Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қатты таяқ пішіндес қайнатылған қанттан жасалған тәттілер, дәстүрлі британдық жағажайдағы цилиндрлі қайнатылған тәттілер.
Hard stick shaped boiled sugar confectionery
traditional British seaside cylindrical boiled sweets
Rock (көбінесе өзінің шығу орнымен танымал, мысалы, Blackpool rock немесе Brighton rock) – қатты таяқ пішіндес қайнатылған қанттан жасалған тәттілердің бір түрі, көбінесе бидайық немесе жалбыз дәмімен жасалады. Ол көбінесе Ұлыбританиядағы (Брайтон, Саутсенд-он-Си, Скарборо, Лландудно немесе Блэкпул сияқты) және Ирландиядағы (мысалы, Брей және Страндхилл) туристік (әдетте теңіз жағалауындағы) курорттарда, Гибралтарда, Даниядағы Люкен және Эбельтофт сияқты қалаларда, сондай-ақ Австралияның Сидней және Тасманиясында сатылады. Ол әдетте цилиндрлі таяқ ("тас таяқшасы") түрінде болады, диаметрі және ұзындығы шамамен болады. Блэкпул тасының диаметрі кем дегенде болады, ал арнайы сауда дисплейлері үшін жасалғанда қалыңдығы және ұзындығы болуы мүмкін. Бұл цилиндрлердің ішінде әдетте үлгі орналасқан, көбінесе тас сатылатын курорттың аты жазылған, сондықтан атау таяқшаның екі шетінен де (біреуі кері жазылған) оқылады және тілімдер жыртылғаннан кейін де анық көрінеді. Тас жарнамалық мақсаттар үшін де қолданылады, мысалы, компанияның аты таяқшаның ішінен өтеді. Кейде ортасында жазуы немесе өрнегі бар жеке тәттілер түрінде кездеседі, бұл, шын мәнінде, тас тілімдері болып табылады.
Rock (often known by its place of origin, for instance Blackpool rock or Brighton rock) is a type of hard stick shaped boiled sugar confectionery most usually flavoured with peppermint or spearmint. It is commonly sold at tourist (usually seaside) resorts in the United Kingdom (such as Brighton, Southend on Sea, Scarborough, Llandudno or Blackpool) and Ireland (e. g. Bray and Strandhill); in Gibraltar; in Denmark in towns such as Løkken and Ebeltoft; and in Sydney and Tasmania, Australia. It usually takes the form of a cylindrical stick ("a stick of rock"), normally in diameter and long. Blackpool rock is usually at least in diameter, and can be as thick as across and up to long when made for special retail displays. These cylinders usually have a pattern embedded throughout the length, which is often the name of the resort where the rock is sold, so that the name can be read on both ends of the stick (reversed at one end) and remains legible even after pieces are bitten off. Rock is also manufactured as a promotional item, for example with a company name running through it. It is sometimes found in the form of individual sweets, with writing or a pattern in the centre; these are, in effect, slices of rock.
Тас жасау
Дәстүрлі теңіз жағалауындағы тас қант және глюкоза сиропынан жасалады. Қоспа шамамен 3:1, яғни үш бөлік қантқа бір бөлік глюкоза сиропы. Бұл, қантты еріту үшін жеткілікті сумен бірге, қазанға салынып араластырылады (су жеткіліксіз болса, қант күйіп кетіп немесе дайын өнім қантты болып, "ұйып қалуы" мүмкін). Содан кейін, сумен суытылған болат табаққа құюдан бұрын шамамен "қатты сындыру" фазасына дейін қайнатылады. Құйылғаннан кейін, қаптама мен әріптерге арналған тағамдық бояулар қосылып, қасық немесе кішкентай шпательмен қолмен араластырылады. Тоффи қоспасы сумен суытылған табаққа құйылғаннан кейін, астында жұқа қат пайда болады; бұл бояуларды қайшымен кесіп алуға мүмкіндік береді. Қаптамалар мен әріптер "суық түйіршіктердің" (дайын өнімдегі көрінбейтін кедір-бүдырлардың) пайда болуын болдырмау үшін үнемі "ішке бұрылып" отырады. Қалған тоффи "созу" машинасына жіберіледі – бұл машинада бекітілген бір қол және екі айналмалы қол бар, біреуі сағат тілі бойынша, екіншісі сағат тіліне қарсы айналады. Созу машинасы тоффиді ауамен араластырып, қатты алтын түсті массадан тастың ортасын құрайтын жұмсақ ақ түске айналдырады. Созу машинасымен өңдеу кезінде, хош иіс заттары өлшенген мөлшерде құйылып қосылады. Ақ тоффидің аз мөлшері созу машинасынан алынып, боялған тоффиден жасалған әріптердің пішінін сақтау үшін қолданылады.
Traditional seaside rock is made using granulated sugar and glucose syrup. The mix is approximately 3:1, i. e. three parts sugar to one part glucose syrup. This is mixed together in a pan with enough water to dissolve the sugar (not enough water will result in burning the sugar or the end product being sugary and possibly "graining off"). This is then boiled to approximately or "hard crack" before being poured onto water cooled steel plates. Once poured, food colourings for the casing and lettering are added and mixed in by hand using a spoon or small palette knife. Once the toffee mixture is poured onto a water cooled plate, it begins to form a skin underneath; this makes it possible to cut out the colourings, using a pair of shears. The casings and lettering are constantly "turned in" to prevent "chill" (unsightly lumps in the finished product). The remainder of the toffee is stiffened up before going onto a "pulling" machine, a machine that has a fixed arm, and two moving arms, one rotating clockwise, the other counter clockwise. The pulling machine aerates the toffee, turning it from a solid golden mass into the soft white that forms the centre of the stick of rock. Whilst on the pulling machine, flavourings are added by pouring in measured amounts. A small amount of now white toffee is taken from the pulling machine and used to keep the form of the letters which are made from the coloured toffee.
Жазу
Хаттар түрлі түсті және ақ тоффидің жұқа жолақтарын біріктіру арқылы жасалады. Олар жасалған кезде әр әріптің бет жағы бармақтың ізгі өлшемімен тең болады, ал соңғы, созылған өнімде көрінетін кішкентай мөлшер емес. Әріптер атаудың ретімен (B, L, A, C, K, P, O, O, L) емес, пішіні бойынша жасалады; "төртбұрышты" әріптер (B, E, F, H, J, K, L, M, N, P, R, T, W, X, Y және Z) пішінін жоғалтпайды, сондықтан олар бірінші болып жасалады, ал "үшбұрышты" (A және V) және "дөңгелек" (C, D, G, O, Q, S, U) әріптер пішінін бұзылмауы үшін соңында жасалады, себебі тоффи осы кезде әлі де жұмсақ болады. Мысалы, "BLACKPOOL ROCK" деген сөзді құрау үшін әріптер мына ретпен жасалуы мүмкін: B, P, R, K(×2), L(×2), A, C(×2) және O(×3). Әрбір әріптің пішіні бұзылып, жазылып кетпеуі үшін олар блоктардың немесе таяқшалардың арасына орналастырылады. Содан кейін әр әріптің арасына ақ, көпіршікті тоффиден "жолақ" қойылып, оларды оқу үшін дұрыс орфографиялық ретпен орналастырады. Кіші әріптерге қарағанда үлкен әріптер жиі қолданылады, себебі кіші әріптердің құйрықтары мен жоғары бөліктері бар болғандықтан жасау қиынырақ.
Letters are formed by combining thin strips of multi coloured and white toffee. When they are made, the face of each letter is approximately the size of a thumbprint, not the tiny size seen in the final, stretched product. The letters are not made in order of appearance in the name (B, L, A, C, K, P, O, O, L) but by their shape; "square" letters, (B, E, F, H, J, K, L, M, N, P, R, T, W, X, Y and Z), are made first, as they will not lose their shape, while "triangle" (A and V) and "round" (C, D, G, O, Q, S, U) letters are made last to prevent them from losing their shape, as the toffee is still reasonably soft at this point. For example, the letters that make up "BLACKPOOL ROCK" may be made in this order: B, P, R, K(×2), L(×2), A, C(×2) and O(×3). The individual letters are placed between blocks or sticks at this point, to prevent them from losing shape and going flat. The letters are then placed in their correct spelling order with a "strip" of white, aerated toffee between each letter to make it readable. Capital letters are the most common form of lettering as small case lettering is far more complicated, owing to their tails and high backs.
Аяқтау
Айналған ақ кәмпит үш бөлікке бөлінеді: бірі ортасын, екеуі "қанаттарды" құрайды. Қанаттар қапталып, жұқа және тегіс жайылады, содан кейін тікелей әріптерге орналастырылады; олар қаптама мен әріптердің арасындағы кеңістікті құрайды, содан кейін қатайған ортасына оралады. Кейін қаптама қапталып, біркелкі етіп, роликпен иіледі, содан кейін жиналған "қайнатылған" дөңгелене оралады, бұл өте үлкен тас, әдетте адам қолымен қоршауға тым қалың, ол әлі де иілгіш және жылы. Бұл бірнеше конустық роликтері мен қыздырғыштары бар "топтық роликке" орналастырылады. Роликтер тасты дөңгелек пішінде ұстап тұрады, ал қыздырғыштар оны жұмыс істеуге жеткілікті жұмсақ ұстайды. Содан кейін қант қайнатқышы деп аталатын жұмысшы қайнатылған қантты ұзын, жазық тақтаға "созып" немесе тартып, онда роликтер оны жеткілікті қатты болғанша дөңгелетіп отыруды қамтамасыз етеді, сонда ғана пішінін сақтай алады. Созу процесі өте қалың қайнатылған қантты әлдеқайда ұзын және әлдеқайда жұқа соңғы өлшемге айналдырады. Қатқаннан кейін, кәмпит талшықтары қажетті ұзындықта кесіліп, ашық қағазға оралып, таңбасы қойылады, ол әдетте белгілі бір жердің суреті болғандықтан "көрініс" деп аталады. Әріптелген тастың бүкіл процесі шебер жұмысшылар қолмен жасайды. Әріптері немесе "көрінісі" жоқ кішкентай тастар машинамен жасалуы мүмкін.
The now aerated white toffee from the pulling machine is divided into three parts; one will form the centre and two will form the "flaps". The flaps are kneaded and spread thinly and evenly before being placed directly onto the letters; these form the space between the casing and letters, and are then wrapped around the stiffened centre. The casing is then kneaded and evenly rolled out, using a rolling pin, and this is then wrapped around the assembled "boiling", which is one very large bar of rock, usually too thick for a person to encircle in their hands, that is still pliable and warm. This is then placed into a "batch roller", which has several tapered rollers and heaters. The rollers keep the boiling of rock round and the heaters keep it just soft enough to work. A worker known as a sugar boiler then proceeds to "spin out", or stretch, the boiling onto a long flat slab, where rollers make sure it is kept rolling until it has set hard enough to maintain its round shape. The process of spinning out is what turns the very thick boiling into the much longer and much thinner final size. Once set, the strings of toffee are cut to length and wrapped in clear paper with a label, known as a "view" as it usually has a view of a landmark. The whole process of making lettered rock is done by hand by skilled workers. Smaller sticks of rock, without letters or a "view", can be machine manufactured.
Қалған тау жыныстары
Тас – қант таяқшасынан мүлдем басқа өнім; ол көбірек қатты қант таяқшасына ұқсайды.
Rock is a different product from rock candy; it more closely resembles a harder candy cane.
Өңірлік сорттар
Эдинбургтік тас – қант пен крем тартардан жасалған тағы бір тәтті. Ол ұсақ және әртүрлі дәмдермен жасалады, мысалы, имбирь немесе лимонмен. Шотландияға тән тас тәттінің тағы бір түрі – жұлдызды тас (кейде жұлдызды тас деп те аталады), немесе "стари", ол Кирримуирде жасалады. Ол қаламшаның мөлшеріндегі таяқшалармен сатылады және теңіз жағалауындағы тас тәттіге қарағанда аз сынық. Голландиялық тәттілердің бір түрі – "зурсток" (қышқыл таяқша). Теңіз жағалауындағы курорттардағы тас тәтті сияқты, зурсток та жәрмеңкелермен байланысты. Оның құрамы Эдинбургтік тасқа ұқсас, бірақ оның дәмі әртүрлі, негізінен крем-тартармен (соның арқасында оның дәмі қышқыл), сондай-ақ, мысалы, шиемен, корицамен немесе құрамында ликермен хош иістендіріледі. Швециядағы осы тәттінің аты – полкагрис. Жапондық 金太郎 амесі де ұқсас тәсілмен жасалады.
Edinburgh rock is another confection, based on sugar and cream of tartar, made into sticks. It is friable and flavoured, for example, with ginger or lemon. Another distinctively Scottish form of rock is star rock (also sometimes known as starry rock), or "starrie", which is made in Kirriemuir. It is sold in small bundles of pencil sized sticks, and is less brittle than seaside rock. A Dutch type of confection closely resembling rock is the so called zuurstok (sour stick). Like rock with seaside resorts, the zuurstok is specifically associated with fairgrounds. Its composition is roughly the same as Edinburgh rock but it comes in a different range of flavours, basically with cream of tartar (thus rendering it more or less sour), but also aromatised with cherry, cinnamon or liquorice for example. A Swedish variety of the candy is called polkagris. Japanese 金太郎飴 is made by a similar process.