Кіріспе

Металл шарлы оқ-дәрілерді, BB деп аталатын, қолдануға арналған пневматикалық тапанша. BB тапаншасы – BB деп аталатын металл шар тәрізді оқ-дәрілерді атуға арналған пневматикалық тапаншаның бір түрі (подшипниктерге ұқсас, бірақ олардан өзгеше). Бұл оқ-дәрілердің диаметрі ескі үлгідегі мылтықтарда қолданылатын BB өлшемді қорғасын оқтардың диаметрімен шамалас. Қазіргі заманғы BB тапаншалары әдетте тегіс ұңғылы бар, белгілі бір калибрлі және диаметрі мен салмағы өлшенетін болат шарларды қолданады. Әдетте, коррозияға төзімділік үшін мырыш немесе мыспен қапталады. Кейбір өндірушілер бұрандалы ұңғылы баррельдерге арналған, салмағы шамамен болатын, сәл үлкен дәстүрлі қорғасын шарларын шығарады (қорғасын икемдірек болғандықтан, бұрандаларға тозу әсері аз). "BB тапаншасы" термині жиі дұрыс емес қолданылады, оны аэрософт тапаншаларын сипаттау үшін пайдаланады. Аэрософт тапаншалары пластикалық гранулдарды (әдетте "BBs" деп те аталады) атып тастайды, олар металл BB-ден үлкен (әдетте диаметрі) бірақ тығыздығы әлдеқайда аз және баллистикалық көрсеткіштері төмен. Сондай-ақ, бұл термин диабола пішіндес (сфералық емес) қорғасын оқтарды жоғары қуатпен және жылдамдықпен атып тастайтын пневматикалық мылтықты сипаттау үшін де қолданылады. Кейбір BB тапаншалары гранулаларды да атуға қабілетті болса да, керісіне дұрыс емес: болаттан жасалған BB шарлары қаттырақ және пневматикалық мылтықтардан атуға арналмайды, себебі олардың ұңғылары әдетте бұрандалы болады, сондықтан олар тұншығып қалуы мүмкін (оттық қарудағы нашар сапалы оққа ұқсас) және пневматикалық мылтықтың ішінде зақымдануға немесе механикалық ақауларға әкелуі мүмкін.

Тарих

BB термині тегіс ұңғылы мылтықтан атылатын қорғасын оқтардың мөлшерін анықтау номенклатурасынан шыққан. "BB" мөлшері номиналды түрде , бірақ оқ-дәрі қабықтарындағы кең төзімділіктерге байланысты мөлшері айтарлықтай өзгерген. Көбінесе қолданылатын ең ірі оқ 00 немесе "қос ноль" деп аталды және ол бұғы аулауға пайдаланылды, сондықтан оны "buckshot" деп атады, ал кішігірім BB мөлшеріндегі оқ әдетте кішкентай/орташа аң құстарын ату үшін қолданылды және "birdshot" деп аталды. 1886 жылы Мичиган штатының Плимут қаласындағы Маркхэм әуе мылтығы компаниясы жастарды оқыту үшін алғашқы ағаштан жасалған серіппелі поршеньді әуе мылтығын жасады және таңдалған оқ ретінде BB мөлшеріндегі құс оғын пайдаланды. Екі жылдан кейін, көршілес Плимут әуе мылтығы компаниясы (кейін 1895 жылы "Daisy Manufacturing Company" деп аталды) BB оқтарын атуға қабілетті алғашқы толық металл әуе мылтығын ұсынды – "Daisy BB Gun", ол табысты маркетинг арқасында өте танымал болды. 1900 жыл шамасында Daisy BB мөлшерінің диаметрін өзгертті және өздерінің BB мылтықтары үшін арнайы жасалған дәл қорғасын оқтарды сатуға кірісті. Олар оларды "дөңгелек оқтар" деп атады, бірақ BB атауы бұрыннан қалыптасқан еді, сондықтан көптеген қолданушылар өз мылтықтарын BB мылтықтары деп атауын жалғастырды, ал оқтарды BB оқтары немесе жай ғана BB деп атады. Кейіннен BB термині жалпылама айналды және әртүрлі калибрлер мен материалдардан жасалған кез келген кішкентай шар тәрізді снарядтарды білдіру үшін қолданылатын болды. Бұған жеке адамға қарсы миналарда қолданылатын тораптық доптар, .177 калибрлі қорғасын/болат оқтар, пневматикалық қаруларда қолданылатын пластик шарлар (мысалы, пневматикалық қаруларда қолданылатын гранулалар сияқты), кішкентай мәрмәрлер және тағы да басқалары кіреді. Кез келген болат шарды, мысалы BB-ді "подшипник" деп атау кең таралған. Дегенмен, BB-ді подшипникпен шатастыруға болмайды, себебі подшипник – бұл машиналардың жылжымалы бөліктері арасындағы үйкелісті азайту үшін кішкентай ішкі доңғалақтарды пайдаланатын механикалық құрамдас бөлік.

Операция

BB пішіндері ауа пішіндерінде қолданылатын кез келген жұмыс механизмін пайдалана алады. Дегенмен, оқ-дәрінің өзінің дәлдігі шектеулі және тиімді қашықтығы қысқа болғандықтан, тек BB атуға арналған қаруларда қарапайым және арзан механизмдер көбінесе қолданылады. Болаттан жасалған BB-нің беріктігі, оны ствол арқылы жылдамдату үшін қолданылатын төмендетілген итеру күшімен деформациялауға мүмкіндік бермейді, сондықтан BB-лер стволдың ішкі диаметрінен сәл кіші болады. Бұл дәлдікті шектейді, өйткені BB-ге айналу берілмейді. Сондай-ақ, бұл қашықтықты шектейді, себебі BB-ні жылдамдату үшін қолданылатын қысымды газдың бір бөлігі оның айналасында ағып, тиімділікті азайтады. BB стволдың бойымен кедергісіз домалап түсетіндіктен, зарядтау механизмінде магнитті пайдаланатын қарулар жиі кездеседі, ол BB-ні атуға дейін стволдың арт жағында ұстап тұрады. BB пішіндері үшін дәстүрлі және ең көп таралған қуат көзі – көктемгі поршеньді сорғы, көбінесе рычагты немесе сорғылы мылтықтан алынған үлгіде. Рычагты мылтық – BB пішіндерінің алғашқы түрі және әлі де арзан жастар нарығында басымдық танытады. Daisy Model 25, сорғылы мылтықтан үлгіленген және тромбонды сорғы механизміне ие, 50 жылдан астам уақыт бойы (1914-1978) төмен бағалы, бірақ жоғары өнімді нарықта үстемдік құрды. Рычагты модельдер әдетте өте төмен жылдамдыққа ие, шамамен , бұл жастардың қолдануы үшін қағып алу күшін азайту үшін қолданылатын әлсіз серіппелердің салдары. Daisy Model 25 өз заманында ең жоғары жылдамдыққа жетті, бірнеше сорғылы пневматикалық тапаншалар да кең таралған. Көптеген пневматикалық гранаталы тапаншалар қорғасын оқтарына арзан балама ретінде BB-ді пайдалануға мүмкіндік береді. Кейбір қаруларда оқ атушы бар, бірақ BB-лердің кіші мөлшері оқ атушыда айналмайды, сондықтан оқ атушы айналуға әсер етпейді. Дәлдікпен BB ату үшін осы типтегі қарулар ең пайдалы. Пневматикалық BB тапаншалары дәстүрлі көктемгі поршеньді түрлерге қарағанда жоғары жылдамдыққа жете алады. BB пішіндері үшін тағы бір кең таралған қуат түрі – қысылған газ, көбінесе Powerlet патрондары. Powerlet – бұл BB-ні жылдамдату үшін кеңейетін қысымды көмірқышқыл газы бар бір рет қолданылатын металл газ баллоны, және CO2-ні босату үшін өздігінен жабылатын клапанмен жабдықталған. Олар негізінен BB пісталеттерінде қолданылады және көктемгі поршеньді немесе пневматикалық түрлерден айырмашылығы, жылдам атуға қабілетті. Типик CO2 BB пісталеті BB-ді беру үшін серіппелі магазинді және BB-ді камераға салу және қағып алу механизмін қолданады. Дегенмен, кейбір қаруларда (түпнұсқаға адал болу үшін немесе қағып алуды жеңілдету үшін) бір қағып алу механизмі бар. Қарудың екі түрі де кері соққыға ие болуы мүмкін, онда CO2 слайдты кері итеріп, BB-ні атумен қатар. Ату кезінде қағып алу механизмі CO2 көзіне байланысты ішкі клапанға соғады, ол BB-ні ату үшін өлшенген мөлшерде CO2 газын шығарады; бұл оған шынайы кері соққы және тұмсықтан дым шығару сипаттамаларын береді. Көптеген CO2 BB пішіндері Colt M1911 сияқты танымал атыс қаруларынан үлгіленеді және оларды жаттығу және демалыс үшін пайдалануға болады. Кейбір газбен жұмыс істейтін BB пішіндері газдың үлкен көзін пайдаланады және автоматты түрде ату мүмкіндігін ұсынады. Бұл типтер, әсіресе Shooting Star Tommy Gun (алғашқыда Feltman деп аталған) карнавалдарда жиі кездеседі. MacGlashan BB Gun екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әуе күштері мен Әскери-теңіз күштерінің зениттік артиллериялық пулеметшілерін даярлау үшін қолданылды. Саудада танымал модель Larc M 19 болды, ол 1 фунт (454 г) Freon 12 тоңазытқышын пайдаланды. Бұл типтерде Вентури сорғысына негізделген өте қарапайым жұмыс механизмдері бар. Газ тұрақты ағыста шығарылады, бұл BB-ді стволға соруға мүмкіндік береді, минутына 3600 оққа дейін.

Қауіпсіздік

BB пістолеттері жылдам оқ атуға қабілетті, бірақ әдеттегі гранулалық пневматикалық қарудан әлсіз болады. Гранулалық пневматикалық қарулар айтарлықтай жылдам ату мүмкіндігіне ие, тіпті одан да жоғары жылдамдыққа жетеді. BB жылдамдығы тек қана теріге енуге жеткілікті, ал жылдамдыққа жеткенде сүйекті сынуы мүмкін. Бұл өте қауіпті, қауіп жылдамдықпен бірге артады, бірақ қашықтықпен азаяды. Тұмсығының жылдамдығы шамамен 60 фут (18 м) болатын BB пістолетінің тиімді тегіс ену қашықтығы – 60 фут (18 м). Осы қашықтықта джинсы киген адам ауыр жарақат алмайды. Дегенмен, тіпті осы қашықтықта BB жалаңаш теріге енуі мүмкін, ал енбесе, ауыр және қатты көгерген із қалдыруы мүмкін. BB пістолетінің максималды ұшу қашықтығы 100-200 метр шамасында, тұмсығы оңтайлы бұрышқа көтерілген жағдайда. Болаттан жасалған BB-лар кірпіш, бетон, металл немесе ағаш сияқты қатты беттерден секіріп кетуге бейім. Қорғасын гранулалары әдетте соққанда жалпайып, энергияны сіңіріп алады, ал қатты бетке секірген BB бастапқы энергиясының көп бөлігін сақтап, көзге ауыр зақым келтіруі мүмкін. Осы материалдарға BB ату кезінде көзді қорғау міндетті, қорғасын гранулаларын атуға қарағанда одан да маңызды.

Тез өлтіру жаттығулары

АҚШ армиясы 1967 жылдан 1973 жылға дейін Вьетнам соғысында сарбаздардың қару қолдану дағдыларын жақсарту мақсатында, жаңадан келгендерді Daisy Model 99 BB мылтықтарын пайдаланып "Жылдам жою" (Quick Kill) техникасына оқытты. Бұл техниканы армия үшін Бобби Ламар "Лакки" МакДаниел және Майк Дженнингс жасады.

Құқықтық мәртебе

Пневматикалық қарулар көбінесе стандартты пневматикалық мылтық ретінде реттеледі. Пневматикалық қаруларға қатысты заңдар жергілікті билік органдарына байланысты кең ауқымда өзгереді.