18-19 ғасырлардағы Англиядағы кедейлерге көмек жүйесі (Speenhamland жүйесі)

Кіріспе

Сыртқы көмек нысаны әлеуметтік қамтамасыз ету жүйесі

Спеенхемленд жүйесі – Англия мен Уэльсте 18 ғасырдың соңында және 19 ғасырдың басында ауылдық кедейлікті жеңілдету мақсатымен құрылған сыртқы көмек нысаны. Бұл заң Елизаветаның кедейлер туралы заңына (1601 жылғы Кедейлерге жәрдемдесу туралы акт) енгізілген толықтыру болды. Ол Ұлыбританияның Француз революциялық және Наполеон соғыстарына (1793–1815) қатысуының тікелей нәтижесі ретінде пайда болды.

Операция

Бұл жүйе 1795 жылы Беркширдегі Спенхамлендте өткен жиналыстан кейін аталды, онда жергілікті судьялар астықтың қымбаттауынан туған қиындықтарды жеңілдету үшін осы жүйені құрды. 1795-96 жылдарығы жақсы емес жиын астық бағасының өсуіне себеп болуы мүмкін, бірақ бұл мәселе сол кезде қызу пікірталсқа түсті. Көптеген адамдар тап ортадағы делдалдар мен жинақтаушыларды жетіспеушіліктің басты кінәлісі деп айыптады. Спенхамленд шкаласы былай деді: «Егер бір галлон нан бір шиллинг тұрса: әр кедей және еңбекқор адам өзінің күнкөрісі үшін аптасына 3 шиллинг, отбасының еңбегі арқылы немесе кедейлерге берілетін жәрдемақы арқылы алуға тиіс, ал әйелі мен отбасының әрбір мүшесін күтіп бағу үшін 1 шиллинг 6 пенни. Егер бір галлон нан 1 шиллинг 4 пенни тұрса, онда әр кедей және еңбекқор адам өзі үшін аптасына 4 шиллинг, ал отбасының әрбір мүшесін күтіп бағу үшін 1 шиллинг 10 пенни алуға тиіс. Ал нан бағасының өсуіне және төмендеуіне қарай осылай жалғаса береді». Спенхамленд билігі ауылдағы кедейліктің ең нашар әсерін азайту үшін жалақыға қосымша төлемдердің сынақтан өткен, өзгермелі шкаласын бекітті. Отбасыларға жалақыны белгілі бір деңгейге дейін көтеру үшін қосымша ақы төленді, бұл деңгей балалардың санына және нан бағасына байланысты өзгерді. Мысалы, егер нан 1 шиллинг 2 пенни (14 пенни) болса, екі баласы бар отбасының жалақысы 8 шиллинг 6 пенни (102 пенни) дейін көтерілді. Алғашқы формула жоғары бағалар мен мүмкін болатын артық төлемдер кезінде белгіленді, ең төменгі жалақының инфляциясы бағаның өсуімен салыстырғанда әдейі түрде баяулатылды. Егер нан 1 шиллинг 8 пенни (20 пенни) болса, жалақы 11 шиллинг 0 пенни (132 пенни) дейін көтерілді. Осы мысалда пайыздық тұрғыдан алғанда, бағаның 43%-ға өсуі жалақының 30%-ға өсуіне әкелді (жалақы 7,3 наннан 6,6 нанға дейін төмендеді). Кедейлерге төленетін ақының тікелей әсері тиісті округтің жер иелеріне тиді. Олар кедейлерге көмектесудің басқа да жолдарын іздеді, мысалы, округтік одақтар арқылы қаржыландырылатын жұмыс үйлері. Соңында, құрылымдық кедейліктен туған қысым жаңа Кедейлер заңының (1834) қабылдануына әкелді. Спенхамленд жүйесі Наполеон соғыстары кезінде ең жоғары деңгейіне жеткен сияқты, ол азық-түлік бағасының өсуіне байланысты ауылдық кедейлердің санының артуынан туған қауіпті наразылықты басуға мүмкіндік берді, соғыстан кейінгі кезеңде, бірнеше округтерден басқа, тоқтатылды. Бұл жүйе Англияның оңтүстігінде кең таралған. Уильям Питт кіші осы идеяны заңға айналдыруға тырысты, бірақ сәтті болмады. Жүйе ұлттық деңгейде қабылданбады, бірақ 1830 жылдары Свинг көтерілісін бастан өткерген округтерде танымал болды.

The system was named after a 1795 meeting in Speenhamland, Berkshire, where local magistrates devised the system as a means to alleviate the distress caused by high grain prices. The increase in the price of grain may have occurred as a result of a poor harvest in the years 1795–96, though at the time this was subject to great debate. Many blamed middlemen and hoarders as the ultimate architects of the shortage. The Speehamland scale read, "When a gallon loaf of bread cost one shilling: every Poor and Industrious Man should have for his own Support 3s weekly, either produced by his Family's Labour, or an Allowance from the Poor rates, and for the support of wife and every other of his Family 1s 6d When the Gallon loaf shall cost 1s 4d then every Poor and Industrious Man shall have 4s Weekly for his own, and 1s and 10d for the Support of every other of his Family. And so on in proportion as the price of bread rises and falls." The authorities at Speenhamland approved a means tested sliding scale of wage supplements in order to mitigate the worst effects of rural poverty. Families were paid extra to top up wages to a set level according to a table. This level varied according to the number of children and the price of bread. For example, if bread was 1s 2d (14 pence) a loaf, the wages of a family with two children were topped up to 8s 6d (102 pence). The first formula was set at a time of high prices and possible over charging, minimum wage inflation was deliberately muted compared to price rises. If bread rose to 1s 8d (20 pence) the wages were topped up to 11s 0d (132 pence). In this quoted example in percentage terms, a 43% price rise led to a 30% wage rise (wages fell from 7.3 to 6.6 loaves). The immediate impact of paying the poor rate fell on the landowners of the parish concerned. They then sought other means of dealing with the poor, such as the workhouse funded through parish unions. Eventually pressure due to structural poverty caused the introduction of the new Poor Law (1834). The Speenhamland system appears to have reached its height during the Napoleonic Wars, when it was a means of allaying dangerous discontent among growing numbers of rural poor faced by soaring food prices, and to have died out in the post war period, except in a few parishes. The system was popular in the south of England. William Pitt the Younger attempted to get the idea passed into legislation but failed. The system was not adopted nationally but was popular in the counties which experienced the Swing Riots during the 1830s.

Сындар

1834 жылы Кедейлер заңдарының жұмыс істеуіне арналған Корольдік комиссияның 1832 жылғы есебі Спиенхэмленд жүйесін "кедейшіліктің әмбебап жүйесі" деп атады. Бұл жүйе жұмыс берушілерге, соның ішінде фермерлерге және қаланың жаңадан пайда болған өнеркәсіпшілеріне күнкөріс жалақысынан төмен ақы төлеуге мүмкіндік берді, өйткені приход айырманы өтеп, жұмысшыларын тірі қалдыратын. Сөйтіп, жұмысшылардың төмен табысы өзгермеді, ал кедейлер жарнасын төлеушілер фермерлерге субсидия берді. Томас Мальтус кедейлерді қолдау жүйесі халықтың өсу қарқынының артуына әкеледі деп сенді, өйткені Кедейлер заңдары ерте некеге тұруды және көп балалылықты көтермеледі, бұл Мальтустың апатына байланысты проблема болады (халықтың өсуі азық-түлік өндірісінен асып түседі). Э. А. Ригли мен Ричард Смиттің халық санағы деректерін зерттеулері Мальтустың қателескенін көрсетті. Тарихшы Ратгер Брегман 1790 және 1830 жылдар аралығында азық-түлік өндірісі тұрақты түрде үштен бір бөлігіне өсті деп айтады, бірақ механикаландырудың арқасында халықтың аз бөлігі оған қол жеткізе алды, ал нақты болған халық санының өсуі балалар еңбегіне деген сұраныстың өсуіне байланысты болды, Спиенхэмленд емес. Дэвид Рикардо Спиенхэмленд кедейлік тұзағын жасайды деп сенді, мұнда кедейлер аз жұмыс істейді, бұл азық-түлік өндірісін төмендетеді, өз кезегінде революция үшін жағдай жасайды; алайда, Брегман сол кездегі кедейлік "кедейлік тұзағы" деп саналатын Спиенхэмлендтен туындамаған, өйткені "жалақы тапқандарға табысы өскен кезде өздерінің жәрдемақыларының кем дегенде бір бөлігін сақтауға рұқсат етілді", - деп дәлелдейді, бірақ оның орнына Англияның алтын стандартына оралуынан туындаған бағаның өсуі болды, бұл саясатты Рикардо өзі ұсынған болатын. Кейбір ғалымдар әлеуметтік тәртіпсіздіктің жүйеден туындағанын, ал басқалары алтын стандартты қабылдау мен индустрияландыруға байланысты болды деп санайды, бұл Спиенхэмлендтағы немесе одан тыс аймақтардағы барлық халыққа бірдей әсер етті. Кедейлерге көмек көрсетудің бұл жүйесі және оған ұқсас басқалары 1834 жылғы Кедейлер заңына түзету енгізу туралы заңға дейін созылып, толық жұмыс істейтін жұмысшылардың жалақысын толықтыруға қорғаншылар кеңестеріне тыйым салынды. Бұл әрқашан жергілікті деңгейде жүзеге асырылмаған, өйткені қамқоршылар жұмыс үйлеріндегі отбасыларды бөліп алмады, ал көбінесе жалақыны ұлғайту үлкен жұмыс үйлерін басқаруға қарағанда арзан болды. Соңғы 30 жылдағы деректер 1795 жылы Спиенхэмленд кездесуінде ойлап табылған нан таразысының жалпыға бірдей емес екенін және Спиенхэмлендте алғашқы емес, бірақ алғашқы көріністерінің бірі болған ашық аспандағы жеңілдіктер жүйесі де толықтай таралмағандығын көрсетеді. Жалақыға берілетін үстеме ақы немесе қосымша ақылар, әдетте, уақытша шара ретінде қолданылған және олардың жұмыс істеу әдісі әр өңірде әр түрлі болған. Марк Блаугтың 1960 жылғы "Ескі кедейлер заңының аңызы" эссесі 1834 жылғы комиссарларды ескі кедейлер заңының атын келекелеу және жаңасын қабылдауға ерік жасау үшін Спиенхэмленд жүйесін негізінен қолданды деп айыптады. Алайда, Эрик Хобсбаум сияқты тарихшылар ескі кедейлер заңы жұмыс берушілерге субсидия беру арқылы әлі де зиянды екенін және жұмысшылардың табысының жергілікті аристократтарға тәуелділігін арттыратынын дәлелдеді. Дэниел А. Боу көмекке жұмсалған шығындар аса өспегенін айтады. Наполеон соғыстарынан кейін Англияның оңтүстік-шығысындағы жұмыспен қамту және өмір сүру жағдайлары түбегейлі өзгерді. Спиенхэмленд жүйесі ескі жүйеден салдары жағынан көп айырмашылық танытпады; маңыздысы кедейлік проблемасының пішіні болды.

In 1834, the Report of the Royal Commission into the Operation of the Poor Laws 1832 called the Speenhamland System a "universal system of pauperism". The system allowed employers, including farmers and the nascent industrialists of the town, to pay below subsistence wages, because the parish would make up the difference and keep their workers alive. So the workers' low income was unchanged and the poor rate contributors subsidised the farmers. Thomas Malthus believed a system of supporting the poor would lead to increased population growth rates because the Poor Laws encouraged early marriage and prolific procreation, which would be a problem due to the Malthusian catastrophe (where population growth would exceed food production). More recent scholarly analysis of census data by E. A. Wrigley, and Richard Smith shows that Malthus was mistaken. Historian Rutger Bregman argues that food production actually grew steadily by a third between 1790 and 1830, though with a smaller section of the populace able to access it due to mechanization, and the population growth that actually happened was due to growing demand for child labour and not Speenhamland. David Ricardo believed that Speenhamland would create a poverty trap, where the poor would work less, which would make food production fall, in its turn creating the space for a revolution;. However, Bregman argues the poverty that existed back then was not caused by a supposed Speenhamland "poverty trap", as "wage earners were permitted to keep at least part of their allowances when their earnings increased", but instead was the result of price hikes resulting from England returning to the gold standard, a policy Ricardo himself had recommended. While some scholars believe that social unrest resulted from the system, others believe it was due to the adoption of the gold standard and industrialization, which equally affected all the populace in areas with or without Speenhamland. This system of poor relief, and others like it, lasted until the passing of the Poor Law Amendment Act 1834, which prohibited boards of guardians supplementing the wages of full time workers. This was not always implemented locally as guardians did not want to separate families in workhouses, and it was often cheaper to supplement wages than operate larger workhouses. Evidence in the last 30 years shows that the bread scale devised during the Speenhamland meeting in 1795 was by no means universal, and that even the system of outdoor relief which found one of its earliest, though not its first, expressions in Speenhamland was not completely widespread. Allowances or supplements to wages were used generally as a temporary measure and the way they operated differed between regions. Mark Blaug's 1960 essay The Myth of the Old Poor Law charged the commissioners of 1834 with largely using the Speenhamland system to vilify the old poor law and create a will for the passage of a new one. However, historians such as Eric Hobsbawm have argued that the old poor law was still damaging by subsidising employers, and heightening dependency of workers' incomes on local aristocrats. Daniel A. Baugh argues that relief costs did not greatly increase. After the Napoleonic Wars the conditions of employment and subsistence in south east England underwent a fundamental change. The Speenhamland System did not differ much in consequences from the older system; what mattered was the shape of the poverty problem.