолданғанда, мәселе тудырды: нысананың ең ыстық бөлігі қозғалтқыштың артындағы сопло болды, сондықтан зымыран көбінесе соны тудыратын. Бірақ оның кішкентай жарылғыш бөлігі көбінесе қозғалтқыштың өзіне елеулі зақым келтіре алмады. Кемшіліктерді жою үшін 1968 жылы екі жақсартылған нұсқа тапсырылды; аралық шешім ретінде бастапқы 9K32M "Strela 2M" (НАТО коды SA 7b) оны ауыстыру үшін, сондай-ақ күштірек Strela 3. Strela 2M-мен енгізілген өзгерістер салыстырмалы түрде шағын болғандықтан, процесс жылдам болды және ол 1970 жылы қабылданып алынды. Бұл барлық кеңестік MANPADS-тің жауынгерлік бөлігі болып, 9K38 Igla нұсқаларына дейін сақталды; нашар жойғыштық мәселесін шешу үшін TNT-ден артық қуатты жарылғыш зат, жақсартылған детонатор, терминалдық маневр және қалған зымыран отынын жоюға арналған жеке заряд кейінірек MANPADS жүйелерінде біртіндеп енгізілді, бірақ алдын ала фрагменттелген корпустағы бағытталған энергиялы жарылғыш зарядты Strela 2/2M жауынгерлік бөлігінің дизайны сақталды. Іздеуші баспен жасалған жақсартулар тек нысана сигналын фондық эмиссиялардан жақсы ажыратуға мүмкіндік беретін шағын өзгерістер болды. Төрт дөңгелекті тұғырға орнатылған. Баяу немесе тік кетіп бара жатқан нысаналарды ұстағанда оператор нысананы ұшыру түтігіндегі аспаптық көздермен қадағалайды және жартылай басқан триггерді қолданады. Бұл әрекет іздеушіні "босатады" және оның нысананы іздеуіне мүмкіндік береді. Егер нысананың ИЖ сигналын айналадағы фонға қарсы анықтауға болатын болса, бұл шам мен дыбыстық сигналмен көрсетіледі. Оқ атушы триггерді толық басып, бірден нысанаға бағыттап, биіктік бұрышын түзетіп алады. Бұл әдіс қолмен басқару деп аталады. Жылдам нысаналарға қарсы қолданылатын автоматты режим, оқ атушыға триггерді бір рет толық басуға және бірден ұшыру түтігін нысанаға бағыттап, биіктік бұрышын түзетуге мүмкіндік береді. Егер сигнал жеткілікті күшті болса, іздеуші босатылып, зымыранды автоматты түрде іске қосады. Өндіруші реакция уақытын, зымыранды әскердің арқасындағы қорғаныш қаптамасымен алып жүруден бастап, іске қосуға дейін 13 секунд деп көрсетеді, бұл мүмкін, бірақ зымыранды басқаруда айтарлықтай жаттығу мен дағды қажет. Зымыранды иыққа қойып, қаптамаларын алып тастап, көздеуіштерді кеңейткенде, от беру командасынан бастап ұшыруға дейінгі реакция уақыты нысананың қиындығына және оқ атушының шеберлігіне байланысты 6–10 секундқа дейін қысқарады. Ракетаның электроникасына қуат бергеннен кейін, оқ атушы электрмен жабдықтаудың және гироскоптардың тұрақтанатынын күтеді, көздеуіштерді нысанаға қояды және оны ұшыру түтігінің аспаптық көздерімен тегіс қадағалайды және триггерді басады. Бұл іздеуші электроникасын қосады және зымыран нысананы тұйықтауға тырысады. Егер нысана жеткілікті күшті сигнал берсе және бұрыштық жылдамдық рұқсат етілген параметрлер шегінде болса, зымыран нысананы тұйықтағанын шамды жарықтандыру және тұрақты шуылдау дыбысы арқылы оқ атушыға хабарлайды. Оператордың зымыранның борттағы қуат көзі қосылып, итеркіш қозғалтқышы жанғанда нысанаға 0,8 секунд ішінде бағыттау қажет. Егер нысана рұқсат етілген параметрлерден тыс болса, көздеуіштегі шам мен дыбыстық сигнал оқ атушыға зымыранды қайта бағыттау қажеттігін көрсетеді. Ұшыру кезінде итеркіш қозғалтқыш зымыран ұшыру түтігінен 32 м/с жылдамдықпен және секундына 20 айналыммен шыққанға дейін күйіп кетеді. Зымыран түтіктен шыққан кезде екі алдыңғы бағыттау қанаты, сондай-ақ төрт артқы тұрақтандырушы қанаттары ашылады. Содан кейін өзін-өзі жою механизмі қосылады, ол нысананы жіберіп алса, жерге тиіп қалмауы үшін 14 және 17 секундтан кейін зымыранды жоюға дайын. Зымыран ұшыру түтігінен шыққаннан кейін шамамен 0,3 секундтан кейін, оқ атушыдан бес жарым метр қашықтықта, ракетаны ұстап тұру қозғалтқышын қосады. Қозғалтқыш оны жылдамдыққа жеткізеді және осы жылдамдықта ұстап тұрады. Ең жоғары жылдамдыққа жеткеннен кейін, оқ атушыдан шамамен ... қашықтықта, соңғы қауіпсіздік механизмі өшіріліп, зымыран толыққанды қаруландырылады. Барлығы алдындағы итеркіш қозғалтқыш 0,5 секунд, ал негізгі қозғалтқыш тағы 2,0 секунд бойы жұмыс істейді. 4,356 Стрела зымыраны атып, аз соққылар жасап, тек 2 нысананы жойды.

Сирия

"Стрела" зымырандық комплексін Ливанды басып алған Сирия әскерлері, 1982 жылғы қақтығыстан кейін АҚШ, Франция және Израиль әуе күштеріне қарсы тұрып, сол жылы Ливанға көпұлтты күштерді енгізумен бірге, басқа советтік әуе қорғанысы жүйелерімен қолданды. 1983 жылдың 10 қарашасында SA-7 зымыраны француздың Super Etendard ұшағына, оның Друз Халықтық Азаттық Армиясының (PLA) позициялары үстінен Bourj el Barajneh маңында ұшып бара жатқанда шабуыл жасады. 3 желтоқсанда тағы да "Стрела" зымырандары мен әуеге қарсы артиллерия (AAA) АҚШ флоттық F-14 Tomcat истребительдеріне, барлау миссиясын орындап ұшып келе жатқанда, шабуыл жасады. Американдықтар 12 A-7 Corsair және 16 A-6 Intruder ұшақтарынан (бір E-2C Hawkeye, екі EA-6B Prowler және екі F-14A ұшағымен бірге) құралған үлкен соққы тобымен жауап берді. Ұшақтар Джон Ф. Кеннеди және Жерорта теңізіндегі Тәуелсіздік авиатасығыштарынан ұшырылды. Олар Фаллуга және Хаммана қалаларына жақын орналасқан Сирияның әскери нысандарын, AAA постыларын және қару-жарақ қоймаларын бомбалауға тиіс болды, бұл орындар Бейрут-Дамаск тас жолынан солтүстікке қарай шамамен 16 км қашықтықта орналасқан. Бірақ оларға (мүмкін 40-қа дейін) Сирияның SAM зымырандарынан күшті шабуыл жасалды, соның бірі Corsair ұшағына (VA-15 эскадрильясының AE305 нөмірі) тиді, бұл ұшқышты теңізге құлап, АҚШ іздеу-құтқару тобы оны құтқарып алды. Екінші Corsair ұшағы құлаған Intruder экипажының іздеуін жүргізіп жатқанда SA-7 зымыранына түсті. Ұшқыш, коммандер Эдвард Эндрюс, Бейрут маңында теңізге құлап құтылды және балықшы мен оның ұлы оны құтқарып, АҚШ теңіз жаяу әскерлеріне тапсырды.

Ливан

1974 жылғы 24 маусымда Ливанның оңтүстігінде әрекет ететін палестиналық партизандар Израиль әуе күштерінің (IAF) ұшақтарына қарсы екі SA-7 зымыранын атты, бірақ ешқайсысы тимеді. Ливандық «Аль Мурабитун» жасақтары Сириядан немесе Палестина Азаттық Ұйымынан (ПАҰ) SA-7 зымырандарын алды және оларды 1982 жылғы Ливан соғысында Израиль әуе күштерінің (IAF) истребитель-бомбалаушы ұшақтарына қарсы қолданды. 1983–1984 жылдардағы Тау соғысы кезінде Друз халықтық азаттық армиясы (ХХА) жасақтары Сириядан бірнеше «Стрела» зымыранын алды, олар 20 қарашада Бейруттің оңтүстік-шығысындағы Шоуф таулы ауданында екі ливандық «Хокер Хантер» истребителін және бір израильдік IAI Kfir истребитель-бомбалаушы ұшағын құлатты (ұшқышты Ливан армиясы құтқарып алды). Христиан марониттік Ливан күштері (ЛК) жасақтары 1988–1989 жылдары Ирактан бірнеше «Стрела» зымыранын алды. Шииттік «Хезболла» партизандық тобы да 1980 жылдардың соңында бірқатар «Стрела» зымыранын сатып алып, 1991 жылдың қарашасында израильдік ұшақтарға қарсы атты. Содан бері олар израильдік ұшақтарға қарсы көптеген «Стрела» зымыранын атты, соның ішінде 2001 жылғы 12 маусымда Тир маңындағы израильдік соғыс машиналарын атты, бірақ ешқайсысы тимеді.

Ирак

1991 жылғы 31 қаңтарда таңертеңгі сағаттардағы Хафджи шайқасы кезінде «Шөл даулы» операциясы барысында ирактық сарбаз американдық AC-130H қарулы тікұшағын «Стрела-2» зымырасымен атып түсірді, нәтижесінде 14 экипаж мүшесінің барлығы қаза тапты. Солтүстік Ирактағы Күрдістан жұмысшы партиясы (ПКК) Түркия армиясына қарсы «Стрела-2» зымыраларын қолданды. 1997 жылғы 18 мамырда «Шеге» операциясы аясында AH-1W Super Cobra шабуылдық тікұшағы «Стрела-2» зымырасымен атып түсірілді. 1997 жылғы 4 маусымда тағы бір «Стрела» зымырасы Түркия армиясына қарасты AS 532UL Cougar көліктік тікұшағын Закхо ауданында құлатып, ішіндегі 11 сарбазды мерт етті. Алғашқы шабуылдың видеосы ПКК-ның үгіт-насихат құралы ретінде кеңінен пайдаланылып, кейіннен интернетке жарияланды. Грекия мен Сербияның барлау қызметтері, сондай-ақ Иран, Сирия, Армения және Кипр зымыралардың болу мүмкін көздері ретінде анықталды. 2005 жылғы сәуірде көтерілісшілер Blackwater компаниясына тиесілі Mi-8 тікұшағын атып түсіріп, барлық 11 экипаж мүшесін қаза қылғанда «Стрела-2» зымырасы қолданылған деген ақпарат бар. Ирактағы Ислам армиясы жауапкершілікті өз мойнына алды және оқиғаның видеосы интернетке тарады. Бірақ видеода зымыранды іске қосу құрылғысы көрінбейді, сондықтан қолданылған MANPADS түрін растау мүмкін емес. 2006 және 2007 жылдары Иракта тікұшақтардың бірнеше рет атып түсірілуі сол кездегі сунниттік бүлікші топтары арасында «Стрела» зымыраларының кең таралғандығымен байланысты болды, ал «Әл-Қаида» SA-7 зымыраларын қалай пайдалануға болатыны туралы бір сағаттық оқу видеосын жариялаған.

Газа

2012 жылдың қазан айында Газа секторындағы милитанттар Израиль қорғаныс күштерінің тікұшағына "Стрела" зымыранын атты. "Қорғаныс тірегі" операциясы кезінде ХАМАС Израиль Әуе күштерінің нысанасына "Стрела" зымыранын атқан видеоны жариялады. 2013 жылдың наурыз айында Газадан Израиль Әуе күштерінің тікұшағына тағы бір зымыран атқандығы хабарланды. 2023 жылдың қазанында ХАМАС 2023 жылғы Израиль-Хамас соғысы кезінде осы зымырандарды Израиль Әуе күштерінің тікұшағын құлату үшін қолданғанын мәлімдеді.

Йемен

Араб түбегіндегі «Әл-Қайда» тобы Йемендегі азаматтық соғыс кезінде (2015 жылдан қазірге дейін) БАӘ-нің «Мираж» истребителінің «Стрела» зымырандық комплексімен атып түсірілгені хабарланды. Хусилердің 9K32 «Стрела-2» зымырандық комплексін тасымалдап жүргені байқалды.

Ауғанстан

1977 жылы Ауғанстан Республикасы Strela 2M зеңбірегін алды және оны Ауғанстан армиясы қолданды. "Стрела-2М" Ауғанстанда Кеңес-Ауған соғысы кезінде моджахедтер тарапынан да қолданылды. Зеңбіректер әртүрлі көздерден алынды, оның ішінде Мысыр мен Қытайдан (жергілікті өндірісте жасалған Sakr Eye және HN 5 нұсқалары бар SAM зеңбіректері), сондай-ақ ЦРУ партизандарға басқа көздерден зеңбірек табуға көмектесті. Жауынгерлік қолданыстан алынған нәтижелер Вьетнамдағы "Стрела 2/2М" тәжірибесінен көп ерекшеленбеді: "Стрела 2" зеңбірегінің әртүрлі нұсқаларымен 42 тікұшақ атып түсірілді (оның ішінде бірнеше Ми-24, бірақ олардың қанаттарын жасыратын конструкциясы "Стрела 2" іздеушісіне көрінбейтін етті), ал тек бес қанатты ұшақ жойылды. Оның нашар кинематикалық көрсеткіштері және тіпті ең қарапайым инфрақызыл қарсы шараларға осалдығы себепті, партизандар "Стрела 2" зеңбірегін тікұшақтар мен ұшақпен жүретін көліктерге қарсы қолдануға жарамды деп есептеді, бірақ соғыс ұшақтарына қарсы емес. Дегенмен, суық соғыстан кейінгі жақыңғы зерттеулер мен сұхбаттар көрсеткендей, моджахедтерге қара нарықта сатылған көптеген "Стрела" зеңбіректері бұзылған, зақымдалған немесе істен шыққан. Бұл, мүмкін, Кеңес әскерінің Ауғанстанда "Стингер" сияқты жұмыс істейтін зениттік зымырандарды күтпеуіне себеп болған. 2007 жылдың 22 шілдесінде "Талибан" коалициялық ұшаққа қарсы MANPADS қолданып алғашқы шабуыл жасағаны туралы хабарлама тарады. Қолданылған қару SA-7 зеңбірегі екені хабарланды, ол Ираннан "Талибанға" контрабандалық жолмен жеткізілген. Нимроз провинциясының үстінен ұшып келе жатқан АҚШ Әуе күштерінің C-130 ұшағы экипажы шашу шараларын қолданғаннан және маневр жасағаннан кейін зымыран сәтсіз аяқталды. Алайда, Ауғанстанда "Әл-Қаида" ұйымы қолданатын көптеген "Стрела" зеңбіректері, бәлкім, Кеңес басқыншылығы кезінде оларды қолданған жауынгерлерден қалған. Көпшілігі, әдетте, ақаулы, бұзылған немесе басқа да себептермен әскери тікұшақтарға қарсы қолдануға жарамсыз (тіпті бастапқыда да), НАТО авиациясының "Стингер" (1980-ші жылдары сатып алынған) немесе басқа зымырандармен ұшырылған жағдайларда.

Чечня

Чечен күштері ескі советтік "Стрела-2М" және "Игла" зымырандарының қоймаларына, сондай-ақ оларды қолдануға оқытылған бұрынғы Кеңес Армиясының қызметкерлеріне қол жеткізді. Бірінші Чечен соғысында ресейлік әскерлер 38 ұшақты жоғалтты, оның 15-і MANPADS-тан, тағы 10-ы болжам бойынша MANPADS-тан, ал қалғаны басқа авиацияға қарсы қарулардан зардап шекті. Екінші Чечен соғысында ресейліктер 45 тікұшақ және 8 қанатты ұшақты жоғалтты, олардың көп бөлігі MANPADS-тан деп есептеледі.

Грузия

SA-7 Грузияның азамат соғысы кезінде барлық тараптар тарапынан кеңінен қолданылды. SA-7-нің алғашқы жоғалуы 1993 жылғы 13 маусымда тіркелді, ол кезде GAF Su-25 ұшағы Шабара үстінде "Стрела" зымырандық кешенімен атып түсірілді. Кейіннен екі рет грузин әуе лайнерлері (Ту-134А және Ту-134Б) SA-7 зымырандық кешендерімен атып түсірілді, нәтижесінде барлығы 110 адам қаза тапты.

Гвинея-Бисау

1973 жылдың басында Португалиядан тәуелсіздік үшін күрескен PAIGC көтерілісшілері SA-7 зениттік-ракеталық кешендерін ала бастады, бұл португалдық әуе үстемдігіне бірден қауіп келтірді. 1973 жылдың 23 наурызында Португалия Әуе Күштерінің (FAP) екі Fiat G.91 ұшағы SA-7 кешендерімен атып түсірілді, ал алты аптадан соң тағы бір Fiat және Dornier Do 27 ұшағы атып түсірілді.

Мозамбик

Мозамбиктегі FRELIMO жауынгерлері де Қытайдың көмегімен SA-7 зениттік құралдарын қолдана алды, бірақ бұл қару FAP-қа ешқандай шығын келтіргені белгілі емес, тіпті португалдық ұшқыштарын тактикаларын өзгертуге мәжбүр еткенімен. Бір жағдайда шетелдік әскери атташелер мен португалдық жоғары әскери басшылығының өкілдерін тасымалдаған Douglas DC-3 ұшағының бір қозғалтқышына SA-7 зымыраны тиді. Зақымдалған ұшақ қауіпсіз жерге қонды және кейін жөнделіп қайта пайдалануға берілді.

Ангола

Ангола мен Намибияда SA-7 зымырандары Оңтүстік Африка Әуе Күштеріне қарсы қолданылды, бірақ шектеулі сәттілікке жетті. Оңтүстік Африка Әуе Күштері 1980 жылдың 24 қаңтарында және 1980 жылдың 10 қазанында Strelas зымырандарынан Atlas Impala ұшақтарын жоғалтты. 1983 жылдың 23 желтоқсанында тағы бір Impala ұшағы SA-7 зымырандарымен зардап шекті, бірақ ұшқыш ұшақты Ондаванга әуе базасына қайтара алды. UNITA Израильдің қолға түсірген 50 SA-7 зымыранын ЦРУ арқылы алғанын хабарлады. Алғашқысы 1976 жылдың 13 наурызында француз жалдамалы әскері кубалық ұшақтарға атқан, бірақ зымыран нысананы соқпады. Зымырандардың жағдайы нашар болған болуы мүмкін, себебі ешқайсысы тікелей соққы берген жоқ. Сонымен қатар, UNITA SA-7 зымырандарын пайдаланып, 1998 жылдың 26 желтоқсанында және 1999 жылдың 2 қаңтарында Хуамбо маңында екі Transafrik International Lockheed L-100-30 Hercules ұшағын (БҰҰ жедел жәрдемдерін тасымалдаған) құлатты деген мәлімдеме бар.

Судан

Суданның Халықтық азаттық армиясы SA-7 құралдарын пайдаланып, 1986 жылғы 16 тамызда Малакалдан ұшып шығып бара жатқан Судан әуе жолдарының Fokker F 27 Friendship 400M ұшағын атып түсірді, нәтижесінде борттағы 60 адамның барлығы қаза тапты. 1989 жылғы 21 желтоқсанда "Авиация без границ" ұйымына тиесілі Britten Norman BN 2A 9 Islander (F OGSM) ұшағы Авейл Суданнан ұшып бара жатқанда SA-7 құралымен атып түсірілді, осы оқиғада төрт экипаж мүшесі қаза тапты.

Батыс Сахара

Полисарио майданы Испанияның бұрынғы колониялары үшін Батыс Сахара соғысы кезінде SA-7 зымырандарын Марокко Корольдік әуе күштеріне және Мавритания әуе күштеріне қарсы қолданды. Мавритания әуе күштері 1976 жылғы 29 желтоқсанда Полисариодан атылған SA-7 зымыранына ұшырап Britten Norman Defender ұшағын жоғалтты. 1975 және 1991 жылдар аралығында Марокко Корольдік әуе күштері бірнеше Northrop F-5A Freedom Fighter және Dassault Mirage F1 ұшақтарын Полисарио атып түсірген SA-7 зымырандарынан жоғалтты. 1985 жылғы 24 ақпанда Дахла маңындағы Батыс Сахара үстінде Альфред Вегенер полярлық және теңіз зерттеулер институтына тиесілі Dornier 228 ұшағы қателік салдарынан атып түсірілді. Оңтүстік полюске экспедициядан кейін Германияға қайтып келе жатқан Polar 2 және Polar 3 деп аталған екі Dornier 228 ұшағы болды. Сенегалдағы Дакардан Канар аралдарындағы Арресифке ұшып шыққаннан кейін, Polar 2-ден 5 минут қалып, 9000 фут биіктікте ұшқан Polar 3 Полисарио атып түсірген SA-7 зымыранынан зардап шекті. Ұшақтағы үш адам қаза тапты. Тағы бір оқиғада, 1988 жылғы 8 желтоқсанда Дакардан Марокконың Агадир қаласына сараншаларды жою миссиясын орындау үшін 11 000 фут биіктікте ұшып бара жатқан екі Douglas DC-7CF ұшағына Полисарио SA-7 зымырандарымен шабуыл жасады. N284 нөміріндегі ұшақ зымыранға түсіп, бір қозғалтқышы мен қанатының бөлігін жоғалтты. Бұл ұшақтың құлауына және бес адамнан тұратын экипаждың қаза болуына әкелді. N90804 нөміріндегі ұшақ та зымыранға түсіп, бір қозғалтқышынан айырылып, басқа да зақымдар алды, бірақ Сиди Ифни, Мароккоға қауіпсіз қонуға мүмкіндік алды.

Әуе кемелеріне шабуыл жасау

Родезия Буш соғысы кезінде Зимбабве халықтық революциялық армиясының әскери қанатының мүшелері Кариба маңында екі "Викерс Виконт" азаматтық авиалайнерін құлатты; біріншісі 1978 жылдың қыркүйегінде, екіншісі 1979 жылдың ақпанында. Екі жағдайда да көптеген адам қаза тапты, себебі ұшақтар танымал туристік орындардан қайтып келе жатқан еді. "Викерс Вискоунт", RH825 рейсі, 3 қыркүйек 1978 жылы Кариба бөгетінің маңында "Стрела" зымыранымен атып түсірілді. Алғашқы соққыдан кейін ұшқыш жақын жердегі далаға шұғыл қону жасауға үлкерді, бірақ ұшақ жерге тигенде қирады. Ұшақтың құйрық бөлігінде болған 56 жолаушының 18-і апаттан аман қалды. Осы аман қалғандардың он біреуін көтерілісшілер апат болған жерде атып өлтірді, содан кейін денелерді және ұшақ қалдықтарын тонады. 1998 жылы Кинду қаласынан ұшып шыққан "Lignes Aériennes Congolaises" Boeing 727-30 ұшағын көтерілісшілердің атып түсірген SA-7 зымыраны құлатты, нәтижесінде борттағы 41 адамның барлығы қаза тапты. 2002 жылы Кениядағы Момбаса шабуылы кезінде "Боинг 757" ұшағына екі зымыран атылды. Ешбір зымыран нысанаға тимеді.

Аргентина

Фолкленд соғысы кезінде Фолкленд аралдарындағы аргентиналық әскерлерде Strela 2M зымырандары болған. «Соғыс машинасы энциклопедиясы» зымырандардың ешқайсысы ұшырылмағанын көрсетеді, бірақ бірнеше зымыран жауға түскен.

Никарагуа

Strela 2 1979-1990 жылдардағы азамат соғысында Сандинист үкіметтік күштері де, АҚШ қолдаған Контра көтерілісшілері де қолданды. 1983 жылдың 3 қазанында шамамен сағат 10:00-де Сандинист сарбазы Фаусто Паласиос Стрела зымырасын пайдаланып, Гондурастың Катамакас әуежайынан ұшқан Контраға тиесілі Douglas DC-3 ұшағын атып түсірді. Ұшақ Лос-Седрос аймағында, Нуэва-Сеговия департаментінің үстінде құлағанда бір экипаж мүшесі қаза тауып, төртеуі үкімет күштеріне тұтқынға алынды. Ұшқыш, майор Роберто Амадор Альварес, және оның орынбасары, капитан Уго Рейналдо Агилар – бұрынғы диктатор Анастасио Сомоса Дебайльдің таратылған Ұлттық гвардиясының бұрынғы мүшелері еді. 1984 жылдың 27 тамызында Сандинист сарбазы Фанур Медина Лейтон Стрела зымырасымен Контраға тиесілі Douglas C-47 Skytrain ұшағын атып түсірді. Шабуыл мен құлау орны туралы мәліметтер әртүрлі: ресейлік дереккөздер мен Сандинист шенеуніктері Джинотега департаментін көрсетсе, Aviation Safety Network Нуэва-Сеговия департаментіндегі Килали аймағын атады. Ұшақтағы сегіз адамның барлығы қаза тапты. Ұшқыш, Хосе Луис Гутьеррес Луго, Сомоса отбасының бұрынғы ұшқышы болған. Сандинист және Контра күштері ұшақтан түскен алты жұк пакетін бақылау үшін шайқасты. 1986 жылдың 5 қазанында Никарагуадағы Контра содырларына құпия түрде қару-жарақ жеткізіп жатқан Corporate Air Services C-123 Provider (HPF821, бұрын N4410F және USAF 54-679, (c/n 20128)) ұшағын Сандинист сарбазы Хосе Фернандо Каналес Алеман SA-7 зымырасымен атып түсірді. Апатта ЦРУ ұшқыштары Уильям Купер мен Уоллес "Базз" Сойер, радиооператор Фредди Вильчес қаза тапты. Жүк тиеуші Юджин Хасенфус қауіпсіз жерге парашютпен секіріп түсіп, тұтқынға алынды. Кейіннен ол 1986 жылдың желтоқсан айында босатылды. Ұшақ Эль-Сальвадордың Илопанго әуежайынан 70 советтік AK-47 автоматтарымен, 100 000 оқ-дәрімен, зымыран гранаталарымен және басқа да жабдықтармен жүктелген болатын. 1987 жылдың 15 маусымында Контраға тиесілі Beechcraft Baron 56TC (тіркеу нөмірі N666PF, сериялық нөмірі TG 60) Нуэва-Сеговия департаментінің үстінде Сандинисттің зениттік оғына түсті. Бұрын азаматтық қолданысқа арналған, екі жыл бұрын АҚШ тіркелімінен алынып тасталған және әуеден жерге шабуыл үшін ракета тасымалдауға бейімделген жеңіл ұшақ, парақшалар тастау және, мүмкін, барлау операциясынан кейін құлады. Ұшақ Гондурас шекарасының ішіндегі Серро Эль Тигре деген жерде құлап, үш экипаж мүшесі, Сомоса диктатурасының бұрынғы әскери қызметкерлері жарақат алды және тұтқынға алынып, Гондураста емделді. Ұшқыш, Хуан Гомес, Сомосаның Ұлттық гвардиясында полковник болған, сонымен қатар Контра әуе күштерінің басшысы екені хабарланды. Ресейлік дереккөздер баронның құлауын Муррадан атылған Стрела-2 зымырасына байланыстырып, оны Сандинист сарбазы Хосе Мануэль Родригес атқандығын айтады.

Сальвадор

FMLN бүлікшілері 1989 жыл шамасында SA-7 зымырандарын алды және оларды Салвадор азамат соғысының соңғы жылдарында кеңінен пайдаланды, бұл Салвадор әуе күштерінің ұшақтарының жойылған санын күрт арттырды. Кем дегенде екі O-2 Skymaster (1990 жылдың 26 қыркүйегі мен 19 қарашасында), бір A-37 Dragonfly (1990 жылдың 23 қарашасында), екі Hughes 500 тікұшағы (1990 жылдың 2 ақпаны мен 18 мамырында) және екі UH-1H SA-7 зымырандарынан зардап шегіп құлады. UH-1H тікұшағының бірін (1991 жылдың 2 қаңтарында) АҚШ армиясының экипажы басқарса, екіншісі Гондурас әуе күштеріне тиесілі болды.

Колумбия

2012 жылдың желтоқсан айының соңында FARC көтерілісшілерінің Колумбия әуе күштеріне тиесілі Arpía тікұшағын Каука аймағында SA-7 зымыранымен түсіруге тырысқанын көрсететін видео Колумбия әскерінде алаңдаушылық тудырды, бірақ зымыран мақсатына жетпеді. Сол айда Колумбия әскері "Стрела" зымыранын қолға түсірді. Олардың Куба, Никарагуа немесе Перуден келген болуы мүмкін, себебі Латын Америкасында осы типтегі зымыраларды пайдаланатын басқа елдер жоқ. Сонымен қатар, 2005 жылы Боливиядан SA-7 (HN-5) қытайлық көшірмелерін алып тастау және жоюға ЦРУ-дың себебі – олардың FARC көтерілісшілеріне жетіп қалуынан қорқу болды. АҚШ әскери журналында айтылғандай, «Олар HN-5 зымыраларын Колумбияда қолданылатын АҚШ тікұшақтарына қарсы қолданған». 2013 жылдың шілдесінде Эквадор армиясы Колумбия шекарасына жақын Сукумбиос провинциясында FARC-қа жеткізілуі мүмкін деген HN-5 зымырасын ұстады.

Босния

Сербия мен Черногория қарулы күштерінің қолдауымен Серб Республикасы армиясы босниялық, хорваттық және НАТО күштеріне қарсы Strela 2M және жаңартылған Strela 2M/A зымырандарын пайдаланды. 1992 жылдың 3 қыркүйегінде Сараево маңында Біріккен Ұлттар Ұйымының гуманитарлық миссиясы кезінде Италия әуе күштерінің G.222 көлігі күдікпен Strela 2M зымыранымен атып түсірілді. Сербия күштері 1993 жылдың қыркүйегінде Хорватия әуе күштерінің МиГ-21 ұшағын Strela 2M зымыранымен атып түсірді. 1994 жылдың 17 желтоқсанында француз теңіз әскерінің Dassault Étendard IVP ұшағына Strela 2M зымыраны тиді, бірақ ол өз базасына оралуға үлкерді. "Deliberate Force" операциясы кезінде НАТО ұшқыштарына босниялық сербтердің MANPADS жүйелерінен, соның ішінде Strela 2 және Igla сияқты жаңа үлгілерден қашу үшін орташа биіктікте ұшуға бұйрық берілді. Алайда, 1995 жылдың 30 тамызында француз әуе күштерінің Mirage 2000N ұшағы босниялық сербтердің MANPADS жүйесімен атып түсірілді, экипажы тұтқындалды. Бұл наурыз барысында жаудың шабуылынан жоғалған жалғыз ұшақ болды.

Солтүстік Ирландия

Уақытша Ирландия республикалық армиясы (ИРА) Ливиядан бірнеше зымыран алды. 1991 жылдың шілдесінде Оңтүстік Армагта британдық армияның әуе корпусына қарасты Lynx тікұшағына оқ атылғандығы туралы хабар тарады; бірақ ол нысананы өткізіп жіберді. Осы жаңа қауіпке қарсы шара ретінде британдық тікұшақтар 15 метрден төмен немесе 150 метрден жоғары, жұптап ұшты.

Испания

2001 жылы баск сепаратистік тобы ETA үш рет (29 сәуір, 4 және 11 мамыр) күндері Strela 2 зымырандарын пайдаланып, сол кездегі испан премьер-министрі Хосе Мария Азнар отырған Dassault Falcon 900 ұшағын атып түсіруге әрекеттенді. Фуэнтеррабия және Форонда әуежайлары маңында жасалған бұл әрекеттер сәтсіз аяқталды, себебі зымырандар ешқайсысы да ұшырылмады. 2004 жылы Азаматтық гвардия бірнеше жүйені қолға түсірді. Кейбір Strela 2 зымырандары 1999 жылы IRA-дан сатып алынған, ал IRA пайдаланған бастапқы көз ретінде Ливия анықталды.

Украина

2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіруі кезінде Германия Украинаға әскери көмек көрсету үшін қару-жарақ сатуға қойған тыйымды кері қайтарды. 2022 жылдың 23 наурызында Германияның сыртқы істер министрі Анналена Бэрбок бұрынғы Шығыс Германияның қару-жарақ қорында болған 500 Strela 2 зымырасы жеткізілгенін растады.