Жапон Конституциясы: Тарихы мен негізгі қағидалары

Кіріспе

Жапонияның жоғарғы заңы – 1947 жылдың 3 мамырында қабылданған Конституция.

Конституция парламенттік үкімет жүйесін қамтамасыз етеді және белгілі бір негізгі адам құқықтарын кепілдік береді. Мейдзи Конституциясынан өзгеше, ол Жапония императорына жоғары саяси билік берген еді, жаңа Конституция бойынша император «мемлекеттің және халықтың бірлігінің символы» ретінде қарастырылады және конституциялық монархия үшін халықтың егемендігімен әрекет ететін, тек рәсімдік рөл атқарады. Конституция, сондай-ақ «МакАртур Конституциясы», «Соғыстан кейінгі Конституция» (戦後憲法) немесе «Бейбітшілік Конституциясы» (平和憲法) деп те аталады. Ол Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Жапонияны одақтас әскерлердің Бас қолбасшысы, генерал Дуглас МакАртурдың қадағалауымен әзірленді. Конституция Жапонияның бұрынғы жартылай конституциялық монархия және стратократия жүйесін парламенттік монархиямен алмастырды. Конституция ең көп танымал 9-бабымен, онда Жапония соғыс жүргізу және әскери күштерді ұстау құқығынан бас тартады. Оған қарамастан, Жапония Өзін-өзі қорғау күштері арқылы де-факто әскери қабілетін сақтайды және сонымен қатар үлкен американдық әскери контингентке табан тірейді. Жапон Конституциясы әлемдегі ең көне, өзгертілмеген Конституция болып табылады. Оның мәтініне 70 жылдан астам уақыттан бері ешқандай түзету енгізілген жоқ. Шамамен 5000 сөзден тұратын Конституция салыстырмалы түрде қысқа, ал орташа ұлттық Конституция шамамен 21000 сөзден тұрады.

Мэйдзи конституциясы

Мэйдзи конституциясы – Жапония империясының император Мэйдзи тұсында қабылданған негізгі заңы. Ол пруссиялық және британдық үлгілерге негізделген, конституциялық және абсолюттік монархияның аралас түрін ұсынды. Теория бойынша, Жапония императоры – жоғарғы басшы, ал премьер-министрі құпия кеңес тағайындаған кабинет оның қолдаушылары болды; бірақ іс жүзінде император мемлекет басшысы болса, премьер-министр – үкімет басшысы еді. Мэйдзи конституциясы бойынша, премьер-министр мен оның кабинеті сайланған Императорлық диета мүшелеріне есепті болған жоқ, және Екінші Қытай-Жапон соғысына дейін Жапон императорлық армиясының ықпалына көбірек бой ұсынды.

Потсдам декларациясы

1945 жылдың 26 шілдесінде, Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталуға азда қалғанда, Америка Құрама Штаттарының (президент Гарри С. Трумэн), Ұлыбританияның (премьер-министр Уинстон Черчилль) және Қытай Республикасының (президент Чан Кай Шек) одақтас басшылары Потсдам декларациясын қабылдады. Декларацияда Жапонияның әскерінен толық капитуляциялауды, әскери қуатын жоюды және демократияландыруды талап етілді. Декларацияда капитуляциядан кейінгі одақтастардың басты мақсаттары белгіленді: «Жапон үкіметі жапон халқының демократиялық тенденцияларын жандандыру мен нығайтуға кедергі келтіретін барлық бөгеттерді жояды. Сөз, дін және ой еркіндігі, сондай-ақ адам құқықтарының негізгі принциптерін құрметтеу орнатылады» (10-бап). Сонымен қатар, «Одақтастардың оккупациялық күштері осы мақсаттар орындалғаннан кейін және жапон халқының еркіндік білдірілген ниетіне сәйкес бейбітшілікке бейім және жауапты үкімет құрылғаннан кейін Жапониядан шығарылады» (12-бап). Одақтас мемлекеттер әскери қарсыластан жазалауды немесе өтемақы алуды ғана емес, оның саяси жүйесінің мәнін түбегейлі өзгертуді көздеді. Саяси ғалым Роберт Уордтың сөзімен айтқанда: «Бұл оккупация, әлем тарихындағы ең толық жоспарланған, сырттан бағытталған саяси өзгерістер операциясы болды». Жапон үкіметі, премьер-министр Кантаро Судзуки басқаратын әкімшілік және император Хирохито Потсдам декларациясының талаптарын қабылдады, бұл капитуляциядан кейін Конституцияға түзетулер енгізуді қажет етеді. Бұрынғы премьер-министр Фумимаро Коноэ, Шидехара кабинеті және азаматтық конституциялық зерттеу топтары бастапқы конституцияларды жасады. Шидехара кабинеті жасаған ресми конституция жобасы GHQ (Бас штаб) тарапынан қабылданбады, ал үкімет түрлі саяси партиялардың ұсынған түзетулерін қарастырып, императорға қатысты либералды көзқарастарды қабылдады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Одақтас державалар Жапониямен «Капитуляция құжатын» жасады, онда «Император мен Жапония үкіметі Одақтас әскерлерінің Бас қолбасшысына бағынышты болады» делінген. Косеки бұл мәлімдемені GHQ-ның Жапон халқына тікелей билік етудің орнына, император мен Жапон үкіметі арқылы жанама билігі деп түсіндірді. Басқаша айтқанда, GHQ император Хирохитоны Гитлер мен Муссолини сияқты соғыс қылмыскері ретінде қарастырмай, басқару механизмі ретінде қарастырды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталған кездегі Жапон үкіметі Хигасикуни кабинеті (Премьер-министр принц Нарухико Хигасикуни) арқылы ұйымдастырылды, ал 1931 жылғы Маньчжурия оқиғасы кезінде премьер-министр болып қызмет еткен Фумимаро Коноэ портфелі жоқ министр болды. Конституцияға түзетулер енгізуге бастама берген – GHQ Бас штабының директоры генерал Макартурдың Фумимаро Коноэге айтқан сөзі. 1945 жылдың 13 қыркүйегіндегі алғашқы сәтті болмаған сапарынан кейін Фумимаро Коноэ 1945 жылдың 4 қазанында GHQ штаб-пәтеріне МакАртурға тағы бір рет барды. Кейіннен GHQ жапон аудармашысының қателігін айтса да, Жапония мен АҚШ арасындағы дипломатиялық құжаттар «Конституцияға либералды элементтерді толыққанды енгізу үшін түзетулер қажет» екенін көрсетеді. Бұл мәселе 1945 жылы Өкілдер палатасының Бюджет комитетіне ұсынылды. Конституцияны өзгертудің төрт қағидасы: Жапон империясының Конституциясының негізгі принципін өзгертпеу, яғни императордың толық билігін сақтау; Парламенттің өкілеттіктерін кеңейту және императордың билігіне қатысты мәселелерді белгілі бір шеңберде шектеу; Мемлекеттік министрге барлық ұлттық істер бойынша жауапкершілікті жүктеу және Мемлекеттік министрдің Парламент алдында жауапты болуын қамтамасыз ету; Адамдардың бостандықтары мен құқықтарын кеңейту және тиісті көмек шараларын қабылдау. Мацумото комитеті осы қағидаларға негізделген конституциялық түзетулер жобасын дайындады. Мацумото комиссиясының ұсыныстары (жап. 松本試案), 1946 жылдың ақпан айында жарияланды, олар «Мейдзи конституциясын жақсартудан артық емес» деп бағаланып, өте консервативті болды. Макартур оларды бірден қабылдамай, өз қызметкерлеріне жаңа құжат жасауға бұйрық берді. Бұған қоса, 1946 жылдың 24 қаңтарында премьер-министр Шидехара МакАртурға жаңа Конституцияда соғыстан бас тарту туралы бап болуы керек екенін ұсынды. Конституцияға түзетулер енгізудің қарқыны артып, халық арасында конституцияға қызығушылық күшейді. Шындығында, тек саяси партиялар ғана емес, жеке ұйымдар да конституциялық түзетулер жобасын жариялады. Олардың ең танымалдары – Конституцияны зерттеу тобының жобасы. Конституцияны зерттеу тобы 1945 жылдың 29 қазанында солшыл көзқараспен Конституцияны зерттеу және дайындау мақсатымен құрылды. Көптеген саяси партиялардың жобалары Мейдзи конституциясына қосымша ғана түзетулер енгізсе, олардың жобаларында халыққа егемендік беретін және императорды халықтың символы ретінде қарастыратын принциптер қамтылған. Конституцияны зерттеу тобы 1945 жылдың 26 желтоқсанында Премьер-министр кеңсесіне жобасын ұсынды. 1946 жылдың 2 қаңтарында GHQ оның мазмұнына назар аударатынын мәлімдеді. Тойхару Кониши GHQ Конституцияны зерттеу тобының пікірін АҚШ-тағы халық егемендігіне немқұрайлы қарау тұрғысынан қарастырып, жобаға енгізгенін айтады. Сондай-ақ, символдық императорлық жүйеге қатысты, Конституцияны зерттеу тобының мүшелері GHQ-ның жоғары лауазымды тұлғаларымен нұсқаулықтар жасалғанға дейін байланысқа түскендіктен, символдық императорлық жүйені GHQ арқылы ұсынғандығы талданды. Конституцияның көп бөлігі американдық авторлармен жазылды. Бірнеше жапон ғалымдары оны қарап, түзетулер енгізді. Макартур авторларға жобаны дайындауға жеті күннен аспайтын уақыт берді, ол 1946 жылдың 13 ақпанында таң қалған жапон шенеуніктеріне ұсынылды. Макартур бастапқыда Конституцияны қайта қарауға араласпау саясатын ұстанған, бірақ 1946 жылдың қаңтарынан бастап Конституцияны зерттеу тобының Конституциялық жобасына қатысты мәлімдеме жасап, Конституцияға қатысты қозғалыстарды жандандырды. Мұның себептеріне қатысты түрлі теориялар бар. Кензо Янаги 1946 жылдың 1 қаңтарындағы Бас штабтың Азаматтық істер бюроының директоры Кортни Уитнидің жазған меморандумына сілтеме жасады. Меморандумда, АҚШ, Ұлыбритания, Кеңес Одағы, Қытай, Австралия және басқа одақтас елдердің қатысуымен Жапонияны басып алу және бақылау үшін құрылған Жоғарғы саясатты қалыптастыру органы – алыс Шығыс комиссиясы құрылуға айналып келе жатқаны айтылған, оның өкілеттігі GHQ-дан жоғары болды. Макартур алыс Шығыс комиссиясы конституциялық түзетулерге қызығушылық танытып жатқанын білді және комиссия құрылғаннан кейін конституциялық билік алыс Шығыс комиссиясына берілуі мүмкін деп ойлады. Сондықтан ол комиссия құрылғанға дейін конституциялық мәселені шексіз билікпен аяқтауға асығыс болуы мүмкін. 18 ақпанда жапон үкіметі GHQ-ны Макартур жобасын, Мацумото жобасынан едәуір өзгешелеу ретінде қайта қарауға шақырды, бірақ Уитни 20 ақпанда бұл ұсынысты қабылдамады. Керісінше, ол жапон үкіметінен 48 сағат ішінде жауап беруді сұрады. Содан кейін премьер-министр Шидехара 21 ақпанда Макартурмен кездесіп, келесі күні өткен кабинет отырысында Макартур жобасын қабылдауға келісті. Шидехара кабинетінің шешімінен кейін Жожи Мацумото Макартур жобасына негізделген жапон үкіметінің заң жобасын дайындауға кірісті, ал жоба сол жылдың 3 наурызында аяқталды. 4 наурызда Жожи Мацумото жобаны Уитниге ұсынды, бірақ GHQ Макартур жобасынан айырмашылықтар бар екенін байқады...

On 26 July 1945, shortly before the end of the Second World War, Allied leaders of the United States (President Harry S. Truman), the United Kingdom (Prime Minister Winston Churchill), and the Republic of China (President Chiang Kai shek) issued the Potsdam Declaration. The Declaration demanded Japanese military's unconditional surrender, demilitarisation and democratisation. The declaration defined the major goals of the post surrender Allied occupation: "The Japanese Government shall remove all obstacles to the revival and strengthening of democratic tendencies among the Japanese people. Freedom of speech, of religion, and of thought, as well as respect for the fundamental human rights shall be established" (Section 10). In addition, "The occupying forces of the Allies shall be withdrawn from Japan as soon as these objectives have been accomplished and there has been established in accordance with the freely expressed will of the Japanese people a peacefully inclined and responsible government" (Section 12). The Allies sought not merely punishment or reparations from a militaristic foe, but fundamental changes in the nature of its political system. In the words of a political scientist Robert E. Ward: "The occupation was perhaps the single most exhaustively planned operation of massive and externally directed political change in world history." The Japanese government, Prime Minister Kantarō Suzuki's administration and Emperor Hirohito accepted the conditions of the Potsdam Declaration, which necessitates amendments to its Constitution after the surrender. Former prime minister Fumimaro Konoe, Shidehara Cabinet and the civil constitutional study groups formed original constitutions. The formal draft constitution, which was created by the Shidehara Cabinet, was rejected by GHQ and the government reviewed the revised drafts by various political parties and accepted liberal ways of thinking especially toward the emperor as the symbol of nationals and dispossession of a military power. After World War II, the Allied Powers concluded an "Instrument of Surrender" with Japan, which stated that "the Emperor and the Government of Japan shall come under the subordination of the Supreme Commander of the Allied Powers”. Koseki interprets this statement as the GHQ's indirect rule through the Emperor and the Japanese government, rather than direct rule over the Japanese people. In other words, GHQ regarded the Emperor Hirohito not as a war criminal parallel to Hitler and Mussolini but as one governance mechanism. The Japanese government at the end of World War II was organized by Higashikuni Cabinet (Prime Minister Prince Naruhiko Higashikuni), with Fumimaro Konoe, who had served as the prime minister during the Manchurian Incident in 1931, as a minister without portfolio. The trigger of constitutional amendment was from GHQ General MacArthur's word to Fumimaro Konoe. After an unsuccessful first visit on 13 September 1945, Fumimaro Konoe paid another visit to MacArthur at the GHQ headquarters on 4 October 1945. Although the GHQ later denied this fact, citing a mistake by the Japanese interpreter, diplomatic documents between Japan and the U. S. state that "the Constitution must be amended to fully incorporate liberal elements". to the Budget Committee of the House of Representatives in 1945. Four principles of constitutional amendment
Do not change the basic principle of the Constitution of the Empire of Japan that the Emperor has total control. To expand the power of the parliament and, as a reflection, limit the matters related to the Emperor's power to some extent. Put the responsibility of the Minister of State on all national affairs, and the Minister of State shall be responsible to the Parliament. Expand the protection of people's freedoms and rights and take adequate relief measures. The Matsumoto Committee has prepared a constitutional amendment outline based on these principles. The Matsumoto Commission's recommendations (:ja:松本試案), made public in February 1946, were quite conservative as "no more than a touching up of the Meiji Constitution". MacArthur rejected them outright and ordered his staff to draft a completely new document. An additional reason for this was that on 24 January 1946, Prime Minister Shidehara had suggested to MacArthur that the new Constitution should contain an article renouncing war. As the momentum for constitutional amendment increased, interest in the constitution increased among the people. In fact, not only political parties but also private organizations have announced draft constitutional amendments. The most famous of these is the outline of the draft constitution by the Constitution Study Group. The Constitutional Study Group was established on 29 October 1945 to study and prepare for the establishment of the Constitution from a leftist approach. While many political party drafts only added to the Meiji Constitution, their drafts included the principle of popular sovereignty, which grants sovereignty to the people and regards the Emperor as a symbol of the people. The Constitutional Study Group submitted a draft to the Prime Minister's Office on 26 December 1945. On 2 January 1946, GHQ issued a statement that it would focus on the content. Toyoharu Konishi states that the GHQ may have included the opinion of the Constitutional Study Group in the draft, reflecting the situation in the United States, where people disregarded popular sovereignty at that time. Also, regarding the symbolic emperor system, since the members of the Constitutional Study Group came into contact with the GHQ dignitaries earlier than the drafting of the guidelines, the Constitutional Study Group proposed the symbolic emperor system through the GHQ dignitaries. It is analyzed that it was reflected in the GHQ proposal. The Constitution was mostly drafted by American authors. A few Japanese scholars reviewed and modified it. MacArthur gave the authors less than a week to complete the draft, which was presented to surprised Japanese officials on 13 February 1946. MacArthur initially had a policy of not interfering with the revision of the Constitution, but from around January 1946, he made a statement to the Constitutional Draft Outline of the Constitutional Study Group and activated movements related to the Constitution. There are various theories as to the reason. Kenzo Yanagi mentioned the memorandum of Courtney Whitney, who was the director of the Civil Affairs Bureau of the General Headquarters, on 1 February 1946 as a reason for the attitude change. In the memorandum, it is mentioned that the Far Eastern Commission was about to be established. The Far Eastern Commission is the supreme policy making body established by the United States, Great Britain, the Soviet Union, China, Australia and other allies to occupy and control Japan, and its authority was higher than that of GHQ. MacArthur learned that the Far Eastern Commission was interested in constitutional amendment, and thought that constitutional authority could be transferred to the Far Eastern Commission after the commission was established. Therefore, he might be eager to end the constitutional issue with unlimited authority before it was founded. On 18 February, the Japanese government called on the GHQ to reconsider the MacArthur Draft, which is significantly different from the Matsumoto Draft, but Whitney rejected the proposal on 20 February. On the contrary, he asked the Japanese government for a reply within 48 hours. Then, Prime Minister Shidehara met with MacArthur on 21 February and decided to accept the MacArthur draft by a cabinet meeting on the following day. After Shidehara Cabinet decision, Jōji Matsumoto aimed to draft a Japanese government bill based on the MacArthur Draft, and the draft was completed on 2 March of the same year. On 4 March Jōji Matsumoto presented the draft to Whitney, but GHQ noticed that there were differences between the MacArthur Draft and the 2 March Draft. In particular, the 2 March Draft did not include a preamble, and a heated argument ensued. Finally, adjustments were made by the Japanese government and GHQ, and the draft was completed on 6 March. On 6 March 1946, the government publicly disclosed an outline of the pending Constitution. On 10 April, elections were held for the House of Representatives of the Ninetieth Imperial Diet, which would consider the proposed Constitution. The election law having been changed, this was the first general election in Japan in which women were permitted to vote. In the process of passing through the House of Representatives in August 1946, the draft of the Constitutional Amendment was modified. This is called the Ashida Amendment, since the chairman of the committee at the time was Hitoshi Ashida. In particular, Article 9, which refers to the renunciation of armed forces, was controversial. The phrase "In order to accomplish the aim of the preceding paragraph," was added to paragraph 2 by Hitoshi Ashida without the diet deliberations. Although the reason is not clear, this addition has led to the interpretation of the Constitution as allowing the retention of force when factors other than the purpose of the preceding paragraph arise. Even now, there is a great debate over whether force for self defense, such as the Self Defense Forces, is a violation of the Constitution. Article 9.1) Aspiring sincerely to an international peace based on justice and order, the Japanese people forever renounce war as a sovereign right of the nation and the threat or use of force as means of settling international disputes. 2) In order to accomplish the aim of the preceding paragraph, land, sea, and air forces, as well as other war potential, will never be maintained. The right of belligerency of the state will not be recognized. Unlike most previous Japanese legal documents, the constitution is written in modern colloquial Japanese instead of Classical Japanese. The Japanese version includes some awkward phrasing and scholars sometimes consult the English drafts to resolve ambiguities. The MacArthur draft, which proposed a unicameral legislature, was changed at the insistence of the Japanese to allow a bicameral one, with both houses being elected. In most other important respects, the government adopted the ideas embodied in 13 February document in its own draft proposal of 6 March. These included the constitution's most distinctive features: the symbolic role of the Emperor, the prominence of guarantees of civil and human rights, and the renunciation of war. The constitution followed closely a 'model copy' prepared by MacArthur's command. In 1946, criticism of or reference to MacArthur's role in drafting the constitution could be made subject to Civil Censorship Detachment (CCD) censorship (as was any reference to censorship itself). Until late 1947, CCD exerted pre publication censorship over about 70 daily newspapers, all books, and magazines, and many other publications.

Бала асырап алу

Жаңа құжатты қабылдаумен Мэйдзи конституциясы бұзылмайтыны шешілді. Керісінше, құқықтық сабақтастықты сақтау үшін жаңа Конституция Мэйдзи Конституциясына түзету ретінде, сол құжаттың 73-бабының талаптарына сәйкес қабылданды. 73-бапқа сәйкес, жаңа конституция 1946 жылы императордың 20 маусымдағы императорлық жарлығы арқылы жалпыға бірдей сайлау құқығымен, соның ішінде әйелдерге де берілген сайлау құқығымен сайланған Императорлық диетаға ресми түрде ұсынылды. Конституция жобасы Императорлық Конституцияны қайта қарау туралы заң жобасы ретінде ұсынылып, талқыланды. Ескі конституция талаптарына сәйкес, заң жобасының күшіне енуі үшін Диетаның екі палатасының екі үшін бір бөлігінен көп дауыс жинауы қажет еді. Екі палата да түзетулер енгізді. Макартурдың араласуынсыз, Өкілдер палатасы мемлекеттік қызметкерлердің құқық бұзушылығы үшін мемлекетке шағымдану құқығын қамтамасыз ететін 17-бапты, негіссіз ұстау үшін мемлекетке шағымдану құқығын қамтамасыз ететін 40-бапты және өмір сүру құқығын қамтамасыз ететін 25-бапты қосты. Палата сондай-ақ 9-бапқа өзгеріс енгізді. Ал 6 қазанда Пэрлер палатасы құжатты бекітті; Өкілдер палатасы келесі күні оны өзгеріссіз қабылдады, тек бес депутат қарсы дауыс берді. 1946 жылғы 3 қарашада императордың қолдауымен ол заң күшіне енді.

Конституциялық түзетулер туралы алғашқы ұсыныстар

Жаңа конституция Макартур мен оның штабы жапон саясаткерлеріне және конституциялық сарапшыларға мәселені өздері қалағандай шешуге рұқсат бергенде, қазіргі түрінде жазылмаған болар еді. Жапония 1952 жылы тәуелсіздік алғаннан бері құжаттың шетелдік тамыры талқылаудың ортақ нысанына айналды. Дегенмен, 1945 және 1946 жылдардың соңында конституциялық реформа бойынша көптеген қоғамдық пікірталастар өтті және Макартурдың жобасына белгілі бір жапон либералдарының идеялары зор әсер еткені байқалды. Макартурдың жобасы АҚШ үлгісіндегі президенттік немесе федералдық жүйені енгізуге тырыспады. Оның орнына, ұсынылған конституция британдық парламенттік үкімет үлгісіне сәйкес келді, либералдар бұл үлгіні Мейдзи конституциясының еуропалық абсолютизміне ең тиімді балама деп қарады. 1952 жылдан кейін консерваторлар мен ұлтшылдар конституцияны «жапондық» ету үшін түзетуге тырысты, бірақ бірнеше себептерге байланысты бұл әрекеттері сәтсіз аяқталды. Біріншіден, оны түзету өте қиын болды. Түзетулерді халыққа референдумға ұсыну үшін Ұлттық диетаның екі палатасының үштен екісінің мақұлдауы қажет (96-бап). Сонымен қатар, диетада үштен бірінен астам орынға ие болған оппозициялық партиялар конституциялық статус-квоны берік қолдады. Тіпті үкіметтегі Либералдық-демократиялық партияның (ЛДП) мүшелері үшін де конституция тиімді болды. Олар өз мүдделеріне сай саясатты қалыптастыру процесін оның шеңберінде құра алды. Мысалы, саяси мансабының көп бөлігінде конституциялық түзетуді жақтаған Ясухиро Накасоне 1982-1987 жылдар аралығында премьер-министр қызметін атқарган кезде бұл мәселені азырақ маңызды санады.

Қаулылар

Конституцияның ұзындығы шамамен 5000 сөзден тұрады және преамбула мен 103 баптан тұрады, олар 11 тарауға топтастырылған. Олар:
I. Император (1–8-баптар)
II. Соғыстан бас тарту (9-бап)
III. Халықтың құқықтары мен міндеттері (10–40-баптар)
IV. Парламент (41–64-баптар)
V. Министрлер кабинеті (65–75-баптар)
VI. Сот жүйесі (76–82-баптар)
VII. Қаржы (83–91-баптар)
VIII. Жергілікті өзін-өзі басқару (92–95-баптар)
IX. Түзетулер (96-бап)
X. Жоғарғы заң (97–99-баптар)
XI. Қосымша ережелер (100–103-баптар)

Жарлық

Конституция императордың жарлығымен басталады. Онда Императордың жеке мөрі мен қолы болады, және бұрынғы Жапон империясының конституциясы талап еткендей, Премьер-министр және басқа да мемлекеттік министрлер оған қол қояды. Жарлықта мыналар айтылған:

Жапон халқының еркімен жаңа Жапонияның негізі қаланғанына қуаныштымын, және осымен, осы Конституцияның 73-бабына сәйкес, Жеке Кеңеспен кеңескеннен және Императорлық Диетаның шешімінен кейін жасалған Жапон Императорлық Конституциясына енгізілген өзгерістерді бекітемін және жариялаймын.

Кіріспе

Конституцияның преамбуласында халық егемендігінің қағидасы берік түрде жарияланды. Бұл "жапон халқы" атынан жарияланып, "егеменді билік халыққа тиесілі" екендігі және: "Үкімет – халықтың қасиетті сенімі, оның билігі халықтан шығады, оның өкілеттіктерін халық өкілдері жүзеге асырады және оның артықшылықтарын халық көреді" деп мәлімдейді. Осы тілдің мақсатының бір бөлігі – егемендік императорда болған деген бұрынғы конституциялық теорияны жоққа шығару. Конституция императордың мемлекеттің тек символы екенін және оның "өзінің мәртебесін егеменді билікке ие халықтың еркінен" алатынын (1-бап) куәландырады. Конституция мәтіні сондай-ақ негізгі адам құқықтарының либералдық доктринасын бекітеді. Атап айтқанда, 97-бапта: "Осы Конституциямен Жапония халқына кепілдік берілген негізгі адам құқықтары – адамның бостандық үшін ғасырлар бойы жүргізген күресінің жемісі; олар көптеген қатаң сынақтардан өтті және осы және болашақ ұрпақтарға сақтауға берілді, олар мәңгілікке бұзылмайтын болады."

Император (1-8-бап)

Конституция бойынша император «мемлекеттің және халықтың бірлігінің символы» болып табылады. Егемендік императорға емес, халыққа тиесілі, бұл Мэйдзи конституциясындағыдан өзгеше. Жапонияның Жоғарғы соты АҚШ күштерінің орналасуы 9-бапты бұзбайды деген шешім шығарды, себебі ол жапондық бағыныштағы күштерді қамтыған жоқ. 2014 жылдың 1 шілдесінде Жапония Үкіметі 9-бапты қайта түсіндіруге келісім берді, бұл елге «ұжымдық өзін-қорғауға» қатысуға мүмкіндік береді. АҚШ 1948 жылдан бері Жапонияны 9-бапқа түзетулер енгізуге және қарулануға шақырып келеді, соның нәтижесінде Жапония әскери қабілетін біртіндеп кеңейтіп, «конституциялық шектеулерді айналып өтуде».

Мемлекеттік органдар (41-95 бап)

Конституция парламенттік басқару жүйесін орнатып, онда заң шығарушы билік екі палаталы Ұлттық Диетаға беріледі. Қазіргі конституция бойынша екі палаталы Диета болғанмен, жаңа конституция ақсүйектер палатасын жойды, ол ақсүйектерден құралған (Британдық Лордтар палатасына ұқсас). Жаңа конституция екі палатаның да тікелей сайлануын көздейді, олар – Төменгі палата – Өкілдер палатасы және Жоғарғы палата – Кеңесшілер палатасы. Диета өз мүшелерінің арасынан Премьер-министрді тағайындайды, бірақ егер екі палата келіспесе, шешімді Төменгі палата қабылдайды. Осылайша, іс жүзінде Премьер-министр Төменгі палатаның көпшілік партиясының жетекшісі болып табылады. Өкілдер палатасы Үкіметке сенімсіздік білдіру жөніндегі дауыс беруге толық құқылы, Кеңесшілер палатасының кез келген заңға қойған ветосын жоюға құқылы, сондай-ақ ұлттық бюджетті анықтауда және келісімшарттарды бекітуде басымдыққа ие. Атқарушы билік Диетаға бірлесіп жауапты және Премьер-министр басқаратын Кабинетте шоғырланған. Премьер-министр және Кабинет мүшелерінің көпшілігі Диета мүшелері болуы керек, олар Диета отырыстарына қатысуға құқылы және міндетті. Кабинет сондай-ақ Императорға Өкілдер палатасын таратуға және жалпы сайлау тағайындауға кеңес бере алады. Сот жүйесі бірнеше төменгі соттардан тұрады, олардың жоғары тұрған органы – Жоғарғы Сот. Жоғарғы Соттың Бас судьясын Кабинет ұсынады және Император тағайындайды, ал қалған судьяларды Кабинет ұсынады және тағайындайды, ал Император оларды бекітеді. Төменгі соттардың судьяларын Жоғарғы Сот ұсынады, Кабинет тағайындайды және Император бекітеді. Барлық соттар сотқа берілген істерді қарау және конституцияны түсіндіру арқылы заңдар мен үкімет актілерін жоққа шығару құқығына ие, бірақ мұндай түсіндірме нақты дауға қатысты болған жағдайда ғана қолданылады. Конституция жергілікті басқару үшін де негіз болып табылады, ол жергілікті органдардың сайланған басшылары мен ассамблеялары болуын талап етеді, сондай-ақ белгілі бір жергілікті аумақтарға қатысты үкімет актілері сол аумақтардың тұрғындарымен мақұлдануы керек. Бұл ережелер 1947 жылғы Жергілікті Өзін-Өзі Басқару Заңының негізін құрады, ол префектуралар, муниципалитеттер және басқа да жергілікті басқару органдарының қазіргі жүйесін құрды.

The constitution establishes a parliamentary system of government in which legislative authority is vested in a bicameral National Diet. Although a bicameral Diet existed under the existing constitution, the new constitution abolished the upper House of Peers, which consisted of members of the nobility (similar to the British House of Lords). The new constitution provides that both chambers be directly elected, with a lower House of Representatives and an upper House of Councillors. The Diet nominates the Prime Minister from among its members, although the Lower House has the final authority if the two Houses disagree. Thus, in practice, the Prime Minister is the leader of the majority party of the Lower House. The House of Representatives has the sole ability to pass a vote of no confidence in the Cabinet, can override the House of Councillors' veto on any bill, and has priority in determining the national budget, and approving treaties. Executive authority is vested in a cabinet, jointly responsible to the Diet, and headed by a Prime Minister. The prime minister and a majority of the cabinet members must be members of the Diet, and have the right and obligation to attend sessions of the Diet. The Cabinet may also advise the Emperor to dissolve the House of Representatives and call for a general election to be held. The judiciary consists of several lower courts headed by a Supreme Court. The Chief Justice of the Supreme Court is nominated by the Cabinet and appointed by the Emperor, while other justices are nominated and appointed by the Cabinet and attested by the Emperor. Lower court judges are nominated by the Supreme Court, appointed by the Cabinet and attested by the Emperor. All courts have the power of judicial review and may interpret the constitution to overrule statutes and other government acts, but only in the event that such interpretation is relevant to an actual dispute. The constitution also provides a framework for local government, requiring that local entities have elected heads and assemblies, and providing that government acts applicable to particular local areas must be approved by the residents of those areas. These provisions formed the framework of the Local Autonomy Law of 1947, which established the modern system of prefectures, municipalities and other local government entities.

Түзетулер (96-бап)

96-бапқа сәйкес, конституцияға түзетулер "әр палатаның барлық мүшелерінің үштен екісі немесе одан да көп бөлігінің келісімімен Парламент тарапынан бастамамен ұсынылады және содан кейін халықтың бекітуіне жіберіледі, ол үшін арнайы референдумда немесе Парламент белгілейтін сайлауда берілген барлық дауыстардың көпшілігінің қолдауы қажет". 1947 жылы қолданысқа енгізілгеннен бері конституцияға ешқандай өзгеріс енгізілген жоқ, бірақ Либералдық-демократиялық партия жетекшілігімен оған түрлі түзетулер енгізуге бағытталған әрекеттер болды.

Басқа ережелер (97-103-баптар)

97-бапта адам құқықтарының бұзылмауы қамтамасыз етілген. 98-бапта конституцияның оның қағидаларына қайшы келетін кез келген «заң, қаулы, императорлық жарлық немесе өзге де үкіметтік актілерге» жоғары басымдық берілетіндігі және «Жапония жасасқан келісімдер мен халықаралық құқықтың орнықты заңдары адал түрде сақталуға тиіс» делінген. Көптеген елдерде мемлекет жасасқан келісімдердің отандық заңнамаға қаншалықты көрініс табатыны, егер мүлдем көрінсе, заң шығарушы орган анықтайды; алайда 98-бапқа сәйкес халықаралық құқық және Жапония ратификациялаған келісімдер автоматты түрде отандық заңның бір бөлігін құрайды. 99-бап император мен мемлекеттік қызметкерлерді конституцияны сақтауға міндеттейді. Соңғы төрт бапта Конституцияны қабылдау мен күшке енгізу арасындағы алты айлық кезеңдік мерзім қарастырылған. Бұл кезеңдік мерзім 1946 жылдың 3 қарашасынан 1947 жылдың 3 мамырына дейін жалғасты. 100-бапқа сәйкес Кеңесшілер палатасының алғашқы сайлауы осы кезеңде 1947 жылдың сәуірінде өтті, ал 102-бапқа сәйкес сайланған Кеңесшілердің жартысына үш жылдық мерзім берілді. Бұл кезеңде жалпы сайлау да өтті, нәтижесінде бірнеше бұрынғы Лордтар палатасының мүшелері Өкілдер палатасына өтті. 103-бапта қазіргі қызметтегі мемлекеттік қызметкерлердің жаңа Конституцияны қабылдау немесе күшке енгізу салдарынан қызметтен алынбайтыны көзделген.