Кіріспе

Country Joe and the Fish – 1965 жылы Калифорния штатының Беркли қаласында құрылған американдық психоделикалық рок-тобы. Топ 1960-шы жылдардың ортасы мен соңында Сан-Франциско музыкалық өнеріндегі ең ықпалды топтардың бірі болды. Топтың көптеген әндерін негізгі құрылтайшылары – Джо Макдональд пен Барри "Балық" Мелтон жазды. Олардың өлеңдері соғысқа қарсылық, еркін махаббат және есірткі қолдану сияқты контрмәдениет үшін маңызды мәселелерді көтеріп, сынға алды. Психоделика мен электрондық музыканы үйлестіре отырып, топтың дыбысы инновациялық гитара мелодияларымен және бұрмаланған органмен орындалған аспаптық шығармаларымен ерекшеленді, бұл қышқыл рок жанрының дамуына үлкен үлес қосты. Топ 1966 жылы Vanguard Records лейблімен келісімге келгенге дейін, жер астындағы музыкалық айналымда назар аударған екі EP шығарды. 1967 жылы олардың "Ақыл мен Дене үшін Электрлік Музыка" атты тұңғыш альбомы жарық көрді. Онда олардың ұлттық хит-парадқа енген жалғыз синглы – "Not So Sweet Martha Lorraine" және ең тәжірибелі аранжировкалары бар. Олардың екінші альбомы "I Feel Like I'm Fixin' to Die" 1967 жылдың соңында шықты. Оның қараңғы юмор мен сатираға толы атау трегі – топтың айқын белгісіне айналып, сол дәуірдегі ең танымал наразылық әндерінің бірі болды. Содан кейін де табыстарға жетістіктер қосылды, оның ішінде Макдональдтың Вудсток фестиваліне қатысуы да болды, бірақ топтың құрамы 1970 жылы тарағанға дейін бірнеше рет өзгерді. Топ мүшелері әлі де музыка индустриясында жеке орындаушылар ретінде жұмыс істеп, кейде қайтадан жиналады.

Құрылысы (1965)

Country Joe and the Fish тобының алғашқы құрамы 1965 жылдың ортасында қалыптасты, ол кезде Country Joe McDonald (вокал, акустикалық гитара) және Barry "The Fish" Melton (жетекші гитара, вокал) дуэт ретінде бірікті. Мелтон Лос-Анджелестегі Ash Grove сияқты орындарда гитарист ретінде саяси наразылық шеберлігін қатайды, содан кейін Берклиге (Калифорния) көшіп, Jabberwock кафесінде тұрақты орындаушы болды. Топ құрылғанға дейін Макдональд екі фольклорлық және джаг-топтарды құрды: Berkeley String Quartet және Instant Jug Band, екеуі де оның түпнұсқа материалдарын жариялау үшін пайдаланылды, ал соңғы топта Мелтон да болды. Сонымен қатар, Макдональд солшыл бағытталған Et Tu Brute журналының баспагері болды, кейін ол Rag Baby болып өзгерді, онда өлеңдер, суреттер және саяси хабарламалар жарияланды. 1965 жылдың басында Макдональд Берклидегі дамып келе жатқан фольклорлық ортаға және Калифорния университетінде Вьетнам соғысына қарсы демонстрацияларды ұйымдастырған Сөз бостандығы қозғалысына қатысты. Ұзақ өтпей Макдональд өзінің журналының «сөйлейтін нөмірін» жазуға шақырылды және Мелтонмен, сондай-ақ Карл Шрагермен (жуу тақтасы, казуо), Билл Стилмен (бас гитара) және Майк Бирдслимен (вокал) бірге Country Joe and the Fish тобын құрды. Бұл жазбаны шығару қажеттілігімен және саяси мақсаттармен байланысты болды. Rag Baby журналының серіктес баспагері Эд Денсон Макдональдты Arhoolie Recording Studios иесі Крис Страхвицке таныстырды, осылайша EP-ді өздері шығаруға мүмкіндік алды. Топтың әлеуетін сезінген Денсон басқаруды өз мойнына алды және топтың атын – Иосиф Сталинге және Мао Цзэдунның революционерлерді «халық теңізінде жүзетін балықтар» деп сипаттауына сілтеме жасайтын атаумен атады. Макдональдтың айтуынша, «Балық әні» 30 минутта жазылған, оның мақсаты АҚШ-тың Вьетнам соғысына қатысуына сатирикалық және қараңғы пікір білдіру болған. 1965 жылдың қазан айында 100 данадан шығарылған «Rag Baby Talking Issue No. 1» EP Макдональдтың тәуелсіз лейблімен Беркли университетіндегі Teach-in-де және Rag Baby журналын сататын астыртын дүкендерде таратылды. Ұзақ уақыт өтпей Макдональд пен Мелтон Солтүстік-Батысқа қарасты колледжтерде Студенттер демократиялық қоғамы атынан дуэт ретінде өнер көрсетті, содан кейін Jabberwock кафесінде тұрақты орындаушылар ретінде қайта оралды. Оларға жергілікті джаг-топ музыканттары қосылды, олардың ішінде Мелтонның бөлмедестері, бас гитарист Брюс Бартол және гитарист Пол Армстронг, сондай-ақ Мелтон басқа джаг-топта ойнаған блюз гитарисі Дэвид Беннетт Коэн. Барабаншы Джон Фрэнсис Ганнингтің қосылуы алты құрамды ансамбльді толықтырды. Джаббервокта Country Joe and the Fish тобы ретінде ойнауды және репертуарын кеңейтуді үйренді. Бірнеше ай ішінде Пол Баттерфилд Блюз Бендінің тікелей концерттеріне, Боб Диланның «Highway 61 Revisited» альбомына жазған жазбаларына және LSD есірткісін пайдалануға қызығушылық танысқан Макдональд пен Мелтон электр аспаптарымен жабдықталды және психоделияға көбірек енді. Нәтижесінде Коэн органға ауысты. Коэннің клавиатурамен тәжірибесі Джабервокта жартылай кәсіби деңгейде фортепиано ойнағанмен шектелген, бірақ ол аспаптың ерекшеліктеріне тез бейімделді. Мелтон тобымыздың өзгеруін былайша сипаттайды: «Біз электрлі және рок ортасына енгеннен кейін, біз көпшіліктің талғамына ие болдық. Біз өте танымал болдық. Біз екі аптада бір рет ойнайтын шағын фольклорлық клубта бір ай бойы әр түн сайын ойнайтынбыз, немесе осылай, және оны толтырдық. Бірнеше күннен кейін біз әр түн сайын екі шоуға қатыса бастадық». EP тобының электр аспаптарын өз музыкасына қосу, аспаптарды тиімді біріктіру және қышқыл рок музыкалық жанры үшін ерте үлгіні құру жөніндегі амбицияларын орындады. Ол Макдональдтың «(Thing Called) Love» және «Bass Strings» композицияларын A жағында және алты минуттық «Section 43» әнін B жағында қамтыды. Музыка тарихшысы Ричи Унтербергер «Section 43» әнін мақтап, «Азия гитарасы, рулық маракастар, айлакерлік орган, жүзуші гармоника және гитара сияқты нәзік котоның эфирлі ортаңғы бөлімдері Пол Баттерфилд Блюз Бендінің Шығыс-Батысымен бәсекелесіп, ең жақсы психоделикалық аспап ретінде бәсекелесіп отыр» деді. Коэннің продюсер Сэмюэл Чартерспен байланыстары арқылы топ 1966 жылдың желтоқсан айында Vanguard Records-пен келісімшартқа қол қойды, бұл лейбл негізінен халық музыкасын шығарған, өсіп келе жатқан психоделикалық рок сахнасына енуге тырысқан. 1967 жылдың ақпан айында Country Joe and the Fish Sierra Sound Laboratories-ке кіріп, дебюттік альбомын, Electric Music for the Mind and Body, жаздырады, процессті Чартерс пен Денсон бақылайды. Студияда жұмыс істеуден бұрын Армстронг топтан шығып, екі жылдық альтернативті тапсырманы ар-ожданға қарсылық ретінде Goodwill Industries үшін жүк көлігін жүргізумен бастады. Хирштің қабілеті альбомда бірден байқалып қалды, өйткені ол музыка сыншысы Брюс Эдер мақтаған «психоделикалық жазбаның оң жағындағы кейінгі Спенсер Драйденнің ең жақсы барабан ойнауының бірі» болды. Electric Music for the Mind and Body 1967 жылдың 11 мамырында жарық көрді. Альбомның көп бөлігі топтың жаңа психоделикалық ортасын кеңейте берді, мүшелерінің әртүрлі ықпалдарына, олардың фольклорлық тамырларынан, блюз, рага-рок және хард-рокқа дейін барлық жақтарын қамтыды. Альбомда Коэннің өнертапқыш бұрмаланған орган мелодиялары да көбірек көрінді. Сонымен қатар, Макдональдтың лирикалық мазмұны, саяси наразылық, есірткіш заттарды қолдану және махаббат тақырыптарын ашық түрде жариялап, сатиралық юмормен толықталды, топтың бағытын және хабарламасын анық көрсетті. Композициялық құрылымдар Джон Фахидің стилін еске түсіретін дискреттік қозғалыс үлгілерін ұстанды, оны Макдональд құрметтеді. Electric Music for the Mind and Body жарық көргеннен кейін сәттілікке жетіп, Billboard 200 тізімінде 39-орынды иеленді және контркультура дәуірінің ең танымал психоделикалық туындыларының бірі болып қала береді. Альбом шығуға бір ай бұрын «Not So Sweet Martha Lorraine» әні таратылды және Country Joe and the Fish тобының Billboard Hot 100 тізімінде 98-орынға дейін көтерілген жалғыз әні болды, бұл FM радио және колледж станцияларында ойналғандығының нәтижесі болды. «Балық әнінің» өңделген нұсқасы альбомдағы трек ретінде шығаруға жоспарланған. Алайда, Чартерс «Superbird» әнінің радиода тыйым салынуына қарамастан, осы әнді шығару туралы шешімді қабылдады. Дегенмен, топ Сан-Францискодағы жаңа музыкалық ортадағы алғашқылардың бірі болып есептелді, өзінің әріптестері әлі өз дыбысын жетілдіріп жатқанда, ең жақсы дебюттердің бірін көрсетті. Мелтон альбомның сәттілігін, әсіресе Сан-Францискода, 1967 жылдың маусымында Монтерей поп-фестиваліндегі топтың өнеріне байланысты деп санайды. Содан кейін топ Нью-Йорк қаласындағы Vanguard Studios-та жазба жасау үшін Шығыс жағалауына гастрольдік сапар жасады. «Superbird» әні, Президент Линдон Джонсонды пароди жасаған ән, радиодан тыйым салынбағаннан кейін, топ «Балық әнін» жазуға рұқсат алды, ол топты түпнұсқа фольклорлық композициядан электрлі аспаптарға және психоделияға көбірек синтезделгенге қарай жылжытты. Ән топтың екінші альбомының атау трегі болды, I Feel Like I'm Fixin' to Die, ол 1967 жылдың қараша айында жарық көрді. Альбом алдыңғысына қарағанда сәттілікке жете алмады, бірақ ол 67-орынды иеленді. Композиция Вьетнам соғысына қарсы оппозиция тарапынан білдірілген наразылықтың өсуін көрсетеді және дәуірдің ең танымал және тойланатын наразылық әндерінің бірі болып саналады. «Балық әні» соғысқа қарсы көзқарасты жеткізуде де маңызды рөл атқарды, бірақ оның сарказмдық юморы басқа соғысқа қарсы әндерден ерекшеленді.

Қатардағы өзгерістер және Вудсток (1969-1970)

1968 жылдың қыркүйегінде Бартол төртінші альбомы шықпастан бұрын топты тастап кетті. Оның кетуіне себеп – топтың қалған бөлігінің 1968 жылғы Демократиялық ұлттық конвенцияға мыңдаған көрермен шақыру мақсатымен Чикагодағы Жастар халықаралық партиясы ұйымдастырған «Өмір үшін фестивальге» қатысуға құштар болмауы болды. Фестиваль көтеріліске және наразылық білдірушілер мен полиция арасындағы қақтығыстарға ұласқаннан кейін, Бартолдың Country Joe and the Fish тобы одан да үлкен рөл атқаруы керек деген сенімінен топтан кетіп, Англияға қоныс аударды. Хирш пен Коэн келесі «Here We Are Again» альбомын жазғаннан кейін көп ұзамай топты тастап кетті, ал олардың орнына бұрын Big Brother and the Holding Company тобында ойнаған Касади мен Дэвид Гетц келді. 1969 жылдың шілдесінде «Here We Are Again» альбомы жарық көрді. Ол чарттарда 48-орынды иеленді, сонымен қатар Country Joe and the Fish поп музыкасына қарай бет бұрды. Country Joe and the Fish тобының құрамы келесі алты ай бойы салыстырмалы түрде тұрақты болды, алайда Big Brother and the Holding Company тобының түлегі Питер С. Альбин бас гитараны ойнағанда Касадидің орнын басты. Көрермендер Макдональдпен бірге ән шырқап, ынталы түрде жауап берді. Макдональдтың «The Fuck Cheer» әнін орындауы АҚШ-та кең танымал болды және 1970 жылдың 26 наурызында шыққан «Woodstock» фильмінде орын алды. Радиостанциялар әннің екі нұсқасын да жиі ойнады, бірақ «The Fuck Cheer» әніне қарсылық оның таралуын андеграунд станцияларымен шектеді. 1969 жылдың желтоқсанында Макдональд топтан бөлек өнер жолын бастады, Гутридің «Thinking of Woody Guthrie» және «Tonight I'm Singing Just For You» альбомдарында оның әндерін орындады. Осы уақыт аралығында топ «Woodstock» фильмінен алған сәттілігі мен «Zachariah» фильміндегі қатысуының арқасында 1970 жылдың мамырында «CJ Fish» атты бесінші альбомын шығарды. Альбом орташа сәттілікке қол жеткізіп, ұлттық чарттарда 111-орынды иеленді. Алайда топ мүшелері гастрольдік сапарларға және жаңа әндер жазуға құштар болмады, бұл 1970 жылдың ортасында топтың тарауына әкелді. Мелтон «The Fish» атты жеке өнер жолын бастады, кейін 1980 жылдары Бей-Эриасының супер тобы «Dinosaurs» құрамына кірді. 1982 жылдан бастап Мелтон Калифорнияда заңгерлік қызмет атқара бастады және 2009 жылдың маусым айында зейнеткерлікке шыққанға дейін Калифорнияның Йоло округінің мемлекеттік қорғаушысы болды. Country Joe and the Fish тобының мүшелері кейде қайтадан жиналады, әсіресе 1967 жылғы классикалық құрамы 1977 жылы «Reunion» альбомын жазды. 2004 жылы Мелтоннан басқа, топтың барлық мүшелері «Country Joe Band» тобы ретінде қайта бірікті. Сол жылы топ гастрольдік сапарларын қайта бастады, Бартол жазған «Cakewalk to Baghdad» синглын және «Live in Berkeley» концерттік альбомын шығарды. Country Joe Band 2006 жылы тарағанмен, оның кейбір мүшелері әлі де кейде бірге гастрольдік сапарларға шығады. Хирш 2021 жылдың 17 тамызында 81 жасында дүние салды. Бартол 2023 жылдың 20 ақпанында 75 жасында қайтыс болды.