Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
16 ғасырдағы ағылшын ақсүйек әйелі, Леннокс графшасы Маргарет Дуглас
English noblewoman
the 16th century countess, Margaret Douglas
Маргарет Дуглас, Леннокс графшасы (8 қазан 1515 – 7 наурыз 1578) – Шотландияның тәжді ханшайымы Маргарет Тюдор мен оның екінші күйеуі Арчибальд Дугластың, 6-шы Ангус графының қызы, сонымен қатар Англияның Генрих VII-нің немересі. Ол Джеймс VI және I-нің әжесі болды. Жастық шағында ол өзінің ағасы Генрих VIII-нің қамқорлығында болды, бірақ кейіннен 1537 жылы Лондон мұнарасында түрмеде қайтыс болған лорд Томас Говардқа рұқсатсыз никелескені үшін оның ашуын қоздырды. 1544 жылы ол шотланд ақсүйегі Мэтью Стюартқа, Леннокстың 4-ші графына үйленді. Оның ұлы Генрих Стюарт, Лорд Дарнли, оның немересі Мэри, Шотландия королевасымен үйленді және Джеймс VI және I-нің әкесі болды.
Margaret Douglas, Countess of Lennox (8 October 1515 – 7 March 1578), was the daughter of the Scottish queen dowager Margaret Tudor and her second husband Archibald Douglas, 6th Earl of Angus, and thus the granddaughter of Henry VII of England. She was the grandmother of James VI and I. In her youth she was high in the favour of her uncle, Henry VIII, but later incurred his anger for her unauthorised engagement to Lord Thomas Howard, who died imprisoned in the Tower of London in 1537. In 1544, she married Scottish nobleman Matthew Stewart, 4th Earl of Lennox. Her son Henry Stuart, Lord Darnley, married her niece Mary, Queen of Scots, and was the father of James VI and I.
Ерте өмір
Маргарет 1515 жылдың 8 қазанында Нортумберлендтегі Харботтл қамалында дүниеге келді. Оның әкесі Шотландияда қиындыққа тап болғанда анасы Шотландиядан шекараны өтіп кеткен. 1528 жылдың қазан айында Шотландия королі Джеймс V Ангусқа қауіп төндіріп, Маргаретті Твид өзенінен Англияға, Норхэм қамалына қайтарды. Бервик қамалындағы қысқа тоқталыстан кейін, оның күтімшісі немесе «джентльмен» Изобель Хоппармен бірге Маргарет өзінің тәрбиешісі, кардинал Вулсидің үйіне қосылды. Вулси 1530 жылы қайтыс болғаннан кейін, леди Маргаретті Болие корольдік сарайына шақырды, онда ол ханшайым Мэридің үйінде тұрды. Англия тәжіне жақын болғандықтан, леди Маргарет Дуглас негізінен ағылшын сарайында, өзінің бірінші туысы, болашақ королева Мэри I-мен тығыз байланыста тәрбиеленді. Ол өмір бойы оның досы болды. Маргарет ханшайым Мэриге Жаңа жыл күні сыйлық берді, 1543 жылы оның сыйлығы Венеция үлгісіндегі гвоздика түсті жібек сатенді көйлек болды. 1530 жылы Гринвич сарайындағы Рождествода Генрих VIII Маргаретке 10 марка (6 фунт стерлинг 13 с 4d) көлемінде жомарт сыйлық берді. Анна Болейннің сарайы құрылғанда Маргарет патша сарайындағы ханым болып тағайындалды. Ол жерде Анна Болейннің інісі лорд Томас Ховардпен (оның ағасы Норфолк герцогының 3-ші Томас Ховардымен шатастырмау керек) кездесті және олар таныса бастады. Томас Норфолк герцогының 2-ші Томас Ховардының екінші некесінен туған Агнес Тилнидің кіші ұлы болды. 1535 жылдың соңына қарай Томас пен Маргарет бір-біріне ғашық болып, жасырын никеге тұрды. 1536 жылдың мамырында Генрих Анна Болейнге қарсы шықты. 1536 жылдың шілде айының басында ол Маргарет пен Томас Ховардтың (Аннаның інісі) никесі туралы білгенде қатты ашуланды. Генрих өзінің қыздары Мэри мен Елизаветаны заңсыз деп жариялағандықтан, Маргарет мұрагерлік тізбегінде өте жоғары тұрды; оның рұқсатсыз некеге тұруы саяси тұрғыдан қарапайым емес еді, әсіресе күшті дворянның ұлы және опасыз патшайымның жақын туысы болғандықтан. Лорд Томас пен леди Маргарет екеуі де Тауэрге қамалды. 1536 жылдың 18 шілдесінде Парламент, айыптау актісі арқылы, Томасты «мұрагерліктің жалғасуына кедергі келтіруге және бұзуға» тырысқаны үшін өлім жазасына кесті. Акт сонымен қатар патшаның отбасының кез келген мүшесі оның рұқсатынсыз некеге тұруына тыйым салды. 1540 жылы Маргарет патшаның алдында тағы да ұятқа қалды, өйткені ол лорд Томас Ховардтың аралас туысы Сэр Чарльз Ховардпен қарым-қатынаста болды. Ол Томас ағасының аралас ұлы лорд Эдмунд Ховардтың ұлы және Генрих VIII-нің бесінші әйелі Кэтрин Ховардтың ағасы болды. 1543 жылы Маргарет Генрих патшаның Хэмптон-корттағы Ежелгі леди Латимерге соңғы некесіне куә болған аздаған адамдардың бірі болды. Маргарет королева Кэтринның басты ханымдарының бірі болды. Кэтрин Парр мен Маргарет 1520 жылдары сарайға келген кезден бастап бір-бірін білетін.
Margaret was born at Harbottle Castle in Northumberland on 8 October 1515. Her mother had crossed the border from Scotland when her father was facing difficulties in Scotland. In October 1528, Angus was threatened by James V of Scotland and sent Margaret back over the River Tweed into England at Norham Castle. After a brief stay at Berwick Castle accompanied by her nurse or 'gentlewoman' Isobel Hoppar, Margaret joined the household of her godfather, Cardinal Wolsey. When Wolsey died in 1530, Lady Margaret was invited to the royal Palace of Beaulieu, where she resided in the household of Princess Mary. Because of her nearness to the English crown, Lady Margaret Douglas was brought up chiefly at the English court in close association with Mary, her first cousin, the future Queen Mary I, who remained her lifelong friend; even when her father fled to England in May 1529 and remained there until 1542, Margaret never entered her father's custody, remaining in royal custody instead. Margaret gave Princess Mary gifts on New Year's Day, in 1543 her gift was a satin gown of carnation silk in Venice fashion. At Christmastime at Greenwich Palace in 1530, 1531, and 1532, Henry VIII gave Margaret the generous sum of 10 marks (£6 13s–4d). When Anne Boleyn's court was established, Margaret was appointed as a lady in waiting. There she met Anne Boleyn's uncle, Lord Thomas Howard (not to be confused with his brother Thomas Howard, 3rd Duke of Norfolk), and they began their courtship. Thomas was a younger son of Thomas Howard, 2nd Duke of Norfolk, by his second marriage to Agnes Tilney. By the end of 1535 Thomas and Margaret had fallen in love and become secretly engaged. King Henry turned against Anne Boleyn in May 1536. When in early July 1536 he learned of Margaret's engagement to Thomas Howard (Anne's uncle), he was furious. Henry had declared his daughters Mary and Elizabeth bastards, leaving Margaret very high in the line of succession; for her to contract an unauthorised marriage was politically outrageous, especially with the son of a powerful nobleman and near kin of the disgraced queen. Both Lord Thomas and Lady Margaret were committed to the Tower. On 18 July 1536, Parliament, by an Act of Attainder, condemned Thomas to death for attempting to 'interrupt ympedyte and lett the seid Succession of the Crowne'. The Act also forbade the marriage of any member of the king's family without his permission. In 1540, Margaret was again in disgrace with the king when she had an affair with Lord Thomas Howard's half nephew Sir Charles Howard. He was the son of Thomas' elder half brother Lord Edmund Howard, and a brother of Henry VIII's fifth wife, Catherine Howard. In 1543, Margaret was one of the few witnesses of King Henry's final marriage to Catherine Parr, Dowager Lady Latimer, at Hampton Court. Margaret became one of Queen Catherine's chief ladies. Catherine Parr and Margaret had known each other since they both had come to court in the 1520s.
Неке және дипломатия
1544 жылы леди Маргарет шотландтық эмигрант Мэтью Стюартқа, 4-ші Леннокс графына (1516–1571) үйленді, ол кейіннен 1570–1571 жылдары Шотландияның регенті болды. Жалпы, олардың сегіз немесе тоғыз баласы болды: төрт ұл – Генри, Генри, Филипп және Чарльз, сондай-ақ аты аталмаған төрт қыз. Бірақ тек екі ұлы – 1546 жылы Темпл-Ньюсэмде туған Генри Стюарт (1546–1567) және 1574 жылы Элизабет Кавендишке үйленген Чарльз Стюарт (1555–1576) ересек жасқа жетті. Олардың басқа бауырларының бірі Филипп есімді болды, бәлкім, испан корольі және Маргареттің туысы Мэри I-нің күйеуі есімімен аталған. Чарльз, Леннокс графының әйелі Элизабет Кавендиш, сэр Уильям Кавендиш пен Бесс Хардвиктің қызы болды. 1548 жылдың маусымында, «Қатаң күйеу жіберу» соғысы кезінде Маргареттің әкесі, Ангус графы, оған оның ағасы Джордж Дуглас және отбасының басқа мүшелері Далкит сарайында тұтқындалғаны туралы хабарлады. Әкесі олардың тұтқын ретінде жақсы ұсталуын қамтамасыз ету үшін олармен бірге жұмыс істеуге үміттенеді. Леннокс графы хатты Сомерсет герцогіне жіберді, оның қайын атасы басқалардан көмек сұрағаны жақсы болар еді деп жазды. Маргарет 1549 жылдың наурыз айында Урессл қамалынан әкесіне күйеуімен кездесуден жалтарғанына шағымданып хат жазды. Ол одан некесін мойындау арқылы беделді бейбітшілікке қол жеткізуді өтінді: «Бұл сіз үшін қандай естелік болар еді!» Англия королевасы Мэри I билік құрған кезде леди Маргарет Вестминстер сарайында бөлмеде тұрды. 1553 жылдың қарашасында королева елші Саймон Ренарға Маргарет оның орнын басуға ең лайықты адам екенін айтты. Маргарет 1558 жылдың желтоқсан айында Мэри королевасының жерлеу рәсімінде басқалардың арасында ең көп қайғырған адам болды. Англия королевасы Елизавета I таққа отырғаннан кейін Маргарет Йоркширге көшті, онда оның Темпл-Ньюсэмдегі үйі Рим католиктерінің интригаларының орталығына айналды. Маргарет үлкен ұлы Лорд Дарнлиді оның бірінші туысы, Шотландия королевасы Мэриге үйлендіріп, олардың Англия тағына деген талаптарын біріктірді. Елизавета I бұл некеге қарсы болды және 1566 жылы леди Маргаретті Лондон мұнарасына жіберді, бірақ 1567 жылы Дарнли өлтірілгеннен кейін ол босатылды. Маргарет келінін айыптады, бірақ кейін онымен татуласты. Оның күйеуі Шотландия үкіметін регент ретінде қабылдады, бірақ 1571 жылы қаза тапты. 3 тамызда Шотландия губернаторы, регент Мортон оған Шотландия королевасы Мэридің жақтастарынан Эдинбург қамалын басып алғаны туралы хат жазды. Ол кезде қоршауда болған ағылшын қолбасшысы Уильям Дрюри Шотландия королевасы Мэридің кейбір әшекейлерін алған еді. Мортон Маргарет Дрюриден әшекейлерді Шотландияға қайтарып беруін сұрауға және оған ықпал етуге ең қолайлы адам деп ойлады. 1574 жылы ол кіші ұлы Чарльзды Шрусбери графының келіні Элизабет Кавендишке үйлендіріп, Елизаветаның ашуын қайтадан тудырды. Ол Шрусбери графинясынан айырмашылығы, тағы да Тауэрге жіберілді, бірақ 1576 жылы оның ұлы Чарльз қайтыс болғаннан кейін кешірілді. Леди Маргареттің дипломатиялық әрекеттері оның немересі, Шотландия королі Джеймс VI-нің Англия тағына мұрагерлікке үлкен үлес қосты.
In 1544, Lady Margaret married a Scottish exile, Matthew Stewart, 4th Earl of Lennox (1516–1571), who later became regent of Scotland in 1570–1571. In total the couple had eight or nine children, four boys: Henry, Henry, Philip and Charles, and four unnamed daughters, though only two sons—Henry Stuart (1546–1567), born in 1546 at Temple Newsam; and Charles Stuart (1555–1576), who later married Elizabeth Cavendish in 1574—survived to manhood; one of their other siblings was called Philip, presumably after the Spanish king and husband of Margaret's cousin, Mary I. Elizabeth Cavendish, wife of Charles, Earl of Lennox, was the daughter of Sir William Cavendish and Bess of Hardwick. In June 1548, during the war of the Rough Wooing, Margaret's father, the Earl of Angus, wrote to her with the news that her uncle, George Douglas, and others of the family had been captured at Dalkeith Palace. Her father hoped that she and her husband could arrange that they were well treated as prisoners. The Earl of Lennox forwarded the letter to the Duke of Somerset, writing that his father in law would have done better to ask others for help. Margaret wrote to her father from Wressle Castle in March 1549, complaining that he had avoided meeting her husband. She asked him to seek an honourable peace through the acknowledgement of her marriage, "what a memorial it should be to you!" During the reign of Queen Mary I of England, Lady Margaret had rooms in Westminster Palace. In November 1553, the queen told the ambassador, Simon Renard, that Margaret was best suited to succeed her to the throne. Margaret was the chief mourner at Queen Mary's funeral in December 1558. On the accession of Queen Elizabeth I of England, Margaret moved to Yorkshire, where her home at Temple Newsam became a centre for Roman Catholic intrigue. Margaret succeeded in marrying her elder son, Lord Darnley, to his first cousin, Mary, Queen of Scots, thus uniting their claims to the English throne. Queen Elizabeth I disapproved of this marriage and had Lady Margaret sent to the Tower of London in 1566, but after Darnley's murder in 1567, she was released. Margaret denounced her daughter in law, but was eventually later reconciled with her. Her husband assumed the government of Scotland as regent, but was assassinated in 1571. On 3 August, the governor of Scotland, Regent Morton wrote to her about the capture of Edinburgh Castle from the supporters of Mary, Queen of Scots. An English commander at the siege, William Drury, had obtained some of the jewels of Mary, Queen of Scots. Morton thought that Margaret was best placed to ask and influence Drury to send the jewels back to him in Scotland. In 1574, she again aroused Queen Elizabeth's anger by marrying her younger son Charles to Elizabeth Cavendish, the stepdaughter of the Earl of Shrewsbury. She was again sent to the Tower, unlike the Countess of Shrewsbury, but was pardoned after her son Charles' death in 1576. Lady Margaret's diplomacy largely contributed to the future succession of her grandson, James VI of Scotland, to the English throne.
Өлім және мұра
Кіші ұлы қайтыс болғаннан кейін, ол оның қызы Леди Арбелланы баптады. Бірақ ол одан көп ұзамай қайтыс болды. Өліміне бірнеше күн бұрын ол Роберт Дадли, Лестер графымен бірге тамақтанды, содан кейін оны улаған деген қауесет тарады. Мұны растайтын тарихи дәлелдер жоқ. Ол қарызға батқан күйі қайтыс болса да, Елизавета I патшайымның қаражатымен Вестминстер аббаттығында салтанатты жерлеу рәсімі өтті, онда жүздей кедей әйел қатысты. Ол аббаттықтағы Генрих VII капелласының оңтүстік бөлігінде, ұлы Чарльзбен бірге жерленді. Ескерткішті немересі тұрғызған делінеді, бірақ оны 1578 жылдың қазан айында оның өсиет орындаушысы және бұрынғы қызметшісі Томас Фаулер тапсырыс берген. Оның алабастрдан жасалған, жатқан бейнесі француз тымағы мен қызыл түкті жағасы бар, көк және алтын түсті көйлек киген. Қабір сандығының екі жағында оның төрт ұлы мен төрт қызының еске алу бейнелері орналасқан. Роберт Дадли, Лестер графы 1588 жылы Кенилворт қамалында "Леди Леннокстан" сатып алынған сегіз гобеленге ие болды. Олардың сюжеттеріне Жосия, Демофонт және Ахилл, сондай-ақ Нұхтың тарихы кірді. 1624 жылы қайтыс болған Людовик Стюарт, Леннокстың 2-ші герцогы Уайтхолл сарайының қақпа үйіндегі жатақханасында Маргарет Дугласқа тиесілі төсекке ие болды, ол перделерді тігіп немесе кестелеген. Леннокс зергерлігі 1570 жылдары Леди Леннокс үшін жасалған болуы мүмкін, бірақ оның тапсырыс беру күні мен жағдайы әлі де даулы. "Патшалық коллекциядағы ең маңызды алғашқы зергерлік бұйымдардың бірі" саналатын медальон Холируд сарайында қойылған.
After the death of her younger son, she helped care for his daughter, Lady Arbella. However, she did not outlive him by very long. A few days before her death, she dined with Robert Dudley, Earl of Leicester, and this led to rumours that she had been poisoned. There is no historical evidence to substantiate this. Although she died in debt, she was given a grand funeral in Westminster Abbey, at the expense of Queen Elizabeth I, with a hundred poor women in attendance. She was buried in the same grave as her son Charles in the south aisle of Henry VII's chapel in the Abbey. It has been said that her grandson erected the fine monument, but it was commissioned in October 1578 by her executor and former servant Thomas Fowler. Her recumbent effigy, made of alabaster, wears a French cap and ruff with a red fur lined cloak, over a dress of blue and gold. On either side of the tomb chest are weepers of her four sons and four daughters. Robert Dudley, 1st Earl of Leicester had eight tapestries at Kenilworth Castle in 1588 which had been bought from "Lady Lennox". The subjects included Josias, Demophon and Achilles, and the History of Noah. At his death in 1624, Ludovic Stewart, 2nd Duke of Lennox had a bed in his lodgings at the gatehouse of Whitehall Palace that had belonged to Margaret Douglas, and she had "worked" or embroidered the curtains. The Lennox Jewel was most likely made for Lady Lennox in the 1570s although the date and occasion of its commission is the subject of some controversy. The locket, considered "one of the most important early jewels in the Royal Collection", is on display in the Holyrood Palace.
Поэзия
Маргарет Дуглас өлеңдерімен белгілі. Оның көптеген туындылары сүйіктісі лорд Томас Говардқа арналған және Девоншир қолжазбасында сақталған. Оның жақын достары Мэри Шелтон мен Ричмонд герцогинясы, сондай-ақ Генри Ховард, Суррей графы және Томас Уайетт – маңызды үлескерлер болды.
Margaret Douglas is known for her poetry. Many of her works are written to her lover, Lord Thomas Howard, and are preserved in the Devonshire MS. Her close friends, Mary Shelton and the Duchess of Richmond, were the main contributors, as well as Henry Howard, Earl of Surrey and Thomas Wyatt.