Кіріспе

Тайланд провинциясы

Тайландтың бірінші деңгейдегі әкімшілік бөлінісі

Чианг Май – Тайландтың екінші ірі провинциясы (чанват). Ол Тайландтың солтүстік бөлігінде орналасқан және 1,78 миллион халқы бар. Солтүстік-шығысында Чианг Рай, оңтүстігінде Лампанг және Ламфун, оңтүстік-батысында Так, батысында Мае Хонг Сон, солтүстігінде Мьянманың Шан штатымен шектеседі. Астана Чианг Май Бангкоктен солтүстікке қарай орналасқан.

Тарих

Чиангмай провинциясының астанасы Чиангмай қаласы 1296 жылы құрылған кезде Сухотай патшалығымен бірдей кезеңде Ланна патшалығының астанасы болды. Одан бері Чиангмай Ланна патшалығының ғана емес, сонымен қатар Таиландтың солтүстігіндегі буддизмнің мәдени және рухани орталығына айналды. Менг Рай патшасы осы аймақта көптеген храмдар салды. 1558 жылы Чиангмай Бірінші Тұңғо империясының колониясына айналды. Чиангмай 200 жылдан астам уақыт бойы оның колониясы болып қалды, Бірма-Сиам соғысына (1775-1776) дейін. 1774 жылы Ланна және Сиам күштерінің біріккен армиясы бірмалық отаршылдық үкіметін Чиангмайдан қуып шықты, содан кейін ол Сиамның қарауындағы мемлекетке айналды. Кейін Сиам, Ланнаның одақтасы Кавилаға Ланпанг және Чиангмай аймағын тәуелсіз монарх ретінде басқаруға рұхсат берді. Сиам патшасы Рама V билік еткен кезде, оның әкімшілік орталықтандыру саясаты мен Чиангмайдың билеуші әулетінің тиімсіздігі салдарынан, Чиангмай тәуелсіздігін жоғалтып, Сиамның екінші деңгейлі әкімшілік бөлімшесіне айналды. 1933 жылдан бастап Чиангмай Сиамның «провинциясы» мәртебесін алды және қазірге дейін солай болып келеді.

Демография

Облыстағы халықтың 13,4 пайызы таулы тайпалардың мүшелері:

Аха – аймақтағы ең ірі таулы тайпа. Тибет пен Оңтүстік Қытайдан шыққан олар, теңіз деңгейінен жоғары биіктікте қоныстанды. Ауылдарында зұлым рухтардан қорғану үшін рухтар қақпасын тұрғызады. Хмонг – Оңтүстік Қытайдан. Биік жерлерді ұнатады. Мал өсіріп, күріш, жүгері, темекі және кәдігі өсіреді. Кестелерімен және күміс бұйымдарымен әйгілі. Карен тайпасы аңғарлар мен өзен жағалауларын мекендейді. Лаху – Оңтүстік Қытайдан шыққан, биік жерлерде өмір сүретін халық. Олар аңшылар және егіншілер ретінде танымал. Лису – Оңтүстік Қытай мен Тибеттен, түрлі-түсті киімдерімен және биік бағаналарға салынған үйлерімен әйгілі. Күріш пен жүгері жинап, аң аулауда шебер. Тай луй тайпасы көбінесе бір бөлмелі, биік бағаналарға орнатылған ағаш үйлерде тұрады. Тоқу өнерінде ұста. Тай-Яй тайпасы, бірмелік шығу тегінен, күріш жинап, шаруашылық жүргізеді, мал өсіреді және саудамен айналысады. Олардың қолөнері тоқу, қыштан жасау, ағаштан ою және қола бұйымдарын жасау саласында жатыр. Яо тайпасы тау беткейлерінде қоныстанып, жүгері және басқа да дақылдар өсіреді. Олар шебер ұсталар, күмісшілер және кестешілер.

Таңбалар

Облыстың мөрінде шыны павильонда ақ піл бейнеленген. Ақ піл Таиландтағы патшалық символ саналады және Чианг Майдың билеушісі Таммаланканың Бангкок патшасы Рама II-ге ақ піл сыйлаған оқиғасын еске түсіру үшін суреттелген. Павильон Буддизмнің Чианг Май қаласында гүлденгенін көрсетеді, әсіресе 1477 жылы Будданың Трипитака ілімдері қарастырылған кезде. Облыстың гүлі мен ағашы – "орман оты" (Butea monosperma).

Жергілікті билік

2019 жылдың 26 қарашасына қарай провинцияда бір Чианг Май провинциялық әкімшілік ұйымы (ongkan borihan suan changwat) және 121 муниципалдық (thesaban) аймақ бар. Чианг Май қала (thesaban nakhon) мәртебесіне ие. Маэ Жо, Маэ Хиа, Муанг Каен Фаттана және Тон Пао қалашық (thesaban mueang) мәртебесіне ие. Тағы 116 аудандық муниципалитет (thesaban tambon) бар. Муниципалдық емес аймақтарды 89 аудандық әкімшілік ұйымы (SAO - ongkan borihan suan tambon) басқарады. Чианг Май халықаралық әуежайы Таиландтың солтүстігіне бағытталған негізгі қақпа болғандықтан, солтүстік аймақтағы саяхат және туризмді дамытуда маңызды рөл атқарады. Бүгінде әуежайда 14 әуе компаниясы қызмет көрсетеді және жыл сайын 3 миллионнан астам жолаушы, 15 мың рейс және 16 мың тонна жүк тасымалданады. *Сонгтаев.

Туризм

Чианг Май провинциясы солтүстіктің туристік орталығы және Таиландтың ең маңызды туристік орындарының бірі. Тау жоталары, аңғарлары, флорасы және фаунасының арқасында елдегі ең көркем провинциялардың бірі саналады. Мысалы, Ханг Донг каньоны үлкен туристік тартымдылық ретінде бағаланады. Бұған қоса, Таиландтың көп бөлігінен өзгеше, солтүстік және Чианг Майда кейбір айларда климат салқын, сергінек және тұманды болады.

Денсаулық

Чианг Майдың әрбір амфоесінде өз ауруханасы бар, бірақ ең ірілері Муэанг Чианг Май ауданында орналасқан, олардың ішінде Махарадж Накорн Чианг Май ауруханасы және Накорнпинг ауруханасы бар.

Жергілікті өнімдер

Чианг Май – қолөнер орталығы, онда әртүрлі антикварлық заттар, күміс әшекейлер, кестелер, тай жібегі мен мақтасы, тоқу өнімдері, жасыл қыштан жасалған ыдыстар, күміс бұйымдар, жиһаз, лакталған бұйымдар, ағаштан ойылған өнер туындылары және күннен сақтануға арналған қолшатырлар бар.

Жергілікті мәдениет

Солтүстік Таиланд мәдениеті Ланнадан бастау алады және халық солтүстік түбірлерімен мақтанады. Аймақ ерекше тағамдарға, музыкаға, өнерге, өмір салтына және тілге ие. Чиангмай түрлі тау тайпаларының және олардың өзгеше мәдениеттерінің отаны.

Спорт

Чианг Май қаласында және оның айналасында екі негізгі спорт стадионы бар: 700 жылдық мереке стадионы және Провинция стадионы. 700 жылдық мереке стадионы Клончонпратан жолында, Чианг Май университетінен басталады. Онда жүзу бассейндері, секіру бассейні, баскетбол аренасы және 11 теннис корты бар.