Жафар Паша әл-Аскари: Ирактың экс-премьер-министрінің өмірі мен қызметі
Ja'far al-Askari
Жафар Паша әл-Аскари – Ирактың 3-ші және 6-шы премьер-министрі (1885-1936). Өмірі, саяси мансабы, араб ұлтшылдығы және Фейсал I-мен байланысы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
3 және 6-шы Ирак премьер-министрі (1885–1936)
3rd and 6th prime minister of Iraq (1885–1936)
Жафар Паша әл Аскари (جعفر باشا العسكري, ALA; 15 қыркүйек 1885 – 29 қазан 1936) – 1923–1924 және 1926–1927 жылдары екі рет Ирак премьер-министрі болған ирактық саясаткер. Әл Аскари Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде британдық күштерге тұтқындалғанға дейін Осман әскерінде қызмет етті. Бостандыққа шыққаннан кейін, ол араб ұлтшылдығына бет бұрып, Фейсал I және Арабияның Лоренсімен, сондай-ақ Ирак премьер-министрі болған күйеу інісі Нури әл Саидпен бірікті. Әл Аскари 1918 жылы Дамаскты жаулауға қатысып, Фейсалдың Сирия тағына талап етуін қолдады. 1920 жылы Фейсал француздар тарапынан тақтан түсірілген кезде, Әл Аскари оның Ирак тағына талап етуін қолдады. Оның адалдығы үшін Фейсал Әл Аскариге бірнеше маңызды кабинеттік лауазымдар берді, оның ішінде бірінші ирак үкіметінде қорғаныс министрі және сыртқы істер министрі болды. Әл Аскари екі рет премьер-министр қызметін атқарды. Әл Аскари 1936 жылғы Ирак төңкерісі кезінде қаза тапты, онда Баскер Сидки бас штаб бастығы үкіметті құлатты. Ол сол кезде Ясин әл Хашими үкіметінде қорғаныс министрі болып қызмет етіп жатқан еді.
Ja'far Pasha al Askari (جعفر باشا العسكري, ALA; 15 September 1885 – 29 October 1936) was an Iraqi politician who served twice as Prime Minister of Iraq in 1923–1924 and again in 1926–1927. Al Askari served in the Ottoman Army during World War I until he was captured by British forces. After his release, he was converted to the cause of Arab nationalism and joined forces with Faisal I and Lawrence of Arabia with his brother in law, Nuri al Said, who also served as Prime Minister of Iraq. Al Askari took part in the capture of Damascus in 1918 and supported Faisal's bid for the Syrian throne. When Faisal was deposed by the French in 1920, al Askari supported his bid for the Iraqi throne. As a reward for his loyalty, Faisal granted al Askari several important cabinet positions, including Minister of Defense in the first Iraqi government, as well as Minister of Foreign Affairs. Al Askari served as prime minister twice. Al Askari was assassinated during the events of the 1936 Iraqi coup d'état, in which Chief of Staff Bakr Sidqi overthrew the government. At the time, he was serving as Minister of Defense in Yasin al Hashimi's government.
Ерте өмір және Осман әскерінің мансабы
Джафар Паша әл Аскари 1885 жылдың 15 қыркүйегінде Киркукте дүниеге келді, ол кезде ол Осман империясының құрамында болған. Бес бауыр мен бір қарындастың төртіншісі болған әл Аскари отбасының тегі күрдті. Оның әкесі, Мустафа Абдул Рахман әл Мударрис, Осман армиясында полковник болған. Әл Аскари Бағдадтағы әскери колледжде оқыды, содан кейін Константинопольдегі Осман әскери колледжіне ауысты. Ол 1904 жылы екінші лейтенант шенімен бітірді. Одан кейін Бағдадта орналасқан Алтыншы армияға жіберілді. 1910 жылдан 1912 жылға дейін Әл Аскари Осман империясының армияны реформалау мақсатымен, конкурстық іріктеу арқылы офицерлерді таңдау бағдарламасы аясында Берлинге оқуға және тағылымдамаға жіберілді. Әл Аскари Балқан соғыстарында күресу үшін Осман империясына қайтару туралы бұйрық алғанға дейін осы бағдарламада болды. 1913 жылы Балқан соғыстары аяқталғаннан кейін әл Аскари Алепподағы офицерлерді даярлау колледжінде оқытушы болып жұмыс істеді, бірақ сегіз айдан кейін Константинопольдегі штаб офицерлері колледжіне қабылдану үшін емтихан тапсырды. 1923 жылдың қараша айында король Фейсал әл Аскариді Ирактың премьер-министрі етіп тағайындады. Фейсал 1924 жылдың наурыз айында Конституциялық жиналыс ашылған осы маңызды кезеңде корольге адал адамның премьер-министр болғанын қалады. Бұл жиналыстағы басты мәселе – британдықтардың Месопотамияға мандатты заңдастыру үшін ұсынған Англия-Ирак келісімі болды. Көптеген ирактықтар бұл келісімге қарсы болды және келісімге қол қойылмайды деп күтті. Алайда, Жоғарғы комиссар Перси Кокстың қысымынан кейін келісім Конституциялық жиналыста мақұлданды. Әл Аскари жеке қанағаттанбауы себепті премьер-министр лауазымынан кетіп қалды.
Ja'far Pasha al Askari was born on 15 September 1885 in Kirkuk, when it was still part of the Ottoman Empire. The fourth of five brothers and one sister, al Askari's family was of Kurdish origin. His father, Mustafa Abdul Rahman al Mudarris, was a colonel in the Ottoman Army. Al Askari attended the Military College in Baghdad before transferring to the Ottoman Military College in the Constantinople, where he graduated in 1904 as a Second Lieutenant. He was then sent to the Sixth Army, stationed in Baghdad. Al Askari was then sent to Berlin from 1910 to 1912 to train and study as part of an Ottoman initiative to reform the army through the selection of officers via competition. Al Askari stayed in this program until ordered back to the Ottoman Empire to fight in the Balkan Wars. After the end of the Balkan Wars in 1913, al Askari was made an instructor at the Officer Training College in Aleppo, but eight months later passed the qualifications for the Staff Officers' College in Constantinople. In November 1923, King Faisal appointed al Askari as Prime Minister of Iraq. Faisal wanted a strong supporter of the King to be prime minister during this key time when the Constituent Assembly opened in March 1924. The dominant issue during this assembly was the Anglo Iraqi Treaty, put forward by the British to legitimize the Mandate for Mesopotamia. Many Iraqis were opposed to the treaty, and it appeared the treaty would not be signed. However, after threats by High Commissioner Percy Cox, the treaty passed in the Constituent Assembly. Al Askari subsequently resigned as prime minister due to his personal dissatisfaction.
Қастандық және оның салдары
1936 жылы Бакир Сидқи бастаған Ясин әл Хашими үкіметіне қарсы әскери төңкеріс кезінде, қорғаныс министрі қызметін атқарып жүрген әл Аскари, зорлық-зомбылықты тоқтатуға тырысып, Бакир Сидқимен келіссөздер жүргізу үшін және Хашими отставкаға кеткендігін, ал оның орнына Сидқидің жақтасы Хикмет Сүлейман келгенін хабарлау үшін жіберілді. Сидқи күдікпен қарап, әл Аскариді ұстап, өлтіруге бұйырды. Оның денесі асығыс түрде жол жиегінде жерленді, ал Сидқидің жақтастары Бағдадты басып алды. Кейбір дереккөздерде Сидқи әл Аскаридің алыс туысы екенін айтады. Әл Аскаридің қазасы Сидқиге зиян келтірді. Армиядағы Сидқидің көптеген жақтастары енді төңкерісті қолдамады, себебі әл Аскари қатардағы сарбаздар арасында өте танымал болған – олардың көптегені оның басшылығымен жұмысқа алынып, оқытылған. Оның өлімі Сидқи үкіметінің заңдылығын күрт әлсіретті. Бұл оқиға британдықтарды, ирактықтарды және Сидқидің көптеген жақтастарын дүрліктірді. Жаңа үкімет Сидқинің ирак армиясы офицерлерінің қастандығы салдарынан қаза тауып, 10 айдан кейін құлап, Сүлейман премьер-министр лауазымынан кетті. Әл Аскаридің қайын інісі Сидқидің өліміне қанағаттанбады және әл Аскаридің өліміне кінәлі деп санайтындардан кек алуды көздеді. Ол Сүлеймен және басқалардың король Газиді өлтіруді жоспарлап отырғанын мәлімдеді. Бұл дәлелдер күмәнді және, көбінесе, жалған болғанмен, олар кінәлі деп танылып, өлім жазасына кесілді, бірақ кейін мүкімілігі өмір бойына түрмеге ауыстырылды.
During the 1936 military coup led by Bakr Sidqi against the government of Yasin al Hashimi, al Askari, who was serving as Minister of Defense, was sent to negotiate with Bakr Sidqi in an attempt to stop the violence, and to inform him of the new change in government, since Hashimi resigned and was replaced with Sidqi's ally Hikmat Sulayman. Sidqi was suspicious and ordered his men to intercept and kill al Askari. His body was hastily buried along the roadside as Sidqi's supporters triumphantly took over Baghdad. It is mentioned in some sources that Sidqi claimed to be a distant cousin of al Askari. Al Askari's assassination proved to be detrimental to Sidqi. Many of Sidqi's supporters in the army no longer supported the coup, as al Askari was popular among the rank and file—many of whom had been recruited and trained under him. His death helped to undermine the legitimacy of Sidqi's government. The British, the Iraqis, and many of Sidqi's supporters were horrified by the act. The new government only lasted 10 months before Sidqi was assassinated in a plot by the Officers' Corps of the Iraqi army. After his assassination, his government was dissolved and Sulayman stepped down as prime minister. Al Asakari's brother in law was not content with Sidqi's death, and sought revenge against those he found responsible for al Askari's death. He claimed Sulayman and others were plotting to assassinate King Ghazi. The evidence was speculative and, in all likelihood, false, and yet they were found guilty and sentenced to death, later commuted to life in prison.