Кіріспе
Металл шарлы оқ-дәрілерді, BB деп аталатын, қолдануға арналған пневматикалық тапанша. BB тапаншасы – BB деп аталатын металл шар тәрізді оқ-дәрілерді атуға арналған пневматикалық тапаншаның бір түрі (подшипниктерге ұқсас, бірақ олардан өзгеше). Бұл оқ-дәрілердің диаметрі ескі үлгідегі мылтықтарда қолданылатын BB өлшемді қорғасын оқтардың диаметрімен шамалас. Қазіргі заманғы BB тапаншалары әдетте тегіс ұңғылы бар, белгілі бір калибрлі және диаметрі мен салмағы өлшенетін болат шарларды қолданады. Әдетте, коррозияға төзімділік үшін мырыш немесе мыспен қапталады. Кейбір өндірушілер бұрандалы ұңғылы баррельдерге арналған, салмағы шамамен болатын, сәл үлкен дәстүрлі қорғасын шарларын шығарады (қорғасын икемдірек болғандықтан, бұрандаларға тозу әсері аз). "BB тапаншасы" термині жиі дұрыс емес қолданылады, оны аэрософт тапаншаларын сипаттау үшін пайдаланады. Аэрософт тапаншалары пластикалық гранулдарды (әдетте "BBs" деп те аталады) атып тастайды, олар металл BB-ден үлкен (әдетте диаметрі) бірақ тығыздығы әлдеқайда аз және баллистикалық көрсеткіштері төмен. Сондай-ақ, бұл термин диабола пішіндес (сфералық емес) қорғасын оқтарды жоғары қуатпен және жылдамдықпен атып тастайтын пневматикалық мылтықты сипаттау үшін де қолданылады. Кейбір BB тапаншалары гранулаларды да атуға қабілетті болса да, керісіне дұрыс емес: болаттан жасалған BB шарлары қаттырақ және пневматикалық мылтықтардан атуға арналмайды, себебі олардың ұңғылары әдетте бұрандалы болады, сондықтан олар тұншығып қалуы мүмкін (оттық қарудағы нашар сапалы оққа ұқсас) және пневматикалық мылтықтың ішінде зақымдануға немесе механикалық ақауларға әкелуі мүмкін.
A BB gun is a type of air gun designed to shoot metallic spherical projectiles called BBs (not to be confused with similar looking bearing balls), which are approximately the same size as BB size lead birdshot used in shotguns ( in diameter). Modern BB guns usually have a smoothbore barrel with a caliber, and use steel balls that measure in diameter and in weight, usually zinc or copper plated for corrosion resistance. Some manufacturers still make the slightly larger traditional lead balls that weigh around , which are generally intended for use in rifled barrels (because lead is more malleable and exerts less wear on riflings). The term "BB gun" is frequently used incorrectly to describe airsoft guns, which shoot plastic pellets (also often referred to as "BBs") that are larger (usually in diameter) but much less dense than metal BBs, and have significantly lower ballistic performance. The term is also sometimes used to describe a pellet gun, which shoots diabolo shaped (not spherical) lead projectiles at higher power and velocity. Although some BB guns can also shoot pellets, the reverse situation is not true: steel BB balls have greater stiffness and are not meant to be shot from pellet guns, whose barrels are typically rifled and thus can get stuck (similar to a squib load in firearms) and lead to a damage or mechanical failure within the pellet gun.
Тарих
BB термині тегіс ұңғылы мылтықтан атылатын қорғасын оқтардың мөлшерін анықтау номенклатурасынан шыққан. "BB" мөлшері номиналды түрде , бірақ оқ-дәрі қабықтарындағы кең төзімділіктерге байланысты мөлшері айтарлықтай өзгерген. Көбінесе қолданылатын ең ірі оқ 00 немесе "қос ноль" деп аталды және ол бұғы аулауға пайдаланылды, сондықтан оны "buckshot" деп атады, ал кішігірім BB мөлшеріндегі оқ әдетте кішкентай/орташа аң құстарын ату үшін қолданылды және "birdshot" деп аталды. 1886 жылы Мичиган штатының Плимут қаласындағы Маркхэм әуе мылтығы компаниясы жастарды оқыту үшін алғашқы ағаштан жасалған серіппелі поршеньді әуе мылтығын жасады және таңдалған оқ ретінде BB мөлшеріндегі құс оғын пайдаланды. Екі жылдан кейін, көршілес Плимут әуе мылтығы компаниясы (кейін 1895 жылы "Daisy Manufacturing Company" деп аталды) BB оқтарын атуға қабілетті алғашқы толық металл әуе мылтығын ұсынды – "Daisy BB Gun", ол табысты маркетинг арқасында өте танымал болды. 1900 жыл шамасында Daisy BB мөлшерінің диаметрін өзгертті және өздерінің BB мылтықтары үшін арнайы жасалған дәл қорғасын оқтарды сатуға кірісті. Олар оларды "дөңгелек оқтар" деп атады, бірақ BB атауы бұрыннан қалыптасқан еді, сондықтан көптеген қолданушылар өз мылтықтарын BB мылтықтары деп атауын жалғастырды, ал оқтарды BB оқтары немесе жай ғана BB деп атады. Кейіннен BB термині жалпылама айналды және әртүрлі калибрлер мен материалдардан жасалған кез келген кішкентай шар тәрізді снарядтарды білдіру үшін қолданылатын болды. Бұған жеке адамға қарсы миналарда қолданылатын тораптық доптар, .177 калибрлі қорғасын/болат оқтар, пневматикалық қаруларда қолданылатын пластик шарлар (мысалы, пневматикалық қаруларда қолданылатын гранулалар сияқты), кішкентай мәрмәрлер және тағы да басқалары кіреді. Кез келген болат шарды, мысалы BB-ді "подшипник" деп атау кең таралған. Дегенмен, BB-ді подшипникпен шатастыруға болмайды, себебі подшипник – бұл машиналардың жылжымалы бөліктері арасындағы үйкелісті азайту үшін кішкентай ішкі доңғалақтарды пайдаланатын механикалық құрамдас бөлік.
Операция
BB пішіндері ауа пішіндерінде қолданылатын кез келген жұмыс механизмін пайдалана алады. Дегенмен, оқ-дәрінің өзінің дәлдігі шектеулі және тиімді қашықтығы қысқа болғандықтан, тек BB атуға арналған қаруларда қарапайым және арзан механизмдер көбінесе қолданылады. Болаттан жасалған BB-нің беріктігі, оны ствол арқылы жылдамдату үшін қолданылатын төмендетілген итеру күшімен деформациялауға мүмкіндік бермейді, сондықтан BB-лер стволдың ішкі диаметрінен сәл кіші болады. Бұл дәлдікті шектейді, өйткені BB-ге айналу берілмейді. Сондай-ақ, бұл қашықтықты шектейді, себебі BB-ні жылдамдату үшін қолданылатын қысымды газдың бір бөлігі оның айналасында ағып, тиімділікті азайтады. BB стволдың бойымен кедергісіз домалап түсетіндіктен, зарядтау механизмінде магнитті пайдаланатын қарулар жиі кездеседі, ол BB-ні атуға дейін стволдың арт жағында ұстап тұрады. BB пішіндері үшін дәстүрлі және ең көп таралған қуат көзі – көктемгі поршеньді сорғы, көбінесе рычагты немесе сорғылы мылтықтан алынған үлгіде. Рычагты мылтық – BB пішіндерінің алғашқы түрі және әлі де арзан жастар нарығында басымдық танытады. Daisy Model 25, сорғылы мылтықтан үлгіленген және тромбонды сорғы механизміне ие, 50 жылдан астам уақыт бойы (1914-1978) төмен бағалы, бірақ жоғары өнімді нарықта үстемдік құрды. Рычагты модельдер әдетте өте төмен жылдамдыққа ие, шамамен , бұл жастардың қолдануы үшін қағып алу күшін азайту үшін қолданылатын әлсіз серіппелердің салдары. Daisy Model 25 өз заманында ең жоғары жылдамдыққа жетті, бірнеше сорғылы пневматикалық тапаншалар да кең таралған. Көптеген пневматикалық гранаталы тапаншалар қорғасын оқтарына арзан балама ретінде BB-ді пайдалануға мүмкіндік береді. Кейбір қаруларда оқ атушы бар, бірақ BB-лердің кіші мөлшері оқ атушыда айналмайды, сондықтан оқ атушы айналуға әсер етпейді. Дәлдікпен BB ату үшін осы типтегі қарулар ең пайдалы. Пневматикалық BB тапаншалары дәстүрлі көктемгі поршеньді түрлерге қарағанда жоғары жылдамдыққа жете алады. BB пішіндері үшін тағы бір кең таралған қуат түрі – қысылған газ, көбінесе Powerlet патрондары. Powerlet – бұл BB-ні жылдамдату үшін кеңейетін қысымды көмірқышқыл газы бар бір рет қолданылатын металл газ баллоны, және CO2-ні босату үшін өздігінен жабылатын клапанмен жабдықталған. Олар негізінен BB пісталеттерінде қолданылады және көктемгі поршеньді немесе пневматикалық түрлерден айырмашылығы, жылдам атуға қабілетті. Типик CO2 BB пісталеті BB-ді беру үшін серіппелі магазинді және BB-ді камераға салу және қағып алу механизмін қолданады. Дегенмен, кейбір қаруларда (түпнұсқаға адал болу үшін немесе қағып алуды жеңілдету үшін) бір қағып алу механизмі бар. Қарудың екі түрі де кері соққыға ие болуы мүмкін, онда CO2 слайдты кері итеріп, BB-ні атумен қатар. Ату кезінде қағып алу механизмі CO2 көзіне байланысты ішкі клапанға соғады, ол BB-ні ату үшін өлшенген мөлшерде CO2 газын шығарады; бұл оған шынайы кері соққы және тұмсықтан дым шығару сипаттамаларын береді. Көптеген CO2 BB пішіндері Colt M1911 сияқты танымал атыс қаруларынан үлгіленеді және оларды жаттығу және демалыс үшін пайдалануға болады. Кейбір газбен жұмыс істейтін BB пішіндері газдың үлкен көзін пайдаланады және автоматты түрде ату мүмкіндігін ұсынады. Бұл типтер, әсіресе Shooting Star Tommy Gun (алғашқыда Feltman деп аталған) карнавалдарда жиі кездеседі. MacGlashan BB Gun екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әуе күштері мен Әскери-теңіз күштерінің зениттік артиллериялық пулеметшілерін даярлау үшін қолданылды. Саудада танымал модель Larc M 19 болды, ол 1 фунт (454 г) Freon 12 тоңазытқышын пайдаланды. Бұл типтерде Вентури сорғысына негізделген өте қарапайым жұмыс механизмдері бар. Газ тұрақты ағыста шығарылады, бұл BB-ді стволға соруға мүмкіндік береді, минутына 3600 оққа дейін.
Multiple pump pneumatic guns are also common. Many pneumatic pellet guns provide the ability to use BBs as a cheaper alternative to lead shot. Some of these guns have rifled barrels, but the slightly undersized BBs do not swage in the barrel, so the rifling does not impart a significant spin. These are the types of guns that will benefit most from using precision lead BB shot. Pneumatic BB guns can also attain higher velocities than traditional spring piston types. The last common type of power for BB guns is compressed gas, most commonly the Powerlet cartridges. The powerlet is a disposable metal gas cylinder containing of compressed carbon dioxide, with a self contained valve to release the CO2 which expands to propel the BB. These are primarily used in BB pistols, and are capable of rapid firing unlike spring piston or pneumatic types. A typical CO2 BB pistol uses a spring loaded magazine to feed BBs, and a double action trigger mechanism to chamber a BB and cock the hammer. However some guns (either to stay true to the original gun or to make the trigger pull easier) do have a single action trigger. Either type of gun may also have blowback action, where CO2 will push the slide back in addition to firing a BB. When firing, the hammer strikes an internal valve linked to the CO2 source, which releases a measured amount of CO2 gas to fire the BB; this also gives it realistic recoil and muzzle report features. Many CO2 BB guns are patterned after popular firearms such as the Colt M1911, and can be used for training as well as recreation. Some gas powered BB guns use a larger source of gas, and provide machine gun like fire. These types, most notably the Shooting Star Tommy Gun (originally known as the Feltman) are commonly found at carnivals. The MacGlashan BB Gun was used to train antiaircraft gunners in the United States Army Air Corps and United States Navy during World War II. A popular commercial model was the Larc M 19, which used 1 pound (454 g) canisters of Freon 12 refrigerant. These types have very simple operating mechanisms, based on a venturi pump. The gas is released in a constant stream, and this is used to suck the BBs up into the barrel at rates as high as 3600 rounds per minute.
Қауіпсіздік
BB пістолеттері жылдам оқ атуға қабілетті, бірақ әдеттегі гранулалық пневматикалық қарудан әлсіз болады. Гранулалық пневматикалық қарулар айтарлықтай жылдам ату мүмкіндігіне ие, тіпті одан да жоғары жылдамдыққа жетеді. BB жылдамдығы тек қана теріге енуге жеткілікті, ал жылдамдыққа жеткенде сүйекті сынуы мүмкін. Бұл өте қауіпті, қауіп жылдамдықпен бірге артады, бірақ қашықтықпен азаяды. Тұмсығының жылдамдығы шамамен 60 фут (18 м) болатын BB пістолетінің тиімді тегіс ену қашықтығы – 60 фут (18 м). Осы қашықтықта джинсы киген адам ауыр жарақат алмайды. Дегенмен, тіпті осы қашықтықта BB жалаңаш теріге енуі мүмкін, ал енбесе, ауыр және қатты көгерген із қалдыруы мүмкін. BB пістолетінің максималды ұшу қашықтығы 100-200 метр шамасында, тұмсығы оңтайлы бұрышқа көтерілген жағдайда. Болаттан жасалған BB-лар кірпіш, бетон, металл немесе ағаш сияқты қатты беттерден секіріп кетуге бейім. Қорғасын гранулалары әдетте соққанда жалпайып, энергияны сіңіріп алады, ал қатты бетке секірген BB бастапқы энергиясының көп бөлігін сақтап, көзге ауыр зақым келтіруі мүмкін. Осы материалдарға BB ату кезінде көзді қорғау міндетті, қорғасын гранулаларын атуға қарағанда одан да маңызды.
Тез өлтіру жаттығулары
АҚШ армиясы 1967 жылдан 1973 жылға дейін Вьетнам соғысында сарбаздардың қару қолдану дағдыларын жақсарту мақсатында, жаңадан келгендерді Daisy Model 99 BB мылтықтарын пайдаланып "Жылдам жою" (Quick Kill) техникасына оқытты. Бұл техниканы армия үшін Бобби Ламар "Лакки" МакДаниел және Майк Дженнингс жасады.
Құқықтық мәртебе
Пневматикалық қарулар көбінесе стандартты пневматикалық мылтық ретінде реттеледі. Пневматикалық қаруларға қатысты заңдар жергілікті билік органдарына байланысты кең ауқымда өзгереді.