Кіріспе

Роджерс және Харт – композитор Ричард Роджерс (1902–1979) пен лирик Лоренц Харт (1895–1943) арасындағы американдық ән жазушылар екілігі. Олар 1919 жылдан Харттың 1943 жылы қайтыс болуына дейін 28 сахналық мюзикл және 500-ден астам ән үстінде бірлесіп жұмыс істеді.

Тарих

Ричард Роджерс пен Лоренц Харт 1919 жылы танысты, Роджерс әлі орта мектепте оқып жүргенде, ал Харт Колумбия университетін бітіріп болған. Олардың алғашқы ынтымақтастықтарының бірі Колумбияда болды, нәтижесінде 1920 жылы «Fly With Me» атты Varsity Show жарық көрді, оған Оскар Хаммерштейн II де қатысты. Бірнеше жыл бірге жұмыс істегеннен кейін, 1925 жылы олардың алғашқы табысты Бродвей мюзиклі – «The Garrick Gaieties» шықты, ол олардың «Manhattan» хит әнін таныстырып, табысты мюзиклдер мен фильмдер сериясіне жол ашты. 1935 жылдан Харт 1943 жылы қайтыс болғанға дейін олар Бродвейде кең танылған мюзиклдердің қатарын жазды, олардың көпшілігі сәтті болды. 1930 жылдардың соңындағы көптеген сахналық мюзиклдері фильмдерге түсірілді, соның ішінде «On Your Toes» (1936) және «Babes in Arms» (1937), бірақ көбінесе олардың музыкалық тіркемесі толық сақталмады. «Pal Joey» (1940) олардың шедевр туындысы деп есептеледі.

Талдау

Time журналы 1938 жылғы 26 қыркүйекте Роджерс пен Хартқа арналған мақала жариялады. Журналдың хабарлауынша, олардың табысы «көптеген бәсекелестері назардан тыс қалған коммерциялық сезімталдыққа» негізделген. Мақалада олардың «кәсіби тәуекелге баратын рухы» да атап көрсетілді. Роджерс пен Харттың пікірінше, мюзиклді өлтірген нәрсе – оның бірқалыптылығы, жайлылығы, маусым мен айды мәңгілік рифмалауы еді. Олардың әндері кабаре әншілері мен джаз орындаушылары арасында ұзақ жылдардан бері сүйікті болып келеді. Элла Фицджеральд олардың әндер кітабын жазды, ал Андреа Марковиччи өзінің бір кабарелік қойылымын Роджерс пен Харттың әндеріне толыққанды негіздеді. Харттың ән мәтіндері – оңай, тілдік ерекшеліктерімен, жарқын, кейде ойыншыл, кейде мұңды – Бродвей әндерін жазу стандартын көтерді. «Оның шеберлікпен жазу және күтпеген, көп буынды рифмаларды табу қабілеті белгілі бір ерекшелік болды, бірақ оның ең қарапайым және терең сезіммен жазуға деген сирек қабілеті де болды». Роджерс мелодия жасаушы ретінде Джером Керн мен Ирвинг Берлинмен бірдей деңгейде тұрады. Олардың қойылымдары мюзиклдердің ревю сияқты болған, ал либреттолар көбінесе әзіл-қалжың мен музыкалық сәттерге арналған сылтау ғана болатын дәуірге жатады. Дегенмен, олардың әндері жоғары сапада болғандықтан, команда музыкалық форманың деңгейін көтеруге де тырысты. Сондықтан, «Коннектикут Янкисі» (1927) Марк Твеннің романы, ал «Сиракуздан келген жігіттер» (1938) Уильям Шекспирдің «Қателіктер комедиясы» негізінде жазылды. «Олар әрқашан оқиға мен музыканың үйлесімділігін табысты қойылымның маңызды факторы деп есептеді». Олар өз жұмыстарында биді кеңінен пайдаланды, Джордж Баланчиннің балеттерін қолданды. Роджерс пен Харт және оларды ауыстырған Роджерс пен Хаммерштейннің арасындағы салыстырулар сөзсіз. Хаммерштейннің ән мәтіндері жылу, шын ниетті оптимизм және кейде сентименталдық сезімді білдіреді. Харттың ән мәтіндері тақырыптардағы күрделілік, тілдік шеберлік және «Нью-Йорк» немесе «Бродвей» сезімталдығымен ерекшеленді. Роджерс пен Харттың «Манхэттен» әнінің бірінші шумағында «Ұлы қала керемет ойыншық / Жігіт пен қызға арналған» деген рифма бар, ал соңғы шумағында «Қаланың шуы арманды бұзбайды / Жігіт пен қыздың арманы» деп қайталанады. Көптеген әндер («Falling in Love with Love», «Little Girl Blue», «My Funny Valentine») мұңды немесе қайғылы, тіпті көңіл көтеріңкі әндердің аясында да эмоционалдық екіұштылық сезіледі. Мысалы, «You Took Advantage of Me» әні махаббат қуанышын бейнелейтіндей көрінеді, бірақ атауының өзі қарым-қатынастың өзара немесе пайдаланушылық екендігіне күмән тудырады.

Әндер

Роджерс пен Харттың ең танымал әндерінің бірі – "Blue Moon" әнінің туындауы ерекше болған. Ән бастапқыда "Prayer" деп аталған, және 1934 жылғы "Голливудтық той" фильмінде Жан Харлоу орындауы тиіс еді, бірақ ол кесіліп қалды. Содан кейін Харт жаңа мәтін жазды, ол "Манхэттен мелодрамасы" (1934) фильмінің атау әні болуы жоспарланған, бірақ ол да кесілді. Фильмде "The Bad in Every Man" деген үшінші мәтін пайдаланылды. MGM музыкалық баспасының басшысы Джек Роббинстің ықпалымен Харт жеке ән ретінде төртінші мәтін жазды. Глен Грей және Каса-Лома оркестрі оны 1936 жылы жазды, және бұл нұсқа үш апта бойы хит-парадтардың көшбасшысы болды. Элвис Пресли 1956 жылы өзінің тұңғыш альбомына әннің әсерлі нұсқасын қосты. 1961 жылы The Marcels тобының doo wop стиліндегі орындауы ән тағы да бірінші орынға шықты. Боб Дилан 1970 жылғы "Self Portrait" альбомына әннің Нэшвиллдегі дыбыстық стиліндегі нұсқасын енгізді. Фредерик Нолан "My Romance" (Жамбо үшін жазылған) әні туралы "ең әдемі, мұңды мәтіндері бар, ол Роджерс пен Харттың жазған ең жақсы әндерінің бірі" деп жазады. Олардың көптеген хиттерінің ішінде "My Funny Valentine", "Falling in Love with Love", "Here In My Arms", "Mountain Greenery", "My Heart Stood Still", "The Blue Room", "Ten Cents a Dance", "Dancing on the Ceiling", "Lover", "Bewitched, Bothered and Bewildered", "Mimi" және "Have You Met Miss Jones?" әндері бар.