Кіріспе

Ағылшын дін қызметкері және қайырымдастық ісіне атсалысушы (1607–1638)

Джон Гарвард (1607–1638) – колониялық Жаңа Англиядағы ағылшын диссидент пасторы. Массачусетс шығанағы колониясы екі жыл бұрын құрған оқу орнына оның өлім төсегінде қалдырған мұрасы зор ризашылықпен қабылданды, соның салдарынан «бұрын келісімге келгендей, Гарвард деп аталатын ғимаратты салуға» бұйрық берілді. Джон Гарвард Англияның Саутварк қаласында дүниеге келген. Кембридж университетінің Эммануэль колледжін бітірген ол 1637 жылы Жаңа Англияға көшіп келді. Гарвард университеті оны өзінің ең құрметті негізін қалаушыларының бірі санайды – оның ерте күндердегі еңбектері мен үлесі оқу орнының «тұрақтылығын қамтамасыз етті», ал оның құрметіне орнатылған мүсін Гарвард ауласының маңызды көрнекті белгісі болып табылады.

Неке және мансап

1636 немесе 1637 жылдың 19 сәуірінде Гарвард Шығыс Суссекстегі Патчамнан Анн Садлермен (1614–55) – өзінің колледждегі құрдасы Джон Садлердің қарындасы – үйленді. Олар үйленген орын – Льюс қаласының Оңтүстік Маллинг приходындағы Әзіз Михаил Архангел шіркеуі. 1637 жылдың көктемінде немесе жазында олар Жаңа Англия колонияларына көшіп кетті, онда Гарвард Массачусетс штатының еркін азаматы атанды және Чарльзтаунда қоныс тепті. Ол ондағы Бірінші шіркеудің оқытушысы және көмекші уағызшы болды. 1638 жылы оған жер берілді, сондай-ақ ол сол жылы "заңдар жинағын жасауға қатысты мәселелерді қарастыру" үшін құрылған комиссияға мүше болып тағайындалды. Ол Кантри-роудта (кейін Маркет-стрит, ал қазір Мейн-стрит) Гравел-Лейн жанында үй салды, бұл жер қазір Джон Гарвард алаңы деп аталады. Оның бау-бақшасы үйінің артындағы төбеге дейін созылған.

Өлім

1638 жылы 14 қыркүйекте Гарвард туберкулезден қайтыс болды және Чарльзтаундағы Фиппс-стрит жерлеу орнына жерленді. 1828 жылы Гарвард университетінің түлектері оның есіне граниттен ескерткіш орнатты, ал оның бастапқы тасы Америка революциясы кезінде жоғалып кеткен. Гарвардтың әйелі, Энн, Чарльзтаундағы шіркеудің мұғалімі болған Томас Алленге үйленген деген болжам бар. Аллен Гарвардтың мүлігін басқаруда әкімшілік қызмет атқарды және оның қалдырған мүліктерін төледі.

Ескерткіштер мен құрмет көрсетулер

Гарвардтың құрметіне орнатылған мүсін – бірақ бұл оның «ескерткіші» емес, оның қалай болғанын көрсететін ештеңе жоқ – Гарвард ауласының маңызды бөлігі (Джон Гарвард мүсініне қараңыз) және 1986 жылғы маркада бейнеленген, ол АҚШ пошта қызметінің «Ұлы американдықтар» сериясының бір бөлігі. Оның бейнесі Кембридждегі Эммануэль колледжінің шіркеуіндегі витражды терезеде де кездеседі. Лондонның Саутварк ауданындағы Джон Гарвард кітапханасы Гарвардтың құрметіне аталған, сондай-ақ Бостон мен Кембриджді байланыстыратын Гарвард көпірі де оның есімімен аталады. Саутварк соборындағы солтүстік трансепттегі Гарвард капелласы Гарвард түлектерінің қаржылай көмегімен қайта жаңартылып, 1907 жылы пайдалануға берілді. Витражды терезе американ суретшісі Джон Ла Фарджтың жобасы бойынша жасалған және АҚШ елшісі Джозеф Чойттың сыйы ретінде табысталған.