Кіріспе

Көпірдің бір бөлігін кедергі арқылы тасымалдайтын жылжымалы көпір.

Көше арқылы көпір, сондай-ақ паромдық көпір немесе әуелік тасымалдау көпірі деп те аталады, өзен арқылы жолдың бір бөлігін тасымалдайтын жылжымалы көпірдің бір түрі. Гондола сымдармен немесе металл каркаспен биік құрылымнан ілінеді. Бұл конструкция кемелердің өтуі қажеттігі туғанда, кеме жүзе алатын өзендерді немесе басқа да су кеңістіктерін кесіп өту үшін қолданылған. Бұл сирек кездесетін көпір түрі, оның жиырмадан да аз ғана салынған. Бүгінде оның тек он екісі пайдаланылуда, оның ішінде біреуі көтергіш көпірге айналдырылса, екіншісі көше арқылы көпір ретінде жобаланған, бірақ әлі жұмыс істемейді.

Тарих

Транспортерлік көпір тұжырымын 1873 жылы Англияның Хартлпул қаласындағы қозғалтқыштар зауытының басқарушысы Чарльз Смит (1844–1882) ойлап тапты. Ол оны «көпірлік паром» деп атады және өз идеяларын Хартлпул, Миддлсбро және Глазго қалаларының кеңестеріне ұсынды, бірақ олар сәтті болмады. Алғашқы транспортерлік көпір – Виская көпірі 1893 жылы Испаниядағы Лас-Аренас пен Португалете арасында салынды. Альберто Паласионың дизайны басқаларды ұқсас құрылымдар салуға шабыттандырды. Бұл идея осындай жағдайларда пайда болды: ұзын көтерілу жолдары салудың қиын болған және паромдардың жүре алмайтын жерлерде. Транспортерлік көпірлер шектеулі жүк көтере алатындықтан, автомобиль пайда болғаннан кейін олар аз қолданылды. Францияда салынған алғашқы мұндай көпір – 1898 жылғы Руан көпірі, Сейн өзенінен өтеді. Ол екінші дүниежүзілік соғыста неміс әскерлерінің жылдамдығын төмендету үшін француз армиясы тарапынан қиратылды. Транспортерлік көпірлер Францияда танымал болды, онда бес көпір салынды және тағы біреуі жартылай аяқталды. Ұлыбританияда төрт транспортерлік көпір бар, бірақ Уоррингтон транспортерлік көпірі пайдаланылмайды, ал заманауи Корольдік Виктория док көпірі транспортерлік көпір ретінде пайдалануға мүмкіндігі бар болғанымен, әзірге тек жоғары деңгейдегі жаяу жүргіншілер көпірі ретінде қолданылып келеді. Ньюпорт транспортерлік көпірі 1906 жылы Уск өзенінен өте салынды. Өзен жағалауларының төмендігіне байланысты (қала орталығынан оңтүстікке қарай бірнеше шақырым жерде) дәстүрлі көпірге ұзын көтерілу жолы қажет болар еді, ал паромды төмен су деңгейінде пайдалану мүмкін болмады. Ньюпорт көпірінің дизайнын Фердинанд Арнодин жасады. Миддлсбро транспортерлік көпірі 1911 жылы Тез өзенінен өте ашылды. 1960 жылдардың басында бұзылған Виднес-Ранкорн транспортерлік көпірі Ұлыбританиядағы осы типтегі алғашқы және ең ірі көпір болды. АҚШ-та осындай екі көпір салынды. Біріншісі – 1905 жылы Миннесота штатының Дулут қаласында салынған Әуе көпірі, бірақ қала бастапқыда осы жерде тік көпір салуды жоспарлаған. Транспортерлік дизайн 1930 жылы орталық аралықтың көтерілуі үшін құрылым қайта жабдықталғанға дейін шамамен 25 жыл бойы қолданылды. Американың екінші транспортерлік көпірінің дизайны басқалардан ерекшеленді және таулы аймақтарда қолданылатын гондола лифттеріне ұқсас болды. Sky Ride 1933–34 жылдардағы Чикаго әлемдік көрмесіне («Прогресс ғасыры») қатысты. Ол екі жылдан кейін демонтаждалды және сол кезде осы типтегі ең ұзын көпір болды. Германияда екі тарихи транспортерлік көпір сақталған. 1913 жылы салынған Рендсбург көпірі – бір көпірдің екі бөлігі: жоғарғы жағында теміржол желісі өтеді, ал аспалы паром аңғардың түбінде трафик тасымалдайды. Остендегі Остен транспортерлік көпірі төрт жыл бұрын салынған және Германиядағы алғашқы транспортерлік көпір болды.

Қолданыстағы көпірлер

Көпір Суреті Қала Аяқталған аралық Еңісі Биіктігі Қолданылуда? Координаттар Ескертпелер Vizcaya Bridge Portugalete/Getxo 1893 ✔ Күндіз-түні пайдалануда, жолаушылар бағасы 2022 жылы 0,45 евро (түні 1,60), көліктер үшін 1,65 мен 3,50 аралығында. 2006 жылы ЮНЕСКО оны әлемдік мұра деп жариялады. Ол кейінгі көпірлердің үлгісіне айналды. Rochefort Martrou Транспортер көпірі Rochefort, Charente Maritime 1900 ✔ Жаз айларында пайдаланылады. Бұл көпір "Рошфордың жас қыздары" фильмінде көрсетілген. Аэролифті көпір Дулут, Миннесота 1905 Енді тасымалдаушы көпір емес; 1929 жылы көпір көпіріне айналдырылды, қолданыста. Newport Transporter Bridge Newport 1906 Көпір қалпына келтіру жұмыстары мен жаңа келушілер орталығының құрылысы үшін жабық. Қазіргі уақытта [2023] жөндеу және жаңа келушілер орталығының құрылысы үшін жабылып, 2024 жылдың жазында қайта ашылу жоспарлануда. "Tiger Bay" фильмінде пайда болған. Osten Transporter Bridge Osten 1909 ✔ Қолданылуда, бірақ тек туристік нысан ретінде. Middlesbrough Transporter Bridge Middlesbrough 1911 Көпір күрделі жөндеу және техникалық қызмет көрсету үшін жабылды. 2010 жылы моторлар жаңартылды. Әлі де қолданылуда, қатты жел кезінде емес. Rendsburg High Bridge Rendsburg 1913 ✔ Теміржол және тасымалдаушы көпірінің бірегей комбинациясы. 2016 жылы кемемен соқтығысу кезінде гондол қирады, бірақ 2022 жылы нақты көшірмесімен ауыстырылды. Puente Transbordador Nicolás Avellaneda Buenos Aires/Dock Sud 1914 103,6 м (340 фут) ✔ Қолданыста. 1960 жылы жабылды, бірақ қалпына келтіріліп, 2017 жылдың қыркүйегінде қайта ашылды. Warrington Transporter Bridge Warrington 1916 Пайдаланылмайды. Бастапқыда теміржол вагондары үшін. 1940 жылы автокөліктерге бейімделді. "Ежелгі ескерткіш" ретінде тізімделген, бірақ әлі де қауіп төндіреді. (Бұл жердегі екі көпірдің бірі; 1905 жылғы екіншісі сақталмаған.) Puente Nicolás Avellaneda Buenos Aires/Dock Sud 1940 60 м (197 фут) (көтерілмейді), (көтеріледі) ✔ Тік көтерілетін көпірдің көтерілетін бөлігінің астындағы тасымалдаушы көпір. 1960 жылдан бері көпірдегі жол жөндеу жұмыстарына жабық болған кезде ғана қолданылады. Royal Victoria Dock Bridge London 1998 Тасымалдаушы көпір ретінде пайдалануға жоспарланған, бірақ қазіргі уақытта тек жоғары деңгейдегі жаяу көпір ретінде қолданылады. Erlebnisbrücke Mönchengladbach маңы 2003 ✔ Кішкентай, адам күшімен жұмыс істейтін тасымалдаушы көпір. Hamrštejn Footbridge Liberec және Chrastava, Лузациан Нейсе өзені үстінде 2010 ✔ Кішкентай, адам күшімен жұмыс істейтін тасымалдаушы көпір.

Тарихи көпірлер

Көпір Суреті Орналасқан жері Елі Аяқталған аралығы Ескермелер Мессерс Кросфилдтің Транспортерлік көпірі Уоррингтон 1905 76 м Бұзылған Бизерта/Брест Транспортерлік көпірі Бизерта 1898 109 м 1909 жылы Францияның Брестіне көшірілді, 1944 жылы зақымдалды, 1947 жылы бұзылды. Бордо Транспортерлік көпірі Бордо — 400 м (барлығы) 1910 жылы басталып, бірақ ешқашан аяқталмады. 1942 жылы бұзылды. Devil's Dyke Транспортерлік көпірі Devil's Dyke 1894 198 м 1909 жылы бұзылды. Киль Транспортерлік көпірі Киль 1910 128 м 1923 жылы бұзылды. Maarsserbrug Maarssen 1938 88 м 1959 жылы алынып тасталды, тұрақты қозғалыс үшін көпір, ауылшаруашылыққа арналған транспортермен. Марсель Транспортерлік көпірі Марсель 1905 165 м 1944 жылы қирады. Нант Транспортерлік көпірі Нант 1903 141 м 1958 жылы бұзылды. Puente Transbordador Presidente Sáenz Peña Буэнос-Айрес 1913 Бұзылды, 1965 ж. Puente Transbordador Presidente Urquiza Буэнос-Айрес 1915 Бұзылды, 1968 ж. Ponte Alexandrino de Alencar Рио-де-Жанейро 1915 171 м 1935 жылы бұзылды. Руан Транспортерлік көпірі Руан 1898 142 м 1940 жылы қирады. Sky Ride Чикаго, Иллинойс 1933 564 м 1934 жылы бұзылды. Ноксвилл Транспортерлік көпірі Ноксвилл, Теннесси 1894 Бұзылды. Widnes Runcorn Транспортерлік көпірі Widnes Runcorn 1905 304 м 1961 жылы бұзылды.