Кіріспе
Жапон дәуірінің атауы (年号) немесе гэнго (元号) – жапон дәуірінің күнтізбесіндегі жылдарды анықтайтын екі элементтің біріншісі. Екінші элемент – дәуірдегі жыл санын көрсететін сан (бірінші жыл "ган (元)" деп аталады), одан кейін "жыл" деген мағынаны білдіретін "нэн (年)" сөзі келеді. Дәуір атаулары б.з.д. 140 жылы Қытай империясында, Хан әулетінің У императоры тұсында пайда болған. Синосфераның басқа аймақтарындағыдай, дәуір атауларын қолдану бастапқыда қытай императорлық дәстүрінен туындаған, бірақ жапондық жүйе қытай, корей және вьетнамдық дәуір атауларынан тәуелсіз. Басқа Синосфера елдерінен айырмашылығы, жапон дәуірінің атаулары әлі де ресми түрде қолданылады. Мемлекеттік органдар ресми құжаттарда дәуірдің атауын және жылдарын көрсетуді міндетті етеді. Эдо кезеңі 1868 жылы аяқталғаннан бері қолданылып келе жатқан бес дәуірдің атауларын олардың латын әрпіне аударылған атауларының бірінші әрпін алып қысқартуға болады. Мысалы, S55 – бұл Шова 55 (яғни 1980 жыл), ал H22 – Хейсей 22 (2010 жыл). 62 жыл мен 2 аптаға созылған Шова дәуірі – қазірге дейінгі ең ұзақ кезең. Рейва (令和) дәуірі 2019 жылдың 1 мамырында басталды, сол күні Нарухито 126-шы Жапония императоры болып таққа отырды, бұл оның әкесі, 125-ші император Акихитоның жоспарлы және өз еркімен тақтан бас тартуынан кейін болды. Император Акихитоға, әдетте өмірінің соңына дейін тақтан түспеу қағидасынан өзгеше, тақтан бас тартуға арнайы рұқсат берілді. Рейва (令和) дәуірі 1989 жылдың 8 қаңтарында император Хирохитоның қайтысынан кейін басталған Хейсей (Хейсей) дәуірінің 31-ші және соңғы жылынан кейін келді.
The Japanese era name (年号) or gengō (元号), is the first of the two elements that identify years in the Japanese era calendar scheme. The second element is a number which indicates the year number within the era (with the first year being "gan (元)"), followed by the literal "nen (年)" meaning "year". Era names originated in 140 BCE in Imperial China, during the reign of the Emperor Wu of Han. As elsewhere in the Sinosphere, the use of era names was originally derived from Chinese imperial practice, although the Japanese system is independent of the Chinese, Korean, and Vietnamese era name systems. Unlike its other Sinosphere counterparts, Japanese era names are still in official use. Government offices usually require era names and years for official papers. The five era names used since the end of the Edo period in 1868 can be abbreviated by taking the first letter of their romanized names. For example, S55 means Shōwa 55 (i. e. 1980), and H22 stands for Heisei 22 (2010). At 62 years and 2 weeks, Shōwa is the longest era to date. The Reiwa (令和) era began on 1 May 2019, the day of accession of Naruhito to the throne as the 126th Emperor of Japan, following the day of the planned and voluntary abdication of his father, the 125th Emperor, Akihito. Emperor Akihito had received special permission to abdicate, rather than serving in his role until his death, as is the rule. The Reiwa (令和) era followed the 31st and final year of the Heisei (Heisei era), which had started on the day after the death of Emperor Hirohito on 8 January 1989.
Шолу
Жапондық дәуірлердің атауларына негізделген жүйе Қытайда б.з.б. 140 жылы пайда болды және 645 жылы император Котоку билік еткен кезде Жапонияда қабылданды. Тағайындалған алғашқы дәуір атауы "Тайка" (大化) болды, ол 645 жылғы үлкен Тайка реформасынан (大化の改新) туындайтын саяси және ұйымдық өзгерістерді мерекеледі. Бір-бірінен кейінгі дәуір атауларын жариялаудың үнемі жүзеге асырылатын тәжірибесі VII ғасырдың соңында үзіліске ұшырады, бірақ 701 жылы император Монму (697–707) билік еткен кезде қайта жаңғыртылды. Осы уақыттан бері дәуір атаулары үздіксіз түрде қолданылып келеді.
Тарихи нэго
Мейдзи дәуірінен бұрын дәуір атауларын сот қызметкерлері шешіп, олар жиі өзгертіліп отырылған. Жаңа дәуір атауы әдетте жаңа император билікке көтерілгеннен кейін бір-екі жыл ішінде жарияланатын. Жаңа дәуір атауы сондай-ақ сексагенерлік циклдің бірінші, бесінші және 58-ші жылдарында белгіленген, себебі олар Онмиоддо бойынша сәуегейсіз жылдар саналған. Бұл үш жыл сәйкесінше какурей, какуун және какумей деп аталады, ал жиынтығында санкаку деп танылған. Дәуір атаулары басқа да ырыс әкелетін оқиғалар мен табиғи апаттарға байланысты да өзгертілген. Тарихи тәжірибеде нэнгоның (元年) бірінші күні император шешкен кезде басталады; ал бірінші жыл келесі ай күнтізбесі бойынша жаңа жылға дейін жалғасады, ол нэнгоның екінші жылының басталуы деп есептеледі. Дәуір атаулары олардың қабылдану себептерін көрсетеді. Мысалы, Нара дәуірінде Чичибуда мыс кен орындары табылуына байланысты нэнго Вадо (和銅) деп жарияланды. Көптеген нэнго екі канджиден тұрады, бірақ Нара дәуірінде қытай үрдісіне орай кейде төрт канджиден тұратын атаулар да қолданылған. Тэнпё Канпо (天平感宝), Тэнпё Шохо (天平勝宝), Тэнпё Ходзи (天平宝字) және Тэнпё Цзинго (天平神護) – төрт таңбалы нэнго атауларының мысалдары. Хэйан дәуірінен бастап Конфуцийдің ойлары мен идеялары Дайдо (大同), Конин (弘仁) және Тэнчо (天長) сияқты дәуір атауларында көрініс тапқан. Қазіргі күні 248 жапон дәуірінің атауы бар, бірақ оларды құрастыру үшін тек 73 канджи қолданылған. Осы 73 канджидің 31-і бір рет қана қолданылған, ал қалғаны әртүрлі комбинацияларда бірнеше рет пайдаланылған. Жапон дәуір атауларының көп бөлігі 10 жылдан кем пайдаланылған, ал екеуі бір жылдан да аз қолданылған. Тек 28 атау 10 жылдан астам, бірақ 30 жылдан кем пайдаланылған. Тек Хэйсей, Оэй, Мэйдзи және Шова 30 жылдан астам қолданылып келеді.
Қазіргі Жапониядағы ненго
Муцухито 1867 жылы Кейо (慶応) дәуірінің үшінші жылы таққа отырды. 1868 жылдың 23 қазанында дәуір атауы "Мейдзи кезеңі" (Мейдзи) деп өзгертілді және "бір билік, бір дәуір атауы" (一世一元) жүйесі қабылданды, онда дәуір атаулары императорлық мұрагерлік болғанда ғана ауыстырылады. Бұл жүйе Мин әулеті тұсында қолданылған, қазірде қолданылмайтын қытай жүйесіне ұқсас. Жапондық нэго жүйесі қытай жүйесінен өзгеше, себебі қытай жүйесінде императордың қайтысынан кейінгі жылға дейін дәуір атауы жаңартылмайтын. Қазіргі кезде нэгоның бірінші жылы (元年) император таққа отырған күні басталып, 31 желтоқсанда аяқталады. Ал келесі жылдар Григориан күнтізбесімен сәйкес келеді. Мысалы, Мейдзи дәуірі 1912 жылдың 30 шілдесіне дейін созылды, император қайтыс болғаннан кейін Тайшо (大正) дәуірі жарияланды. Сондықтан 1912 жыл "Мейдзи 45" және "Тайшо 1" (大正元年) ретінде танылады, бірақ Мейдзи дәуірі техникалық тұрғыдан Муцухитоның қайтысымен 30 шілдеде аяқталды. Бұл тәжірибе Мейдзи дәуірінен бері сәтті жүзеге асырылып келеді, бірақ ресми түрде бекітілмеген, 1979 жылы "Дәуір атауы туралы заң" (元号法) қабылданғаннан кейін заңға айналды. Осылайша, 1868 жылдан бері бес ғана дәуір атауы белгіленді: Мейдзи, Тайшо, Шова, Хейсей және Рейва, олардың әрқайсысы бір императордың билігімен байланысты. Император қайтыс болғаннан кейін оны билік еткен дәуірімен атайды. Мысалы, Муцухито император Мейдзи (明治天皇) ретінде танылады. Жапонияда билік ететін императорды Тенно Хейка (天皇陛下) немесе Киньо Тенно (今上天皇) деп атау қалыпты жағдай. Қазіргі императорды ағылшын тілінде де болса, қазіргі дәуір атауымен, яғни "Рейва" деп атау – қателік, себебі бұл оның өлімнен кейінгі аты болады. Императордың жеке есімін (мысалы, "Нарухито") қолдану сирек кездеседі және жапондықтарда әдепсіздік саналады. Император Акихито 2019 жылдың 30 сәуірінде тақтан бас тарды, бұл нэгоны өзгерту қажеттігін тудырды. Жаңа атау – Рэйва (令和) сол жылдың 1 мамырында жарияланды. Қазіргі Жапонияда императордың қайтыс болғаннан кейінгі есімі оның билік еткен дәуірімен сәйкес болғанымен, бұл салыстырмалы түрде жаңа тұжырым, ол Мейдзи дәуірінде тәжірибеде қолданыла бастады және 1979 жылы заңмен бекітілді. Сондықтан 1868 жылға дейін билік еткен императорлар мен императрицалардың есімдері өздері жеке дәуір атаулары ретінде қарастырылмайды. Мысалы, 572 жыл – император Бидацу Хризантема тағына отырған жыл – дұрыс жазылуы "敏達天皇元年" (Бидацу Тенно Ганнен, "Император Бидацуның бірінші жылы") болып табылады, ал емес "敏達元年" (Бидацу Ганнен, "Бидацудың бірінші жылы"), бірақ оны қысқартуға болады. Осылайша, дәуір атауларын және императорлық есімдерді біріктіре отырып, нэго жүйесін біздің заманымыздан бұрынғы 660 жылдан бүгінгі күнге дейінгі барлық күндерді қамтуға болады.
Эраның бейресми атау жүйесі
Императорлық сарайда таңдалған ресми жылнамалар жүйесіне қоса, көбінесе ежелгі құжаттар мен храмдар мен қабірлердің жазуларында ресми емес жылнамалар – шиненго (私年号), сондай-ақ гиненго (偽年号) немесе иненго (異年号) аталады. Қазіргі уақытта 40-тан астам шиненго белгілі, олардың көпшілігі орта ғасырларға жатады. 701 жылы жылнамалар жүйесі қайта орнатылуға дейін қолданылған шиненголар әдетте ицуненго (逸年号) деп аталады. Шиненго туралы ресми жазбалардың жетіспеуіне байланысты, олар қолданылған мерзімдердің ауқымы көбінесе белгісіз болады. Мысалы, жақсы танымал ицуненго Хакухо (白鳳) әдетте 650-654 жылдарға қатысты деп есептеледі; ол Хакучи дәуірінің поэтикалық синонимі. Дегенмен, басқа да түсіндірулер бар. Мысалы, Ничурекиде Хакухо 661-683 жылдарды, ал кейбір ортағасырлық храм құжаттарында 672-685 жылдарды көрсетеді. Осылайша, шиненго ресми жылнамасы жоқ кезеңдерді даталаудың балама жолы ретінде қолданылуы мүмкін. Басқа да белгілі ицуненго және шиненгоға Хоко (法興) (591-621+ жж.), Судзаку (朱雀) (686 ж.), Энтоку (延徳) (1460 ж.), Мироку (弥勒) (1506-1507 немесе 1507-1509 жж.) және Мейроку (命禄) (1540-1543 жж.) жатады. Ең соңғы шиненго – Сейро (征露) (1904-1905 жж.), ол орыс-жапон соғысының құрметіне аталған.
Кюшу него
Эдо дәуірінің ғалымы Цурумине Шигенобу ежелгі Кумасода қолданылған деп есептелетін Кюшю нэнго (九州年号) да шинэнгоның бір түрі ретінде қарастырылуы тиіс деп ұсынды. Бұл пікір ғылыми қауымдастықта кеңінен мойындалмайды. Ұсынылған Кюшю нэнголарының тізімдерін жапон тіліндегі мақалаларда қарауға болады: [[:ja:鶴峯戊申#襲国偽僣考] және [[:ja:九州王朝説#九州年号表].
Таңбалар жиынтығы
Кейбір дәуір атауларында оларға арналған белгілі бір таңбалар бар, мысалы, Рейва кезеңі үшін ㋿, оны 令和 деп те жазуға болады. Бұл таңбалар Юникодқа енгізілген: U+32FF (㋿), U+337B (㍻), U+337C (㍼), U+337D (㍽) және U+337E (㍾) кодтық нүктелері тиісінше Рейва, Хейсей, Шова, Тайшо және Мейдзи дәуірлері үшін қолданылады.
Күнтізбе кітапханалары
Кейбір күнтізбе кітапханалары эра жүйесіне және одан түрлендіруді, сондай-ақ оны пайдаланып күндерді көрсетуді қолдайды. Java 8 нұсқасынан бастап жапон күнтізбесі жаңа Күн мен уақыт API-де Мэйдзи 6 (1873) жылдан бастап қолдауға ие.
2019 жылғы Жапон императорлық ауысуындағы жаңа дәуірге қолдау
Компьютерлер мен бағдарламалық қамтамасыз ету өндірушілері өз жүйелерін 2019 жылдың 1 мамырында басталған жаңа дәуірге дайындық ретінде сынақтан өткізуі қажет болды. Windows жаңа дәуірді алдын ала симуляциялауға мүмкіндік беретін тест механизмін ұсынды. Java Development Kit 11 осы дәуірді жапон тілінде "元号", ал басқа тілдерде "NewEra" деген тірек сөздерді пайдаланды. Соңғы атау Жапон үкіметі жариялағаннан кейін JDK 12.0.1 нұсқасында қосылды. Unicode кодтық нүктесі U+32FF (㋿) жаңа дәуір атауын, яғни Рейва атауын көрсету үшін резервтелді. Жапон дәуірлерінің атаулары 645 жылы император Котоку құрған кезеңдеу жүйесінің нәтижесі болып табылады. Жапон дәуір атаулары жүйесі (年号) 8 ғасырдың басына дейін тұрақсыз болды. 701 жылдан кейін, дәуір атаулары ғасырлар бойы үзіліссіз дамыды. 2019 жылдың 1 сәуіріне дейін 239 дәуір атауы тіркелді.
Жапон дәуірлерінің атаулары
Жапон жылын григориан күнтізбесіне айналдыру үшін, жапон дәуірінің атын (него деп те аталады) бірінші жылын анықтаңыз. Анықталғаннан кейін, жапон жылының нөмірін қосып, содан 1-ді шегеріңіз.
Асука кезеңі
Эра атауыҚолданылу кезеңіҚолданылу ұзақтығыКөзі Император КотокуТаика645–650 ж.7 жылҚұжаттар кітабы, Хан кітабы, Ән кітабыХакучи650–654 ж.5 жылХан кітабыИмператор ТенмуШучо686 ж.3 айРитуалдар кітабыСошо, Акамитори және Акамидори деп те аталады. Император МонмуТайхо701–704 ж.4 жылӨзгерістер кітабыДайхо деп те аталады. Кеюн704–708 ж.5 жылТаңдамал әдебиет жинағы, Жин кітабыКёун деп те аталады. Генмей патшайымы таққа отырғаннан кейін де қолданылды. Императрица ГенмейВадо708–715 ж.8 жыл
Нара дәуірі
Ера атауыҚолданылу кезеңіҚолданылу ұзақтығыТүсіндірмеден алынғанИмператрица ГеншоРейки715–717 ж.ж.3 жылӨзгерістер кітабыЙоро717–724 ж.ж.8 жылРитуалдар кітабыИмператор ШомуЖинки724–729 ж.ж.6 жылДай Де (大戴禮記) түсіндірмелерімен Ритуалдар кітабы, Әдеби түсіндірмеТенпё729–749 ж.ж.21 жылӨзгерістер кітабы, Ұлы оқуТенбё және Тенхей деп те аталады. Тенпё канпо749 ж. 4 айТенбё канпо және Тенхей канпо деп те аталады. Императрица КокенТенпё шёхо749–757 ж.ж.9 жылТенбё шёхо және Тенпей шёхо деп те аталады. Тенпё ходжи757–765 ж.ж.9 жылТенбё ходжи және Тенпей ходжи деп те аталады. Император Цзюньнин және Императрица Шотоку таққа отырғанда да қолданылды. Императрица ШотокуТенпё дзинго765–767 ж.ж.3 жылТенбё дзинго және Тенхей дзинго деп те аталады. Цзинго кейун767–770 ж.ж.4 жылИмператор Конин таққа отырғанда қолданылуын жалғастырды. Император КонинХоки770–781 ж.ж.12 жылРитуалдар кітабыИмператор КанмуТен'о781–782 ж.ж.2 жылӨзгерістер кітабыЭнриаку782–806 ж.ж.25 жылКейіннен Хан кітабыИмператор Хэйзей таққа отырғанда қолданылуын жалғастырды.
Хэйан дәуірі
Замана атауыПарақтар қолданылу кезеңіПарақтар ұзақтығыЕңбек есімінен алынғанИмператор ХейзэйДайдо806–810 ж.5 жылИмператор Сага таққа отырғаннан кейін пайдалану жалғасты. Император СагаКонин810–824 ж.15 жылИмператор Юнна таққа отырғанда пайдалану жалғасты. Император ЮннаТенчо824–834 ж.11 жылИмператор Нинмё таққа отырғанда пайдалану жалғасты. Император НинмёЖова834–848 ж.15 жылСондай-ақ Касё деп те аударылады. Император Монтоку таққа отырғанда да осылай жалғасты. Император МонтокуНинжу851–854 ж.4 жылСайко854–857 ж.4 жылТен’ан857–859 ж.3 жылТеннан деп те аударылады. Император Сейва таққа отырғанда да осылай қолданылды. Император СейваЖоган859–877 ж.19 жылӨзгерістер классикасыИмператор Ёзэй таққа отырғанда пайдалану жалғасты. Император ЁзэйГангё877–885 ж.9 жылСондай-ақ Ганкё және Генкей деп те аударылады. Император Коко таққа отырғанда да жалғасты. Император КокоНинна885–889 ж.5 жылСондай-ақ Ниньва деп те аталады. Император Уда таққа отырғанда да осылай жалғасты. Император УдаКанпё889–898 ж.10 жылСондай-ақ Канпей, Канбё, Канбей және Канхей деп аударылады. Император Дайго таққа отырғанда да осылай жалғасты. Император ДайгоШотай898–901 ж.4 жылЭнги901–923 ж.23 жылҚұжаттар кітабыЭнчо923–931 ж.9 жылТазартылған әдебиеттердің таңдауыИмператор Сузаку таққа отырғанда жалғасты. Император СузакуЖохей931–938 ж.8 жылХан кітабыОл Шохей деп те аударылады. Тенгё938–947 ж.10 жылХан кітабыТенкей және Тенкё деп те аударылады. Император Мураками таққа отырғанда да осылай қолданылды. Император МуракамиТенряку947–957 ж.11 жылАналектілерТенреки деп те аударылады. Тентоку957–961 ж.5 жылӨзгерістер классикасыОва961–964 ж.4 жылЖин кітабыКохо964–968 ж.5 жылҚұжаттар кітабыИмператор Рейзэй таққа отырғанда пайдалану жалғасты. Император РейзэйАнна968–970 ж.3 жылРитуалдар кітабыОл сондай-ақ Анва деп аударылады. Император Энью таққа отырғанда да осылай қолданылды. Император ЭньюТенроку970–974 ж.5 жылТен’эн974–976 ж.3 жылЖоген976–978 ж.3 жылТейген деп те аталады. Тенген978–983 ж.6 жылЭйкан983–985 ж.3 жылҚұжаттар кітабыОл сондай-ақ Йокан деп аударылады. Император Казан таққа отырғанда да осылай жалғасты. Император КазанКанна985–987 ж.3 жылҚанва деп те аударылады. Император Ичидзё таққа отырғанда да осылай жалғасты. Император ИчидзёЭйн987–989 ж.3 жылХан кітабы, Кейінгі хан кітабыОл сондай-ақ Йоэн деп аударылады. Эйсо989–990 ж.2 жылЖин кітабы, Тангтың ескі кітабыОл сондай-ақ Йосо деп аударылады. Шорёку990–995 ж.6 жылОл сондай-ақ Жорёку және Шорэки деп аударылады. Чотоку995–999 ж.5 жылҚала қақпалары полковнигінің ескертуі (城門校尉箴) Сондай-ақ Жорёку және Шорэки деп аударылады. Чхо999–1004 ж.6 жылМемлекеттердің сөздеріКанко1004–1012 ж.9 жылХан кітабыИмператор Сандзё таққа отырғанда жалғастырды. Император СандзёЧова1012–1017 ж.6 жылРитуалдар кітабыИмператор Го Ичидзё таққа отырғанда пайдалану жалғасты. Император Го ИчидзёКаннин1017–1021 ж.5 жылКуаиджи жазбалары (會稽記)Цзянь1021–1024 ж.4 жылХан кітабыОл сондай-ақ Чиан деп аударылады. Манжу1024–1028 ж.5 жылПоэзияның классикасыЧоген1028–1037 ж.10 жылАлты құпия ілімИмператор Го Сузаку таққа отырғанда пайдалану жалғасты. Император Го СузакуЧорёку1037–1040 ж.4 жылКөктем мен күз жылнамалары, Цзинь кітабы, сонымен қатар Чорэки деп аударылады. Чокю1040–1044 ж.5 жылКантюку1044–1046 ж.3 жылКелесі хан кітаптарыИмператор Го Рейзэй таққа отырғанда пайдалану жалғасты. Император Го РейзэйЭйшо1046–1053 ж.8 жылҚұжаттар кітабы, Джин кітабы, Ән кітабыЕйжо және Йожо деп те аударылады. Тенги1053–1058 ж.6 жылБілімділік кітабыТенки деп те аударылады. Кохей1058–1065 ж.8 жылКелесі ханжыраку кітабы1065–1069 ж.5 жылҚұжаттар кітабының дұрыс түсіндірілуі (尚書正義) Сондай-ақ Чиряку деп аударылады. Император Го Сандзё таққа отырғанда пайдалану жалғасты. Император Го СандзёЭнкю1069–1074 ж.6 жылҚұжаттар кітабыИмператор Ширакава таққа отырғанда пайдалану жалғасты. Император ШиракаваЖохо1074–1077 ж.4 жылҚұжаттар кітабыШохо және Шохо деп те аударылады. Жорёку1077–1081 ж.5 жылWeicheng Dianxun (維城典訓) Сондай-ақ Шоряку және Шорэки деп аударылады. Эйхо1081–1084 ж.4 жылҚұжаттар кітабыОл сондай-ақ Йохо деп аударылады.Отоку1084–1087 ж.4 жылАқ жолбарыстың павильонының толық мағынасыИмператор Хорикаваның таққа көтерілуінен кейін пайдалану жалғасты. Император ХорикаваКандзи1087–1094 ж.8 жылРитуалдар кітабыКахо1094–1096 ж.3 жылҰлы тарихшының жазбаларыЭйчо1096–1097 ж.2 жылСоңғы хан кітабыОсы да Йочо деп аударылады. Жотоку1097–1099 ж.3 жылӨзгерістер классикасыКова1099–1104 ж.6 жылСаясат теорияларыЧоджи1104–1106 ж.3 жылХан кітабыКадзё1106–1108 ж.3 жылХан кітабыИмператор Тоба таққа отырғанда пайдалану жалғасты. Император ТобаТеннин1108–1110 ж.3 жылТазартылған әдебиеттердің таңдауыТен’эй1110–1113 ж.4 жылҚұжаттар кітабыОл сондай-ақ Тен’ё деп аударылады. Эйкю1113–1118 ж.6 жылМао түсіндірмесіОл сондай-ақ Йокю деп аударылады. Ген’эй1118–1120 ж.3 жылОл сондай-ақ Ген’ё деп аударылады. Хоан1120–1124 ж.5 жылИмператор Сутоку таққа отырғанда пайдалану жалғасты. Император СутокуТендзи1124–1126 ж.3 жылПоэзияның классикасыОл сондай-ақ Тенчи деп аударылады. Дайдзи1126–1131 ж.6 жылХэту Тинцзуофу (河圖挺佐輔)Ол сондай-ақ Тайцзи деп аударылады. Тенсё1131–1132 ж.2 жылХан кітабыОл сондай-ақ Тендзё деп аударылады. Чосё1132–1135 ж.4 жылҰлы тарихшының жазбаларыОл сондай-ақ Чодзё деп аударылады. Хоэн1135–1141 ж.7 жылТазартылған әдебиеттердің таңдауыЭйдзи1141–1142 ж.2 жылӘдебиет стандарттары (典論), Джин кітабыИмператор Конэ таққа отырғанда пайдалану жалғасты. Император КонэКодзи1142–1144 ж.3 жылӘн кітабыТен’ё1144–1145 ж.2 жылКелесі хан кітабыОл сондай-ақ Теннё деп аударылады. Кюан1145–1151 ж.7 жылДжин кітабыНинпэй1151–1154 ж.4 жылКелесі хан кітабыОл сондай-ақ Нинпё, Нинбё, Нинхё және Нинхэй деп аударылады. Кюжу1154–1156 ж.3 жылБілімділік кітабыИмператор Го Сиракава таққа отырғанда пайдалану жалғасты. Император Го СиракаваХогэн1156–1159 ж.4 жылЯн кланына нұсқаулар (顏氏家訓)Ол сондай-ақ Хоген деп аударылады. Император Нидзё таққа отырғанда пайдалану жалғасты. Император НидзёХэйдзи1159–1160 ж.2 жылҰлы тарихшының жазбаларыОл сондай-ақ Бёйдзи деп аударылады. Эйрёку1160–1161 ж.2 жылКелесі хан кітабыОл сондай-ақ Ёрёку деп аударылады. Охо1161–1163 ж.3 жылҚұжаттар кітабыОл сондай-ақ Опо деп аударылады. Чокан1163–1165 ж.3 жылWeicheng Dianxun (維城典訓)Ол сондай-ақ Чоган деп аударылады. Эйман1165–1166 ж.2 жылХан кітабыОл сондай-ақ Ёман деп аударылады. Император Рокудзё таққа отырғанда пайдалану жалғасты. Император РокудзёНин’ан1166–1169 ж.4 жылМао түсіндірмесінің дұрыс түсіндірілуі (毛詩正義)Ол сондай-ақ Ниннан деп аударылады. Император Такакура таққа отырғанда пайдалану жалғасты. Император ТакакураЁва1181–1182 ж.8 жылКелесі хан кітабыДзюэй1182–1185 ж.4 жылПоэзияның классикасыОл сондай-ақ Го Тоба императорынан 1183 ж. бастап 1184 ж. дейін қолданылды. Император Го ТобаДзюэй1183–1184 ж.2 жылПоэзияның классикасыОл сондай-ақ Антоку императорынан 1182 ж. бастап 1185 ж. дейін қолданылды. Генрёку1184–1185 ж.2 жылШаншу Каолинъяо (尚書考靈耀)
Камакура кезеңі
Эра атауыҚолданылу мерзіміҚолданылу ұзақтығыМеркеден алынғанИмператор Го ТобаБунджи1185–1190 CE6 жылРитуалдар кітабыМончи деп те аударылады. Кенкю1190–1199 CE10 жылДжин кітабыИмператор Цучимикадо таққа отырғанда қолданылуын жалғастырды. Император ЦучимикадоШоджи1199–1201 CE3 жылКеннин1201–1204 CE4 жылТаза әдебиеттің таңдауыГенкю1204–1206 CE3 жылМао түсініктемесінің дұрыс түсіндірілуі (毛詩正義)Кен'эй1206–1207 CE2 жылТаза әдебиеттің таңдауыКен'йо деп те аударылады. Jōgen1207–1211 CE5 жылКөпшілік мекемелерШоген деп те аталады. Император Цзюньтоку таққа отырғанда да осылай жалғасты. Император ЦзюнокуКенряку1211–1213 CE3 жылКейінгі Хан кітабыКенреки деп те аударылады. Кемпо1213–1219 CE7 жылҚұжаттар кітабыКенхо деп те аударылады. Jōkyū1219–1222 CE4 жылПоэзия классигінің апокрифтері (詩緯)Шокуй деп те аударылады. Император Чукё мен император Го Хорикава таққа отырғанда да жалғасты. Император Го ХорикаваЖооо1222–1224 CE3 жылКлассикалық өзгерістерТейо деп те аударылады. Геннин1224–1225 CE2 жылӨзгерістер классигіКараоку1225–1227 CE3 жылАр түрлі заттардың жазбаларыАнтей1227–1229 CE3 жылӨзгерістер классигіАнжо деп те аударылады. Канги1229–1232 CE4 жылВей кітабыКанки деп те аударылады. Жоэй1232–1233 CE2 жылӨзгерістер классигіТейи деп те аударылады. Император Шиджо таққа отырғанда да осылай жалғасты. Император ШиджоТенпуку1233–1234 CE2 жылҚұжаттар кітабыТенфуку деп те аударылады. Буньяку1234–1235 CE2 жылАрналған әдебиеттердің таңдамалысыМоньяку және Монреки деп те аударылады. Кетей1235–1238 CE4 жылСолтүстік Қиякин Кітабы1238–1239 CE2 жылСуи КітабыРекинин деп те аударылады. En'ō1239–1240 CE2 жылАсылған әдебиеттердің таңдамалысыЕнно деп те аударылады. Ниньцзи1240–1243 CE4 жылТангтың жаңа кітабыНинчи деп те аударылады. Император Го Сага таққа отырғанда да осылай жалғасты. Император Го СагаКанген1243–1247 CE5 жылӘн кітабыИмператор Го Фукакуса таққа отырғанда қолданылуын жалғастырды. Император Го ФукакусаХодзи1247–1249 CE3 жылКөктем мен күздің сәнді шөлдеріКенчо1249–1256 CE8 жылКейінгі Хан кітабыКоген1256–1257 CE2 жылШока1257–1259 CE3 жылКлассикалық және басқа әдебиеттерге негізделген құпия жинақШоген1259–1260 CE2 жылПоэзия классигінің апокрифтері (詩緯)Император Камеяма таққа отырғанда қолданылуын жалғастырды. Император КамеямаБунно1260–1261 CE2 жылДжин кітабыБунно деп те аударылады. Кочо1261–1264 CE4 жылЖенгуан дәуірінің саяси бағдарламасы (貞觀政要)Бунеи1264–1275 CE12 жылКейінгі хан кітабыИмператор Го Уда таққа отырғанда жалғастырды. Император Го УдаКенджи1275–1278 CE4 жылЖоукоань ырымдары1278–1288 CE11 жылТан императоры Тайдзоңның шынайы жазбалары (唐太宗實錄)Император Фусими таққа отырғанда қолданылуын жалғастырды. Император ФушимиШоо1288–1293 CE6 жылМао түсініктемесіне ескертулер (毛詩注)Эинин1293–1299 CE7 жылЖин кітабыИмператор Го Фушими таққа отырғанда жалғастырды. Император Го ФушимиШоан1299–1302 CE4 жылКонфуцийдің мектеп мақал-мәтелдеріИмператор Го Нижо таққа отырғанда қолданылуын жалғастырды. Император Го НидзёКенген1302–1303 CE2 жылӨзгерістер классигіКенген1303–1306 CE4 жылКлассикалық және басқа әдебиеттерге негізделген құпия жинақТокудзи1306–1308 CE3 жылЗуо туралы түсініктемеИмператор Ханазоно таққа отырғанда қолданылуын жалғастырды. Император ХаназоноЭнкё1308–1311 CE4 жылКелесі Хан кітабыЕнкё және Энкей деп те аударылады.Охо1311–1312 CE2 жылТанг кітабыШова1312–1317 CE6 жылТанг кітабыБунпо1317–1319 CE3 жылЛианг кітабыБунхо деп те аударылады. Император Го Дайго таққа отырғанда да осылай жалғасты. Император Го ДайгоГенно1319–1321 CE3 жылҚұнды кітапТангТанның ескі кітабыГенно деп те аударылады. Генко1321–1324 CE4 жылӨзгерістер классигіШошу1324–1326 CE3 жылӨзгерістер классигіКаряку1326–1329 CE4 жылТангтың ескі кітабыГентоку1329–1332 CE4 жылӨзгерістер классигі,Өзгерістер классигінің дұрыс интерпретациясы (周易正義) Генко1331–1334 CE4 жылКлассикалық және басқа әдебиеттерге негізделген жіктелген жинақ
Оңтүстік соты
Ера атауыҚолданылу кезеңіҚолданылу ұзақтығыКөздерінен алынғанЕскерімдерИмператор Го ДайгоКенму1334–1336 CE3 жылКелесі Хан кітабыКенбу деп те аталады. Император Комио 1336–1338 CE жылдары да қолданған. Энгең1336–1340 CE5 жылЛианг кітабыИмператор Го Мураками таққа отырғанда қолданылуын жалғастырды. Император Го МуракамиКококу1340–1347 CE8 жылЗуоның түсіндірмесі, Таңдамалы әдебиеттер, Бес династияның жаңа тарихыШохей1347–1370 CE24 жылПесня кітабыИмператор Чокей таққа отырғаннан кейін де қолданылды. Император ЧокейКентоку1370–1372 CE3 жылТаңдамалы әдебиеттер жинағыБунчу1372–1375 CE4 жылӨзгерістер кітабыТенджу1375–1381 CE7 жылҰлы тарихшының жазбаларыКова1381–1384 CE4 жылҚұжаттар кітабыИмператор Го Камеяма таққа отырғанда қолданылуын жалғастырды. Император Го КамеямаГенчу1384–1392 CE9 жылӨзгерістер кітабыГенчу 9 жылы 1392 жылы Меитоку 3 жылымен алмастырылды.
Солтүстік соты
Ера атауыҚолданылу кезеңіҚолданылу ұзақтығыЕлтаңбалауИмператор КогонШокио1332–1333 CE2 жыл«Классикалық өзгерістердің дұрыс түсіндірілуі» (周易正義)Шокио деп те аталады. Император КомиоКенму1336–1338 CE3 жыл«Келесі Хан кітабы»Кенбу деп те аталады. Сондай-ақ, 1334–1336 жылдары император Го Дайго қолданған. Рякуо1338–1342 CE5 жыл«Императорлар мен патшалардың жазбалары» (帝王世紀)Рэкио деп те аталады. Коэй1342–1345 CE4 жыл«Хан кітабы»Жова1345–1350 CE6 жыл«Классикалық және басқа әдебиеттерге негізделген құпия жинақ»Тейва деп те аталады. Император Суко таққа отырғанда қолданылуын жалғастырды. Император СукоКанно1350–1352 CE3 жылЧжуанцзы, сондай-ақ Кан'о деп те аталады. Император Го Когон таққа отырғанда қолданылуын жалғастырды. Император Го КогонБунна1352–1356 CE5 жыл«Үш патшалықтың жазбалары», «Тангтың ескі кітабы»Бунва деп те аталады. Энбун1356–1361 CE6 жыл«Хан кітабы»Коан1361–1362 CE2 жыл«Ұлы тарихшының жазбаларының дұрыс түсіндірілуі» (史記正義), «Тангтың ескі кітабы»Джоджи1362–1368 CE7 жыл«Өзгерістердің классигі»Тейджи деп те аталады. Оан1368–1375 CE8 жыл«Мао түсініктемесінің дұрыс түсіндірілуі» (毛詩正義)Император Го Эню таққа отырғанда қолданылуын жалғастырды. Император Го ЭнюЭива1375–1379 CE5 жыл«Құжаттар кітабы», «Классикалық және басқа әдебиеттерге негізделген құпия жинақ»Коряку1379–1381 CE3 жыл«Тангтың ескі кітабы»Эитоку1381–1384 CE4 жыл«Ежелгі Қытайдың басқару қағидалары» (羣書治要)Император Го Коматсу таққа отырғанда қолданылуын жалғастырды. Император Го КоматсуШитоку1384–1387 CE4 жыл«Балалық ізгілік классигі»МейтокуКейкей1387–1389 CE3 жыл«Мао түсініктемесінің дұрыс түсіндірілуі» (毛詩正義)Какё деп те аталады. Коо1389–1390 CE2 жыл«Таза әдебиеттің таңдауы»Мейтоку1390–1394 CE5 жыл«Ритуалдар кітабы»Мейтоку 3, 1392 жылы Генчу 9-ды алмастырды.
Муроматси дәуірі
Ера атауыҚолданылу кезеңіҚолданылу ұзақтығыКөздерінен алынғанЕскерімдерИмператор Го КоматсуОэй1394–1428 CE35 жылТаңның институционалдық тарихыИмператор Шоко таққа отырғанда қолданылуын жалғастырды. Император ШокоШоко1428–1429 CE2 жыл(д.э.) Әдептер кітабының дұрыс түсіндірмесі (禮記正義)Император Го Ханазоно таққа көтерілгеннен кейін қолданылуын жалғастырды. Император Го ХаназоноЭйкё1429–1441 CE13 жылКейінгі Хань кітабыСондай-ақ Эйко деп те аударылады. Какицу1441–1444 CE4 жылӨзгерістер классикасыСондай-ақ Какичи деп те аударылады. Буньан1444–1449 CE6 жылҚұжаттар кітабы, Жінь кітабыБуннан деп те аударылады. Хотоку1449–1452 CE4 жылЕскі Таң кітабыКётоку1452–1455 CE4 жылҚұжаттар кітабыКошо1455–1457 CE3 жылҚұжаттар кітабы, Ұлы тарихшының жазбаларыЧороку1457–1460 CE4 жылХань ФейцзиКаншо1460–1466 CE7 жылКонфуцийдің мектеп сөздеріИмператор Го Цучимикадо таққа отырғанда қолданылуын жалғастырды. Император Го ЦучимикадоБуншо1466–1467 CE2 жылСұнцзыМоншо деп те аударылады.Онин1467–1469 CE3 жылВэйчэн Дяньсюн (維城典訓)Бунмэй1469–1487 CE19 жылӨзгерістер классикасыЧокио1487–1489 CE3 жылТаңдалған көркем әдебиет, Зуо түсіндірмесі, Кейінгі Хань кітабыЭнтоку1489–1492 CE4 жылМэнцийМэйё1492–1501 CE10 жылӨзгерістер классикасыИмператор Го Кашивабара таққа отырғанда қолданылуын жалғастырды. Император Го КашивабараБунки1501–1504 CE4 жылӘдеби түсіндірмеЭйшо1504–1521 CE18 жылӨзгерістер классикасының апокрифтері (周易緯)Дайэй1521–1528 CE8 жылЖалпы институттарИмператор Го Нара таққа отырғанда қолданылуын жалғастырды. Император Го НараКёроку1528–1532 CE5 жылӨзгерістер классикасыТэнбун1532–1555 CE24 жылӨзгерістер классикасыТэнмон деп те аударылады. Кодзи1555–1558 CE4 жылСолтүстік Ци кітабыИмператор Огимачи таққа отырғаннан кейін қолданылуын жалғастырды. Император ОгимачиЭйроку1558–1570 CE13 жылЕжелгі Қытайды басқару қағидалары (羣書治要)Сондай-ақ Ёроку деп те аударылады. Гэнки1570–1573 CE4 жылМао түсіндірмесі, Таңдалған көркем әдебиеттер
Азучи Момояма кезеңі
Эра атауыҚолданылу кезеңіҚолданылу ұзақтығыНегізделген есімИмператор ОгимачиТеншо1573–1592 CE20 жылТаңдамал өлеңдер, Жол және ізгілік туралы кітапИмператор Го Йозей таққа отырғанда қолдану жалғасты. Император Го ЙозейБунроку1592–1596 CE5 жылКейчо1596–1615 CE20 жылМао түсіндірмесінің дұрыс интерпретациясы (毛詩注疏)Киочо деп те аталады. Император Го Мизуноо таққа отырғанда қолдану жалғасты.
Эдо кезеңі
Эра атауыҚолданылу мерзіміҚолданылу ұзақтығыДереккөзден алынғанИмператор Го МизуноГенна1615–1624 CE10 жылТанг императоры Сянцзунның эра атауыЖенева деп те аударылады. Канеи1624–1644 CE21 жылПоэзия классикасына түсініктемелер жинағы (詩集傳) Императрица Мейшо және Император Го Комио таққа отырғанда қолданылуын жалғастырды. Император Го Комио Шохо1645–1648 CE4 жыл Құжаттар кітабыКейан1648–1652 CE5 жыл Өзгерістер классикасыКёан деп те аударылады. Jōō1652–1655 CE4 жылДжин кітабыШоо деп те аударылады. Император Го Сай таққа отырғанда қолданылуын жалғастырды. Император Го СайМейреки1655–1658 CE4 жылХан кітабы,Соңғы Хан кітабыМёряку және Мейряку деп те аударылады. Мандзи1658–1661 CE4 жылҰлы тарихшының жазбалары,Женгуан кезеңінің саяси бағдарламасы (貞觀政要)Манчи деп те аударылады. Канбун1661–1673 CE13 жылXunziИмператор Рейген таққа отырғанда қолданылуын жалғастырды. Император РейгенЭнпо1673–1681 CE9 жылСуй кітабыЕнхо деп те аударылады. Бұрын кандзи тілінде "" деп жазылатын. Тенна1681–1684 CE4 жылҚұжаттар кітабы,Хан кітабы,Соңғы Хан кітабы,ЧжуанцзыТенва деп те аударылады. Jōkyō1684–1688 CE5 жылӨзгерістер классикасыИмператор Хигасияма таққа отырғанда қолданылуын жалғастырды. Император ХигасиямаГенроку1688–1704 CE16 жылТазартылған әдебиеттің таңдауыХоэй1704–1711 CE8 жылТанг кітабыИмператор Накамикадо таққа отырғанда қолданылуын жалғастырды. Император НакамикадоШотоку1711–1716 CE6 жылҚұжаттар кітабыКёхо1716–1736 CE21 жылЖоу кітабыИмператор Сакурамачи таққа отырғанда қолданылуын жалғастырды. Император СакурамачиГенбун1736–1741 CE6 жылТазартылған әдебиеттер жинағыКанпо1741–1744 CE4 жылМемлекеттер туралы баяндамаларКанхо деп те аударылады. Энкё1744–1748 CE5 жылКлассикалық және басқа әдебиеттерге негізделген жинақИмператор Момозоно таққа отырғанда қолданылуын жалғастырды. Император МомозоноКан'эн1748–1751 CE4 жылТазартылған әдебиеттің таңдауыHōreki1751–1764 CE14 жылЖенгуан кезеңінің саяси бағдарламасы (貞觀政要)Хоряку деп те аударылады. Императрица Го Сакурамачи таққа отырғанда қолданылуын жалғастырды. Императрица Го СакурамачиМейва1764–1772 CE9 жылҚұжаттар кітабыМёва деп те аударылады. Император Го Момозоно таққа отырғанда қолданылуын жалғастырды. Император Го МомозоноАн'эй1772–1781 CE10 жылТазартылған әдебиеттің таңдауыИмператор Кокаку таққа отырғанда қолданылуын жалғастырды. Император КокакуТенмей1781–1789 CE9 жылҚұжаттар кітабыКансей1789–1801 CE13 жылЗуоКёваның түсіндірмесі1801–1804 CE4 жылТазартылған әдебиеттің таңдауыБунка1804–1818 CE15 жылӨзгерістер классигі,Соңғы Хан кітабыИмператор Нинко таққа отырғанда қолданылуын жалғастырды. Император НинкоБунсей1818–1830 CE13 жылҚұжаттар кітабыTenpō1830–1844 CE15 жылҚұжаттар кітабыТенхо деп те аударылады. Кока1844–1848 CE5 жылҚұжаттар кітабыИмператор Комей таққа отырғанда қолданылуын жалғастырды. Император КомейКаэй1848–1854 CE7 жылСон кітабыАнсей1854–1860 CE7 жылЕжелгі Қытайдың басқару қағидалары (羣書治要)Ман'эн1860–1861 CE2 жылСоңғы Хан кітабыБункю1861–1864 CE4 жылСоңғы Хан кітабыГендзи1864–1865 CE2 жылҮш патшалықтың жазбаларыӨзгерістер классигіКейо1865–1868 CE4 жылТазартылған әдебиеттің таңдауыМейджи императоры таққа отырғаннан кейін қолданылуын жалғастырды.
Қазіргі Жапония
"Бір билік, бір дәуір атауы" жүйесі 1868 жылы енгізілді. Дәуір атауыҚолданылу мерзіміҚолданылу ұзақтығыКөздеріМейджи императорыМейджи1868–1912 жж.45 жыл"Өзгерістер кітабы"1873 жылы Жапония Сейреки (西暦) – жалпы жыл санауын қабылдады. Қазіргі жапондықтар оны патшалық дәуірлермен бірдей жақсы біледі. 1873 жылы Грегориан күнтізбесі енгізілгенге дейін, негізгі күнтізбе ай-күндіздік қытай күнтізбесі болған. Император ТайшоТаишо1912–1926 жж.15 жыл"Өзгерістер кітабы"Қолданылмай қалған ұсыныстар: Тенко, Кока, Эян, Кентоку, Шотоку.ШоваШова1926–1989 жж.64 жыл"Құжаттар кітабы"Қолданылмай қалған ұсыныстар: Дзинка, Генка, Дзинва, Дова, Кэймэй, Дзюнмэй, Мэйхо, Кан'ан, Ген'ан, Рюсей, Тэйгё, Кобун, Шомэй, Кёчу.АкихитоХейсей1989–2019 жж.31 жыл"Үлкен тарихшының жазбалары", "Құжаттар кітабы"Қолданылмай қалған ұсыныстар: Шубун, Сэйка.НарухитоРейва2019 жылдан қазірге дейін"Маниошу"Қытай әдебиеті емес, жапон әдебиетінен алынған алғашқы жапон дәуір атауы. Қолданылмай қалған ұсыныстар: Эйко, Кюка, Коси (немесе Кодзи), Банна (немесе Банва), Банпо (немесе Банхо).