Француз революциясының теорияшысы – Аббат Сиейес

Кіріспе

Француз католик абысы және саяси жазушы (1748–1836)

Эммануэль Жозеф Сиес (3 мамыр 1748 – 20 маусым 1836), көбінесе Abbé Sieyès (sjejɛs) деп аталатын, француз католик абысы, дін қызметкері және саяси жазушы, француз революциясының (1789–1799) басты саяси теоретигі болды; ол сонымен қатар француз консулдығының (1799–1804) және Бірінші француз империясының (1804–1815) үкіметтерінде де қызмет атқарды. Оның "Үшінші қабат дегеніміз не?" атты памфлеті 1789 жылы маусымда Эстаттар Генералының Ұлттық жиналысқа айналуына мүмкіндік берген Революцияның саяси манифестіне айналды. Оған француз директориясында қызмет ұсынылды, бірақ ол бас тартты (1795–1799). 1799 жылы директор болғаннан кейін, Сиес 18 Брумер төңкерісін (9 қараша) ұйымдастырушылардың бірі болды, оның нәтижесінде Наполеон Бонапарт билікке келді. Саяси және діни өмірімен қатар, Сиес "социология" терминін енгізіп, жаңадан пайда болған әлеуметтік ғылымдарға үлес қосты.

Ерте өмір

Эммануэль Жозеф Сиес 1748 жылдың 3 мамырында Францияның оңтүстігіндегі Фрежус қаласында Оноре мен Аннабель Сиестің бесінші баласы ретінде дүниеге келді. Оноре Сиес – жергілікті салық жинаушы, қарапайым табысы бар адам еді; олар өз әулетінің ақсүйек екенін айтса да, Сиес әулеті қара халықтан шыққан. Эммануэль Жозеф алғашқы білімін жеке ұстаздар мен иезуиттерден алды, кейін Драгиньянның Доктринарийлер колледжіне қабылданды. Кәсіби әскери болуға деген ниеті нашар денсаулығына байланысты орындалмады, сонымен қатар ата-анасының дінге берілгендігі оны діни мансапқа бағытталды; осы мақсатта Фрежус викарийі Оноре әкесіне деген міндеттемесі арқасында Эммануэль Жозефке көмектесті.

Білім

Сиес он жыл Париждегі Сент-Сулпиц семинариясында оқыды. Ол жерде дін қызметкері болуға дайындалу үшін теология және инженерлік салаларын зерттеді. Ол мектепте ғылымға қабілеттілігімен және қызығушылығымен, сондай-ақ "жаңа философиялық принциптерге" құштарлығымен және дәстүрлі теологияға деген қарсылығымен тез танылды. Сиес католик шіркеуінде дін қызметкері болу үшін Сорбоннада білім алды. Ол Джон Локк, Дэвид Юм, Эдвард Гиббон, Вольтер, Жан-Жак Руссо, Кондильяк, Кесней, Мирабо, Тюрго, энциклопедияшылар және басқа да ағартушылық саяси ойшылдардың идеяларына ерекше мән берді, олардың барлығы теологиядан гөрі маңыздырақ деп есептеді. 1770 жылы ол алғашқы теология дипломын алды, бірақ емтихан тапсырғандардың арасында соңғы орында болды – бұл оның діни біліміне деген жеккөрушілігінің көрінісі. 1772 жылы ол дін қызметкеріне бекітілді, ал екі жылдан кейін теология бойынша лицензия алды.

Діни мансап

Сиестің ағартушылық ойлауды қабылдауына қарамастан, ол 1773 жылы дін қызметкеріне бекітілді, бірақ бірден жұмысқа орналаспады. Ол философияны зерттеумен және музыканы дамытумен айналысты, шамамен бір жыл өткен соң, 1774 жылдың қазан айында, ықпалды достарының өтінішімен, Бретаньде каноник болады деген уәде алды. Алайда, Сиес үшін бұл канониктік тек алдыңғы иесі қайтыс болғаннан кейін ғана күшіне енді. 1775 жылдың соңында Сиес Тригеер епископының хатшысы лауазымын иеленді, бұл оның алғашқы нақты қызметі болды, және екі жыл бойы епархияның орынбасары болып жұмыс істеді. Осы жерде ол Бретань штатында отырып, жеңілтектердің зор билігіне наразы болды. 1780 жылы Тригеер епископы Шартр епископтығына ауыстырылды, Сиес онымен бірге бас викарь ретінде еріп жүрді, соңынан собор каноны және Шартр епархиясының канцлері болды. Тригеер епискобы Сиеске жоғары баға бергендіктен, ол дін қызметкерлерінің Жоғарғы палатасында өзінің епархиясын өкілдік етуге мүмкіндік алды. Осы кезеңде Сиес ақсүйектердің қара халыққа қарағанда шіркеулік лауазымдарда оңай қалай көтерілетінін байқады. Ол әсіресе шіркеу жүйесінде ақсүйектерге берілген жеңілдіктерге ашуланып, қамқоршылық жүйесінің қара халықты қорлау деп есептеді. Сиес діни лауазымдарда қызмет еткенімен, өзінің ұстанымына қайшы келетін діни цинизмді сақтап қалды. Діни қызметкер болуға бел буған кезде, Сиес "өзін барлық сенімсіздіктерден және көне нанымдардан босатты". Тіпті, өте діндар әкесімен хат алысқанда да, Сиес Шартр епархиясын басқаратын адамға деген құлшыныссыздығын көрсетті. Теория бойынша, Сиес діни мансапты оның діни ынтасының күшті болуынан емес, саяси жазушы ретінде мансабын дамытудың жалғыз жолы деп есептегендіктен қабылдады.

Үшінші билік деген не?

1788 жылы Франция патшасы Людовик XVI бір жарым ғасырдан астам үзілістен кейін Францияның Генерал-эштаттарын шақыруды ұсынды. Бұл ұсыныс және Жак Некердің француз жазушыларын мүліктер бойынша қоғамды ұйымдастыру туралы өз пікірлерін білдіруге шақыруы Сиесқа 1789 жылдың қаңтарында оның танымал памфлетін – «Qu'est ce que le tiers état?» («Үшінші қабат деген не?») жариялауға мүмкіндік берді. Ол өзінің жауабын былай бастайды:
Үшінші қабат дегеніміз не? Барлығы. Саяси тәртіпте бұрын не болды? Ештеңе. Ол не болуды қалайды? Бір нәрсе. Бұл сөз тіркесі, кейін танымал болған, Николас Шамфорттан шыққан деп есептеледі. Памфлет өте сәтті болды, ал оның авторы, діни шақыруына қарамастан (ол оны Бірінші қабатқа жатқызды), Парижден Генерал-эштатқа үшінші қабаттан сайланған соңғы (жиырмасыншы) депутат болды. Ол Революцияның алғашқы жылдарында маңызды рөл атқарды, Адам және азамат құқықтарының Декларациясының соңғы нұсқасын жасауға қатысты, памфлетінде көтерілген ұлттық егемендік, халық егемендігі және өкілдік теорияларын кеңейтті, сондай-ақ белсенді және пассивті азаматтар арасындағы айырмашылықты негіздеді, бұл мүліктің иесіне ғана сайлау құқығын шектеуді ақтады. Сиестің памфлеті аудиториясынан радикалды реакция тудырды, өйткені ол «күннің саяси мәселелерін қамтып, оларды революциялық бағытта бұрмалады». Памфлеттің үшінші тарауында Сиес үшінші қабаттың «бір нәрсе» болуын қалайтынын айтты. Бірақ ол сондай-ақ, егер артықшылықты қабаттарға рұхсат берілсе, олар «мүмкіндігінше ең аз нәрсе» болуға тырысады деп мәлімдеді. Оның памфлетіндегі осындай риториканың қолданылуы аудиторияны біріктіру үшін ортақ мақсаттарға шақырып, оларды қарапайым талаптардан асып, үкіметтің мәні туралы радикалды ұстанымға итермеледі. Осылайша, үшінші қабаттың радикалды ұстанымы Францияның проблемалары тек «патшалық тирандықты» шешу мәселесі емес, сонымен қатар заң алдындағы тең емес артықшылықтар ұлтты бөліп тастады деген сезімді тудырды. Осы сәттен бастап революцияның билікті әділ бөлу және тең құқықтар үшін күресі шын мәнінде басталды.

In 1788, Louis XVI of France proposed the convocation of the Estates General of France after an interval of more than a century and a half. This proposal, and Jacques Necker's invitation to French writers to state their views as to the organization of society by Estates, enabled Sieyès to publish his celebrated January 1789 pamphlet, Qu'est ce que le tiers état? (What Is the Third Estate?). He begins his answer:
What is the Third Estate? Everything. What has it been hitherto in the political order? Nothing. What does it desire to be? Something. This phrase, which was to remain famous, is said to have been inspired by Nicolas Chamfort. The pamphlet was very successful, and its author, despite his clerical vocation (which made him part of the First Estate), was elected as the last (the twentieth) of the deputies to the Third Estate from Paris to the Estates General. He played his main role in the opening years of the Revolution, participating in the final drafting of the Declaration of the Rights of Man and of the Citizen, expanding on the theories of national sovereignty, popular sovereignty, and representation implied in his pamphlet, with a distinction between active and passive citizens that justified suffrage limited to male owners of property. Sieyès's pamphlet incited a radical reaction from its audience because it involved the "political issues of the day and twisted them in a more revolutionary direction". In the third chapter of the pamphlet, Sieyès proposed that the Third Estate wanted to be "something". But he also stated that, in allowing the privileged orders to exist, they are asking to become "the least thing possible". The usage of such rhetoric in his pamphlet appealed to common causes to unite the audience. At the same time it influenced them to move beyond simple demands and take a more radical position on the nature of government. In this case, the radical position taken by the Third Estate created a sense of awareness that the problems of France were not simply a matter of addressing "royal tyranny", but that unequal privileges under the law had divided the nation. It was from this point that the Revolution's struggle for fair distribution of power and equal rights began in earnest.

Революцияға әсері

Сиестің памфлеті Францияны Француз революциясына қарай жылжытқан революциялық ой ағымдарын қалыптастыруда маңызды рөл атқарды. Өзінің парақшасында ол Үшінші қабатты құрайтын, олардан шеттетілген адамдардың тілектерін және наразылықтарын баяндады. Ол француздық Ескі тәртібінің негіздеріне шабуыл жасап, дворяндарды алаяқтық институт деп айыптап, ауыр жүктелген және күңкейген буржуазияны тонады. Бұл памфлет 1789 жылғы Генералдық штаттардың шақырылуы кезінде шешуші мәселелерге айналатын мәселелерді көтерді. Аристократия өзін Францияда әлеуметтік тәртіпті сақтаумен жүктелген билеуші элита ретінде қарастырса, Сиес Үшінші қабатты екі басқа қабаттың болуына қарамастан, ұлтты білдіретін күш деп есептеді. Памфлет егемендікті аристократтардың қолында емес, Франция ұлтын бүкіл қоғамның игілігі үшін қызмет ететін және тауар өндіретін өндірістік топтар арқылы анықтады. Бұларға егіншілік және қолөнермен айналысатын адамдар ғана емес, сонымен қатар саудагерлер, делдалдар, заңгерлер, қаржыгерлер және басқа да қызметтер ұсынатындар кірді. Сиес қоғамның иерархиялық тәртібіне сын көтеріп, ұлтты кімдер білдіретінін қайта қарастырды. Өзінің памфлетінде ол жеңілдік алған топтарды айыптап, олардың мүшелері қоғамның ең жақсы өнімдерін өндіріске үлес қоспай пайдаланады деді. Сиес аристократияның жеңілдіктері оны Франция елінен бөлініп кеткен, сыртқы күш ретінде қалыптастырды және асыл тектіліктерді «ұлтқа сатқындық» деп атады. Сиестің памфлеті Генералдық штаттардың шақырылуына байланысты туындаған құрылымдық мәселелерге зор әсер етті. Атап айтқанда, Үшінші қабат олардың орны үшін депутаттардың саны екі жеңілдік алған қабаттардың санына тең болуын және «Генералдық штаттар бұйрық бойынша емес, жеке дауыспен дауыс беруі керек» деп талап етті. Памфлет осы мәселелерді халыққа жеткізді, олардың ішінара қанағаттандырылуы революциялық реакцияға ұшырады. Өкілдік мәселелерін тікелей көтеріп, Сиес үшінші қабатты Ескі тәртіптің феодалдық дәстүрлеріне қарсы біріктіретін наразылық пен агитацияға шақырды. Нәтижесінде Үшінші қабат Генералдық штаттарды қайта ұйымдастыруды талап етті, бірақ қалған екі қабат шешім табуға немесе келісуге дайын болмады. Сиес Бірінші және Екінші қабаттардың мүшелері Үшінші қабатқа қосылып, бүкіл ұлтты білдіретін біртұтас орган құруын ұсынды. Ол тек шақыруды ғана емес, сонымен қатар Үшінші қабат бұл шақыруды қабылдамағандарды ұлттық міндеттемелерін орындамаған деп санауға құқылы екенін мәлімдеді. Үшінші қабат бұл шараны 1789 жылдың 5 маусымында қабылдады, осылайша ұлтты өкілдік ету құқығын өздеріне алды. Сиес Үшінші қабатты Ұлттық жиналыс деп атауға көндірді және 1789 жылдың шілдесінде оны жиналыстың конституциялық комитетіне сайлады. Конституциялық комитетте қызмет еткен Сиес жиналыстың конституциялық мәселелер бойынша корольдің мақұлдауын алу қажеті жоқ деп мәлімдеді. Сиес дауыс беру құқығының теңдігін, бірпалаталық заң шығарушы орган мен заң шығарушы органның шешімдеріне корольдік ветоның болмауын жақтады. Ұлттық жиналыстың ұлттың жалғыз нағыз өкілі ретінде абсолютті билікке ие екенін ескере отырып, Сиес корольдің жиналысқа жаңа сайлаулар ұйымдастыруы немесе заңдарға вето қою құқығы болуы керек деген пікірлерді қабылдамады. Сиес жиналыстағы өкілдердің жоғарыдан корольтың, төменнен халықтың ықпалынан азат болуы керек деп сенді. Сайлаушылар өкілдерді билікке кіргізуге немесе шығаруға құқылы болғанымен, олар сайланған мерзімде Сиес өкілдер ешкімге жауапты емес деп санайды. 1789 жылдың қыркүйегінде Сиес Монье басқаратын жиналыстың модеративті мүшелеріне қарсы жеңіске жетті, жиналыс 849 дауыспен 89-ға қарсы, 122-сі қалыс қалды, бірпалаталық заң шығарушы орган үшін дауыс берді.

Sieyès's pamphlet played a key role in shaping the currents of revolutionary thought that propelled France towards the French Revolution. In his pamphlet, he outlined the desires and frustrations of the alienated class of people that made up the Third Estate. He attacked the foundations of the French Ancien Régime by arguing the nobility to be a fraudulent institution, preying on an overburdened and despondent bourgeoisie. The pamphlet voiced concerns that were to become crucial matters of debate during the convocation of the Estates General of 1789. Whereas the aristocracy defined themselves as an élite ruling class charged with maintaining the social order in France, Sieyès saw the Third Estate as representing the nation whether or not the other two orders were present. The pamphlet placed sovereignty not in the hands of aristocrats but instead defined the nation of France by its productive orders composed of those who would generate services and produce goods for the benefit of the entire society. These included not only those involved in agricultural labor and craftsmanship, but also merchants, brokers, lawyers, financiers and others providing services. Sieyès challenged the hierarchical order of society by redefining who represented the nation. In his pamphlet, he condemns the privileged orders by saying their members were enjoying the best products of society without contributing to their production. Sieyès essentially argued that the aristocracy's privileges established it as an alien body acting outside of the nation of France, and deemed noble privilege "treason to the commonwealth". Sieyès's pamphlet had a significant influence on the structural concerns that arose surrounding the convocation of the Estates general. Specifically, the Third Estate demanded that the number of deputies for their order be equal to that of the two privileged orders combined, and most controversially "that the States General Vote, Not by Orders, but by Heads". The pamphlet took these issues to the masses and their partial appeasement was met with revolutionary reaction. By addressing the issues of representation directly, Sieyès inspired resentment and agitation that united the third estate against the feudalistic traditions of the Ancien Régime. As a result, the Third Estate demanded the reorganization of the Estates General, but the two other orders proved unable or unwilling to provide a solution. Sieyès proposed that the members of the First and Second order join the Third Estate and become a united body to represent the nation as a whole. He not only suggested an invitation, however, but also stated that the Third Estate had the right to consider those who denied this invitation to be in default of their national responsibility. The Third Estate adopted this measure on 5 June 1789; by doing so, they assumed the authority to represent the nation. Sieyès convinced the Third Estate to adopt the term National Assembly and was elected by the Assembly to its constitutional committee in July 1789. Serving on the constitutional committee, Sieyès argued that the Assembly should not need to seek the King's approval on constitutional matters. Sieyès advocated for equality of voting power, a unicameral legislative body, and the absence of a royal veto over the actions of the legislature. Taking the position that the National Assembly held absolute power as the only true representative of the nation, Sieyès rejected arguments that the King should be able to initiate new elections for the Assembly or have the power to veto legislation. Sieyès believed that representatives to the Assembly must be free both from influence from above by the King and from influence from below by the people. While voters had the right to put into or take out representatives from power, for the term they were elected, Sieyès held, representatives should be answerable to no one. In September 1789, Sieyès triumphed over the more moderate members of the Assembly led by Mounier when the Assembly voted for a unicameral legislature by a vote of 849 to 89 with 122 abstaining.

Жиналыстар, конгрестер және террор

Ол көпшілік алдында сөйлеуші ретінде танымал болмағанымен (сирек және қысқа сөйлейтін), Сиес үлкен саяси ықпалға ие болды және ондықтарды жоюға және шіркеу жерлерін тәркілеуге қарсы болса да, оның палатасын Ұлттық Ассамблея ретінде қайта біріктіру туралы шешімді ұсынды. Оннан бір бөлігін алып тастауға қарсылық білдіргені оны Ұлттық Ассамблеяда беделсіз етті және ол ешқашан өкілеттігін қайта ала алмады. Конституция жөніндегі арнайы комитетке сайланған ол Франция короліне «абсолюттік вето» құқығын беруге қарсы шықты, оны Оноре Мирабо сәтсіз қолдады. Ол департаменттік жүйені қалыптастыруға елеулі үлес қосты, бірақ 1790 жылдың көктемінен кейін басқа саясаткерлер оны басып қалдырды және Конституциялық Ассамблеяның екі апталық президенті лауазымына бір рет ғана сайланды. Құрылтай жиналысының барлық басқа мүшелері сияқты, ол бастапқыда Максимилиан Робеспьер ұсынған жарлық бойынша Заң шығарушы жиналыстан шеттетілді. Ол үшінші ұлттық жиналыста, Француз Республикасының Ұлттық конвенциясы ретінде танылды (1792 жылдың қыркүйегі – 1795 жылдың қыркүйегі). Ол Людовик XVI-ның өліміне дауыс берді, бірақ кейде оған тағайындалғандай жеңілтекті сөздермен емес. Ол Жиронди конституциялық жобасын дайындаған Конституциялық комитетте қатысты. Террорлық билікпен қорқып, оның сипатынан кейіпті болған Сиес тіпті Ақыл-Ой культі орнатылған кезде өз дінінен бас тартты; кейіннен террор кезінде не істегенін сұрағанда, ол «J'ai vécu» («Мен өмір сүрдім») деп мәлімдеді. Нәтижесінде, Сиес өзі үміттене білген буржуазиялық революцияны, яғни «материалдық жайлылықты бейбіт жолмен іздеуге бағытталған» өкілдік тәртібін орната алмады. Оның бастапқы мақсаты өзгерістерді пассивтірек жолмен бастап, конституциялық монархия құру болды. Уильям Сьюэллдің сөзіне сүйенсек, Сиестің памфлеті «Француз революциясының тоны мен бағытын белгіледі, бірақ оның авторы революцияның ұзақ мерзімді бағытын толығымен бақылай алмады». Тіпті 1791 жылдан кейін, монархияның тағдыры көпшілікке белгілі болған кезде де, Сиес «монархияға деген сенімін сақтап қалды», бұл революцияның қалыптасқан бағытын қаламағанын көрсетеді. Ұлттық Ассамблеяда қызмет еткен кезеңде Сиес француз азаматтарының құқықтарын қамтамасыз ететін және Революцияның әлеуметтік мақсаты ретінде заң алдындағы теңдікті орнатуға бағытталған конституцияны құруды қалаған; алайда, ол мақсатына жете алмады.

Although not noted as a public speaker (he spoke rarely and briefly), Sieyès held major political influence, and he recommended the decision of the Estates to reunite its chamber as the National Assembly, although he opposed the abolition of tithes and the confiscation of Church lands. His opposition to the abolition of tithes discredited him in the National Assembly, and he was never able to regain his authority. Elected to the special committee on the constitution, he opposed the right of "absolute veto" for the King of France, which Honoré Mirabeau unsuccessfully supported. He had considerable influence on the framing of the departmental system, but, after the spring of 1790, he was eclipsed by other politicians, and was elected only once to the post of fortnightly president of the Constituent Assembly. Like all other members of the Constituent Assembly, he was excluded from the Legislative Assembly by the ordinance, initially proposed by Maximilien Robespierre, that decreed that none of its members should be eligible for the next legislature. He reappeared in the third national Assembly, known as the National Convention of the French Republic (September 1792September 1795). He voted for the death of Louis XVI, but not in the contemptuous terms sometimes ascribed to him. He participated to the Constitution Committee that drafted the Girondin constitutional project. Menaced by the Reign of Terror and offended by its character, Sieyès even abjured his faith at the time of the installation of the Cult of Reason; afterwards, when asked what he had done during the Terror, he famously replied, "J'ai vécu" ("I lived"). Ultimately, Sieyès failed to establish the kind of bourgeois revolution he had hoped for, one of representative order "devoted to the peaceful pursuit of material comfort". His initial purpose was to instigate change in a more passive way, and to establish a constitutional monarchy. According to William Sewell, Sieyès' pamphlet set "the tone and direction of The French Revolution but its author could hardly control the Revolution's course over the long run". Even after 1791, when the monarchy seemed to many to be doomed, Sieyès "continued to assert his belief in the monarchy", which indicated he did not intend for the Revolution to take the course it did. During the period he served in the National Assembly, Sieyès wanted to establish a constitution that would guarantee the rights of French men and would uphold equality under the law as the social goal of the Revolution; he was ultimately unable to accomplish his goal.

Тізім

1794 жылы Робеспьердің өлім жазасына кесілгеннен кейін, Сиес конституциялық пікірталастар кезінде маңызды саяси тұлға ретінде қайта көзге түсті. 1795 жылы ол Гаагаға дипломатиялық миссиямен барды және француз және батавия республикалары арасындағы шартты жасауға зор үлес қосты. Ол Директория бекіткен ІІІ жыл Конституциясына наразылық білдірді және Республиканың директоры лауазымына тағайындалудан бас тартты. 1798 жылдың мамыр айында ол Францияның толық өкілетті елшісі ретінде Берлин сарайына Пруссияны Екінші коалицияға қарсы Франциямен одақтасуға көндіру үшін барды; алайда бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Дегенмен, оның беделі артып, 1799 жылдың мамыр айында Жан-Франсуа Ревбеллдің орнына Франция директоры болды. Бірақ Сиес Директорияны құлату жолдарын іздестірді және үкіметті Австрияның архиегергі Карлы мен Брансвик герцогі Карл Вильгельм Фердинанд (Революцияның ірі жауы) сияқты сенімсіз билеушілермен алмастыру мүмкіндігін қарастырды. Ол конституцияны әлсіретуге тырысты, соның салдарынан қайта жандана бастаған Якобиндер клубы жабылды, ал генерал Жуберге төңкеріс жасау туралы ұсыныс жасады.

Францияның екінші консулы

Нови шайқасында Жуберттің қазасы және Наполеон Бонапарттың Мысыр жорығынан оралуы осы жобаға нүкте қойды, бірақ Сиес Бонапартпен жаңа келісімге жетіп, ықпалын қайта күшейтті. 18 Брумер төңкерісінде Сиес және оның жақтастары Директорияны таратып, Наполеонның билікке ие болуына жағдай жасады. Содан кейін Сиес ұзақ уақыттан бері жоспарлап келген конституцияны жасады, бірақ оны Бонапарт толығымен өзгертіп, төңкеріс ішінде тағы бір төңкеріс жасады. Бонапарттың VIII жылғы Конституциясы 1799–1804 жылдардағы Франция консулдығының негізі болды. Заң шығарушы Корпус Бонапартты, Сиесті және Роджер Дукосты «Француз Республикасының консулдары» деп тағайындады. Үкіметтік функцияларды қайта бастау үшін осы үш адам «Халықтың егемендігіне; біртұтас және бөлінбес Франция Республикасына; теңдікке, бостандыққа және өкілдік жүйесіне» адал болып ант берді. Сиестің көптеген идеялары болғанымен, Бонапарт пен Роджер Дукос олардың көпшілігін қолдамады. Келісімге келген бір мәселе – билік құрылымы болды. Саяси құрылымның негізінде белсенді азаматтардың тізімі жатты. Бұл тізім өз мүшелерінің оннан бірін жергілікті лауазымдарға сайланатын коммуналдық тізімді құру үшін таңдады; коммуналдық тізімнен оның мүшелерінің оннан бірі ведомстволық тізімді құруға тиіс еді; соңында, ведомстволық тізімнің мүшелерінің оннан бірінен ұлттық тізім жасалды. Осы тізім арқылы елдің жоғары лауазымды шенеуніктері сайланды. Сиес ұлттық үкіметтің негізі ретінде Трибунат пен Консерваторлар коллегиясын қарастырды. Трибунат заңдарды ұсынатын және оларды қазылар алдында бекітуді талқылайтын еді. Қазылар заңдардың мазмұнына қатысты ешқандай шешім қабылдамайтын, тек заңдар қабылданды ма, жоқ па деген мәселені қарастыратын. Консерваторлар коллегиясы ұлттық тізімнен жаңаруға тиіс еді. Консерваторлар коллегиясының басты міндеті екі заң шығарушы органның мүшелерін таңдау және конституцияны қабылдау арқылы қорғау болды. Осы ерекше қағида бойынша, коллегия мемлекет қауіпсіздігіне қауіп төндіретін кез келген адамды күштеп өз қатарына қосып ала алатын, осылайша оны басқа қызметтен шеттетуге болады. Бұл мемлекетке қауіп төндіретін адамдарды жақын бақылауда ұстаудың бір жолы болды. Консерваторлар коллегиясының өкілеттігі үкімет басшысын, Ұлы сайлаушыны сайлауға дейін кеңейтілді. Ұлы сайлаушы өмір бойы қызмет ететін, бірақ билігі жоқ еді. Егер Ұлы сайлаушы қауіпті болып көрінсе, Консерваторлар коллегиясы оны өз қатарына қосып алатын. Сиестің жоспарының негізгі идеясы – билікті бөлу еді.

The death of Joubert at the Battle of Novi and the return of Napoleon Bonaparte from the Egypt campaign put an end to this project, but Sieyès regained influence by reaching a new understanding with Bonaparte. In the coup of 18 Brumaire, Sieyès and his allies dissolved the Directory, allowing Napoleon to seize power. Thereafter, Sieyès produced the constitution which he had long been planning, only to have it completely remodeled by Bonaparte, who thereby achieved a coup within a coup – Bonaparte's Constitution of the Year VIII became the basis of the French Consulate of 1799–1804. The Corps législatif appointed Bonaparte, Sieyès, and Roger Ducos as "Consuls of the French Republic". In order to once again begin the function of government, these three men took the oath of "Inviolable fidelity to the sovereignty of the people; to the French Republic, one and indivisible; to equality, liberty and the representative system". Although Sieyès had many ideas, a lot of them were disfavored by Bonaparte and Roger Ducos. One aspect that was agreed upon was the structure of power. A list of active citizens formed the basis of the proposed political structure. This list was to choose one tenth of its members to form a communal list eligible for local office; from the communal list, one tenth of its members were to form a departmental list; finally, one further list was made up from one tenth of the members of the departmental list to create the national list. This national list is where the highest officials of the land were to be chosen. Sieyès envisioned a Tribunat and a College des Conservateurs to act as the shell of the national government. The Tribunat would present laws and discuss ratification of these laws in front of a jury. This jury would not have any say in terms of what the laws granted consist of, but rather whether or not these laws passed. The College des Conservateurs would be renewed from the national list. The main responsibility of the College des Conservateurs was to choose the members of the two legislative bodies, and protect the constitution by right of absorption. By this curious provision, the College could forcibly elect to its ranks any individual deemed dangerous to the safety of the state, who would then be disqualified from any other office. This was a way to keep a closer eye on anyone who threatened the state. The power of the College des Conservateurs was extended to electing the titular head of government, the Grand Electeur. The Grand Electeur would hold office for life but have no power. If the Grand Electeur threatened to become dangerous, the College des Conservateurs would absorb him. The central idea of Sieyès' plan was a division of power.

Наполеон дәуірі мен соңғы жылдары

Сиес 18 Брумерден кейін қабылдаған уақытша консул лауазымынан көп ұзамай зейнеткерлікке шықты және консерватор Сенатының алғашқы мүшелерінің бірі болды (1799 жылы оның президенті болып қызмет етті); бұл жеңілдік Наполеоннан алған Кроснедегі үлкен мүлікпен байланысты болды. 1800 жылдың желтоқсанының соңында Сен-Никазе көшесіндегі қастандықтан кейін Сиес Наполеонның басқарылған және заңсыз іс-қимылдарымен жетекші якобиндерден құтылғандығын қорғады. Бірінші империя дәуірінде (1804–1814) Сиес зейнетте болғандықтан сирек көзге түсті. Наполеон 1815 жылы қысқа мерзімге билікке оралғанда, Сиес Пирлер палатасына мүше болып тағайындалды. 1816 жылы екінші қайта орналасудан кейін Людовик XVIII Сиесті Моральдық және саяси ғылымдар академиясынан шығарып салды. Одан кейін ол Брюссельге көшіп кетті, бірақ 1830 жылғы шілде революциясынан кейін Францияға оралды. Ол 1836 жылы Парижде 88 жасында қайтыс болды.

Әлеуметтік ғылымдарға үлесі

1795 жылы Сиес Франция институтының Моральдық және саяси ғылымдар академиясының алғашқы мүшелерінің бірі болды. 1803 жылы Француз академиясы қайта ұйымдастырылғанда, ол екінші сыныпқа сайланды, 31-орынды 1793 жылғы 12 қарашада Террор кезінде гильотинаға ұшыраған Жан Сильвен Бейллидің орнына иеленді. Алайда, 1815 жылғы екінші қайта орнатудан кейін, Сиес король Людовик XVI-ны өлімге жіберудегі рөлі үшін академиядан қуылды, ал оның орнына корольдік жарлықпен Лалли Толлендаль графы тағайындалды. 1780 жылы Сиес жарияланбаған қолжазбасында «социология» терминін енгізді. Бұл термин елу жылдан кейін философ Огюст Конт тарапынан қоғам туралы ғылымды атау үшін қайта қолданылды, ол ағылшын тілінде социология деп белгілі. Сиес сондай-ақ «әлеуметтік ғылым» терминін қолданған алғашқылардың бірі болды.

Жеке өмір

Сиес әрқашан өзінің әріптестері мен ұстаздары тарапынан да зиялы және ақылды адам ретінде қарастырылған. Ол жеке тәжірибесі арқылы өз ойларының күшімен идеологиялық көзқарастарында қадам басқан. Жастығынан бастап ол ақсүйектердің жеңілдіктеріне қарсылық сезіне бастады. Ол тектілік арқасында қол жеткізілген осы артықшылықты қарапайым халыққа әділетсіздік деп санады. Оның осы жеңілдіктерге деген наразылығы Бриттания штатында болған кезде айқын байқалды, онда ол ақсүйектердің үстемдігін қанағаттанбаушылықпен көрді. Ақсүйектерге деген пікірлерінен бөлек, Сиес музыкаға да құштар болған. Ол көп бос уақыты болғандықтан, музыканы жақсы меңгеруге тырысқан. Музыкамен қатар, Сиес осы туындыларға байланысты ойларын жазуды ұнатқан. Сиес өзінің музыкалық шығармалар жинағын "La catalogue de ma petite musique" деп атаған. Сиес идеологиясына берілгенімен, қоғамдық өміріне көп араласпаған. Оның күнделіктері мен жазбаларында оның оқулары туралы көп ақпарат бар, бірақ жеке өміріне қатысты ештеңе жоқ. Оның таныстары оны салқын және мақтанқор деп сипаттаған. Атап айтқанда, Шарль Морис де Тальеран Перигор: "Адамдар оның көзінде ойнатылатын шахмат фигураларындай, олар оның ойын мекендейді, бірақ оның жүрегіне ештеңе жеткізбейді" деген пікір білдірген.