Кіріспе

Хакодате (函館市) (бұрын Хакодади деп жазылатын) – Жапонияның Хоккайдо әкімшілік бөлігіндегі Осима субпрефектурасында орналасқан қала және порт. Осима субпрефектурасының орталығы. 2024 жылдың 31 қаңтарына дейін қаланың халқы 239 813 адамды құрады, 138 807 үй шаруашылығы тіркелді, ал халық тығыздығы шамамен 1 шаршы километрге 354 адам (1 шаршы мильге 920 адам) шамасында. Қаланың жалпы ауданы – Саппоро және Асахикавадан кейін Хоккайдодағы үшінші ең ірі қала.

Тарих

Хакодатэ 1854 жылы Канагава шартының нәтижесінде шетелдік саудаға портын ашқан Жапонияның алғашқы қаласы және бұрын Солтүстік Жапонияның ең маңызды порты болған. Сондай-ақ, 1934 жылғы Хакодатэдегі Ұлы өртке дейін бұл қала Хоккайдодағы ең ірі қала еді.

ХХ ғасырдан бүгінгі күнге дейін

Хакодат қала мәртебесіне 1922 жылдың 1 тамызында ие болды. 1934 жылдың 21 наурызында болған күшті өрт Хакодаттағы ғимараттардың үштен екісін жойды. Бұл оқиға көптеген тұрғындардың қаладан кетуіне және одан әрі қаланың халқының азаюына себеп болды. Қала 1945 жылдың 14 және 15 шілдесінде одақтас әскерлерінің екі бомбалау шабуылына ұшырады. Хакодатэ-Яманың батыс жағында 400-ге жуық үй қирады, ал Аомори-Хакодат паромға шабуыл жасалып, 400 жолаушы қаза тапты. 1976 жылы Виктор Беленко есімді совет ұшқышы Хакодаттағы азаматтық әуежайға ұшағымен келіп қонды. 2004 жылдың 1 желтоқсанында Хакодат қаласы Минамикаябе (Каябе ауданынан), Эсан және Тои қалалары, сондай-ақ Тодохокке ауылы (барлығы Камеда ауданынан) қосылғанда, оның аумағы дерлік екі есеге ұлғайды. Хоккайдо Шинкансен желісі 2016 жылдың 26 наурызында ашылды. Теңіз астындағы Сейкан туннелі және Шинкансен темір жолы Хонсюдан Хакодатқа дейінгі сапар уақытын едәуір қысқартты. 2023 жылдың сәуірінде Цзюн Оидзуми Хакодат қаласының әкімі болды. Актер Йо Оидзумидің ағасы Оидзуми, үш мерзімдік әкім Тошики Кудоны жеңіп, 80%-дан астам дауыс жинады.

География

Хакодат тауы миллиондаған жылдар бұрын болған жанартау жарылыстарынан пайда болған арал болған. Хакодат Камеда түбегінің орталығында орналасқан. Қала Хакодат тауының бақылауында. Таудың шыңына жаяу жолмен, канат жолымен немесе көлікпен жетуге болады. Сонымен қатар, туристер Хакодат тауының шыңына экскурсиялық автобуспен және/немесе тікелей автобуспен, ол JR Хакодат станциясынан жүзеді, бара алады. Бұл таудың жергілікті халық арасында "Гагюзан" (Сиырдың арқасы) деген есімдес лақап аты бар, ол таудың жатқан сиырдың денесіне ұқсауына байланысты айтылады. Бұрынғы Гориокаку бекінісі қазір қоғамдық саябақ ретінде пайдаланылады және Хоккайдода ханами (әсем гүлдерді тамашалау) үшін танымал. 2006 жылдың сәуір айынан бастап саябақта биік, ақ Гориокаку мұнарасы да орналасқан. Әуе қозғалысын бақылайтын мұнараға ұқсайтын бұл құрылыс, ашық күндері Цугару бұғазы арқылы Жапонияның материгін қамти, парктің панорамалық көрінісін ұсынады.

Қалалық көрініс

Хакодате қаласының көрінісі Камеда түбегінің орталық бөлігін алып жатыр. Тар жер тілкесі Хакодате шығанағын батыстан, ал оңтүстік-шығыста Цугару бұғазынан бөліп тұрады. Ең жақсы көрініс Хакодате тауының шаңырағынан ашылады.

Демография

1873 жылдан 1920 жылға дейін Хакодате халқы 28 825-тен 144 749-ға дейін 402%-ға өсті. Хакодате халқының ең көп саны 1980 жылы 320 154 адамды құрады, бірақ содан бері қартаюдың салдарынан халық саны азайып келеді.

Климат

Көпен климаттық жіктеліміне сәйкес, Хакодате климаты ылғалды континенталды (Dfb) – жылы жазды және тұрақты қарлы бұрқасынды қыстарды қамтиды. Бірақ, изотермалық анықтаманы пайдаланғанда, Хакодате континенттердің шығыс жағалауында сирек кездесетін мұхиттық климат (Cfb) аймағына жатады, бұл Цусима ағынының жылы болуына байланысты. Ең жылы айдың орташа температурасы болғандықтан, қала Жапониядағы жағалауға жақын орналасқан қалалар үшін ыстық жазғы климаттың (Cfa/Dfa) шегі саналады, бірақ бұл климат провинцияның ішкі аймақтарында да кездеседі. Хакодатеде қарлы қыстар мен жылы, ылғалды жаздар болады. Қыс бұл ендікке қарағанда суық, бірақ Хоккайдоның көп бөлігінен жұмсақ. Хакодатеде төрт анық маусым бар. Жыл бойы қалаға орташа есеппен шамамен қар жауады. Көктем әдетте қармен басталады, бірақ маусым өте келе біртіндеп жылына бастайды. Жаздар әдетте жылы, бірақ ыстық емес, ең жылы айда (тамызда) орташа ең жоғары температура шамамен. Күз бастапқыда жылы болады, бірақ маусым өте келе суына бастайды. Күздің соңында қар жаууы жиі кездеседі.

Экономика

Құрылмас бұрын, Air Hokkaido штаб-пәтері Хакодате қаласында орналасқан. 2006 жылдың қаңтар айында аймақтық әуе компаниясы Airtransse штаб-пәтері Хакодатеде орналасқан.

Бұқаралық ақпарат құралдары мен байланыс

Хакодатеде газет компаниялары, телеарналар, жергілікті радиостанциялар және кабельді теледидар операторлары сияқты бұқаралық ақпарат құралдары мен ақпараттық-телекоммуникациялық қызметтер ұсынушылар бар.