Папа Целестин V (1294): Биография, отставка, и роль в истории католической церкви. Основатель ордена Целестинцев, подтвердивший право Папы на отставку.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1294 жылғы Католик шіркеуінің басшысы
Head of the Catholic Church in 1294
Папа Селестин V (Caelestinus V; 1215 – 19 мамыр 1296), туған Пьетро Ангельерио (кейбір деректерге сәйкес Ангеларио, Ангелиери, Ангельеро немесе Ангелери), сонымен қатар Пьетро да Морроне, Пьетр Морроне және Пьетр Селестин ретінде белгілі, бес ай бойы – 5 шілдеден 13 желтоқсанға дейін 1294 жылы Католик шіркеуінің басшысы және Папалық мемлекеттердің билеушісі болды, содан кейін ол отставкаға кетті. Ол сондай-ақ монах және усақ тіршілікке көшкен адам, Бенедикт орденінің тармағы ретінде Селестиндер орденін құрды. Ол Католик шіркеуінің конклавтан тыс өткен соңғы папалық сайлауында папа болып сайланды, бұл екі жылдық дауды аяқтады. Оның күшінде қалған аз ғана жарлықтарының бірі – папаның отставкаға кету құқығын бекіту болды; оның басқа барлық ресми актілерінің көбі оның ізбасары Бонифаций VIII тарапынан жойылды. 1294 жылғы 13 желтоқсанда, жарлық шығарғаннан кейін бір апта өткен соң, Селестин паптық өмірге дейінгі қарапайым өміріне оралуға ниеттенгенін айтып, отставкаға кетті. Кейіннен ол Бонифаций тарапынан Лацио аймағындағы Фумоне қамалында антипапа болып тағайындалуына кедерлес болу үшін тұтқындалды. Ол 1296 жылғы 19 мамырда 81 жасында түрмеде қайтыс болды. Селестин 5 мамыр 1313 жылы папа Климент V тарапынан қасиетті деп жарияланды. Ешбір келесі папа Селестин есімін қабылдаған жоқ.
Pope Celestine V (Caelestinus V; 1215 – 19 May 1296), born Pietro Angelerio (according to some sources Angelario, Angelieri, Angelliero, or Angeleri), also known as Pietro da Morrone, Peter of Morrone, and Peter Celestine, was head of the Catholic Church and ruler of the Papal States for five months from 5 July to 13 December 1294, when he resigned. He was also a monk and hermit who founded the order of the Celestines as a branch of the Benedictine order. He was elected pope in the Catholic Church's last non conclave papal election, ending a two year impasse. Among the few edicts of his to remain in force was the confirmation of the right of the pope to resign; nearly all of his other official acts were annulled by his successor, Boniface VIII. On 13 December 1294, a week after issuing the decree, Celestine resigned, stating his desire to return to his humble, pre papal life. He was subsequently imprisoned by Boniface in the castle of Fumone in the Lazio region, in order to prevent his potential installation as antipope. He died in prison on 19 May 1296 at the age of 81. Celestine was canonized on 5 May 1313 by Pope Clement V. No subsequent pope has taken the name Celestine.
Ерте өмір
Пьетро Ангельерио Анжело Ангельерио мен Мария Леоненің Сицилия Корольдігіндегі Сант-Анжело Лимосано қаласында дүниеге келді. Сант-Анжело Лимосано қазір Италияның Молизе провинциясындағы Кампобассо провинциясының құрамына кіреді. Әкесі қайтыс болғаннан кейін ол егістікте жұмыс істей бастады. Анасы Мария Пьетроның рухани дамуына маңызды рөл атқарды: ол өзінің жақын ұлының болашағын шаруа немесе малшы болудан гөрі басқаша көріп, армандады. Бала кезінен-ақ ол зор зиялылық қабілеттерін және басқаларға деген мейірімділігін көрсетті. 17 жасында ол Беневенто епархиясында бенедиктин монахы болды. Ол аскетизм мен жалғыздыққа ерекше бейімділік танытты және 1239 жылы Монтанье-дель-Морроне тауындағы жалғыз үңгірге шегінді, сол себепті оны Петр Морроне деп атады. Бес жылдан кейін ол осы уақытша паналасынан шығып, екі серігімен Италияның орталық бөлігіндегі Абруцци аймағындағы одан да шалғай Майелла тауындағы ұқсас үңгірге барды, онда ол Жақын Иоаннның (Жаһаннаның) үлгісімен қатаң аскет ретінде өмір сүрді. Жаңа ордені нығайтылған соң, ол оны басқаруды белгілі бір Робертке тапсырып, тағы да одан да алшақ оңашалыққа кетіп, толығымен жалғыз тәуба мен дұғаға берілді.
Pietro Angelerio was born to parents Angelo Angelerio and Maria Leone in a town called Sant'Angelo Limosano, in the Kingdom of Sicily. Sant'Angelo Limosano is now part of Provincia di Campobasso, in Molise, Italy. After his father's death he began working in the fields. His mother Maria was a key figure in Pietro's spiritual development: she imagined a different future for her deeply beloved son than becoming just a farmer or a shepherd. From the time he was a child, he showed great intelligence and love for others. He became a Benedictine monk at in the Diocese of Benevento when he was 17. He showed an extraordinary disposition toward asceticism and solitude, and in 1239 retired to a solitary cavern on the Montagne del Morrone, hence his name (Peter of Morrone). Five years later he left this retreat, and went with two companions to a similar cave on the even more remote Maiella mountain in the Abruzzi region of central Italy, where he lived as a strict ascetic according to the example of John the Baptist. As soon as he had seen his new order thus consolidated he gave up the government of it to a certain Robert, and retired once again to a still more remote solitude to give himself up more entirely to solitary penance and prayer.
Папа болып сайлануы
Кардиналдар 1292 жылдың сәуір айында папа Николай IV қайтыс болғаннан кейін Перуджада жиналды. Екі жылдан астам уақыт өткен соң да, бір келісімге қол жеткізілген жоқ. Кардиналдарға бенедиктин шөлдігінде тұратын Пьетро жақсы таныс еді, ол кардиналдарға хат жолдап, егер олар тез арада папа сайламайынша, құдайдың азабы оларға түседі деп ескертті. Кардиналдар алқасының қарт және аурушаң деканы Латино Малабранка: «Әке, Ұл және Киелі Рухтың атынан, мен Пьетро ди Морронеді сайлаймын!» – деп дауыстады. Кардиналдар Малабранканың шешімін дереу бекітті. Пьетроны шақырғанда, ол папалық лауазымды қабылдаудан қатты бас тартты, тіпті, Петрарх айтқандай, қашуға тырысты, бірақ соңында Неаполь королі мен Венгрия тағына талапкердің қатысуымен келген кардиналдардың делегациясы оны көндірді. 1294 жылдың 5 шілдесінде 79 жасында сайланған ол, 29 тамызда Абруццодағы Аквила қаласындағы Санта-Мария-ди-Коллемадьо шіркеуінде таж кигізіліп, Селестин V деген есімді алды. Селестиний кешірімінің (Perdonanza Celestiniana) фестивалі осы оқиғаның құрметіне әр 28-29 тамызда Л'Аквилада тойланады. Саяси тәжірибесі жоқ Селестин өте әлсіз және тиімсіз папа болып шықты. Ол Рим Куриясымен байланыссыз, Неаполь Корольдігінде, король Карл II-нің толық билігінде қызмет етті. Ол корольдің жақындарын шіркеудің лауазымдарына тағайындады, кейде бір лауазымға бірнеше адамды қойды. Олардың бірі – Луи Тулуздық еді, оған Селестин діни сан беруді және кішігірім міндеттерді тапсыруды бұйырды, бірақ бұл орындалмады. Ол папалық конклавтар үшін қатаң ережелер белгілеген папа Грегорий X-тің, ұзаққа созылған сайлаудан кейін шығарған жарлығын қайта жаңғыртты. Бір жарлықта ол ораза айында шіркеуді басқару үшін үш кардиналды тағайындады, бірақ олар бұған бас тартты. Өзінің билігінің жетіспеуін және папалық міндеттерге жарамайтынын түсінген ол, отставкаға кету мүмкіндігі туралы кардинал Бенедетто Каетанимен (оның болашақ ізбасары) кеңесті. Өзінен бас тарту туралы ресми құжатында ол осы қадамға итермелеген себептерді былай атады: «Кішіпейілділік, таза өмір, мінсіз ар-ұждан, дене күшінің жетіспеушілігі, білімсіздігі, адамдардың бұзылуы, бұрынғы өмірінің тыныштығына деген құштарлығы». Папалық мәртебеден бас тартып, ол Неапольден қашып, бұрынғы шөлдігіне қайтуға тырысты. Келесі өз еркімен отставкаға шыққан папа – 1415 жылы Грегорий XII (Батыс шиғарын аяқтауға көмектесу үшін), одан кейін 2013 жылы Бенедикт XVI, 719 жыл өткен соң.
The cardinals assembled at Perugia after the death of Pope Nicholas IV in April 1292. After more than two years, a consensus had still not been reached. Pietro, well known to the cardinals as a Benedictine hermit, sent the cardinals a letter warning them that divine vengeance would fall upon them if they did not quickly elect a pope. Latino Malabranca, the aged and ill Dean of the College of Cardinals cried out, "In the name of the Father, the Son, and the Holy Spirit, I elect brother Pietro di Morrone!" The cardinals promptly ratified Malabranca's desperate decision. When sent for, Pietro obstinately refused to accept the papacy, and even, as Petrarch says, tried to flee, until he was finally persuaded by a deputation of cardinals accompanied by the king of Naples and the pretender to the throne of Hungary. Elected on 5 July 1294, at age 79, he was crowned at Santa Maria di Collemaggio in the city of Aquila in the Abruzzo on 29 August, taking the name Celestine V. The Celestinian forgiveness (Perdonanza Celestiniana) festival is celebrated in L'Aquila every 28–29 August in commemoration of this event. With no political experience, Celestine proved to be an especially weak and ineffectual pope. He held his office in the Kingdom of Naples, out of contact with the Roman Curia and under the complete power of King Charles II. He appointed the king's favorites to Church offices, sometimes several to the same office. One of these was Louis of Toulouse, whom Celestine ordered given clerical tonsure and minor orders, although this was not carried out. He renewed a decree of Pope Gregory X that had established stringent rules for papal conclaves after a similarly prolonged election. In one decree, he appointed three cardinals to govern the Church during Advent while he fasted, which was again refused. Realizing his lack of authority and personal incompatibility with papal duties, he consulted with Cardinal Benedetto Caetani (his eventual successor) about the possibility of resignation. In the formal instrument of renunciation, he recited as the causes moving him to the step: "The desire for humility, for a purer life, for a stainless conscience, the deficiencies of his own physical strength, his ignorance, the perverseness of the people, his longing for the tranquility of his former life". Having divested himself of every outward symbol of papal dignity, he slipped away from Naples and attempted to retire to his old life of solitude. The next pope to resign of his own accord was Gregory XII in 1415 (to help end the Western Schism), followed by Benedict XVI in 2013, 719 years later.
Зейнеткерлік, қайтыс болу және қасиетті деп жариялау
Бұрынғы Селестин, енді Пьетро Ангельерио атанған, тағы да шөлгеушілікке келуге рұқсат алған жоқ. Оның отставкасына түрлі тараптар қарсылық білдірді, ал жаңа Папа Бонифаций VIII олардың біреуі оны антипапа етіп тағайындауы мүмкін деген қауіптен алаңдады. Мұны болдырмау үшін ол Пьетроны өзімен бірге Римге баруға бұйырды. Пьетро қашып, Сульмонаға оралып, монастырь өмірін жалғастыруға тырысқанша орманға тығылды. Бірақ бұл мүмкін болмады, және Пьетро Дальмацияға қашуға әрекеттенген кезде, дауыл кемесін қайта портына бұрып, тұтқындалды. Бонифаций оны Лациодағы Ферентиноның жанындағы Фумоне қамалына қамады, оған оның орденінен екі монах қарауылдық етті. Пьетро он айдан кейін, шамамен 81 жасында сол жерде қайтыс болды. Оның қолдаушылары Бонифаций оған қаталдықпен қарап, тіпті Пьетроны өлімге иемденді деген қауесет таратып, бірақ мұны растайтын нақты тарихи дәлел жоқ. Пьетро Ферентинода жерленді, бірақ кейін оның денесі Л'Акуила қаласындағы Санта-Мария-ди-Коллемажо базиликасына көшірілді. Франция королі Филипп IV, Селестинді қолдаған және Бонифацийге қарсы күрескен, Папа Климент V сайланғаннан кейін Селестинді қасиеттілікке ұсынды. Соңғысы 1306 жылғы 13 мамырда ұсынысты зерттеу үшін рұхсаттама туралы жарлыққа қол қойды. Ол 1313 жылғы 5 мамырда Бонифацийдің Каетани әулеті бәсекелес Колонна әулетінің мүшелерінен жеңілгеннен кейін қасиетті деп жарияланды.
The former Celestine, now reverted to Pietro Angelerio, was not allowed to become a hermit once again. Various parties had opposed his resignation and the new Pope Boniface VIII had reason to worry that one of them might install him as an antipope. To prevent this he ordered Pietro to accompany him to Rome. Pietro escaped and hid in the woods before attempting to return to Sulmona to resume monastic life. This proved impossible, and Pietro was captured after an attempt to flee to Dalmatia was thwarted when a tempest forced his ship to return to port. Boniface imprisoned him in the castle of Fumone near Ferentino in Lazio, attended by two monks of his order, where Pietro died after 10 months at about the age of 81. His supporters spread the allegation that Boniface had treated him harshly and ultimately executed Pietro, but there is no clear historical evidence of this. Pietro was buried at Ferentino, but his body was subsequently moved to the Basilica of Santa Maria di Collemaggio in L'Aquila. Philip IV of France, who had supported Celestine and bitterly opposed Boniface, nominated Celestine for sainthood following the election of Pope Clement V. The latter signed a decree of dispensation on 13 May 1306 to investigate the nomination. He was canonized on 5 May 1313 after a consistory in which Boniface's Caetani family was outvoted by members of the rival Colonna family.