Кіріспе
Қантты қыздыру арқылы жасалған кондитерлік өнім. Карамel (Caramel) – әртүрлі қанттарды қыздыру арқылы жасалған қызғылт қоңыр түсті кондитерлік өнім. Оны пудингтер мен десерттерге хоштандыру үшін, конфеттер мен шоколад таяқшаларына толтыру ретінде немесе балмұздақ пен кремге қосымша ретінде қолдануға болады. Карамeлизация процесі қантты шамамен 160-180 градусқа дейін баяу қыздырудан тұрады. Қант қызғанда, молекулалары бұзылып, ерекше түс пен дәмге ие қосылыстарға қайта құралады. Карамelден әртүрлі конфеталар, десерттер, қосымшалар мен кондитерлік өнімдер жасалады: қантты жаңғақ, ногат, пралине, флан, крем-брюле, крем-карамel және қантталған алмалар. Кейде балмұздақтардың құрамына карамel қосылады немесе олар карамelмен араластырылған болуы мүмкін.
Caramel ('/k//ær//ə//m//ɛ//l/ or '/k//ɑr//m//əl/) is an orange brown confectionery product made by heating a range of sugars. It can be used as a flavoring in puddings and desserts, as a filling in bonbons or candy bars, or as a topping for ice cream and custard. The process of caramelization consists of heating sugar slowly to around As the sugar heats, the molecules break down and re form into compounds with a characteristic colour and flavour. A variety of candies, desserts, toppings, and confections are made with caramel: brittles, nougats, pralines, flan, crème brûlée, crème caramel, and caramel apples. Ice creams sometimes are flavored with or contain swirls of caramel.
Этимология
Ағылшын тіліндегі сөз француз тілінен келген caramel-ден, испан тіліндегі caramelo-дан (18 ғасыр), ал ол өзі португал тіліндегі caramelo-нан алынған. Көптеген деректер бойынша, бұл сөз кеш латын тіліндегі calamellus – "қант қамысы" деген сөзден шыққан, ол calamus – "қамыс" сөзінің кішіртілген түрі, ал calamus грек тіліндегі κάλαμος сөзінен келген. Аз ғана мүмкіндік бар, ол орта ғасырлық латын тіліндегі cannamella – "қамыс" (canna) + "бал" (mella) сөздерінің қосындысынан пайда болған. Соңында, кейбір сөздіктер оны араб тіліндегі kora moħalláh – "тәмді шар" деген сөзбен байланыстырады.
Сорт
Кармельді соусты қантты қыздырып (карамельдендіріп) оны қаймақпен араластыру арқылы дайындайды. Қолданылу мақсатына қарай, май, жеміс пюресі, ликерлер немесе ваниль сияқты қосымша ингредиенттер де қосылуы мүмкін. Кармельді соусты түрлі десерттерде, әсіресе балмұздақтың үстіне құю үшін пайдаланады. Егер ол крем-карамель немесе флан дайындау үшін қолданылса, онда ол "ашық кармель" деп аталады және тек қанттың қарамелденген түрі мен судан тұрады. Боттерскот соусы қоңыр қант, май және қаймақпен жасалады. Дәстүр бойынша, баттерскотч – қатты қант, ол көбінесе тофи сияқты таңғыш тәттілерге жатады.
Конфета
Карамлдық қант, немесе "карамльдер", кейде "тоффи" деп аталады (бірақ бұл атау басқа қант түрлеріне де қатысты болуы мүмкін), сүт немесе қаймақ, қант, глюкоза, сары май және ваниль (немесе ваниль хош иісі) қоспасын қайнату арқылы жасалған жұмсақ, тығыз, шайнағыш қант. Қант пен глюкоза жеке-жеке қыздырылады, содан кейін қоспаны салқындату үшін крем мен сары май қосылады. Содан кейін қоспа қалыптырып, қайта қыздырылады. Пісіру аяқталғаннан кейін ваниль немесе басқа қосымша дәмдеуіштер мен тұз қосылады. Ванильді немесе дәмдеуіштерді ертерек қосса, олар жоғары температурада күйіп кетеді. Ал тұзды ертерек қосса, қант пісірілген кезде инверсияға ұшырайды. Балама ретінде, барлық ингредиенттерді бірге пісіруге болады. Бұл жағдайда қоспа "қатты шар" сатысынан жоғары қыздырылмайды, нәтижесінде сүт карамельденеді. Бұл температура қантты карамельдеуге жеткіліксіз, сондықтан мұндай қантты көбінесе сүт карамелі немесе қаймақ карамелі деп атайды. Карамлдық қант кейде "тоффи" деп аталып, сондай-ақ майлы креммен салыстырылады, бірақ олардың арасында айырмашылық бар. Тоффи мен майлы крем карамльге қарағанда бір-біріне жақын болғанымен, олардың көптеген құрамы бірдей. Дегенмен, тоффи мен майлы кремде меласса немесе қоңыр қант қолданылады, ал карамльде ақ қант қолданылады. Олар әртүрлі температурада пісіріледі және әрқайсысының өзіндік пісіру техникасы бар, бұл оларды дәм мен пішіні жағынан ерекше етеді.
Тұздау
Тұздалған карамельді 1977 жылы француз кондитері Генри Ле Ру Францияның Бретань аймағындағы Квиберон қаласында жасаған, ол тұзды майлы карамель (caramel au beurre salé) және ұсатылған жаңғақтардан тұратын. 1980 жылы Париждегі Халықаралық кондитерлік көрмеде (Salon International de la Confiserie) ол "Францияның ең жақсы кондитерлік өнімі" (Meilleur Bonbon de France) деп танылды. Ле Ру келесі жылы "CBS" (caramel au beurre salé) тауар белгісін тіркеді. Ол Францияда және басқа француз тілінде сөйлейтін Еуропа елдерінде (әсіресе, жақсы шоколад пен кондитерлік өнімдерге дәстүр бар Бельгия мен Швейцарияда) үлкен сұранысқа ие болды. Француз, бельгиялық және швейцариялық балалар көп жыл бойы оны мектептен кейін энергиясын қалпына келтіру үшін сағат 16:00 шамасында жейтін тамақтарына қосты. "Гуатер" әдетте джем немесе карамель жағылған нан, круассан немесе шоколадты нан, жемістер және ыстық шоколадтан тұрады. 1990 жылдардың соңында париждік кондитер Пьер Эрме тұздалған майлы карамельден жасалған макаронды ұсынды, ал 2000 жылға қарай жоғары деңгейдегі аспазшылар карамель мен шоколадты тағамдарға аздап тұз қоса бастады. 2008 жылы Häagen Dazs және Starbucks оны сата бастаған кезде ол кеңінен таралды. Бастапқыда десерттерде қолданылған бұл өнім ыстық шоколад және водка сияқты спирттік сусындарды қоса алғанда, көптеген салаларда қолданыла бастады. Оның танымалдылығы адам миының сыйақы жүйесіне тигізетін әсерінен туындауы мүмкін, бұл "гедоникалық эскалацияға" әкеледі.
Түсіру
Карамельдік бояу – қара, ащы татымды сұйықтық, ол толыққанды карамельдену процесінің жоғары концентрацияланған нәтижесі болып табылады және тамақ және сусындарды бояу ретінде, мысалы, колада кеңінен қолданылады.
Химия
Карамэльдеу – қанттан суды алып тастау процесі, одан әрі қанттардың изомерленуі және полимерленуі арқылы әртүрлі жоғары молекулалық салмақты қосылыстардың түзілуі. Су жоғалғаннан кейін моносахаридтерден дифруктоза ангидриді сияқты қосылыстар пайда болуы мүмкін. Фрагментациялық реакциялар нәтижесінде төмен молекулалық салмақты қосылыстар түзіледі, олар ұшқыш болуы және дәмге әсер етуі мүмкін. Полимерлену реакциялары қара қоңыр түс беретін ірі молекулалық салмақты қосылыстарға алып келеді. Қарамэль соус, жұмсақ қант немесе қатты қант сияқты көптеген түрлерде жасалуы мүмкін, себебі ингредиенттердің мөлшері мен дайындалатын температура маңызды.