Альберт Эдельфельт: Финн суретшісінің өмірі мен шығармашылығы
Albert Edelfelt
Альберт Эдельфельт – финский художник, представитель реализма и натурализма. Внес вклад в «Золотой век» финского искусства, популяризировал культуру Финляндии.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фин суретшісі
Finnish painter
Альберт Густав Аристид Эдельфельт (21 шілде 1854 – 18 тамыз 1905) – фин суретшісі, натуралистік стилімен және өнерге реалистік көзқарасымен танымал. Ол Финляндияның Ұлы Герцогтігінде тұрып, Финляндия тәуелсіздік алғанға дейін фин мәдениетін шетелде таныстырды. Ол 19 ғасырдың екінші жартысы мен 20 ғасырдың бірінші жартысындағы ең ұлы фин суретшісі және фин өнерінің алтын ғасырына ең үлкен үлес қосушылардың бірі саналады. Әкесі оның жас кезінде қайтыс болды, сондықтан анасы оны және кіші бауырларын қаржылық қиындықтармен күресіп, жалғыз өзі тәрбиелеуге мәжбүр болды. Ол өмір бойы анасымен жақын қарым-қатынаста болды. Ол 1869 жылы Хельсинкидегі Финляндия өнер қоғамының сурет салу мектебінде өнерді ресми түрде оқуға кірісіп, Адольф фон Беккердің (1871–73) шәкірті болды. Содан кейін Финляндия үкіметінен Бельгияның Антверпен қаласындағы Корольдік Көркемсурет академиясында тарих суреттерін оқуға стипендия алды. Ол 1873–74 жылдары бірнеше ай бойы Никаиз де Кейзерден сабақ алды және Александр Македонскийнің өлім төсегіндегі суреті үшін үздік сыйлыққа ие болды. Ол бельгиялық суретші Эмиль Клауспен де ұзаққа созылған достық қарым-қатынас орнатты.
Albert Gustaf Aristides Edelfelt (21 July 1854 – 18 August 1905) was a Finnish painter noted for his naturalistic style and Realist approach to art. He lived in the Grand Duchy of Finland and made Finnish culture visible abroad, before Finland gained full independence. He was considered the greatest Finnish artist of the second half of 19th the first half of 20th centuries, and one of the most prominent contributors to the Golden Age of Finnish Art. His father died when he was still young, and his mother had to raise him and his younger siblings alone compounded by financial difficulties. He was very close with his mother throughout his life. He began his formal studies of art in 1869 at the Drawing School of the Finnish Art Society in Helsinki and continued as a student of Adolf von Becker (1871–73). He then received a scholarship from the Finnish government to study history painting at the Royal Academy of Fine Arts in Antwerp, Belgium. He studied under Nicaise de Keyser for several months in 1873 74, and won an award for excellence for his painting of Alexander the Great on his deathbed. He also began a long lasting friendship with the Belgian artist Émile Claus.
Парижге келу Тарихты сурет салу
1874 жылдың күзінде он тоғыз жасында, ұстазы Адольф фон Беккердің кеңесімен, ол тарихты бейнелеуден бас тартып, көбінесе ашық ауада сурет салуға ден қойды. Біраз уақытқа Финляндияға қайтып оралды, сосын 1881 жылы Парижге оралып, 147 avenue des Villiers мекенжайында жаңа студия жалдады.
In the autumn of 1874, at the age of nineteen, following the advice of his teacher Adolf von Becker, With that judgement, he almost entirely abandoned history painting and concentrated on painting in the open air. He went back to Finland for a time, then returned to Paris in 1881 and rented a new studio at 147 avenue des Villiers.
Импрессионизм және ашық аспан астындағы сурет салу
1880-ші жылдардың басында Эдельфельт жаңа импрессионизм қозғалысының кейбір ерекшеліктерін қабылдай бастады: табиғи орта, әсіресе саябақтар, бақтар және теңіз жағалауы; үйдің жақын, жекелеген ортасы; фигураларға түсетін жарықтың ойыны; және сәттің сезімін ұстау үшін жедел орындалу. Сонымен бірге, ол толыққанды импрессионист бола қоймады, реалистік дайындығына сүйене отырып, нақты бөлшектерге назар аудару және кең әрі күрделі түстер палитрасын қолдануды жалғастырды. 1880-ші жылдар бойы Эдельфельт Париждегі өмірдің сыртқы көріністерін салуын жалғастырды, жарықтың әсерін бейнелеудегі шеберлігін және бөлшектерді дәл беру қабілетін көрсетті. Осы кезеңде ол Париж өмірінің егжей-тегжейін көрсететін көптеген жекелеген тұрмыстық суреттер жасады.
In the early 1880s, Edelfelt began to adapt some of the characteristics of the new Impressionist movement; natural settings, particularly parks and gardens and the seashore; intimate domestic settings; the play of light on the figures; and rapid execution, to capture the sensation of the moment. At the same time he never became entirely an impressionist, following his realist training to concentrate on precise details and using a broad and complex palette of colors. Throughout the 1880s, Edelfelt continued to paint outdoor scenes of life in Paris, displaying his talent for capturing the effects of light, combined with his precision of details. During the same period he created wide variety of intimate domestic scenes, capturing the details of Parisian life.
Луи Пастердің суреті
1880 жылы Эдельфельт атақты химик Луи Пастердің ұлы Жан Батист Пастермен дос болып, келесі жылы оны Луи Пастермен таныстырды. Ол отбасының жақын досы атанды және келесі жылдары олардың көптеген портреттерін салған. Пастердің жақсы қарым-қатынас дағдылары болды және ол Эдельфельтпен бірге өзінің портретін қалай салу керектігін жоспарлады. Эдельфельдтің 1885 жылы салған Пастердің зертханадағы портреті 1886 жылғы Париж көрмесінде үлкен сәттілікке ие болды және ғалымның ең танымал суреттерінің біріне айналды. Бұл суретшіге отыз бес жасында Ардагерлер легионының орденін алуға мүмкіндік берді. 1899 жылдың ақпанында патша Николай II финдердің саяси құқықтарын шектеу туралы жарлық шығарды. Эдельфельт фин суретшілері мен мәдени қайраткерлерінен желі құрып, Ресей үкіметіне "Pro Finlandia" петициясын ұсынды, онда Финляндиядағы өнердің тәуелсіздігін мойындау талап етілді. Ол сондай-ақ Париждегі 1900 жылғы Әлемдік көрмеде Финляндияның қатысуын ұйымдастырушы ретінде мәдени дипломат рөлін атқарды.
In 1880 Edelfelt became a friend of Jean Baptiste Pasteur, the son of the famous chemist Louis Pasteur, who introduced him to Pasteur the following year. He became a close friend of family, and painted many of their portraits over the following years. Pasteur had a good sense of public relations, and participated with Edelfelt in the planning of his own portrait. Edelfeld's portrait of Pasteur in his laboratory, painted in 1885, had a great success at the Paris Salon of 1886, and became one of the most familiar images of the scientist. It gained the painter the award of the Legion of Honor when he was only thirty five years old. In February, 1899, Czar Nicholas II issued a decree suppressing the political liberties of the Finns. Edelfelt mobilised a network of Finnish artists and cultural figures with a petition to the Russian government, called "Pro Finlandia", seeking recognition of the independence of the arts in Finland. He also took on the role of a cultural diplomat as the commissioner of the Finnish participation in the Paris Exposition Universelle (1900).
Финляндияның ауылдары
Эдельфельт жаздарын Финляндияда зерттеулермен және сурет салумен өткізді. Оның француз суреттерінің көпшілігі Париж көріністерін бейнелесе, Финляндиядағы суреттері фин ауылдарының пейзаждарын, халқын және ерекше жарығын сомдады. Ол оларды Париж салонында үнемі көрсететін. Порвоо маңындағы Хайкко жағажайындағы ашық ауадағы діни қызметтің суреті үшін ол су мен аспанның тоннарын дәл түсіру үшін майлы эскиздер сериясын жасады. 1880 жылы оның отбасы елдің оңтүстік-батыс бөлігіндегі Хайкко жағажайындағы сарайда жазғы үй сатып алды, ал ол 1883 жылы онда студия құрды. Ол отбасы мүшелерін және жергілікті тұрғындарды үлгі ретінде жиі пайдаланды. Оның суреттеріндегі спонтандылық пен табиғилық – бұл оның мұқият байқауының және бейнеленгендерге деген қарым-қатынасының нәтижесі.
Edelfelt spent his summers in Finland exploring and painting. While his French paintings were almost all of Paris scenes, his paintings in Finland captured the scenery, people and particular light of the Finnish countryside. He presented them regularly at the Paris Salon. For his painting of an outdoor church service on the coast at Haikko, near Porvoo, he made a series of oil sketches, to capture exactly the tonalities of the water and the sky. In 1880 his family bought a summer house at the coastal manor of Haikko, in the southwest part the country, and he installed a studio there in 1883. He frequently used his family and local residents as models. His pictures have a spontaneity and naturalness resulting from his careful observation and empathy for the subjects.
Портреттік сурет салу
Эдельфельт карьерасының басында-ақ портрет салу шеберіне айналды, бұл оның табысының көп бөлігін қамтамасыз етті. "Портреттер тойын сыйлайды, ал картиналар – даңқ әкеледі" деп 1878 жылы бельгиялық суретші Антуан Виерцтің сөздерін келтірді. 1880 жылдан бастап ол Париж салонына қатысып, портреттер оның табысының негізгі көзі болды. Ол салған әрбір портреттің жасалуы ұзаққа созылды. Соңғы майлы бояуға көшуден бұрын, қарындаш және пастельмен дайындалған сызбалар сериясын жасады. Модельдің мінезі мен позасына ерекше назар бөлгеннен бөлек, ол суретшінің тұлғасын ашып көрсетуге көмектесетін кітаптар, үй жануарлары немесе заттар сияқты айналадағы ортаға да көп көңіл бөлді. 1890 жылдары ол поэзияны суреттеуге қызығушылық танытты. Кейіннен Эдельфельт діни суреттермен де айналысты, 1890 жылғы "Христос және Мария Магдалина" картинасында ол фин пейзажында Киелі кітаптан алынған көріністі бейнеледі, бұл туынды Кантелетар поэмасының ықпалында жазылған.
Edelfelt very early in his career became a master of portrait painting, which provided the major part of his income. "Portraits for the soup, paintings for the glory", he wrote in 1878, citing the Belgian artist Antoine Wiertz. From 1880 onwards, he participated in the Paris Salon, and portraits were his major source of income. Each portrait he painted involved a lengthy process. He had a series of preparatory drawings with pencil and crayon, then with pastel colors, before making the final oil painting. Besides close attention to the expression of the model and the pose, he paid close attention to the surroundings of the subject, including books, pets or objects that could illuminate the personality of the subject. In 1890s he became interested in illustrating poetry. Edelfelt also later dabbled in religious painting, and in his 1890 Christ and Mary Magdalene he set a biblical scene in the Finnish landscape, influenced by Kanteletar.
Жеке өмір
Ол алыс кеткенде анасына жүздеген хат жіберді. Парижде ол американдық Джулиан Алден Вейрмен бір студияда тұрды, ол оны Джон Сингер Сарджентке таныстырды. Ол Антония Бонжан және Париждегі Вирджиния сияқты көптеген әйелдермен романтикалық қарым-қатынаста болды.
He sent his mother hundreds of letters when he was away. In Paris, he shared a studio with the American Julian Alden Weir, who introduced him to John Singer Sargent. He had romantic relationships with numerous women, including Antonia Bonjean and Virginie in Paris.
Мұра
2013 жылы «Жағада ойнаған ұлдар» (1884) картинасы Nordic Moneta компаниясы тарапынан Финляндияның ең маңызды картинасы деп таңдалды. Финляндияда ол реалистік өнер қозғалысының негізін қалаушылардың бірі болды. Ол бірнеше жас фин суретшілеріне ықпал етті және Ақсели Галлен-Каллела мен Гуннар Берндтсон сияқты фин суретшілеріне Парижде танылуға көмектесті. Оның шәкірттерінің арасында Леон Бакст та болды. Эдельфельт халықаралық деңгейде танымал болған алғашқы фин суретшілерінің бірі еді. Альберт Эдельфельт фин өнерінің алтын ғасырындағы ең белгілі суретшілердің бірі саналады. Порвоода оның атымен аталған музей жұмыс істейді. Ол туғанына 150 жыл толуына орай шығарылған фин монетасының негізгі мотиві ретінде таңдалды, 100 евролық «Альберт Эдельфельт және картина» ескерткіш монетасы 2004 жылы дайындалды. Монетаның арт жағында суретшінің бейнесі сомдалған.
In 2013, Boys Playing on the Shore (1884) was selected by Nordic Moneta as Finland's most significant painting. In Finland, he was one of the founders of the Realist art movement. He influenced several younger Finnish painters and helped fellow Finnish artists such as Akseli Gallen Kallela and Gunnar Berndtson to make their breakthrough in Paris. Among his students was Léon Bakst. Edelfelt was one of the first Finnish artists to achieve international fame. Albert Edelfelt is considered one of the most notable artists of the Golden Age of Finnish Art. A museum under his name operates in Porvoo. He was selected as the main motif on a Finnish commemorative coin celebrating the 150th anniversary of his birth, the €100 Albert Edelfelt and painting commemorative coin, minted in 2004. The reverse shows an embossed face of the artist.