Кіріспе

Нидерланд саясаткері және экономисі Виллем Фредерик "Вим" Дюйсенберг (; 9 шілде 1935 – 31 шілде 2005) – 1 маусым 1998 жылдан 31 қазан 2003 жылға дейін Еуропалық Орталық Банктің президенті болған голланд саясаткері және экономисі. Ол Еңбек партиясының (PvdA) мүшесі болды. Дюйсенберг Гронинген университетінде экономиканы оқып, экономика магистрі дәрежесін алды және диссертациясын аяқтамай тұрып, даму экономикасы саласында философия докторы ғылымын қорғады. Дюйсенберг 1966 жылдың қаңтарынан 1969 жылдың наурызына дейін Халықаралық валюта қорында (ХВҚ) қаржылық сарапшы, ал 1969 жылдың наурызынан 1970 жылдың ақпанына дейін Нидерландтың Ұлттық банкінде (DNB) экономист болып жұмыс істеді. Дюйсенберг 1970 жылдың ақпанынан 1973 жылдың мамырына дейін Амстердам университетінде макроэкономика профессоры болды. 1972 жылғы сайлаудан кейін Дюйсенберг 1973 жылдың 11 мамырында қызметке кірген Ден Уил кабинетінде қаржы министрі болып тағайындалды. Ден Уил кабинеті өзінің мерзімі аяқталуға аздай қалғанда құлап кетті. 1977 жылғы сайлаудан кейін Дюйсенберг 1977 жылдың 8 маусымынан 8 қыркүйегіне дейін, ал 1978 жылдың 16 қаңтарынан бастап Төменгі палатаның депутаты болып сайланды және қаржы мәселелері жөніндегі көшбасшы және өкіл болды. 1978 жылдың маусымында Дюйсенберг күтпеген жерден зейнеткерлікке шығу туралы хабарлады және 1978 жылдың 28 маусымында Төменгі палатадан отставкаға кетті. Дюйсенберг 42 жасында белсенді саяси өмірден жартылай зейнеткерлікке шығып, жеке секторда корпоративтік директор болып жұмыс істеді және Rabobank банкінде жұмыс істеді. 1981 жылдың қарашасында Дюйсенберг 1982 жылдың 1 қаңтарында қызметке кіретін Ұлттық банк президенті лауазымына үміткер болып көрсетілді. 1997 жылдың маусымында Дюйсенберг Еуропалық валюта институтының (ЕВИ) келесі президенті болып тағайындалды, ол 1997 жылдың 1 шілдесінде қызметке кірді. 1998 жылдың мамырында ЕВИ Еуропалық Орталық Банк (ЕОБ) болып қайта құрылды, Дюйсенберг 1998 жылдың 1 маусымынан 2003 жылдың 31 қазанына дейін Еуропалық Орталық Банктің бірінші президенті болып тағайындалды. Дюйсенберг 68 жасында екінші рет белсенді саяси өмірден зейнеткерлікке шығып, жеке және мемлекеттік секторларда корпоративтік және коммерциялық емес директор ретінде жұмыс істеді, сондай-ақ үкімет атынан бірнеше мемлекеттік комиссиялар мен кеңестерде қызмет етті. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Дүйсенберг теңгерімді мемлекеттік бюджетті, қаржылық реттеуді және Еуропалық интеграцияны қолдауды жалғастырды. Дүйсенберг шебер менеджер және тиімді келіссөзші ретінде танымал болды және 2005 жылдың шілдесінде 70 жасында жүрек талмасынан қайтыс болғанға дейін саяси мәселелерге қатысты пікір білдіруді жалғастырды, содан кейін жүзу бассейнінде суға батып қайтыс болды. Ол 37 жас 59 күндік жасында Нидерландтың ең жас қаржы министрі болып есептеледі.

Ерте өмір және білім

Виллем Фредерик Дюйсенберг 1935 жылғы 9 шілдеде Нидерландының Фризия провинциясындағы Херенвен қаласында дүниеге келген. Ол су шаруашылығы жөніндегі инженер Ламмерт Дюйсенберг пен Антье Икеманың ұлы болған. Ол туған қаласындағы мемлекеттік бастауыш мектепке барып оқыды. Орта білімін алдымен бір жыл Хогер Бургерсхолда, содан кейін Херенвендегі жаратылыстану бағытындағы гимназияда аяқтады. Банкте қызмет еткен кезеңінде Дюйсенберг сақтықпен жүргізілген ақша-кредит саясатымен және евроның алғашқы жылдарында оны қорғаумен танымал болды. Ол кейде инвесторлар мен саясаткерлерді банк инфляцияға қарсы күрестің қатаң ұстанымын сақтап, кейбір адамдар қалағаннан жоғары пайыздық ставканы ұстап тұру арқылы көңілін қалдырды. "Мен естимін, бірақ тыңдамаймын" дегені оның әдеттегі тіке жауабы болды. Дюйсенберг еуропалық үкіметтер егер олар экономикалық өсімді арттырғысы келсе, жұмысқа алу және жұмыстан босату қағидаларын жеңілдету сияқты құрылымдық өзгерістерді жүзеге асыруы керек екенін қайта-қайта айтты. Дюйсенберг 2003 жылғы 9 шілдеде (69 жасқа толу күні) зейнетке шығатынын хабарлады, бірақ француз банкі Crédit Lyonnais банкротқа ұшырауына байланысты Трише алаяқтық айыптарынан тазаланғанға дейін лауазымында қалды. Трише 2003 жылғы 1 қарашада Еуропалық Орталық Банктің (ЕОБ) президенті болды.

Өлім

Дүйзенберг 2005 жылы 70 жасында Францияның Оранж қаласына жақын Фаукон қаласындағы вилласында демалыс кезінде қайтыс болды. Жүрек талмасынан кейін ол бассейнінде суға батып қайтыс болды. 2005 жылдың 6 тамызында Амстердамдағы Концертгебуу ғимаратында оны еске алу рәсімі өтті. Дүйзенберг сол күні Амстердамдағы Зоргвлид зиратында жерленді.