Кіріспе

Жапондық мереке Көктемгі күн мен түннің теңелу күні (春分の日) – Жапонияда Жапон стандартты уақыты бойынша солтүстікке қарай теңелу күніне (көктемгі теңелу әртүрлі уақыт белдеулерінде әртүрлі күндері болуы мүмкін), әдетте 20 немесе 21 наурыз күні келеді. Мереке күні ресми түрде алдыңғы жылдың ақпан айында жарияланады, себебі жаңа астрономиялық өлшемдер қажет. Көктемгі күн мен түннің теңелу күні 1948 жылы мемлекеттік мереке болып белгіленді. Оған дейін бұл күн (春季皇霊祭) синтоизмімен байланысты болған. Жапонияның соғыстан кейінгі конституциясында дін мен мемлекеттің аражігін ажырату мақсатында, басқа жапондық мерекелер сияқты, бұл мереке де діни сипаттан айырылды. 1945 жылға дейінгі Мемлекеттік синтоизм немесе Кокка синтоизмі – үкіметтің бақылауындағы мемлекеттік идеалдарды қолдаумен байланысты синтоизм қызметі. Оған қоғамдық ғибадатханалардағы күнделікті құлшылық пен олардың үгіттері, дәстүрлі рәсімдер (Кокутай культі), императорлық үйлер арасында өткізілетін обрядтар, сондай-ақ соғыста қаза тапқан жауынгерлердің құрметіне арналған ғибадатханалар кіреді. 1945 жылдың 15 желтоқсанында генерал Дуглас Макартур кейіннен «Шинто директивасы» деп аталатын жарлықты жариялады. Бұл жарлық «Мемлекеттік синтоизмді үкіметтік демеушілік етуді, сақтауды, бақылауды және таратуды жою» деген нұсқаулық болды. Бірақ император көптеген синтоизм обрядтарының орталығында болғандықтан, бұл оңай болмады. Директиваның мақсаты – Мемлекеттік синтоизмді Храм синтоизмінен бөлу, яғни діни қызметке мемлекеттік араласуды тоқтатып, барлық адамға қолжетімді және жеке қаржыландырылатын қоғамдық ғибадатханаларды қолдау. Бұл 1948 жылы бекітілген Жапонияның жаңа конституциясының бір бөлігіне айналды.

Мерекелік шаралар

Шунбун но Хи - көктемгі күн мен түн теңелуін атап өтетін мереке. Ол "Хару но Хиган" деп аталатын жеті күндік фестивальдің бір бөлігі. Жылдың екі уақытында ғана күн мен түннің ұзақтығы тең болады, оның бірі көктемде, екіншісі күзде, және бұл маусымдардың ресми алмасуы болып саналады. Мерекенің күні астрономиялық өзгерістерге байланысты жылдан жылға өзгеруі мүмкін, бірақ әдетте наурыздың 19-22 аралығында болады. Ежелгі заманда бұл мереке бастапқыда "Хиган но Накаба" деп аталған, бұл "Күн мен түннің теңелу аптасының ортасы" деген мағынаны білдіреді. Бұл мереке бастапқыда жақындарының қабірлеріне барып, ата-бабаларға құрмет көрсету үшін арналған. Жапондықтар сондай-ақ үйлерін тазалап, өмірлерін жаңаруға тырысатын, мектепке қабылдану немесе бітіру, немесе жаңа хобби табу сияқты өзгерістер жасайтын. Бүгінде Шунбун но Хи - ұлттық мереке, және көптеген жапондықтар жұмыстан демалып, отбасыларымен бірге тойлайды. Көптеген адамдар туған жерлеріне оралып, күнді отбасыларымен өткізеді. Бұл мереке көктемнің басталуын және ұзақ қыстан кейін гүлдейтін табиғатты құрметтеу үшін тойланады. Кейбір адамдар әлі де жақындарының қабірлеріне барып, қабір тастарын тазартады және көбінесе тағам немесе кесілген гүлдер сыйлайды. Бұл мереке сонымен қатар фермерлер мен ауыл шаруашылығымен айналысатындар үшін маңызды, өйткені олар алдағы маусымдағы егінге сәттілік тілейді.