Лоуренс Саммерс: Американ экономисі және мемлекеттік қайраткерінің өмірбаяны

Лоуренс Саммерс – американ экономисі, АҚШ Қаржы министрі (1999-2001), Гарвард университетінің президенті. OpenAI кеңесінде. Экономика, саясат сарапшысы.

18 мин оқу

100%

Дереккөз: Lawrence Summers — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Американдық экономист және мемлекеттік қызметкер (1954 жылы туған)

Лоуренс Генри Саммерс (1954 жылдың 30 қарашасында туған) – американдық экономист, 1999 жылдан 2001 жылға дейін АҚШ-тың 71-ші қазынашылық хатшысы, ал 2009 жылдан 2010 жылға дейін Ұлттық экономикалық кеңестің директоры қызметін атқарды. Сондай-ақ ол 2001-2006 жылдар аралығында Гарвард университетінің президенті болды, қазірде сол жерде Чарльз У. Элиот университетінің профессоры және Гарвард Кеннеди мектебіндегі Моссавар Рахмани бизнес және үкімет орталығының директоры. 2023 жылдың қарашасында Саммерс жасанды жалпы интеллект компаниясы OpenAI директорлар кеңесіне қосылды. Саммерс 1983 жылы Гарвард университетінде экономика профессоры болды. 1991 жылы Гарвардтан кетіп, 1991 жылдан 1993 жылға дейін Дүниежүзілік банкте бас экономист болып жұмыс істеді. 1993 жылы Саммерс президент Билл Клинтонның басқаруы кезінде АҚШ Қаржы министрлігінің халықаралық істер жөніндегі орынбасары болып тағайындалды. 1995 жылы ол ұзақ жылдар бойы саяси кеңесшісі Роберт Рубиннің басшылығымен қазынашылықтың орынбасары қызметіне көтерілді. 1999 жылы ол Рубиннің орнын басып, қазынашылық министрі болды. Клинтон әкімшілігінде жұмыс істеген кезде Саммерс 1994 жылғы Мексикадағы экономикалық дағдарысқа, 1997 жылғы Азиядағы қаржылық дағдарысқа және Ресейдегі қаржылық дағдарысқа АҚШ-тың жауап беруіне жетекшілік етті. Ол сондай-ақ Гарвардтың халықаралық даму институтында кеңесші болды және посткеңестік мемлекеттердің экономикасын жекешелендіруге, сондай-ақ АҚШ қаржы жүйесін либерализациялауға, оның ішінде "Гласс-Стигалл" заңын жоюға ықпал етті. Клинтонның өкілеттігі аяқталғаннан кейін Саммерс 2001 жылдан 2006 жылға дейін Гарвард университетінің 27-ші президенті болды. Саммерс Гарвард факультетінің сенімсіздік дауысынан кейін Гарвард президенті лауазымынан кетті, бұл Саммерстің Корнел Вестпен туындаған жанжалдарынан, Андрей Шлейфермен қарым-қатынасына қатысты қаржылық мүдделердің қақтығысынан және 2005 жылғы сөйлеген сөзінен туындады. Ол ғылым мен инженерия салаларында әйелдердің жеткіліксіз өкілдігінің үш себебін атады, оның ішінде жоғары деңгейдегі қабілеттердің әртүрлі болу мүмкіндігі де бар, сонымен қатар кемсітушілік пен әлеуметтену үлгілері де ескерілді. Гарвардтан кеткеннен кейін Саммерс Д. Э. Шоу & Co. хедж-фондының басқарушы серіктесі болып жұмыс істеді. Саммерс Обама әкімшілігі кезінде мемлекеттік қызметке қайта оралды, 2009 жылдың қаңтарынан 2010 жылдың қарашасына дейін Барак Обаманың президенті үшін Ақ үйдің АҚШ Ұлттық экономикалық кеңесінің директоры болып қызмет етті, бұл кезеңде ол Үлкен Үлесім кезеңіндегі Обама әкімшілігінің экономикалық шешімдерін қабылдауда маңызды рөл атқарды. Ол Массачусетс технология институтына (МИТ) түсіп, бастапқыда физиканы оқуды жоспарлаған, бірақ көп ұзамай экономикаға ауысып, 1975 жылы бітірді. Сондай-ақ ол МИТ дебаттық командасының белсенді мүшесі болды және үш рет жылдық Ұлттық дебаттық турнирге қатысуға іліккен. Ол Гарвард университетіне аспирант ретінде түсіп, 1982 жылы докторлық дәрежесін алды. 1983 жылы, 28 жасында Саммерс Гарвард тарихындағы ең жас профессорлардың бірі болды. 1987 жылы Лондон экономика мектебінде қонақ оқытушы болып жұмыс істеді.

Lawrence Henry Summers (born November 30, 1954) is an American economist who served as the 71st United States Secretary of the Treasury from 1999 to 2001 and as director of the National Economic Council from 2009 to 2010. He also served as president of Harvard University from 2001 to 2006, where he is the Charles W. Eliot University Professor and director of the Mossavar Rahmani Center for Business and Government at Harvard Kennedy School. In November 2023, Summers joined the board of directors of artificial general intelligence company OpenAI. Summers became a professor of economics at Harvard University in 1983. He left Harvard in 1991, working as the Chief Economist of the World Bank from 1991 to 1993. In 1993, Summers was appointed Under Secretary for International Affairs of the United States Department of the Treasury under President Bill Clinton's administration. In 1995, he was promoted to Deputy Secretary of the Treasury under his long time political mentor Robert Rubin. In 1999, he succeeded Rubin as Secretary of the Treasury. While working for the Clinton administration, Summers played a leading role in the American response to the 1994 economic crisis in Mexico, the 1997 Asian financial crisis, and the Russian financial crisis. He was also influential in the Harvard Institute for International Development and American advised privatization of the economies of the post Soviet states, and in the deregulation of the U. S financial system, including the repeal of the Glass Steagall Act. Following the end of Clinton's term, Summers served as the 27th president of Harvard University from 2001 to 2006. Summers resigned as Harvard's president in the wake of a no confidence vote by Harvard faculty, which resulted in large part from Summers's conflict with Cornel West, financial conflict of interest questions regarding his relationship with Andrei Shleifer, and a 2005 speech in which he offered three reasons for the under representation of women in science and engineering, including the possibility that there exists a "different availability of aptitude at the high end", in addition to patterns of discrimination and socialization. After his departure from Harvard, Summers worked as a managing partner at the hedge fund D. E. Shaw & Co. Summers rejoined public service during the Obama administration, serving as the Director of the White House United States National Economic Council for President Barack Obama from January 2009 until November 2010, where he emerged as a key economic decision maker in the Obama administration's response to the Great Recession. he entered Massachusetts Institute of Technology (MIT), where he originally intended to study physics but soon switched to economics, graduating in 1975. He was also an active member of the MIT debating team and qualified for participation in the annual National Debate Tournament three times. He attended Harvard University as a graduate student, receiving his Ph. D. in 1982. In 1983, at age 28, Summers became one of the youngest tenured professors in Harvard's history. He was a visiting academic at the London School of Economics in 1987.

Академиялық экономист

Зерттеуші ретінде Саммерс экономиканың көптеген салаларына, ең бастысы мемлекеттік қаржы, еңбек экономикасы, қаржылық экономика және макроэкономикаға маңызды үлес қосты. Саммерс халықаралық экономика, экономикалық демография, экономикалық тарих және даму экономикасы салаларында да жұмыс істеген. 1993 жылы ол Америка экономикалық қауымдастығынан Джон Бейтс Кларк медалін алды. 1987 жылы Ұлттық ғылым қорының Алан Т. Уотерман сыйлығын алған алғашқы әлеуметтік ғалым болды. Саммерс сондай-ақ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Қазір Гарвард университетінің Чарльз У. Элиот университетінің профессоры ретінде оның танымал курстарының қатарында Америка экономикалық саясаты және жаһанданудың саяси экономикасы бар.

Мемлекеттік қызмет адамы

Саммерс 1982–1983 жылдары президент Рейганның Экономикалық кеңесшілер кеңесінде қызмет етті. Сонымен қатар, ол 1988 жылы Дукакистің президенттік үгіт науқанында экономикалық кеңесші ретінде жұмыс істеді.

Дүниежүзілік банктің бас экономисі

Саммерс 1991 жылы Гарвард университетін бітіріп, 1993 жылға дейін Дүниежүзілік банкте даму экономикасы жөніндегі вице-президент және бас экономист қызметін атқарды.

"Қылай өнеркәсіптер" дау-дамай

1991 жылдың желтоқсан айында Дүниежүзілік банкте жұмыс істеген кезде Саммерс баспасөзге тараған меморандумға қол қойды. Лант Притчет аталған жеке жазбаның авторы екенін мәлімдеді, және ол, Саммерс та оны әзіл ретінде жазылғанын айтады. Меморандумда "ең төмен жалақы алатын елге улы қалдықтарды тастаудың экономикалық тұрғыдан тиімділігі күмәнсіз және біз оны мойындауымыз керек" делінген. Притчеттің сөзіне қарағанда, ақпараттың жария болуы, оның мағынасын бұрмалап, иронияны жою мақсатымен жасалған, және ол "Ларри мен Дүниежүзілік банкке қарсы қасақана алдау және жалғандық" болды. Саммерс 1992-1997 жылдар аралығында Гарвард Халықаралық Даму Институты арқылы Ресей үкіметіне кеңес беру жобасын ұйымдастырды. Кейін, Гарвард жобасының бірнеше мүшесі Ресейде инвестиция жасағандығы және осылайша бейтарап кеңесші бола алмайтындығы анықталғанда, дау туды. Саммерс сол кездегі Ресей басшысы Борис Ельцинге Клинтон әкімшілігінде қолдаған "үш 'ацияны'" – "жекешелендіру, тұрақтандыру және либерализацияны" қолдануға шақырды. Саммерс Корея үкіметін экономикалық дағдарыс кезінде пайыздық ставканы көтеруге және бюджетті теңгерлеуге қысым жасады, бұл саясатты Пол Кругман мен Джозеф Стиглиц сынға алды. Пол Блуштейннің "The Chastening" кітабында айтылғандай, осы дағдарыс кезінде Саммерс Пол Вольфовицпен бірге Индонезиядағы билік режимін өзгертуді қолдады. Саммерс Клинтон әкімшілігіндегі жылыжай газдарын азайтудағы АҚШ-тың жетекшілік роліне және Киото протоколына қатысуға қарсы болған басты дауыс еді. Қаржы министрі ретінде Саммерс Клинтон әкімшілігінің 1999 жылы Республикалық Конгресс ұсынған салықты төмендетуге қарсылығын басқарды. 2000 жылғы Калифорниядағы энергетикалық дағдарыс кезінде сол кездегі Қаржы министрі Саммерс Алан Гринспен және Энронның бас директоры Кеннет Леймен бірлесіп, Калифорния губернаторы Грей Дэвиске дағдарыстың себептері туралы лекция оқыды, мәселенің себебі – мемлекеттік реттеудің артық болуы екенін түсіндірді. Кеннет Лейдің кеңесі бойынша Саммерс Дэвисті нарықты тыныштандыру үшін Калифорнияның экологиялық стандарттарын жеңілдетуге шақырды. Саммерс 1999 жылы қабылданған Gramm-Leach-Bliley заңын жоғары бағалады, ол коммерциялық банктерге, сақтандыру және инвестициялық қызметтерді ұсынуға қатысты алты онжылдықтан астам шектеулерді алып тастады (1933 жылғы Гласс-Стигалл заңының негізгі ережелерін жою арқылы): "Бүгін Конгресс Ұлы депрессиядан бері қаржы қызметтерін реттейтін ережелерді жаңартуға және оларды 21-ғасыр жүйесімен алмастыруға дауыс берді", - деді Саммерс. "Бұл тарихи заң американдық компаниялардың жаңа экономикада бәсекеге қабілетті болуына көмектеседі". Шындығында, президент Клинтонның қаржы нарықтары жөніндегі жұмыс тобының мүшесі ретінде Саммерс, АҚШ Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясының (SEC) төрағасы Артур Левитт, ФРС төрағасы Гринспен және хатшы Рубинмен бірге 2008 жылдың күзінде қаржы нарығын құлатуға себеп болған туынды құралдарды реттеуге бағытталған күш-жігерді тоқтатты.

In December 1991, while at the World Bank, Summers signed a memo that was leaked to the press. Lant Pritchett has claimed authorship of the private memo, which both he and Summers say was intended as sarcasm. The memo stated that "the economic logic behind dumping a load of toxic waste in the lowest wage country is impeccable and we should face up to that. According to Pritchett, the memo, as leaked, was doctored to remove context and intended irony, and was "a deliberate fraud and forgery to discredit Larry and the World Bank." Summers set up a project through which the Harvard Institute for International Development provided advice to the Russian government between 1992 and 1997. Later there was a scandal when it emerged that some of the Harvard project members had invested in Russia and were therefore not impartial advisors. Summers encouraged then Russian leader Boris Yeltsin to use the same "three 'ations'" of policy he advocated in the Clinton Administration – "privatization, stabilization, and liberalization." Summers pressured the Korean government to raise its interest rates and balance its budget in the midst of a recession, policies criticized by Paul Krugman and Joseph Stiglitz. According to the book The Chastening, by Paul Blustein, during this crisis, Summers, along with Paul Wolfowitz, pushed for regime change in Indonesia. Summers was a leading voice within the Clinton Administration arguing against American leadership in greenhouse gas reductions and against US participation in the Kyoto Protocol, according to internal documents made public in 2009. As Treasury Secretary, Summers led the Clinton Administration's opposition to tax cuts proposed by the Republican Congress in 1999. During the California energy crisis of 2000, then Treasury Secretary Summers teamed with Alan Greenspan and Enron executive Kenneth Lay to lecture California Governor Gray Davis on the causes of the crisis, explaining that the problem was excessive government regulation. Under the advice of Kenneth Lay, Summers urged Davis to relax California's environmental standards in order to reassure the markets. Summers hailed the Gramm–Leach–Bliley Act in 1999, which lifted more than six decades of restrictions against banks offering commercial banking, insurance, and investment services (by repealing key provisions in the 1933 Glass–Steagall Act): "Today Congress voted to update the rules that have governed financial services since the Great Depression and replace them with a system for the 21st century," Summers said. "This historic legislation will better enable American companies to compete in the new economy." Indeed, as a member of President Clinton's Working Group on Financial Markets, Summers, along with U. S. Securities and Exchange Commission (SEC) Chairman Arthur Levitt, Fed Chairman Greenspan, and Secretary Rubin, torpedoed an effort to regulate the derivatives that many blame for bringing the financial market down in Fall 2008.

Қаржылық реттеуге қатысты пікірлер

1998 жылдың 7 мамырында Тауарлық фьючерстік сауда комиссиясы (CFTC) «OTC (бірбірден келісімдер) туынды нарығының өсу мүмкіндігіне және АҚШ ұйымдарының жаһандық қаржы нарығында бәсекеге қабілетті болуына кедеріс келтірмей, тиісті реттеуші шараларды қалай сақтауға болады» деген мәселені анықтау үшін реттеуші органдардан, ғалымдардан және сарапшылардан пікір алу мақсатында концепциялық хабарлама жариялады. 1998 жылдың 30 шілдесінде сол кездегі Қаржы министрінің орынбасары Саммерс АҚШ Конгресінде: «Осы келісімдерге қатысушы тараптар көбінесе алаяқтықтан және қарсы тараптың төлем қабілетсіздігінен өзін-өзі қорғай алатын жоғары деңгейдегі қаржы институттары болып табылады» деді. Саммерс сол кезде «Бүгінгі күнге дейін институционалдық OTC туынды нарығын қосымша реттеу қажеттігінің нақты дәлелі табылмады және мұндай реттеуді қолдайтындар осы қажеттілікті дәлелдеу міндетін өздеріне алуы керек» деп мәлімдеді. 1999 жылы Саммерс инвестициялық және коммерциялық банктер арасындағы шекараны жойған Gramm–Leach–Bliley заңын қолдады, сонымен қатар: «Осы заң арқылы американдық қаржы жүйесі 21-ғасырға қарай маңызды қадам жасады» деді. 2009 жылдың 15 наурызында ABC телеарнасына берген сұхбатында Джордж Стефанопулос Саммерстен қаржы дағдарысы туралы сұрағанда, Саммерс: «Соңғы он сегіз айда көптеген жағымсыз оқиғалар орын алды, бірақ A.I.G.-де болған жағдай – оны реттемеу, ешкім бақыламау – өте қайғылы» деп жауап берді. 2009 жылдың ақпанында Саммерс Джон Мейнард Кейнстің «Жағдайлар өзгерерде, мен де өз пікірімді өзгертемін» деген сөзін келтірді, бұл Уолл-стриттің реттеуін жеңілдетудің сәтсіздігін және үкіметтік құтқару операциясындағы оның жаңа басшылық рөлін көрсетеді. 2010 жылдың 18 сәуірінде ABC телеарнасының «This Week» бағдарламасындағы сұхбатында Клинтон Саммерстің туындыларды реттемеу туралы берген кеңесінің дұрыс болмағанын айтты.

Гарвард университетінің президенті

2001 жылы Джордж Буш президент болған кезде Саммерс Қазынашылық департаментінен кетіп, Гарвардқа 27-ші президенті болып қайта оралды. Ол 2001 жылдың шілдесінен 2006 жылдың маусымына дейін қызмет етті, ал оның алдыңғы президенті Нил Руденстайнның әкесі еврей болған. Саммерстің Гарвардтағы бірқатар шешімдері көпшіліктің пікірталасына түсті, бұл оның отставкасына дейін де, кейін де болды.

Корнел Вест ісі

2001 жылдың қазан айында өткен кездесуде Саммерс афроамерикандық зерттеулер бөлімінің меңгерушісі Корнел Уэстті Билл Брэдлидің президенттік науқанында жұмыс істеу үшін үш апта сабақтан қашып қалғаны үшін сынады және Уэсттің бағаларды көтеруге ықпал етіп жатқанына шағымданады. Саммерс сондай-ақ Уэсттің "рэп" альбомы университет үшін "ұятты" екенін айтты. Уэст бұл айыптауларға күшпен қарсы шықты. "Хип-хоп оны қорқытты. Бұл стереотиптік реакция", - деді ол кейін. Уэст, бұл оқиғаны "Демократия мәселесі" (2004) кітабында сипаттағанда Саммерсті "хабарсыз" және "принципсіз билік ойыншысы" деп атады, содан кейін Гарвард университетіне дейін оқытқан Принстон университетіне оралды.

Саммерстің Гарвардтағы қарсылығы мен қолдауы

2005 жылдың 15 наурызында Гарвардтың өнер және ғылым факультетінің мүшелері, Гарвардтың өнер және ғылым аспирантурасында оқитын студенттерге және Гарвард колледжінің студенттеріне сабақ беретін, Саммерстің басшылығына «сенімсіздік» білдіретін ұсынысты 218 дауысқа қарсы 185 дауыспен қабылдады, 18 адам қалыс қалды. Президенттің қызметін жеңілдетілген сынға алуды ұсынатын екінші ұсыныс 253 дауыспен, 137 дауысқа қарсы қабылданды, сондай-ақ 18 адам қалыс қалды. Гарвард корпорациясының мүшелері, университеттегі ең жоғары басқару органы, президентті таңдауға жауапты және Саммерстің қызметін қатты қолдап мәлімдеме жасады. ФАС факультеті Саммерске қарсы пікірде бірауыздан болған жоқ. Психолог Стивен Пинкер Саммерстің қаңтардағы лекциясының заңдылығын қорғады. «Саммерстің сөйлеуі заңды академиялық пікірталас шегінде болды ма?» деген сұраққа Пинкер: «Әрине, егер ол белгілі бір дәрежеде қатаңдықпен ұсынылса, бәрі заңды академиялық пікірталас шегінде болуы керек қой? Университет пен медресе арасындағы айырмашылық осы да. Бұл гипотезаны қабылдауға жеткілікті дәлелдер бар». Саммерстің Гарвард колледжінің студенттері арасында, колледж факультетінен гөрі көбірек қолдауы болды. The Harvard Crimson газеті жүргізген сауалнама көрсеткендей, студенттер оның отставкасына үш есе көп қарсылық білдірді, жауап берген студенттердің 57%-ы оның отставкасына қарсы болды, ал 19%-ы қолдады. 2005 жылдың шілдесінде Гарвард корпорациясының мүшесі Конрад К. Харпер, университет президентінің әйелдер туралы пікірлерінен және Саммерстің жалақысын көтеруіне ашуланғанын айтып, қызметтен кетті. Президентке жолданған хатында: «Мен сіздің жалақыңызды көтеруді қолдамаймын және Гарвардтың мүддесі сіздің отставкаға кетуіңізді талап етеді деп санаймын».

Экономист Андрей Шлейфердің қолдауы

Гарвард және Саммерстің жақын досы және шәкірті Андрей Шлейфер Ресейдің жекешелендіру бағдарламасына кеңес берген кезде пайдасы бар конфликтіге байланысты АҚШ үкіметінің сотқа берген ісін аяқтау үшін 28,5 миллион доллар төледі. АҚШ үкіметі Шлейферді «Жалған талаптар туралы» заң бойынша сотқа шақырды, себебі ол елдің жекешелендіру жобасын жасаған кезде ресейлік акцияларды сатып алған. 2004 жылы федералды судья Гарвардтың келісімшартты бұзғанын, бірақ Шлейфер мен оның әріптесі ғана үш еселенген залапты өтеуге жауапты екенін шешті. 2005 жылдың маусым айында Гарвард пен Шлейфер АҚШ үкіметімен алдын ала келісімге келгендерін хабарлады. Тамыз айында Гарвард, Шлейфер және Әділет министрлігі университет бес жылдық сот ісін аяқтау үшін 26,5 миллион доллар төлеу туралы келісімге келді. Шлейфер де 2 миллион долларлық залапты өтеуге жауапты болды. Гарвард залаптың басым бөлігін төлеп, Шлейферге факультеттегі лауазымын сақтап қалуға рұқсат бергендіктен, бұл келісім Саммерстің жақтастық танытқаны туралы айыптауларға әкелді. Оның Шлейферді үздіксіз қолдауы Саммерстің басқа профессорлар арасындағы беделін нашарлатты, бұл туралы The Harvard Crimson газеті жазды: «Мен осы факультет мүшесі ретінде 45 жылдан астам уақыттан бері жұмыс істеп келемін және енді оңай қысылмаймын», – деді механика инженері Маккей профессоры Фредерик Х. Абернати сейсенбі күнгі факультет отырысында Шлейфер ісіне қатысты сынды пікірлерін білдірді. Бірақ Абернати былай деді: «Мен Шлейфер ісінде осы Университеттің әрекеттеріне терең қайғырып, көңілім қалды».

Ресейде

Дэвид Макклинтиктің "Институционалдық инвестор" журналындағы "Гарвард Ресейді қалай жоғалтты" деген 18 000 сөздік мақаласы Шлейфердің Ресей экономикасы туралы ішкі білімі мен ықпалын жеке табыс әкелетін инвестициялар жасау үшін пайдалануға тырысқандығын егжей-тегжейлі сипаттайды, бұл әрекеттердің бәрі АҚШ үкіметімен келісім шарт жасасқан Гарвард тобына жетекшілік еткен кезде болды. Мақалада Саммерс әріптес экономисті университет тарапынан тәртіптік жазадан қорғады және 1996 жылы Саммерс Шлейфер мен оның әйелі Нэнси Циммерманды мүдделердің қақтығысу ережелері туралы ескерткені айтылады. Саммерстің Шлейфермен достығы корпорацияға белгілі болды, олар оны Руденстиннің орнына тағайындады, ал Саммерс Шлейферге қатысты барлық мәселелерден өзін шеттеді, оның ісі бұрынғы Гарвард президенті Дерек Бок басқарған тәуелсіз комиссиямен қарастырылды.

Джеффри Эпштейнмен байланысы

2003 жылы Саммерс президент қызметінде болған кезде "Гарвард Кримсон" газетінде жарияланған мақалада Саммерс пен Джеффри Эпштейн арасындағы "ерекше байланыс" туралы мәліметтер келтірген. Эпштейн Саммерс президенттігі кезеңінде Гарвардтың Эволюциялық Динамика бағдарламасын қаржыландыру үшін кем дегенде 25 миллион доллар көмектесуге уәде берді, сондай-ақ Эпштейн жеке пайдалану үшін Гарвардта кеңсе алды. Басқа жағдайда Эпштейннің Гарвардпен ресми байланысы болған жоқ. Эпштейн қаржылаған қайырымдылық қоры Саммерстің әйелі, Гарвард профессоры Элиса Нью жүргізетін PBS телешоуының түсіріліміне де қаржы жұмсады.

Винклвос егіздері мен Facebook

2004 жылдың ақпан айында Винклвосс егіздері Саммерстен кездесу сұрады, оның мақсаты – Facebook негізін қалаушы Марк Цукербергпен арыздасқан дауды реттеу үшін араласуын өтіну болды. Винклвосс ағайындылар Цукербергтің әлеуметтік желіге арналған веб-сайт идеясын ұрлап, олардың HarvardConnection деп аталатын жобасына қатысуын сұрағаннан кейін, Facebook-ты өздігінен іске қосқанына сенді. Саммерс бұл мәселені университет өкілеттігіне жатпайды деп салып, егіздерге арыздарын сотқа жүгіну арқылы шешуді кеңес берді.

Гарвард президенті лауазымынан кетуі

2006 жылдың 21 ақпанында Саммерс 2006 жылдың 30 маусымында қызметтен кететінін, оқу жылы аяқталған соң күшке енетінін хабарлады. Гарвард Саммерске кеткеннен кейін бір жылдық жалақымен демалыс беруге келісті, оның жеке үйі үшін университеттен алған 1 миллион долларлық қарызын жапты және басқа да төлемдер жасады. Университеттің бұрынғы президенті Дерек Бок уақытша президент міндетін атқарды, ал университет жаңа президентті іздестіруді жүргізді, нәтижесінде 2007 жылдың 11 ақпанында Дрю Гилпин Фауст тағайындалды.

Гарвардтан кейінгі президенттік мансап

Бір жылдық демалыстан кейін Саммерс Гарвард университетінің шақыруын қабылдап, Чарльз У. Элиот университетінің профессоры болды – бұл университет бойынша таңдалған 20 профессорлық лауазымның бірі. Оның кеңселері Кеннеди үкімет мектебінде және Гарвард бизнес мектебінде орналасқан. 2006 жылы ол Біріккен Ұлттар Ұйымының Сауда және даму жөніндегі конференциясының жұмысын қараған Ең беделді тұлғалар тобының құрамында болды. Ол "Отыздық топтың" мүшесі. Сонымен қатар, Саммерс қазіргі уақытта Берггрюен институтының 21-ғасырлық кеңесінде қызмет етеді және 2015 жылы Берггрюен ұйымдастырған Қытай президенті Си Цзиньпинмен болған кездесуге қатысты.

Кәсіптік мүдделер

2006 жылдың 19 қазанында Саммерс Нью-Йорк қаласындағы D. E. Shaw & Co. хедж-фондының жарты штаттан басқарушы директоры болып жұмысқа орналасты, осыған ол 16 ай ішінде 5 миллион доллар жалақы және басқа да сыйақы алды. Сонымен қатар, Саммерс ірі қаржы институттарынан сөз сөйлегені үшін 2,7 миллион доллар табыс тапты. 1999 жылы президент Клинтон оны Қазынашылық министрі лауазымына ұсынғанда, Саммерс шамамен 900 000 долларлық активтерді және 500 000 долларлық қарыздарды, оның ішінде ипотекалық несиені көрсетті. 2013 жылы Саммерс өзінің бұрынғы Гарвард оқытушысы құрған Үндістанның алғашқы көлік жалға беру компаниясы Zoomcar-ға алғашқы инвестор болды.

Ұлттық экономикалық кеңес

Барак Обаманың 2009 жылғы қаңтарда президент болып сайлануымен Саммерс Ұлттық экономикалық кеңестің директоры лауазымына тағайындалды. Осы қызметте Саммерс Обама әкімшілігіндегі маңызды экономикалық шешімдерді қабылдаушы ретінде көзге түсті, оған мақтау да, сын да айтылды. Саммерс пен бұрынғы Федералдық резерв төрағасы Пол Волкер арасында келіспеушіліктер болды, себебі Волкер Саммерсті сыртқы экономикалық кеңесшілер тобын құру жұмысын кешіктіргені үшін айыптады, ал Саммерс Волкерді Ақ үй кеңесінен шеттетуге және экономикалық дағдарысты шешудегі саяси шешімдерге бірлесіп жұмыс істеуге қызығушылық танытпады. Екінші жағынан, Обама Саммерстің жұмысынан алғашқы апталарында өте риза болған. Ал тағы бір жоғары экономикалық кеңесші Питер Орсаг Саммерсті «әлемдегі ең данышман экономистердің бірі» деп атады. Генри Киссинджердің пікірінше, Ларри Саммерске «жаман идеяларды жою немесе түзету үшін жауапкершілік жүктелген» Ақ үй лауазымы берілуі керек еді. 2009 жылғы қаңтарда Обама әкімшілігі экономикалық ынталандыру жобасын қабылдауға тырысқанда, өкіл Питэр ДеФацио (D-OR) Саммерсті сынап, президент Барак Обаманың «Ларри Саммерстің кеңесіне тым көп сенгенін» айтты. «Ларри Саммерс инфрақұрылымды жек көреді». ДеФацио, сондай-ақ либералды экономистер Пол Кругман мен Джозеф Стиглиц, ынталандырудың басым бөлігі инфрақұрылымға жұмсалуы керек деп талап етті, ал Саммерс салықты төмендетуді қолдады. 2008 жылдың соңында Саммерс және сол кездегі президент сайланған Обаманың экономикалық кеңесшілері 550 миллиардтан 900 миллиард долларға дейінгі экономикалық ынталандыру пакеттерінің нұсқаларын қамтитын меморандум ұсынды. «The New Republic» басылымының хабарлауынша, экономикалық кеңесші Кристина Ромер бастапқыда 1,8 триллион долларлық пакет ұсынған, бірақ Саммерс бұл ұсынысты тез қабылдамады, себебі 1 триллион долларға жуық ынталандыру Конгресс арқылы қабылданбайды деп сенді. Ромер өзінің ұсынысын 1,2 триллион долларға түзетті, Саммерс оны меморандумға қосуға келісті, бірақ Саммерс соңғы сәтте бұл санды алып тастады. «Wall Street Journal» хабарлағандай, Саммерс сенатор Крис Додқа (D-CT) қоңырау шалып, ынталандыру қаражатын алған компаниялардың, Citigroup сияқты, басшыларының жалақысына шектеулерді алып тастауды сұрады. 2009 жылғы 3 сәуірде Саммерс бұрынғы жылы мемлекеттік қызметкер ретінде ықпалы бар компаниялардан миллиондаған доллар алғаны белгілі болғаннан кейін қайтадан сынға ұшырады. Ол D.E. Shaw хедж-фондынан 5 миллион доллар табыс тапты және үкіметтен құтқару ақшасын алған Уолл-стрит компанияларынан 2,7 миллион доллар сөз сөйлеу ақысы ретінде алды.

Upon the inauguration of Barack Obama as president in January 2009, Summers was appointed to the post of director of the National Economic Council. In this position Summers emerged as a key economic decision maker in the Obama administration, where he attracted both praise and criticism. There had been friction between Summers and former Federal Reserve Chairman Paul Volcker, as Volcker accused Summers of delaying the effort to organize a panel of outside economic advisers, and Summers had cut Volcker out of White House meetings and had not shown interest in collaborating on policy solutions to the economic crisis. On the other hand, Obama himself was reportedly thrilled with the work Summers did in his first few weeks on the job. And Peter Orszag, another top economic advisor, called Summers "one of the world's most brilliant economists." According to Henry Kissinger Larry Summers should "be given a White House post in which he was charged with shooting down or fixing bad ideas." In January 2009, as the Obama Administration tried to pass an economic stimulus spending bill, Representative Peter DeFazio (D OR.) criticized Summers, saying that he thought that President Barack Obama is "ill advised by Larry Summers. Larry Summers hates infrastructure." DeFazio, along with liberal economists including Paul Krugman and Joseph Stiglitz, had argued that more of the stimulus should be spent on infrastructure, while Summers had supported tax cuts. In late 2008, Summers and economic advisors for then President elect Obama presented a memo with options for an economic stimulus package ranging from $550 billion to $900 billion. According to The New Republic, economic advisor Christina Romer initially recommended a $1.8 trillion package, which proposal Summers quickly rejected, believing any stimulus approaching $1 trillion would not pass through Congress. Romer revised her recommendation to $1.2 trillion, which Summers agreed to include in the memo, but Summers struck the figure at the last minute. According to the Wall Street Journal, Summers called Senator Chris Dodd (D CT) asking him to remove caps on executive pay at firms that have received stimulus money, including Citigroup. On April 3, 2009, Summers came under renewed criticism after it was disclosed that he was paid millions of dollars the previous year by companies which he now had influence over as a public servant. He earned $5 million from the hedge fund D. E. Shaw and collected $2.7 million in speaking fees from Wall Street companies that received government bailout money.

NEC-тен кейінгі мансап

2010 жылдың желтоқсанында NEC-тен кеткеннен бері Саммерс D. E. Shaw & Co, Citigroup және NASDAQ OMX Group хедж-фондтарына кеңесші ретінде жұмыс істеді, сонымен қатар Гарвард университетіндегі профессорлық қызметін жалғастырды. 2011 жылдың маусым айында Саммерс электрондық төлем қызметін әзірлейтін Square компаниясы директорлар кеңесіне қосылды және Andreessen Horowitz венчурлық капитал фирмасының арнайы кеңесшісі болды. 2012 жылдың желтоқсанында ол Lending Club жеке несие беру компаниясының басқармасына кірді. 2015 жылдың шілдесінде Саммерс Сан-Францискода орналасқан Premise Data деректер мен талдау технологиялық компаниясының директорлар кеңесіне қосылды, бұл компания әлемнің түкпір-түкпірінен деректер жинаумен айналысады. 2016 жылдың сәуірінде ол Ұлыбританияны 2016 жылдың маусымында өтетін референдум алдында Еуропалық Одақ құрамында қалуға шақырған бұрынғы қазынашылық хатшыларының сегізіншісі болды. Саммерс 2016 жылдың 23 маусымында Ұлыбританияның Еуропалық Одақтан шығу туралы шешімін "Екінші дүниежүзілік соғыстан бері елдің өзіне келтірген ең ауыр зардабы" деп атады. Бірақ Саммерс бұл шешімді "әлемдегі элиталарға ескерту" деп есептеп, жағдайға жауап ретінде "жауапты ұлтшылдыққа" шақырды. 2016 жылдың маусым айында Саммерс былай деп жазды: "Трамп мырзаның президенттікке сайлануы АҚШ және әлемдік экономика үшін Brexit-тен де қауіпті деп санаймын. Егер ол сайланса, 18 ай ішінде созылған рецессия басталады деп күтемін. Бұл зардап АҚШ-тан тыс жерлерде де сезіледі".

2020 жылғы президенттік сайлау

Прогрессивті топтардың коалициясы Джо Байденнің 2020 жылғы президенттік науқанына Саммерстің экономикалық саясат бойынша кеңесші ретінде енді қызмет етпеуін талап етті, Саммерстің науқанға экономикалық саясат мәселелері бойынша кеңес бергені туралы хабарлар тарағаннан кейін. Sunrise Movement және Justice Democrats сияқты прогрессивті топтар науқаннан Саммерстен бас тартуды сұрады, олар: "Саммерстің мұрасы – бүгін біз басынан кешіп жатқан теңсіздік пен климаттық дағдарыстың өршуіне себеп болған саясатты қолдау" деді. Көтеріліске жауап ретінде Саммерс, егер Байден 2020 жылғы президенттік сайлауда Дональд Трампты жеңіп алса, болашақ Байден әкімшілігіне қосылмайтынын мәлімдеді.

Федералды резервтің төрағалығына және Израиль банкі басқарушысына кандидат

2013 жылы Саммерс пен Джанет Йеллен екеуі де Бен Бернанкеден кейін Федералдық резерв төрағасы лауазымына ең басты үміткерлердің бірі болып көзге түсті. Оның тағайындалу мүмкіндігі екі партияның бірқатар сенаторларының қарсылығын тудырып, қызу пікірталасқа себеп болды. 15 қыркүйекте Саммерс өтінішін кері алып, былай деп мәлімдеді: "Растау процесі өте қиынға соғып, Федералдық резервтің, Әкімшіліктің және, ең бастысы, елдің экономикалық жағдайының жақсаруына ешқандай пайда келтірмейді деген тұжырымға келдім". 2013 жылы Саммерс Израиль Банкінің басшысы лауазымына Стэнли Фишердің орнын басу үшін Израиль Үкіметі мен премьер-министр Беньямин Нетаньяхудың басты кандидаттарының бірі ретінде танылды. Нетаньяху жеке өзі оған бұл қызметке келуді ұсынды, бірақ ол бұл ұсыныстан бас тартты.

Байден әкімшілігін сынға алу, 2021

Саммерс президент Джо Байденнің экономикалық саясатына ерте қарсылық білдіріп, 2021 жылғы 1,9 триллион долларлық Американы құтқару жоспары заңын "соңғы 40 жылдағы ең жауапсыз макроэкономикалық саясат" деп атады және бұл экономикалық рецессия мен нарықтың тұрақсыздығына әкелуі мүмкін деп сарқырамалады.

Хамас бастаған Израильге шабуыл

2023 жылдың қазанында ХАМАС бастаған Израильге жасалған шабуылдан кейін Гарвардтың бірнеше студенттік ұйымдары Израиль мемлекетін айыптаған хатқа қол қойып, "Барлық орын алған зорлық-зомбылыққа Израиль режимі толық жауапты" деп мәлімдеді. Гарвард университеті студенттерінің Израильді кінәлаған бұл хаты бірнеше белгілі түлектер мен Ларри Саммерстің наразылығын тудырды, ол бұл хаттан "қайғыға батқанын" айтты. Саммерс, Білл Акманмен қызметкерлердің саяси көзқарастарын қарастыру қажеттігіне келіскенмен, Акманның хатқа қол қойған барлық студенттердің есімдерін жариялау туралы ұсынысын "Джо Маккартинің әдісі" деп сипаттады. Саммерс ХАМАС шабуылынан кейін университетте антисемитизмнің күшеюі деп санайтын жағдайды шеше алмағаны үшін Гарвард әкімшілігін бірнеше рет сынады.

Жеке өмір

Саммерске 1983 жыл шамасында Ходжкин лимфомасы диагнозы қойылды, ол емделді және қатерлі ісіктен толық арылды. Саммерстің бірінші әйелі Виктория Джоанна (Перри) есімді әйелден үш баласы бар: егіз қыздары Рут пен Памела және ұлы Гарри. 2005 жылдың желтоқсанында Саммерс ағылшын тілі профессоры Элиса Ньюға үйленді, ол бұрынғы некесінен үш қызын (Яэль, Орли және Майя) әкелді. Қазір ол Массачусетс штатындағы Бруклин қаласында тұрады.

Танымал мәдениетте

2010 жылы шыққан «Әлеуметтік желі» фильмі әлеуметтік желілік сайт Facebook-тың құрылу тарихын көрсетеді. Фильмде Саммерс (Дуглас Урбански сомдаған), сол кезде Гарвард университетінің президенті болып жұмыс істеген кезінде, Камерон және Тайлер Винклвосспен Марк Цукербергке қарсы айыптауларын талқылайды. 2010 жылғы «Inside Job» деректі фильмінде Саммерс 2007–2008 жылдардағы қаржы дағдарысының кілттік тұлғаларының бірі ретінде бейнеленеді. Чарльз Фергюсон экономистің қаржы секторының көптеген салаларындағы дерегуляцияға қатысқан рөлін көрсетеді. «The Simpsons» анимациялық сериалының «E My Sports» (S30 E17) эпизоды, алғаш рет 2019 жылдың 17 наурызында көрсетілген, онда Директор Сеймур Скиннер 100 долларлық банкнотқа қарап: «100 долларлық банкнот, Лоуренс Саммерстің қолымен автографталған. Үлкен дағдарысқа дейінгі бейқамдықпен жазылған қолтаңба» дейді.