Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштері офицері (1778–1807)

Эндрю Стеретт (27 қаңтар 1778 – 9 қаңтар 1807)[8] – елдің алғашқы жылдарында АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен офицер. Ол Франциямен болған Квази соғысында және Барбария соғыстарында қатысты, екі соғыста да USS Enterprise шхунасының командирі болды.

Ерте өмір

Стеретт Мэриленд штатының Балтимор қаласында дүниеге келді. Ол бұрынғы Тәуелсіздік соғысының капитаны және сәтті кеме саудагері болған Джон Стереттің ұлы еді. Он баланың төртіншісі болғанымен, ол үлкен мүлікті мұраға алды. Осыған қарамастан, ол Әскери-теңіз күштеріне қосылуға бел буды және 1798 жылдың 25 наурызында лейтенант қызметіне тағайындалды. Оның әулеті ағылшын тегінен шыққан.

Соғыс секілді

Стереттің алғашқы міндеттемесі – капитан Томас Трукстунның қол астында USS Constellation кемесінің үшінші лейтенанты болып тағайындалуы еді, ол Квази соғысы кезінде француз кемелерімен шайқасу үшін жіберілді. 1799 жылдың 9 ақпанында Constellation француз фрегатын жеңіп, тұтқынға алғанда ол артиллериялық батареяны басқарды. Insurgente 29 адам өлтіріліп, 41 адам жарақат алды; американдықтардың жалғыз шығыны – Стереттің қылышымен дереу атқыланған теңізші Нил Харви, ол үрейленгеннен өзінің бекетін тастап кеткен болатын. Constellation Балтиморға оралғаннан кейін, әскерилерге және әсіресе Квази соғысына қарсы болған антифедералистік баспасөз бұл оқиғаны Әскери-теңіз күштерінің "мақтандығы мен қатыгездігінің" мысалы ретінде пайдаланды. Стереттің: "Біз кемеде беті ақшыл болғандардың тіпті көрінуі үшін де өлім жазасына кесеміз", – деген сөзі наразылықты күшейтті. Алайда Әскери-теңіз күштері Стеретті бірінші лейтенант шеніне тез көтерді. Бір жылдан кейін Стерет 54 зеңбіректі француз фрегаты Vengeance-пен тең күшпен шайқасты. Одан кейін USS Enterprise шхунасының құрама командирі болып тағайындалды және Квази соғысы аяқталғанға дейін осы қызметте болды, 1800 жылдың 24 желтоқсанында Amour de la Patrie жеке қарулы кемесін тұтқынға алды.

Барбария соғыстары

Балтиморда қайтадан жабдықтаудан кейін Стеретт 1801 жылы маусымда Барбария жағалауына Барбария соғыстарының алғашқы кезеңдерінде коммодор Ричард Дейлдің қол астындағы күштің бір бөлігі ретінде Enterprise кемесімен жүзіп барды. 1801 жылдың 1 тамызында Стеретт басқаруымен «Энтерпрайз» Триполидің 14 зеңбіректі корсарына жеңіс тікеді. 12 қыркүйекте «Уоррен» Балтимордан 112 шамасындағы адамнан, оның ішінде төрт офицер (барлығы да Стеретке бұрыннан таныс) құралған экипажбен аттанды. Желтоқсанның басында Бразилия жағалауында Стеретт пен Поллок өздеріне берілген нұсқауларды қарады. Стереттің үлкен қорқынышына орай, Тейлордың Поллокқа берген бұйрықтары Поллокқа жүкпен ғана емес, кеменің операциялық басқаруын да жүктеді; олар кеменің Оңтүстік Американың батыс жағалауына барып, Поллоктың қалауынша сауда жасауы керектігін көрсетті. Бұл бұйрықтар Стеретке берілгендерден мүлдем өзгеше болды және экипаж қол қойған қызмет шартының талаптарын бұзды, нәтижесінде Стеретт пен Поллок арасында қатыгез дау туды. Стереттің ақылынан айырылып, жақындап бара жатқан қызықсыздыққа ұшырағандай болды; экипаж мүшелері оның мұндай бұйрықтарды орындамас бұрын Поллокты немесе өзін өлтіретінін естіді. Шамамен бір аптадан кейін, Поллокты өлтіруге сәтсіз тырысқаннан кейін, капитан Стеретт жалғыз кабинасына шегініп, өзін басына атып өлтірді. Ол екі апта бойы қиналысқа толы күйде жатты, 1807 жылдың 9 қаңтарында, 29 жасқа толуына бірнеше апта қалғанда және кеме Хорн мүйісін айналып өткенге дейін көз жұмды. «Уорреннің» жазбаларында да, кейінірек экипаж Тейлорға қарсы қозғаған сот ісінде де Стереттің денесі туралы ешқандай мәлімет жоқ, сондықтан оның теңізге жерленгені болжанады.

Мұра

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің төрт кемесі оның құрметіне USS Sterett деп аталыпты.