Француз журналисі және тарихшысы Франсуа Минье

Кіріспе

Француз журналисі және тарихшысы (1796–1884)

Франсуа Огюст Мари Мигне (fʁɑ̃swa oɡyst maʁi miɲɛ, 8 мамыр 1796 – 24 наурыз 1884) – француз революциясы тарихын зерттеген француз журналисі және тарихшысы.

Өмірбаян

Ол Францияның Экс-ан-Прованс (Буш-дю-Рон) қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Вандеден шыққан құлыпшы болған, француз төңкерісінің принциптерін ынтамен қабылдап, ұлына либералдық идеяларды сіңірген. Франсуа Авиньондағы лицейде үлкен жетістіктерге жеткен, онда 1815 жылы мұғалім болды. Ол заңгерлік білім алу үшін Экске оралды және 1818 жылы адвокаттыққа қабылданды. Оның шешендігі оған табыс әкелгенімен, тарихты зерттеуге көбірек қызығушылық танытқан. Оның қабілеттері 1820 жылы Ним академиясы марапаттаған Шарль VII-нің мақтауында және 1821 жылы Жазулар және әдебиет академиясы марапаттаған Сент-Луи институциялары туралы еңбегінде көрінді. Содан кейін ол Парижге кетті, онда оның досы және отандасы Адольф Тьерс, болашақ Франция Республикасының президенті қосылды. Бұрын Конвент мүшесі болған Жак Антуан Мануэль оны либералдық «Le Courrier français» газетімен таныстырды, онда ол Реставрацияға қарсы қалам мен қаламқап соғысын жүргізген редакциялық құрамның мүшесі болды. Ол Наполеон дәуірінің адамдары мен интригалары туралы білімін Таллерандан алды. Мигнеттің «Француз революциясының тарихы» (1824) либералдық мақсатты қолдау үшін төрт айда дайындалған кеңейтілген эскиз болды, онда фактілерге қарағанда негізгі теорияларға көбірек назар аударылды. 1830 жылы ол Тьер және Арман Каррельмен бірге «Le National» газетін құрды және шілде жарлықтарына қарсы журналистердің наразылығына қол қойды, бірақ партиясының жеңісінен пайдаланбады. Ол Сыртқы істер министрлігіндегі Мұрағаттар директорының қарапайым лауазымына қанағаттанды, онда 1848 жылғы төңкеріске дейін қызмет етті, содан кейін ол жұмыстан босатылып, жеке өмірге зейнеткерлікке шықты. Ол 1832 жылы қайта құрылған моральдық және саяси ғылымдар академиясының мүшесі болып сайланды және 1837 жылы тұрақты хатшы болып тағайындалды. 1836 жылы Француз академиясының мүшесі болып сайланды және басқа да құрметтерді іздемеді. Мигне әдемі әңгімесімен және жағымды мінезімен жоғары қоғамда танымал болды. Оның көп уақытын оқу мен академиялық міндеттеріне арнады. Оның қайтыс болған әріптестеріне арналған мақтау сөздері, Академияның жұмысы және оның жүлделері туралы есептері, Мигнеттің хатшы ретіндегі міндеттерінің бір бөлігі болған, сарапшылар тарапынан жоғары бағаланды және «Mignet's Notices et portraits» жинағында жарияланды. Ол баяу жұмыс істеді және зерттеулерге көп уақыт жұмсады. Француз революциясының сипаттамасын қоспағанда, оның барлық ерте еңбектері орта ғасырларға қатысты. Ол тарихшы Франсуа Гизомен бірге буржуазиялық революция тұжырымын ойлап тапты. Олардың ішінде: «Феодализм, Сент-Луи институциялары және осы ханзаданың заңнамасының ықпалы» (1822); «VIII және IX ғасырлардағы Германия, оның христиандыққа айналуы және оның Батыс Еуропаның өркениетті қоғамына енуі» (1834); «Францияның аумақтық және саяси қалыптасуы туралы эссе XI ғасырдың соңынан XV ғасырдың соңына дейін» (1836); олардың барлығы негізінен тақырыптарды баяндауға арналған эскиздер. Мигнеттің ең танымал еңбектері заманауи тарихқа арналған. Ол көп жылдар бойы Реформация тарихын зерттеді, бірақ оның жазғандарының тек бір бөлігі, Женевадағы Реформацияға қатысты, жарық көрді. Оның «Мария Стюарт тарихы» (2 том, 1851) Симанкастың мұрағатынан бұрын жарияланбаған құжаттарды пайдаланды. Ол Испания тарихына бірнеше том арнады, олардың ішінде: «Карл V, оның орнынан бас тартуы, монастырьдағы өмірі және өлімі» (1845); «Антонио Перес және Филипп II» (1845); және «Франсуа I және Карл V-тің бәсекелестігінің тарихы» (1875). Сонымен қатар, оған Испания мұрагерлік соғысына қатысты дипломатиялық актілерді «Collection des documents inédits» жинағы үшін жариялау тапсырылды. Бұл «Négotiations»-тің төрт томы ғана жарық көрді (1835–1842), және олар Нимвеген бейбітшілігінен аспады; алайда, кіріспесі ерекше атаққа ие болды және Мигне оны өзінің «Mélanges historiques» еңбегінде қайта басып шығарды. Мигне 1876 жылы Америка өнер және ғылым академиясының шетелдік құрметті мүшесі болып сайланды. Ол 1884 жылы 87 жасында Парижде қайтыс болды. 18 маусымда 1885 жылы Француз академиясына кірген кезде Виктор Дюруй оның естелігіне сөз сөйледі.

He was born in Aix en Provence (Bouches du Rhône), France. His father was a locksmith from the Vendée, who enthusiastically accepted the principles of the French Revolution and encouraged liberal ideas in his son. François had brilliant success at Avignon in the lycée where he became a teacher in 1815. He returned to Aix to study law, and in 1818 was called to the bar, where his eloquence would have ensured his success had he not been more interested in the study of history. His abilities were shown in an Éloge de Charles VII, which was honoured by the Académie de Nîmes in 1820, and a memoire on Les Institutions de Saint Louis, which in 1821 was honoured by the Académie des Inscriptions et Belles Lettres. He then went to Paris, where he was soon joined by his friend and compatriot Adolphe Thiers, the future president of the French Republic. He was introduced by Jacques Antoine Manuel, formerly a member of the Convention, to the Liberal paper, Le Courrier français, where he became a member of the staff which carried on a fierce pen and ink warfare against the Restoration. He acquired his knowledge of the men and intrigues of the Napoleonic epoch from Talleyrand. Mignet's Histoire de la révolution française (1824), in support of the Liberal cause, was an enlarged sketch, prepared in four months, in which more stress was laid on fundamental theories than on the facts. In 1830, he founded Le National with Thiers and Armand Carrel, and signed the journalists' protest against the July Ordinances, however, he refused to profit from his party's victory. He was satisfied with the modest position of Director of the Archives at the Foreign Office, where he stayed till the revolution of 1848, when he was dismissed, and retired permanently into private life. He had been elected a member of the Académie des sciences morales et politiques, which was re established in 1832, and, in 1837, was made the permanent secretary. He was elected a member of the Académie française in 1836, and sought no further honours. Mignet was well known in fashionable circles where his witty conversation and pleasant manners made him a favourite. Most of his time was devoted to study and to his academic duties. Eulogies on his deceased fellow members, the Academy reports on its work, and on the prizes awarded by it, which it was part of Mignet's duty as secretary to draw up, were thoroughly appreciated by connoisseurs, and were collected in Mignet's Notices et portraits. He worked slowly and lingered over research. With the exception of his description of the French Revolution, which was chiefly a political manifesto, all his early works refer to the Middle Ages. He and historian Francois Guizot invented the concept of the bourgeois revolution. These include, De la féodalité, des institutions de Saint Louis et de l'influence de la législation de ce prince (1822); La Germanie au VIIIe et au IXe siècle, sa conversion au Christianisme, et son introduction dans la société civilisée de l'Europe occidentale (1834); Essai sur la formation territoriale et politique de la France depuis la fin du XIe siècle jusqu'à la fin du XVe (1836); all of which are rough sketches that mainly outline the subjects. Mignet's most famous works are devoted to modern history. For many years, he immersed himself into history of the Reformation, but only one part of his writings, dealing with the Reformation at Geneva, was published. His Histoire de Marie Stuart (2 vols., 1851) made use of previously unpublished documents from the archives of Simancas. He devoted several volumes to a history of Spain, which had a well deserved success, including, Charles Quint, son abdication, son séjour et sa mort au monastère de Yuste (1845); Antonio Perez et Philippe II. (1845); and Histoire de la rivalité de François Ier et de Charles Quint (1875). At the same time, he was commissioned to publish the diplomatic acts relating to the War of the Spanish Succession for the Collection des documents inédits. Only four volumes of these Négotiations were published (1835–1842), and they do not go further than the Peace of Nijmwegen; however, the introduction is celebrated, and Mignet reprinted it in his Mélanges historiques. Mignet was elected a Foreign Honorary Member of the American Academy of Arts and Sciences in 1876. He died in Paris in 1884 at age 87. A eulogy was delivered by Victor Duruy on entering the Académie Française on 18 June 1885.