Кіріспе

Жапон манга сериясы

Rurouni Kenshin: Meiji Swordsman Romantic Story (るろうに剣心 明治剣客浪漫譚) – Нобухиро Уатсуки жазған және суреттеген жапон манга сериясы. Оқиға Жапониядағы Мейдзи дәуірінің 11-ші жылында (1878) басталады және Бакуматсу кезеңінен шыққан бұрынғы қатыл кісі, Хитокири Баттосай тарихымен жүреді. Ол Химура Кеншинге айналады, жапон халқын қорғайтын, ешқашан өмір құрбан етуге ант берген саяхатшы қылышкер. Уатсуки осы сериалды сол кездегі басқа мангалардан ерекшеленетін туынды жасау ниетімен жазды, Кеншиннің бұрынғы қатыл болғандығы және оқиғаның даму барысында мазмұнының күрделенуі осының нәтижесі. Манга 1994 жылдың сәуірінен 1999 жылдың қыркүйегіне дейін Shueisha Weekly Shōnen Jump журналында жарияланды. Толық жинақ 28 томнан тұрады, ал кейін жылдар өткен соң 22 томдық нұсқасы қайта басылды. Studio Gallop, Studio Deen және SPE Visual Works оны 1996 жылдың қаңтарынан 1998 жылдың қыркүйегіне дейін көрсетілген аниме телесериалына бейімдеді. Анимациялық фильмнен бөлек, екі түпнұсқа бейне анимациясы (OVA) да жасалды. Біріншісі анимеде көрсетілмеген мангадан алынған оқиғаларды, ал екіншісі манганың жалғасын көрсетеді. Rurouni Kenshin туралы бірнеше суреттер мен нұсқаулықтар жарық көрді, ал жазушы Каору Шидзука Shueisha баспасынан үш ресми жеңіл роман жазды. PlayStation, PlayStation 2 және PlayStation Portable консольдары үшін көптеген бейне ойындар шығарылды. 2012 жылдан 2021 жылға дейін бес толық метражды фильм көрсетілді. Liden Films студиясы жасаған екінші аниме телесериалы 2023 жылдың шілдесінде тұсаукесер өткізді. Манга, сондай-ақ алғашқы жеңіл роман мен нұсқаулық Viz Media компаниясымен Солтүстік Америкада толыққанды жарық көрді. Rurouni Kenshin кейбір ағылшын тіліндегі нұсқаларында "Саяхатшы самурай" деп аталды. 2019 жылғы мәліметтер бойынша Rurouni Kenshin мангасының таралымы 72 миллионнан асты, осылайша ол барлық уақыттағы ең көп сатылған манга серияларының біріне айналды. Сериал манга, аниме және басқа да медиа салаларындағы әртүрлі басылымдардан мақтау алды, кейіпкерлердің дизайны мен тарихи тұрғысынан жақсы бағаланды. 2017 жылы Уатсуки Jump Square журналында "Rurouni Kenshin: Хоккайдо Аркасы" атты тікелей жалғасын жариялады.

Сюжет

Сериал 1878 жылы, Мейдзи дәуірінің басталғанына он бір жыл өткеннен кейін өтеді. Бошин соғысына қатысқаннан кейін Химура Кеншин қастандықшы ретінде кері қақтығысты катанамен Жапонияның ауылдарында жүрді. Ол мұқтаждарға қорғаныс пен көмек ұсынып, бұрын жасаған кісі өлтіру үшін күнәларын өтеп жатыр. Мейдзидің 11-ші жылы Токиоға келген кезде (1878) ол Камия Каору есімді жас әйелмен кездеседі, ол Хитокири Баттосай деп мәлімделген кісі өлтірушімен күрестің ортасында, ол оқытатын семсерлеу мектебінің атын бүлдіреді. Кеншин оған көмектесуге шешім қабылдап, жалған Батосайды жеңеді. Кеншиннің нағыз атақты өлтіруші екенін білгеннен кейін, Каору оған өзінің додзосында тұруды ұсынады, ол бейбітшілікке сүйіспеншілік танытады және оның абыройынан көрінетіндей, суық жүректі емес. Кеншин көптеген адамдармен өмір бойы қарым-қатынас орнатуды қабылдайды, мысалы, Секихо армиясының бұрынғы мүшесі Сагара Саносуке; Самурай отбасынан жетім қалған Миожин Яхико, ол Каорумен бірге оның оқушысы ретінде өмір сүреді; және опиум саудасында ұсталған Такани Мегуми есімді дәрігер. Алайда, ол сондай-ақ жаңа және ескі жаулармен де, соның ішінде Онивабаншуның бұрынғы басшысы Шиномори Аошимен де айналысады. Бірнеше ай бойы додзода өмір сүргеннен кейін Кеншин Бакуматсудан полиция қызметкері болған Саито Хадзимеге қарсы шығады. Бұл сынақ оның мұрагері Шисио Макото үшін сынақ болып табылады, ол Киотодан бастап Мейдзи үкіметін жойып, Жапонияны жаулап алуды жоспарлайды. Шишионың тобы достарына шабуыл жасауы мүмкін деп ойлап, Кеншин Шишиомен жалғыз кездеседі. Алайда, оның көптеген достары, оның ішінде саяхатта кездескен Макимачи Мисао есімді жас Онивабаншу оған күресте көмектесуді шешеді. Кеншин онымен алғашқы кездесуден кейін, Шишионы бұрынғы суық кісі өлтірушіге айналып кетпей жеңу үшін күштірек болу керектігін түсінеді және мектептің соңғы техникасын үйрену үшін оны кенийцуға үйреткен адам Хико Сейджуроға қайта оралады. Ақыры ол достарының көмегін қабыл алып, Шисионы жеңеді. Содан кейін Шишио өзінің қалыпты емес дене жағдайының шегінен өткеннен кейін күлге айналып, өледі. Қайта құрылған Шиномори Киотода аман қалған Онивабаншумен бірге тұрады. Кеншин және оның достары Токиоға оралғанда, ол Ениши Юкисироны табады, ол кек алуды жоспарлайды. Осы кезде Бакуматсу кезінде Кеншиннің Томе Юкиширо есімді әйелге үйленетіндігі туралы хабарланады. Ол бастапқыда Кеншин өлтірген алғашқы күйеуінің өлімі үшін кек алмақшы болды, бірақ оның орнына ол мен Кеншин ғашық болып, ол ұсыныс жасады. Ақырында Томоэ Кеншинді өлтіргісі келген Эдо күзетшілерімен туысқаны анықталады. Олар Томоедің алдағанын білгеннен кейін оны тұтқындап, жем ретінде қолданды. Кеншин құтқаруға асықты. Кеншинге шабуыл жасағандар оны қатты жарақаттаса да, олардың бәрін өлтіріп, өз жолын жалғастыра алады. Топ жетекшісімен соңғы жекпе-жекте Кеншин Томоеді қасақана өлтіреді, ол соңғы сәтте Кеншинге шайқасты жеңуге мүмкіндік береді. Қарындасының өлімі үшін кек алуды қалаған Ениши Каоруны ұрлап, Кеншинге тап болуы және сәл уақыт қайғыруы үшін оған ұқсайтын өлік қуыршағын қалдырады. Кеншин мен оның достары Каоруның тірі екенін білген соң, оны құтқару үшін жолға шығады. Кеншин мен Эниши арасындағы соңғы шайқас басталады, ал бұрынғы өлтіруші жеңімпаз болып шығады. Мисао Томое күнделігін Енишиге әкеледі, ол оны жоғалған әкесімен бірге жасыру үшін ауылда сақтайды. Төрт жылдан кейін Кеншин Каоруға үйленеді және Химура Кенджи есімді ұлы болады. Енді өзімен тату болған Кеншин өзінің кері пышақты семсерін Яхикоға салтанатты сыйлық ретінде береді.

Бір рет жасалатын

Руруни: Мейдзи семсершісі Романтикалық оқиғасы атты прототип сериясы 1992 және 1993 жылдары жарық көрген екі жеке әңгіме ретінде пайда болды. 1993 жылы сәуір айында Weekly Shōnen Jump 21–22 санында жарияланған екінші Руруни әңгімесінде Кеншин Райкодзи Чизуру есімді бай қызға көмектеседі. Уатсуки бұл әңгімені 31 бетке сығымдап, "барлығын" қорытудың қиын болғанын еске алады. Ол "барлық күшін салғанын" айтты, бірақ бірінші том жарық көргеннен кейін оған қарағанда көңілі толмайды. Ватсуки екінші "Руруни: Мейдзи семсершісі Романтикалық оқиғасы" орташа сын-пікірлер мен шамамен 200 хат алғанын айтты. Ол оны "қосымша оқиға" деп атады. Ватсукидің дебюттік жұмысында "көрнекі" қару-жарақпен биік, қара шашты ер адам болғандықтан, ол дебюттік кейіпкерге "толыққанды қарсы" кейіпкер жасағысы келді; жаңа кейіпкер "қыздай" болып шықты. Ватсукидің сөзіне göre, ол Кеншинді жасағанда "ешқандай нақты себепті" пайдаланбады және "басқа не істеу керектігін білмей" жүзіне крест тәрізді шрам салды. Кеншинге де басқа кейіпкерлер сияқты Шинсенгуми әсер етті, Кеншинге Окита Соджи мен Сайто Хадзиме әсер етіп, оған құпиялылық сыйлады.

Жарияланымдар мен ықпалдар

Балалық шағында Уатсуки кендомен айналысқан, бұл серияның жасалуына әсер етті. Уатсуки серияның ресми жариялануына дейін түрлі бір бөлімдер жасағанмен, кейіпкерлерді атағанда, олардың кейбіреулерінің аттарын өзі тұрған жерлерге негіздеген, мысалы Макимачи Мисаостың "Макимачи" есімі және Ниигатадағы жерлермен байланысты Сандзё Цубаме. Манга сериясы Weekly Shōnen Jump журналында жариялана бастағанда, Уатсуки серияның дамуына үмітсіз болды. Ол оқиғаны шамамен 30 тарауда аяқтауды жоспарлаған, 7-томындағыдай Кеншиннің Токиодан кетуімен аяқталады. Кеншиннің жаулары Киотодан келген адамдар болар еді, олар Кеншинды өлтіру үшін жалдамалы кісі жіберетін. Сериалдастыру кезінде Онивабаншу таныстырылғанда, Уатсуки серия ұзақ болуы мүмкін екенін айтты, себебі ол көптеген басты кейіпкерлерді жасаған. Сол кезде сауалнама жүргізіліп, серия өте танымал болды. Жетінші том үшін Уатсукидің редакторы оған ұзақ сюжеттік желі жасаудың уақыты келді деп кеңес берді, нәтижесінде Кеншин мен Шисио Макото арасындағы шайқастар пайда болды. Бұл сюжеттік желі бір жылға ғана созылуы тиіс еді, бірақ бір жарым жылға созылды. Бұл сюжеттік желі Кеншиннің мінезін дамыту үшін де жасалды, өйткені ол оның әлсіз жағы жоқ деп есептеді. Уатсуки өзінің сурет салу шеберлігі осы сюжеттік желіде жетілдірілгенін, себебі ол қалаған нәрсені суретке түсіре алды деді. Манганың соңғы бөлімі қысқа болуы керек еді, бірақ ол өте ұзақ болды, себебі оны қарапайым түрде бейнелеуге ол мүмкіндік таппады. Уатсуки бұл бөлімді серияның басталғанға дейін жасаған, Кеншиннің қалай жараланғанын ойлаған. Шинсенгумиге қызығушылық танытқан Уатсуки кейіпкерлерді нақты Шинсенгуми мүшелерінің сипаттамаларына негіздеп, сондай-ақ олардың және Бакумацу кезеңінің басқа да тарихи тұлғаларының ойдан шығарылған бейнелерін пайдаланды. Уатсуки тарихи тұлғаларды бейнелеу қиын міндет деп санайды. Сагара Содзоның мінезін бейнелеуде қиындықтар туындағандықтан, Уатсуки Саито Хадзимені тарихи тұлғадан аулақ болып, өзінің стилінде суреттеуге шешім қабылдады. Ол Саитоның мінезіне өте риза болды, себебі ол мангаға өте жақсы үйлесетінін айтты. Сонымен қатар, Кеншиннің Каорудың додзёсына оралуының соңғы кадры Джуди мен Мэридің "Рурони Кеншин" анимесінің бірінші ашылу тақырыбы "Собакасу" финалдық кадрынан шабыттанды. Манганың соңғы бөлімінде Уатсуки осы оқиғадағы бес серікті мүмкіндігінше "нашар" көрсетуді қалады. Бірақ ол идеалдары мен сенімдері жоқ жауларды жасағандықтан, оларды оқырмандарға ұнайтындай бейнелеу қиын болды. Оқиға қараңғы түс алды, себебі кейіпкерлердің көпшілігі Каоруды Юкиширо Эниши өлтірді деп сенді, бұл Кеншиннің өмірлік жолын сұраққа түсіріп, ол адасқандардың ауылына қашуына себеп болды. Уатсуки Кеншиннің қайғысын ұнатпады, сондықтан оның досы Миожин Яхико Кеншин сауығып кеткенше серияның басты кейіпкері болды. Соңғы жаулар, Су-шин, жеке тұлғалық моделі болмады және "сандарды толықтыру" үшін ғана жасалды. Оқиға Кеншиннің соңғы шайқасына қарай дамығанда, Уатсуки басқа кейіпкерлердің "көркемдігі" болмайтынын түсінді және Су-шинды сол жерде жасады.

Аяқталуы

Ватсукидің "Хоккайдо эпизоды, жалғасы" жасау туралы идеясы болды, бірақ ол жаңа манга бастағысы келді, сондықтан Руруни Кеншинді соңғы аркасымен аяқтады. Кеншиннің өмірінің қараңғылығына байланысты, Ватсуки манганы Жинчу аркасында аяқтады, себебі жазуды жалғастырса, серия манга аудиториясына сай келмейді деп қорқыды. 2012 жылы Ватсуки сериалдың соңында редакциялық топпен келіспеген кезде, оның редакторы Хисаши Сасаки оның ниеттерін түсінді, физикалық мүмкіндіктерінің шегіне жеткенін көрді және оны қолдады. Ол оқырмандарға деген құрметі мен алғысынан, танымал серияны әлі де танымал болғанда аяқтағанын айтты. Дегенмен, Ватсуки Руруни Кеншинді аяқтаған тәсіліне риза болды. Ол бұл оқиғаны аяқтау үшін дұрыс орын деп ойлады. Көптеген сериялар танымалдылығын жоғалтып, тоқтатылғанға дейін созылады. Ватсуки Руруни Кеншиннің осылай аяқталғанына қуанды. Серияның соңы үшін Ватсуки болашақта жалғастыруға мүмкіндік беретін жаңа дизайнды ойлап тапты. Бастапқыда Ватсуки Кеншиннің шашын қысқартуды жоспарлаған еді, бірақ бұл "To Heart" мангасындағы Мулти кейіпкеріне ұқсас екенін анықтады. Сонымен қатар, финалда Химура Кенджи Кеншин мен Каорудың ұлы ретінде таныстырылды; кейіпкер "клише" болғанымен, Ватсуки Кенджидің пайда болуы қажет деп ойлады. Ватсуки манганың финалында көріну үшін егде Саносуке суретін жасады, бірақ бұл идеядан бас тартылды. Манганың соңғы сюжеттік аркасында бұл сурет Саносуке әкесі Хигасидани Камисимоэмон үшін қолданылды. Автор Енишиге деген сезімін білдіріп, болашақта оны басқа жұмыстарында пайдалануды қалайтынын айтты. Тағы бір жалғастыру идеясы – Яхиконың жасөспірім шағындағы өмірін көрсету болды. Ватсуки оның сыртқы түрін қайта жасады. Ол Яхиконың манга оқырмандарына әсерлі болуын және болашақ серияның басты кейіпкері болуын қалады. Ол бұл мақсаттың Яхиконы Кеншиннің сыртқы келбетімен және Саносуке мінезімен суреттеуіне әсер еткенін айтты. Ол киімдеріне Саносукенің "жамандық" (惡) белгісін қосты және көптеген оқырмандар оны танығанына қуанды. Жалғастыру жоспары жоқ екенін айтса да, басты кейіпкерлер Яхико, Сандзё Цубаме және Цукаяма Ютаро болады деді. Ватсуки Яхико мен Цубамедің ұлы, Мыоджин Синъя туралы әңгіме жазуды ойлады, ол шебер қылышкер болар еді.

Тақырыптар

Сериалдың басты тақырыбы – жауапкершілік, ол Кеншиннің іс-әрекеттері арқылы көрінеді, себебі ол Бакуматсу кезінде өлтірген адамдардың барлығы үшін өш алуды қалайды. Ол жазықсыз адамдарға көмектесу арқылы, қару ретінде жарақатсыз қылыш қолдану арқылы осы іске атсалысады. Бұл тақырып бұрынғы есірткі сатушы Такани Мегумиді Кеншиннің өткені мен іс-әрекеттерін білгеннен кейін дәрігер болуға шабысқандай әсер етеді. Тағы бір маңызды тақырып – күш, ол көбінесе Сагара Саносуке мен Мёдзин Яхиконың іс-әрекеттерінде көрінеді. Алайда, Мегуми сияқты, осы екі кейіпкерге де басты кейіпкер әсер етеді, олар Кеншинге сюжет бойынша көмектесу үшін күшті болуды қалайды. Сонымен қатар, сериал кек алуға қарсы тұрады, соңғы аркада Юкиширо Ениши Кеншиннен кек алғанын ойласа да, қайтыс болған қарындасының қайғылы бейнесін көріп, көңіліне жетеді. Вацукидің кендодағы сезімдерін бейнелеу ретінде Яхико "Химура Кеншин мен Сагара Саносуке сияқты батырлар ешқашан білмейтін ауырлықты сезінеді". Осы себепті Яхико демографиялық жағдайға байланыстырып, біртіндеп күшті кейіпкерге айналды, бұл Киото аркасында оқырмандарды таң қалдырды. Сериалдың тақырыбы Кеншиннің өзін-өзі кешіруіне байланысты екенін сұрағанда, Вацуки жас кезінде манга оқығанын және оның "Руруни Кеншин" жазуына оның әсер еткенін айтты. Ол басқа комикстерден ерекшеленгісі келгенін, себебі ол басты кейіпкер Кеншиннің жақсы немесе жаман емес екенін ескереді. 7-томнан бастап Вацуки сериалдың оқиғадағы түрлі қақтығыстарға байланысты ересектерге арналған тонға ие болғанын айтты, бірақ ол оқыған манганың да әсерін мойындады. Сериалдың даму барысында Вацуки Камия Каору кейіпкерінің соңына дейін өлімі туралы ойластырды. Алайда, кейіннен ол Каоруды тірі қалдыруды шешті, себебі манга жас оқырмандарға арналғанын және оқиғаның бақытты аяқталуын қалағанын түсінді. Вацуки өзінің "күшті сезімтал" емес, "күшті құштарлыққа" ие адам екенін айтты; сондықтан "Руруни Кеншин" – "Мейджи кезеніндегі махаббат оқиғасы" емес, "Мейджи кезеніндегі семсершінің оқиғасы". "Bringing Forth a World: Engaged Pedagogy in the Japanese University" кітабында манга 1990-шы жылдардың басындағы үлкен экономикалық дағдарыстан кейін жапон қоғамының шатасуын көрсетеді. Ол жапон білімі туралы бейнелеуді мектеп оқулықтарынан өзгеше көреді, әсіресе серияның жас оқырмандарына ерекше назар аударады. Манга реализмге баса назар аударғанымен, жас оқырмандарға арналғандықтан, серия самурайлардың бейнесін өзгертіп, оқиғалардың өмірдегі жағдайларымен салыстырғанда көбірек оптимизмдік көзқарас ұсынады. Кеншиннің ерекше мінез-құлқы мангаға "нео-шонен" концепциясын сыйлады, себебі ол бұрынғы "Weekly Shonen Jump" серияларынан ерекшеленеді.

Манга

Нобухиро Ватсуки жазған және суреттеген «Рурони Кеншин» 1994 жылдың 12 сәуірінен 1999 жылдың 21 қыркүйегіне дейін «Шюиша» баспасының «Weekly Shōnen Jump» манга журналында жарық көрді. 255 жеке тарау 28 томдық жинаққа біріктіріліп басылды. «Шюиша» алғашқы томды 1994 жылдың 9 қыркүйегінде, ал соңғысын 1999 жылдың 4 қарашасында шығарды. Олар серияны 2006 жылдың 4 шілдесі мен 2007 жылдың 2 мамыры аралығында 22 томдық басылымда қайта жариялады. «Shueisha» 2012 жылдың 18 қаңтары мен 18 шілдесі аралығында 14 томдық басылымды шығарды. Серия аяқталғаннан кейін 2000 жылы «Weekly Shōnen Jump» журналында Яхико Мёдзин кейіпкеріне арналған бір тараулық жалғасы – «Яхико но Сакабато» (弥彦の逆刃刀) жарияланды. Бастапқы томдарға енбеген бұл тарау соңғы басылымға қосымша ретінде қосылды және 2013 жылдың 4 маусымында, 2013 жылғы шілде нөмірінде аяқталды. Ребуты алғашқы фильмде көрсетілген шайқастарды бейнелейді. 2012 жылдың тамызында «Weekly Shōnen Jump» журналында «Rurouni Kenshin: Meiji Swordsman Romantic Story: Chapter 0» атты тағы бір арнайы шығарылым жарияланды, ол «Restoration» туындысының прологы болды және оның бірінші томына енгізілді. 2014 жылы Ватсуки «Jump SQ.» журналы үшін «Рурони Кеншин: Master of Flame» атты екі тараулық қосымша жазды, онда Шисио Юмимен қалай танысқандығы және «Джуппонатананы» қалай құрғандығы айтылады. Ватсуки мен оның әйелі Кавору Куросаки «Jump SQ.» журналының тоғызыншы жылдығына арналған «Рурони Кеншин Side Story: The Ex Con Ashitaro» атты екі тараулық қосымшаны бірлесіп жасады. Бұл туынды 2016 жылы жарық көрді және 2017 жылдың қыркүйегінде басталган «Rurouni Kenshin: The Hokkaido Arc» манга сериясының прологы болып табылады. 2021 жылы Ватсуки «Сакабато Шогеки» (逆刃刀 初撃) мангасын жасады, ол «Рурони Кеншиннің» 25 жылдығына арналған көрмеде эксклюзивті түрде көрсетілді. Бұл манганың 81-тарауының эпилогы болып табылады және Кеншиннің сакабатосын алғаш рет қолданған сәтін көрсетеді. «Rurouni Kenshin» мангасын Солтүстік Америкада ағылшын тіліне аудару құқығын «Viz Media» компаниясы алды. Серияның бірінші томы 2003 жылдың 7 қазанында жарық көрді. Алғашқы томдардың жарық көруі ретсіз болғанымен, 7-томнан бастап «Viz» компаниясы жақсы сату мен тұтынушылардың сұранысына байланысты ай сайын жариялай бастады. Соңғы том 2006 жылдың 5 шілдесінде жарық көрді. «Yahiko no Sakabatō» 2006 жылы «Shonen Jump» журналында ағылшын тілінде жарияланды. 2008 жылдың 29 қаңтары мен 2010 жылдың 16 наурызы аралығында «Viz» компаниясы манганы «Viz Big Edition» деп аталатын тоғыз томдық жинақта қайта жариялады, әрбір томда үш тараудан орын алды. Тоғызыншы және соңғы томға «Яхико но Сакабато» және «Көктемдегі шие гүлдері» кірді. «Viz» компаниясы түсініспеушілікті азайту және «Рурони Кеншин» тарихи туынды болғандықтан, сериядағы жапон есімдерін жапон тіліндегі ретімен – әуелі тегін, содан кейін есімін жазады.

Аниме сериалдары

Руруни Кеншиннің аниме телесериалының адаптациясы, SPE Visual Works және Fuji TV өндірген, Studio Gallop (1–66 эпизод) және Studio Deen (67–95 эпизод) анимациялаған, ал режиссері Казухиро Фурухаши, 1996 жылдың 10 қаңтарынан 1998 жылдың 8 қыркүйегіне дейін Fuji TV арнасында көрсетілді. Liden Films компаниясының екінші аниме телесериалына бейімделуі 2021 жылдың желтоқсан айында Jump Festa '22-де жарияланды. Сериалдың бірінші маусымы 2023 жылдың 7 шілдесінен 15 желтоқсанына дейін Fuji TV-нің Noitamina бағдарламалық блогында көрсетілді. Екінші маусым, «Кёто қырқылысы» деген субтитрмен, 2023 жылдың желтоқсанында Jump Festa '24-те жарияланды және 2024 жылы эфирге шығады.

Анимациялық фильм

1997 жылдың 20 желтоқсанында тұңғыш рет көрсетілген, түпнұсқа әңгімесі бар анимациялық фильм, сонымен қатар "Руруни Кеншин: Отаншылдарға реквием" деп белгілі, Солтүстік Америкада "Самурай Х: Фильм" деп шығарылды.

Оригиналды бейне анимациялары

1999 жылы алғашқы аниме телесериалға арналған шағын фильм (OVA) – «Rurouni Kenshin: Trust & Betrayal» 4 эпизодтан тұрады. 2001-2002 жылдары алғашқы аниме телесериалдың соңына түсірілген «Rurouni Kenshin: Reflection» атты екі эпизодтық шағын фильм (OVA) шықты. 2011-2012 жылдары серияның Киото аркасын жаңадан түсірген «Rurouni Kenshin: New Kyoto Arc» екі эпизодтық шағын фильмі (OVA) жарық көрді.

Тірі экшн фильмдер

Бес толық метражды фильмдер прокатқа шықты. Руруни Кеншиннің толық метражды фильмге бейімделуі 2011 жылдың 28 маусымында жарияланды. Warner Bros. компаниясымен өндірілген, бірақ Studio Swan студиясы түсірген фильмдерді Кииси Отомо режиссерлік етті, Кеншин рөлінде Такеру Сатох (Kamen Rider Den O фильмінен таныс), Сагара Саносуке рөлінде Мунетка Аоки және Каору рөлінде Эми Такеи ойнады. Бірінші фильм, "Руруни Кеншин" деп аталып, 2012 жылдың 25 тамызында көрсетілді. 2013 жылдың тамызында 2014 жылы екі жалғасы бірдей түсіріліп жатқаны хабарланды. "Руруни Кеншин: Киото тозағы" және "Руруни Кеншин: Аңыз аяқталады" манганың Киото аркасын бейімдейді. 2019 жылдың 12 сәуірінде Remembrance/Tenchu және Jinchu аркаларын бейімдейтін екі жаңа толық метражды фильм түсірілетіні жарияланды. "Руруни Кеншин: Финал" және "Руруни Кеншин: Бастауы" атты фильмдер 2021 жылы көрсетілді.

Сахналық қойылымдар

2016 жылы Такарадзука ревюі «Руруни Кеншин: Мейджи қылышкерінің романтикалық тарихы» мангасының музыкалық бейімделуін қойды. Көрсетілім ақпаннан наурызға дейін жалғасты, Кеншин рөлін Сейна Сагири, ал Каору рөлін Мию Сакихи сомдады. Музыкалық пьесаның сценарийін және режиссурасын Шүичиро Койке жазды. 2018 жылы Токиодағы Шинбаши Энбуджо театрында және Осакадағы Шочикуза театрында сахналық қойылым көрсетілді. Сейна Сагири Кеншин рөліне қайта оралды, ал Мока Камишираиши Каору рөлін ойнады. Алдыңғы мюзиклде таныстырылған түпнұсқа кейіпкер Кано Созабуро Мицуру Мацуока ойнаған рөлінде қайта пайда болды. Шүичиро Койке қойылымның режиссері және сценарий авторы ретінде қайта келді. 2020 жылы манганың Киото аркасының сахналық музыкалық бейімделуі 2020 жылдың қараша-желтоқсан айларында Токио маңындағы IHI сахнасында өткізілуі жоспарланған. Теппей Койке Химура Кеншин рөлін, ал Марио Куроба қарсыласы Макото Шисио рөлін ойнады, Шүичиро Койке қойылымның режиссері және сценарий авторы ретінде қайта оралды. COVID-19 пандемиясының салдарынан бұл сахналық мюзикл жойылды.

Өнер және жолдамалар

Руруни Кеншин мангасының екі энциклопедиясы жарық көрді; біріншісі – «Руруни Кеншин профильдері» – алғаш рет 1996 жылдың 4 шілдесінде Жапонияда Shueisha баспасынан, ал 2005 жылдың 1 қарашасында АҚШ-та Viz Media баспасынан шықты. 1999 жылдың 15 желтоқсанында жарық көрген «Кеншин Каден» барлық «Руруни Кеншин» кейіпкерлерінің тағдырын егжей-тегжейлі баяндайтын оқиғаны қамтиды. Оқиға манга аяқталғаннан кейін жылдар өткен соң, Кеншин мен Каору үйленіп, Кенджи есімді ұлдары болған кезде өтеді. Сериалдың көптеген маңызды кейіпкерлері Кеншинмен достық қарым-қатынаста болған немесе көктемгі пикникте олардың қазіргі орналасқан жерлерін ашады. Аниме үшін 1997-1998 жылдары үш «Кеншин Суши» сурет кітабы жарық көрді. Бірінші екеуі телесериалға негізделген, ал үшіншісі – фильмге. Фильмге арналған сурет кітабы «Ишин Шиши но Реквием» деп аталды және ол фильммен бірге жарық көрді. Сонымен қатар, OVA-лардан суреттер жинағы бар «Rurouni Art Book» басылымы да жарық көрді. Серияның баспасынан 2007 жылдың 4 маусымында нұсқаулық жарық көрді.

Жеңіл романдар

Руруни Кеншиннің жеңіл романдары Shueisha Jump J Books желісімен жарық көрді және Каору Шидзукамен бірге жазылды. Олардың көп бөлігі кейін анимеге бейімделген түпнұсқа әңгімелер. Ал қалғандары манга мен аниме сюжеттерінің бейімделулері. Бірінші роман, «Руруни Кеншин: Айға саяхат», 1996 жылдың 10 қазанында Жапонияда және 2006 жылдың 17 қазанында Солтүстік Америкада жарық көрді. Онда Мэйдзи маусымының 3-ші бөліміндегі Бени Аой аркасының кейіпкерлері – Кайсу Катсу және Камия Доджоның үшінші шәкірті Дайгороның оралуына қатысты тағы бір оқиға баяндалады. Екінші роман, «Яхиконың шайқасы», 1997 жылдың 3 қазанында жарық көрді. Ол манга мен аниме серияларында көрсетілген әртүрлі оқиғаларды қайта баяндайды. Үшінші роман, «Аниме Шимабара Арк», 1999 жылдың 4 ақпанында жарық көрді. 2012 жылдың 4 қыркүйегінде жарық көрген «Руруни Кеншин: Кино нұсқасы» романының бейімделуі, «Руруни Кеншин: Күміс экранның жазбалары» (るろうに剣心 ―銀幕草紙変―) деп аталады және Ватсукидің әйелі Каору Куросаки жазған. Бұл Американың қалпына келтіруінің «Жаңа Курогаса» (Джин Е) аркасы мангасының жапондық жеңіл романы, онда Баншин мен басқа бір жас Гинь бейнеленген. Екеуі де негізгі сюжеттік манга сериясындағы Эниши сагасының Джинчу/Тенчу (Жер/Көк соты) бөлімдеріндегі Эниши командасының Ишин мүшелері болып табылады.

Бейне ойындар

PlayStation консольдерінің сериясы үшін бес Rurouni Kenshin бейне ойыны шығарылды. Біріншісі, Rurouni Kenshin: Meiji Kenkaku Romantan: Ishin Gekitōhen, 1996 жылдың 29 қарашасында жарық көрді. Оны ZOOM Inc. әзірледі және Sony Computer Entertainment баспасынан шығарды. Ойын – манганың алғашқы жеті томына негізделген сюжеті бар, тоғыз ойналатын кейіпкері бар 3D жекпе-жек ойыны. Екіншісі, Rurouni Kenshin: Meiji Kenkaku Romantan: Jūyūshi Inbō Hen, 1997 жылдың 18 желтоқсанында жарық көрді және 1998 жылдың 5 қарашасында PlayStation The Best жинағында қайта шығарылды. Ойын мангаға да, анимеге де қатысы жоқ, бірегей оқиғасы бар рөлдік бейне ойын. Rurouni Kenshin: Meiji Kenkaku Romantan: Enjō! Kyōto Rinne – PlayStation 2 консоліне арналған жалғыз бейне ойын. Оның жапондық шығарылымы 2006 жылдың 13 қыркүйегінде жоспарланған. Ойын Жапонияда 130 000 данадан астам сатылды. Ойынды Eighting әзірледі және Banpresto баспасынан шығарды. 2011 жылдың 10 наурызында PlayStation Portable үшін Rurouni Kenshin: Meiji Kenkaku Romantan: Saisen атты 2D жекпе-жек ойыны жарық көрді. 2012 жылдың 30 тамызында "Rurouni Kenshin: Meiji Kenkaku Romantan: Kansei" (るろうに剣心 明治剣客浪漫譚 完醒) атты жалғасы жарық көрді. Екі ойынды да Natsume Co., Ltd. әзірледі және Bandai Namco Games баспасынан шығарды. Химура Кеншин сондай-ақ 2005 және 2006 жылғы Nintendo DS ойындары Jump Super Stars және Jump Ultimate Stars-та өзінің сериясын білдіретін жалғыз шайқас кейіпкері ретінде пайда болады, ал қалғандары – көмекші кейіпкерлер. Кеншин мен Шисио 2014 жылғы PlayStation 3 және PlayStation Vita ойыны J Stars Victory VS және 2019 жылғы Windows, PlayStation 4 және Xbox One үшін Jump Force ойынында ойналатын кейіпкерлер ретінде пайда болды.

Аудиодрамалар

Руруни Кеншин мангасынан оқиғаларды бейімдеген бірнеше драмалық дисктер жарық көрді. Оларда кейіннен аниме нұсқасын жасаған актерлерден өзге дауыс актерлері тартылды. Манганың 5-томында Ватсуки үшінші бөлімді күтіп отырғанын, ол Удо Цзиньэ аркасын бейімдейтінін айтты. Ол оның түпнұсқасына "өте жақын" болатынын күтті, бірақ Саносуке мен Яхикоға қосымша сөздер қосылатынын қосты.

Тауарлар

Ватсуки жапондық нарыққа көптеген "Руруни Кеншин" тауарларының шығарылғанын атап өтті. Ол сатып алушыларға ақша төлемес бұрын тауардың сапасын қарастыруды және өздерінің қаржылық мүмкіндіктерін ескере отырып, "құнды" деп ойлаған нәрселерді ғана алуды кеңес берді. Ватсуки сондай-ақ, аркадалық ойын автоматтарындағы (UFO catcher) Кеншин жұмсақ қуыршағының прототипінің өзіне ұнағанын қосты.

Сату және танымалдылығы

Руруни Кеншин өте танымал болды, 2012 жылдың ақпанына дейін тек Жапонияда ғана 55 миллионнан астам танкобон көшірмесі сатылды, бұл оны Shueisha-ның ең көп сатылған он манга сериясының біріне айналдырды. 2014 жылы серияның 70 миллион танкобон данасы таратылып жатқаны хабарланды. 2019 жылдың желтоқсанына дейін манганың 72 миллионнан астам данасы, соның ішінде цифрлық шығарылымдар да бар, таралымда болды. Манганың 27-томы 2006 жылдың маусым айында Viz Bookscan Топ-Тенінде екінші орынды иеленді, ал 21-ші және 20-шы томдар 2005 жылғы Viz-дің Топ-10 графикалық романдары арасында екінші және оныншы орынды иеленді. Руруни Кеншиннің 24-томы 2006 жылдың 26 ақпанында аяқталған аптада USA Today-дің ең көп сатылған кітаптар тізімінде 116-шы орынды иеленді. 2003 жылдың үшінші тоқсанында Руруни Кеншин ICv2 ең үздік 50 манга тізімінде бірінші орынды иеленді. Сол сауалнаманың 2005 жылғы нұсқасында, 2004 жылы ағылшын тіліндегі сатылымдар бойынша ол тағы да бірінші орында болды. 2006 жылғы сол сайттың "Топ-Тен Манга" тізімінде тоғызыншы орынды иеленді. 2014 жылдың қарашасында Da Vinci журналының оқырмандары Руруни Кеншинды Weekly Shōnen Jump-тың ең үздік манга сериясы деп таныды, ол тізімде 13-ші орынды иеленді. TV Asahi's Manga Sōsenkyo 2021 сауалнамасында, 150 000 адам ең үздік 100 манга сериясы үшін дауыс берді, Руруни Кеншин 31-ші орын алды.

Сыни жауап

Манга әртүрлі басылымдардан мақтау мен сынға ие болды. Mania Entertainment жазушысы Меган Лэви манганың кейіпкерлерді дамыту, комедия және экшн көріністері арасында жақсы тепе-теңдік бар екенін тапты. Уатсукидің суреттері серияның жалғасуымен жақсарды, кейіпкерлердің жекпе-жектер кезінде реакциялары да бар екенін атап өтті. Сурат сериалды "neo shōnen" сериясының үлгісі ретінде сипаттады, онда shōnen сериясы әйел аудиторияға да тартымды; Сурат мұндай сериалдарда кейіпкерлердің дизайны әйел аудитория үшін "жақсы", бірақ ерлер аудиториясы үшін "қыздай" емес екенін айтты. Сурат Шиномори Аоши мен Сета Сожироны атады, олар танымалдылық сауалнамаларында жоғары орын алған кейіпкерлер, бірақ Сураттың пікірінше, Аоши "мағыналы" шайқастарға қатыспайды, ал Сожиро "бала". Сурат Аошидің "Гамбиттің пальтосын киген Клемп кейіпкері сияқты көрінеді және Сожиро өзіне жасалған қорлықтарға қарамастан әрдайым күлімсірейді. Сурат аниме телесериалдарының кейіпкерлерінің дизайны "біршама қаталданған" деп айтты. Ол сондай-ақ, анимация мен музыкаға арналған бюджет "ең жоғары деңгейде" екенін, өйткені соны Sony өндіргенін айтты. Вацукидің романтикаға қатысты жазуы және Кеншиннің психологиялық жасырын әлсіз жерлері басқа сайттардан да оң жауап алды, AnimeNation оны серияның бірнеше элементтеріне негізделген Clamp's X-пен салыстырды. Жалпы, Mania Вацукидің өнеріне қызығушылық танытты, сондай-ақ оның жиырма сегіз томдағы эволюциясы, өйткені ол әйел кейіпкерлерін тартымды етіп, ер кейіпкерлерін қарапайым етіп, ертедегі әдемі көрінісін сақтап қалды. Бұл көбінесе "Киото аркасында" байқалады, онда Mania Entertainment жазушысы Меган Лави Химура Кеншин мен антибатыр Сайто Хажиме арасындағы жекпе-жекті мақтады, ол осындай әңгімеге кіріспе ретінде қызмет етеді. Mania Аоши, Сайто және басқа кейіпкерлердің сюжетке әкелгені туралы пікір айтады, өйткені олар бір аркада ұқсас мақсаттарды бөліседі, жаңа келген Мисао кейіпкермен көбірек күлкілі қарым-қатынас жасай отырып, стильді теңестіруге көмектеседі. Manga News сайты Сета Сожироның жекпе-жегін және оның Шисионың өткенімен қалай байланысқанын жақсы көргенімен, он алтыншы манганың ең жақсы бөлігі Кеншиннің Шисиоға қарсы жекпе-жегі болды, өйткені екі кейіпкердің арасындағы жағдай мен символизм бар. Ақыр соңында, ол Шишионың өзінің алдыңғы адамына қарсы шайқаста қаншалықты қауіпті екеніне байланысты одан әрі мақтауды әкелді, бірақ ол Кеншин өзінің бастапқы өлтіруші тұлғасын сақтап қалса, ол жоғары жау бола ма деп күмән келтірді. Сыншылар соңғы аркаға қатысты әр түрлі пікір білдірді. Anime News Network (ANN) сайтынан Zac Bertschy мангадағы оқиғаны мақтады, бірақ серияның 18-томы бойынша Ватсуки Кеншинді өлтіру үшін біріккен зұлымдардың бірдей түрін қайталай бастағанын атап өтті. Ол Ватсуки кейіпкерлерін мақтағанымен, олардың кейбіреулеріне әртүрлі "әзіл" антагонисттерге байланысты белгілі бір жүйелілік қажет екенін айтты. Каору, Кеншин және Саносукенің Джинчу аркасындағы соңғы аркадан жоғалуынан кейін, Manga News Аошиді серияның 24-ші томының жұлдызы деп сипаттады, өйткені ол Энишидің кек алуының сырларын және оны ерекшелендірген кейінгі әрекеттерін зерттеді, әсіресе ол бірнеше тарау үшін болмағандықтан. IGN сыншысы A. E. Sparrow манганың аяқталуын ұнатып, сюжет желілерінің қалай шешілгенін және қосалқы актерлердің көпшілігі қалай аяқталғанын мақтады. Ол сондай-ақ сериал кейіпкерлерін мақтап, Кеншиннің "манга кейіпкерлерінің ондығына кіретінін" айтты. Otaku USA сыншысы Дэрил Сурат манганың сапасы "Азаттық аркасына" дейін жақсы болды деп айтты, онда ол сюжет желісі мен жаңа кейіпкерлерді сынға алды. Карло Сантос сол сайттан Ениши мен Кеншиннің соңғы жекпе-жегін мақтады, бірақ аяғы алдын ала болжауға болады. Сонымен қатар, олардың соңғы жекпе-жегін ұнатып, Mania Entertainment компаниясының Меган Лэви шайқас біткеннен кейін көп ұзамай болатын бұрылыс Енишидің ұзақ өмірлік жарақаттарын және сонымен бірге Кеншиннің басқаларға деген жанашырлығын көрсетуге қызмет етеді деп ойлады. Жапон университетінің жетінші тарауындағы "Дүниеге жол ашамыз: педагогикаға қатысты" атты еңбегінде, "Заманауилықтың қайта келісуі" атты медиа зерттеулер профессоры Мария Градждианның еңбегінде Кеншиннің көшпелі адам ретінде ерлік сипаты Льюк Скайуокермен және Гарри Поттермен салыстырылды, өйткені ол әлсіз адамдарды қорғауды қалайды, мұндай қасиетте ешқандай бұрыс көрілмейді. Бұл сериалда жас Сетаның қарсы құндылықтары бар, мықты ерлер қалай әрекет ету керек деген мәселеде қатты зерттеледі. Бұл жұмсақ еркектік осылай көрініс табады. Кеншиннің үлкен әсеріне ие болған сыртқы түріндегі күші мен кішілігі арасындағы тепе-теңдік оның жағымдылығын арттырды. Оның кіріспесі қандай құндылықтарды ұстанатынын көрсетеді, бұл Каору, Яхико және Саносукеге де әсер етті. Осылайша, Rurouni Kenshin "жарты жылдан астам бұрын, жекелеушілік, бәсекелестік және тиімділікке қарсы, мейірімділік пен өзара қабылдауға негізделген жаңа адамзат парадигмасының негізін қалады".

Мәдени әсері

Манга авторы болу алдында, «Наруто» авторы Масаши Кисимото, Weekly Shōnen Jump осы жанрда туынды жарияламағанын ескеріп, манга жасауға тырысу керек деп шешті. Бірақ колледжде оқып жүргенде Кисимото Хироаки Самураның «Өлместің қылышы» және «Руруни Кеншин» кітаптарын оқып бастады. Кисимото «Акираны» оқығаннан кейін манга оны ешқашан таң қалдырмағанын және олармен бәсекелесе алмайтынын еске алады. Хидэаки Сорачи өзінің «Гинтама» манга сериясы үшін «Руруни Кеншин» үлкен шабыт көзі болғанын айтты. Ол сондай-ақ көптеген тарихи мангалардың «Руруни Кеншиннің» ықпалында болғанын, бүгінгі күні манга мен ойындарда тарихи оқиғалар талқыланып, жас ұрпақ оларды қолдауының себебінің сөзсіз «Рурокен» екенін және олардың барлығы «Рурокен» қан тамырының ұрпақтары екенін түсіндірді. 2021 жылғы қаңтарда серияның 25 жылдығына 15 манга авторы құттықтау жолдады: Ватсукидің бұрынғы үш көмекшісі, Эйичиро Ода («Бір бөлік»), Хироюки Такеи («Шаман король») және Шинья Судзуки («Мистер Фуллсвинг»); Нобуюки Анзай («Рекканың жалыны»); Риичиро Инагаки («Көз қалқаны 21»); Такеши Обата («Өлімнің жазбасы»); Масаши Кисимото («Наруто»); Мицутоши Шимабукуро («Торико»); Хидеаки Сорачи («Гинтама»); Ясухиро Найтов («Тригун»); Казухиро Фуджита («Ушио және Тора»); Юсей Мацуи («Қатысу класы»); және Кентаро Ябуки («Қара мысық»). Ода Ватсукиге берген сұхбатында «Руруни Кеншиннің» оның жанкүйерлеріне адалдығы үшін танымал екенін айтты. «Demon Slayer: Kimetsu no Yaiba» мангасының басты кейіпкері Танжиро Камадо Кеншиннің дизайнынан әсер алды, себебі автор кейіпкердің андрогин дизайнын Кеншинге ұқсас жарақатпен біріктіріп, оны көрермен үшін дұрыс теңгерді. Ватсуки Кеншиннің кейіпкерлік типін «Король» деп санайды. Ватсуки сондай-ақ Кеншиннің бейбітшілікке ұмтылысын атап өтті, ол Weekly Shonen Jump-тағы басқа батырлар арасында, мысалы Луффи мен Наруто Узумаки сияқты, соғысса да жауларын өлтіруге қарсы болатын кең таралған үрдіске айналды, ал «Дракон шары» мангасында өлген кейіпкерлер көбінесе қайта тіріледі. Ол «Attack on Titan», «Demon Slayer: Kimetsu no Yaiba» және «Jujutsu Kaisen» сияқты жаңа сериялар өлім туралы түсінікті терең зерттейді деп санайды. Дегенмен, Ватсуки Кеншиннің Хоккайдо аркасында жауларын кешіруін бейнелеуді жалғастырды.