Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық кітапханашы (1898–2003)
American librarian (1898–2003)
Сеймур Любецкий (28 сәуір, 1898 – 5 сәуір, 2003) – маңызды каталогтау теориясының маманы және белгілі кітапханашы.
Seymour Lubetzky (April 28, 1898 – April 5, 2003) was a major cataloging theorist and a prominent librarian.
Өмірбаян
Ресей империясында Шмаряху Любецкий болып дүниеге келген ол Конгресс кітапханасында көп жылдар бойы жұмыс істеді. 1927 жылы АҚШ-қа көшіп кетер алдында мұғалім болып жұмыс істеген. Ол 1931 жылы UCLA-дан бакалавр дәрежесін, ал 1932 жылы UC Берклиден магистр дәрежесін алды. Любецкий сонымен қатар UCLA білім және ақпарат зерттеулер аспирантурасында, кейіннен кітапханалық қызмет мектебінде сабақ берді. Ол алты тілді еркін меңгерген, бұл оны каталогтастырушы ретінде де, кітапхана конференцияларында баяндамашы ретінде де құнды етті. Конференцияда қалыптасқан кодекс 20-шы ғасырдағы каталогтау практикасының негізі болды. 1967 жылы осы принциптер АҚШ, Канада және Ұлыбритания кітапханаларында қолданылатын Англо-американдық каталогтау ережелеріне енгізілді. Любецкий кітапхана каталогтарында "шығармаға" қайта назар аударғанымен танымал. Бұл 19-шы ғасырдың басындағы кітап каталогтарының ерекшелігі болған, бірақ картотекалық каталогқа көшкенде жоғалып кеткен. Чарльз Амми Каттер, 19-шы ғасырдың соңында каталогтауға ықпал еткен тұлға, өзінің мақсаттарын анықтағанда "кітап" және "шығарма" ұғымдары арасында ешқандай айырма жасаған жоқ. Ал Любецкий осы екі ұғымды қарама-қарсы қойып, Энтони Паниццидің шығарма атауы мен оның барлық басылымдары арасындағы байланысқа жасаған бастапқы бағасын қайта жаңғыртты. Любецкийдің пікірінше, белгілі бір шығарманың барлық басылымдары мен нұсқалары, сондай-ақ оның авторының барлық вариацияларындағы аты-жөні арасындағы байланыс орнатылып, біріктірілуі керек, осылайша оларды бір жерден табуға болады. Кез келген автордың барлық шығармалары, олардың барлық басылымдары бір-бірімен байланыстырылуы тиіс. 1977 жылы Лос-Анджелесте өткен "Технологиялық өзгерістер дәуіріндегі каталог" конференциясында Любецкий былай деді:
Born in the Russian Empire as Shmaryahu Lubetzky, he worked for years at the Library of Congress. He worked as a teacher before he immigrated to the United States in 1927. He earned his BA from UCLA in 1931, and his MA from UC Berkeley in 1932. Lubetzky also taught at the UCLA Graduate School of Education and Information Studies, then the School of Library Service. He was fluent in six languages, a fact that made him valuable both as a cataloger and a speaker at library conferences. The code which eventually emerged from the conference became the basis for cataloging practice in the 20th century. In 1967 these concepts were encoded in the Anglo American Cataloging Rules, which were used in US, Canadian and UK libraries. Lubetzky is credited with renewing an emphasis on the "work" in library catalogs. This had been a feature of book catalogs of the early 19th century, but was not carried through to the card catalog. Whereas Charles Ammi Cutter, a late 19th century influence on cataloging, had not distinguished between the idea of a "book" and the idea of the "work" in formulating his objectives, Lubetzky contrasts the two ideas, bringing back into play Anthony Panizzi's original emphasis on the relationship between a title and all of the different editions of that title that might exist. Lubetzky's idea was that relationships among all the editions and variations of a given work and the author of that work, in all variations of the author's name, must be established and brought together so they can be found in one place. All the works of a given author, in all their editions, should be linked together. As Lubetzky said at a 1977 Los Angeles conference, "The Catalog in the Age of Technological Change":
Каталог сізге сұрағаннан гөрі көбірек мәлімет беруі керек. Жақсы каталогтың жауабы – "иә" немесе "жоқ" деу емес, [пайдаланушыға] кітапханада [заттың] көптеген басылымдары мен аудармалары бар екенін айту және таңдау мүмкіндігін ұсыну.
The catalogue has to tell you more than what you ask for The answer of a good catalogue is not to say yes or no, but to tell [the user] that the library has [the item] in so many editions and translations, and you have your choice.
Мұра
Любецкийдің еңбектеріне арналған екі кітап бар, біреуі – «Сеймур Любецкий: Каталогтастырудың классикалық өнері туралы жазбалар» және «Каталогтастырудың болашағы: Любецкий симпозиумы». 1997 жылы ол Америка кітапханалар қауымдастығының Мельвил Дьюи медалін алды. 104 жасқа толуына біршама уақыт қалғанда, Америка кітапханалар қауымдастығы Любецкийге ең жоғары наградасын – Америка кітапханалар қауымдастығының құрметті мүшесі атағын тағайындады.
Two books are dedicated to the work of Lubetzky, one entitled Seymour Lubetzky: Writings on the Classical Art of Cataloging and Future of Cataloging: The Lubetzky Symposium. In 1997 he was awarded the Melvil Dewey Medal by the American Library Association. Just before his 104th birthday, the American Library Association awarded Lubetzky its highest honor, American Library Association Honorary Membership.