Кіріспе

Уск (Brynbuga) – Уэльстің Монмутшир округіндегі қала және қауым, Ньюпорттан солтүстік-шығысқа қарай 10 миль (16 км) қашықтықта орналасқан. Қала Уск өзенінің жағасында, қаланың батыс кіреберісіндегі аркалы тас көпірмен қиылысады. Қаланың үстіндегі Уск қамалы ежелгі өткелге қарап тұр. Бұл қала шағын сауда орталығы ретінде дамыды, сонымен қатар Жапон тауарын жасау сияқты өнеркәсіптері де болды, ал 1841–1842 жылдары салынған маңызды түрмесі бар. Соңғы жылдары Уск Ұлыбританиядағы «Britain in Bloom» конкурсындағы жетістіктерімен танымал болды, 1982 мен 2016 жылдар аралығында «Wales in Bloom» конкурсын 35 рет қатарынан жеңіп алды. 2011 жылғы халық санауы бойынша қала тұрғындарының саны 2834 адамды құрады, ал 2021 жылы шамамен 2600 адамға дейін азайды. Халықтың 6,8% валли тілінде сөйлей алады.

Этимология

Уильям Камден қаланың ағылшынша аты Caer usk (Usk өзеніндегі Caer немесе Castrum) дегеннен шыққандығын жазды. Өзеннің аты "балыққа толы" немесе қарапайым "су" дегенді білдіруі мүмкін. Уэльс тіліндегі Brynbuga атауының шығу тегі одан да бельгісіз. Жергілікті бритондық атау латын тілінде Burrium немесе Burrio деп қабылданды және 15 ғасырда Brunebegy және Burenbegie деп тіркелген. Қазіргі атау, әлдебір Уэльс топографиясында жиі кездесетін лингвистикалық метатездің мысалы болуы мүмкін. Халық этимологиясы бұл атау Bryn Buga (Буганың төбесі) немесе Bryn Bugeilio (Шопандық төбе) дегеннен туындаған деп ұсынады.

Рим дәуірі

Бүрриумның римдік легиондық бекінісін Уск өзенінің жанында шамамен 55 жылы әскери қолбасшы Аулус Дидиус Галл салған. Ол өзінің XX Валерия Виктрикс легионын бұл аймаққа Глевум (Глостер) қаласындағы бұрынғы базасынан көшірді. Бұл Уэльстегі ең алғашқы легионерлік бекініс болды. Жер дөңестермен шектелгенімен, су тасуға бейімді және кеме жүретін өзенге жақын болмаса да, өзен бойымен ішкі аймақтармен байланыс жасауға қолайлы болды. Уск бекінісі үлкен аумақты қоршаған қамалмен қоршалған. Бірақ, шамамен 75 жылы оның кемшіліктері байқалып, римдіктер тұрақты әскери базасын оңтүстікке қарай Кэрлеонға көшірді. Ускте тек шағын көмекші бекініс және азаматтық елді мекен қалды. Усктен табылған римдік заттардың көп бөлігі қазір Кэрлеондағы Рим легионының ұлттық мұражайында сақталады. Қала тіктөртбұрышты құрылыс учаскелеріне бөлініп, ортасында базар алаңы орналасқан. Базарлар бастапқыда Твин алаңында өткізілді, «твин» – уэльс тілінде «кішкентай төбешік» деген мағынаны білдіреді. Оның орналасқан жері салдарынан, бұл аймақтағы Уэльс маршаларында ағылшындар мен уэльстер арасындағы шекаралық қақтығыстарға жиі тартылды.

Уэльс көтерілісі

Уск – Усктің Адамның туған жері. Оның жылнамасында 1403 жылғы «Уэльс көтерілісі» тіркелген, онда Оуэйн Глиндүр ағылшындардан, король Генрих IV және оның ұлы, кейін король Генрих V болғандардан Оңтүстік Уэльстің көп бөлігін басып алғанда Ускті толығымен өртеп жіберді. 1405 жылы Уск қамалының солтүстігінде Пвлл Мелин шайқасы болды, онда ағылшын әскері уэльстік қарсыластарын жеңіп, көптеген адамның, соның ішінде Оуэйннің бауыры Тюдурдың қаза болуына себепкер болды. Жеңіліске ұшырағаннан кейін үш жүз уэльстік тұтқын қамалдың алдында атқыланды. 2005 жылы Пвлл Мелин шайқасының 600 жылдығы қамал маңында жарық пен дыбыс шоуымен атап өтілді. Қала 1573 жылғы Cambriae Typus картасында «Ук» және «Бранбуга» деп белгіленген.

16 және 17 ғасырлар

Қаланың Ұлы үйі, кейін кішірек бөліктерге бөлінген, 16 ғасырдың ортасында Олд Маркет көшесінде Уильямс отбасы үшін салынған. Оның бастапқы кіреберісі қазіргі ғимараттың арт жағында орналасып, баулар мен жайылымдарға қараған. Көп өзгеріске ұшырағанымен, ғимарат әлі де түтін құбырлары мен әшекейлі гипстен жасалған төбелер сияқты көптеген бастапқы ерекшеліктерін сақтап тұр.

Сент-Мария шіркеуі, Уск және Приория қақпасы

Қасиетті Марияның приход шіркеуі 12 ғасырда Ричард де Клэр құрған бенедиктиндік монастырдың бір бөлігі ретінде пайда болды. Монастырь шіркеуінің солтүстік бөлігі 13 ғасырда қала тұрғындарының пайдалануы үшін салынды, ал 1536 жылы монастырь таратылғаннан кейін, негізгі ғимарат та приход шіркеуінің құрамына енді. 12 ғасырдағы бастапқы қиылыс және түпнұсқа қаптама сақталған. Құрылыстың көп бөлігі 14 ғасырға жатады, бірақ екі кіреберіс және ерекше әдемі роуд экраны 15 ғасырда салынған, бұл қамалдың басшысы болған Пемброк графы Уильям Герберт үшін жасалған болуы мүмкін. Шіркеу шамамен 1844 жылы сәулетші Т. Х. Уайатт тарапынан ішінара қайта жаңартылып, кеңейтілді, ал 1899–1900 жылдары тағы да қалпына келтіріліп, кеңейтілді. 1404 жылы Адам Усктің араласуымен алынған Папаның кешірімі монастырьдің қаржылық жағдайын жақсартты, ол монастырь алтарының жанына жерленді; шіркеуде оған арналған мыс ескерткіш орнатылған, онда 13 ғасылдан бастау алатын уэльс поэзиясының цивид түріндегі жазу бар. Уск кейіннен қажылық орталыққа айналды. Алғашқы монастырь қақпасы шіркеудің басты кіреберісінің жанында сақталған. Дегенмен, монастырь ғимараттарының көп бөлігі, мысалы, монастырь және басқару үйі бұзылып, олардың тастары қала құрылыстарында қолданылды.

Сессиялар үйі

Сессиялар үйі – Томас Генри Уайттың 1877 жылы салған Виктория дәуіріндегі сот үйі. 1974 жылдың 4 қаңтарынан бері ІІ* санаттағы ескерткіш ретінде тіркелген.

Түрме

Оның Ұлылық түрмесі Уск қала орталығына жақын орналасқан. Ол 1842–1844 жылдары Лондонның Пенттонвилл түрмесіне ұқсас Викториялық дәуірдегі "ротонда" стилінде салынған. Сәулетшісі Т. Х. Уайат болды. 1870 жылы Монмутшир округінің түрмесі ретінде ашылып, 1922 жылға дейін жұмыс істеді. Он жылдан астам уақыт жабық тұрғаннан кейін, 1939 жылы жастар сотталғандарды ұстауға арналған тәрбие ошағы ретінде қайта ашылды. 1990 жылы ол C санаттағы түзету мекемесіне айналдырылды, оның ішінде осал тұтқындар, соның ішінде жыныстық қылмыстар жасағандар да бар. HM Prison Usk-тің серіктес мекемесі – HM Prison Prescoed, ол қаланың оңтүстік-батысында, Понтипул бағытында орналасқан.

Уск ауылдық өмір мұражайы

Ауылдық өмір мұражайы Нью-Маркет көшесіндегі, мүмкін орта ғасырлардан қалған бұрынғы мал қорасында орналасқан. Оны волонтерлер басқарады және ол 19-шы ғасырдың ортасы мен 20-шы ғасырдың ортасы аралығындағы аймақтағы өмірге арналған. Мұражай сәуір және қазан айлары аралығында келушілерге ашық.

Уск табиғи жерлеу алаңы

Usk Natural Burial Meadow – Usk Castle Chase-те орналасқан жер, толыққанды жерлеу және кремациядан кейінгі күлді жерлеу немесе шашу мүмкіндігі бар. Бұл орын қала орталығынан 1 миль (2 км) қашықтықта, Монмут жолы бойында орналасқан және 2005 жылы құрылған. 2008 жылы Зират және Крематорийді Басқару Институты (ICCM) оны «Жылдың зираты» деп таныды.

Балық аулау және баспана

Уск - ойын-сауықпен балық аулауға арналған орталық, Уск өзені шабдыр балық аулаумен әйгілі. Қалада бірнеше мейрамханалар мен қонақүйлер бар, олардың ішінде Твин алаңындағы Касл мейрамханасы, Понтипул жолындағы Глен Ир Афон қонақ үйі және Бридж көшесіндегі Үш Салмон қонақ үйі бар.

Демография

2011 жылы қаланың тұрғындары 2834 адамды құрады. 2021 жылы Уск қаласының халқы 2600 адамға бағаланды (жақын 100-ге дейін дөңгелектенді). Оның ішінде 45-64 жас аралығындағылар 30,3% құрады, бұл округ бойыншағы орташа көрсеткіш 29,7%-дан жоғары. Халықтың ең ірі этникалық тобы – ақ нәсілділер, олар халықтың 96,9%-ын құрайды, бұл округ бойыншағы орташа көрсеткішпен сәйкес келеді. Екінші ең ірі этникалық топ – азиялықтар/азиялық британдықтар, олар халықтың 1,7%-ын құрайды, бұл округ бойыншағы орташа көрсеткіш 1,3%-дан жоғары. Ең ірі діни топ – христиандық, ол 51,4%-ды құрайды, бұл округ бойыншағы орташа көрсеткіш 48,7%-дан жоғары. Екінші ең ірі діни топ – дінсіздер, олар халықтың 39,5%-ын құрайды, бұл округ бойыншағы орташа көрсеткіш 43,4%-дан төмен. Халықтың 6,8%-ы валли тілінде сөйлей алады. "Britain in Bloom" байқауының "ірі ауыл" санатында төрт рет жеңіске жетті; және екі рет Еуропалық жарыстарда Ұлыбританияны өкілдік етті.

Usk қола тобы

Уск қаласының мыс қорытындысынан жасалған оркестрі бар, ол 2014 жылы жарысқа қатысатын оркестр ретінде тіркелгеннен бері Ұлыбританияның Ұлттық финалында қаланың өкілі ретінде үнемі өнер көрсетіп келеді.

Әкімшілік

Қаланы Монмутшир округі кеңесі мен қалалық кеңес басқарады. Usk сайлау округі, қауымдастықпен шектесетін, бір округтік кеңесшімен өкілдік етіледі.

Көршілес аудандар

Оңтүстік Уэльс жолжу клубы Гвернесни маңында, қаланың шығысына қарай шамамен үш миль жерде орналасқан. Усктың батысында BAE Systems компаниясының Гласкойдтегі қару-жарақ өндіріс орны жатыр.

Туининг

Уск 1980 жылы Баден-Вюртемберг штатындағы Грабен-Нойдорф қаласымен бауырластық байланыс орнатты. Соңғы бірнеше жылда екі қала арасында көптеген сапарлар жасалды, соның ішінде Usk Youth Brass Band 2006 жылдың күзінде соңғы рет сапар шекті. 2006 жылы Usk in Bloom гүл фестивалінің түс схемасы Usk пен Грабен-Нойдорф қалаларының гербтеріндегі түстерге негізделген болатын.