Т.Грин (1836-1882) – британ философы, Оксфорд университетінде оқытушы. Саяси міндеттеме, мораль философиясы, әйелдер білімі туралы еңбектері жарияланды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық философ (1836–1882)
американдық әскери шенеунік
British philosopher (1836–1882)
the American military officer
1855 жылы ол Оксфорд университетінің Баллиол колледжіне студент болып қабылданды және 1860 жылы колледж мүшесі болып сайланды. Ол университетте оқытушылық қызметпен (көбінесе философиялық) айналысты – алдымен колледж тәлімгері ретінде, ал кейіннен 1878 жылдан өліміне дейін Уайттың моральдық философия профессоры болып қызмет етті. Оның «Саяси міндеттемелердің қағидалары» атты еңбектерінде оның барлық оң және құрылымдық тұжырымдары қамтылған. Бұл еңбектер оның өлімінен кейін ғана жарияланды, бірақ Гриннің көзқарастары бұрын Грин мен Т.Х. Гроуздың Дэвид Юмның еңбектерінің стандартты басылымына жазған кіріспесі арқылы белгілі болған, онда «ағылшын» немесе «эмпирикалық» философияның доктринасы жан-жақты зерттелген. 1871 жылы ол әйелдер біліміне үлкен үлес қосып жүрген Шарлотта Байрон Саймондсқа үйленді. 1879 жылы Грин Оксфордтағы әйелдер колледжін құру үшін құрылған комиссия мүшесі болды, онда «студенттердің діни ұйымға жатуына қарай ешқандай айырмашылық жасалмайды» делінген. Грин мен оның әйелінің жұмысы Сомервилл залының (кейін Сомервилл колледжі) құрылуына әкелді. Осы кезеңде ол дін, эпистемология, этика және саяси философия бойынша лекциялар оқыды. Оның маңызды еңбектерінің көп бөлігі өлімінен кейін жарық көрді, соның ішінде «Иман» және «Құдайдың куәлігі» атты діни уағыздары, «Еркі мен адамның моральдық прогресіне қатысты «Азаттық» сөзінің әртүрлі мағыналары туралы» эссесі, «Этикаға кіріспе», «Саяси міндеттемелердің қағидалары туралы лекциялар» және «Либералды заңнама және келісім-шарт бостандығы туралы лекция». Грин 1882 жылдың 26 наурызында 45 жасында қан улануынан қайтыс болды. Оның академиялық өміріндегі достарынан басқа, шамамен 2000 жергілікті тұрғын оның қосылу рәсіміне қатысты. Ол Оксфорд қаласындағы ұлдарға арналған орта мектептің құрылуына көмектесті.
In 1855, he became an undergraduate member of Balliol College, Oxford, and was elected fellow in 1860. He began a life of teaching (mainly philosophical) in the university—first as college tutor, and later, from 1878 until his death, as Whyte's Professor of Moral Philosophy. and the Lectures on the Principles of Political Obligation, which contain the whole of his positive constructive teaching. These works were not published until after his death, but Green's views were previously known indirectly through the Introduction to the standard edition of David Hume's works by Green and T. H. Grose, fellow of Queen's College, in which the doctrine of the "English" or "empirical" philosophy was exhaustively examined. In 1871 he married Charlotte Byron Symonds who was known as a promoter of women's education. In 1879, Green sat on the committee formed to create an Oxford women's college "in which no distinction will be made between students on the ground of their belonging to different religious denominations." Green and his wife's work resulted in the founding of Somerville Hall (later Somerville College). At this time, he was also lecturing on religion, epistemology, ethics and political philosophy. Most of his major works were published posthumously, including his lay sermons on Faith and The Witness of God, the essay "On the Different Senses of 'Freedom' as Applied to Will and the Moral Progress of Man", Prolegomena to Ethics, Lectures on the Principles of Political Obligation, and the "Lecture on Liberal Legislation and Freedom of Contract". Green died of blood poisoning at the age of 45 on 26 March 1882. In addition to friends from his academic life, approximately 2,000 local townspeople attended his funeral. He helped to found the City of Oxford High School for Boys.
Ойлау
Хьюмнің эмпиризм және биологиялық эволюция (Герберт Спенсерді қоса алғанда) 19 ғасырдың үшінші тоқсанында ағылшын ой-санатының басты белгілері болды. Грин негізінен осындай тұжырымдамаларға қарсы реакцияны көрсетеді. Грин, осы тұжырымдамалар логикалық соңына жеткенде, олар "барлық философияны бекерге айналдырып" қана қоймай, практикалық өмірге де зиян келтіреді деп сарқылап айтты. Осы тұжырымдамалар адам санасын байланыссыз, атомдық сезімдер тізбегіне дейін төмендету арқылы білімге қол жеткізу мүмкіндігін жойды, - деп дәлелдеді ол. Грин сондай-ақ, мұндай эмпириктер адамды "тек қана табиғи күштердің нәтижесі" ретінде бейнелейтінін, соның салдарынан мінез-құлықты немесе мінез-құлық теориясын мағынасыз ететінін айтты; себебі кез келген адамдық, түсінікті мағынадағы өмір жеке өзінің (1) не істеу керектігін білуін және (2) оны істеуге қабілетті болуын білдіреді. Сондықтан Грин, теориялық емес, практикалық қажеттілік тудырғандықтан, табиғатқа қатысты адамзат туралы мәселені қайта көтеруге мәжбүр болды. Біз адамның өзін және оның ортамен байланысын анықтағаннан кейін, оның қандай қызмет атқаруға тиісті екенін білеміз. Осы білімге сүйене отырып, біз моральдық кодексті құрастыра аламыз, ол өз кезегінде нақты азаматтық және әлеуметтік институттардың өлшемшарты болады. Бұл институттар, табиғи және қажетті түрде, моральдық идеялардың объективті көрінісін құрайды және моральдық идеал соңғы нүктеде белгілі бір азаматтық немесе әлеуметтік бірлікте нақты форма алады. Грин нақты мәселелерге сәйкес келетін нақты шешімдер қажеттігін атап өтті. Ол мәңгілік шешімдердің жоқ екенін, ұлттық және жергілікті билік органдары арасындағы жауапкершіліктің уақыттан тыс бөлінісінің жоқ екенін айтты. Жауапкершілікті бөлу, мүмкіндігінше көп адамға белгілі бір жағдайларда өз саналарын жүзеге асыруға мүмкіндік беруге бағытталуы керек, өйткені осылай ғана жеке өзін-өзі дамытуға ұзақ мерзімді перспективада қол жеткізуге болады. Жауапкершілікті бөлу туралы шешім қабылдау этикалық немесе саяси философиядан гөрі практикалық саясат мәселесі болып табылады. Тәжірибе көрсеткендей, жергілікті және муниципалдық деңгейлер сыра өндіру сияқты зиянды әсерлерді бақылауға шамасы келмейді. Егер олар мұны көрсетсе, ұлттық мемлекет осы саладағы мемлекеттік саясатқа жауапкершілікті алуы керек. Грин мұндай міндеттерді бөлу туралы шешім қабылдаудың соңғы билігі ұлттық мемлекетке тиесілі деп санайды (мысалы, Ұлыбританияда парламентте бейнеленгендей). Ұлттық мемлекет Гриннің пікірінше, жеке тұлғаның өзін-өзі дамытуына ықпал ететін құқықтар мен міндеттер жүйесін сақтаған жағдайда ғана заңды болады. Алайда, осы жүйенің ең қолайлы құрылымы таза саяси есептеулермен немесе философиялық болжамдармен анықталмайды. Бұл, көбінесе, бір қоғамның тұжырымдамалық және нормативтік құрылымынан туындайды деу дұрыс.
Hume's empiricism and biological evolution (including Herbert Spencer) were chief features in English thought during the third quarter of the 19th century. Green represents primarily the reaction against such doctrines. Green argued that when these doctrines were carried to their logical conclusion, they not only "rendered all philosophy futile", but were fatal to practical life. By reducing the human mind to a series of unrelated atomic sensations, these related teachings destroyed the possibility of knowledge, he argued. Green further objected that such empiricists represented a person as a "being who is simply the result of natural forces", and thereby made conduct, or any theory of conduct, meaningless; for life in any human, intelligible sense implies a personal self that (1) knows what to do, and (2) has power to do it. Green was thus driven, not theoretically, but as a practical necessity, to raise again the whole question of humankind in relation to nature. When (he held) we have discovered what a person in themselves are, and what their relation to their environment is, we shall then know their function—what they are fitted to do. In the light of this knowledge, we shall be able to formulate the moral code, which, in turn, will serve as a criterion of actual civic and social institutions. These form, naturally and necessarily, the objective expression of moral ideas, and it is in some civic or social whole that the moral ideal must finally take concrete shape. Green stressed the need for specific solutions to be tailored to fit specific problems. He stressed that there are no eternal solutions, no timeless division of responsibilities between national and local governmental units. The distribution of responsibilities should be guided by the imperative to enable as many individuals as possible to exercise their conscientious wills in particular contingent circumstances, as only in this way was it possible to foster individual self realisation in the long run. Deciding on the distribution of responsibilities was more a matter for practical politics than for ethical or political philosophy. Experience may show that the local and municipal levels are unable to control the harmful influences of, say, the brewery industry. When it did show this, the national state should take responsibility for this area of public policy. Green argued that the ultimate power to decide on the allocation of such tasks should rest with the national state (in Britain, for instance, embodied in Parliament). The national state itself is legitimate for Green to the extent that it upholds a system of rights and obligations that is most likely to foster individual self realisation. Yet, the most appropriate structure of this system is determined neither by purely political calculation nor by philosophical speculation. It is more accurate to say that it arose from the underlying conceptual and normative structure of one's particular society.
Гриннің ой-пікірінің ықпалы
Гриннің оқытуы тікелей де жанама түрде 19 ғасырдың соңғы тоқсанында Англиядағы ең күшті философиялық ықпалға айналды, ал оның ортақ азаматтыққа деген ынтасы және практикалық қалалық өмірдегі жеке мысалы, оның қайтысынан кейінгі жылдары университеттерді халыққа жақындастыру және сыныптық жіктелудің қатаңдығын жою үшін жасалған көптеген күш-жігерге түрткіс берді.
Green's teaching was, directly and indirectly, the most potent philosophical influence in England during the last quarter of the 19th century, while his enthusiasm for a common citizenship, and his personal example in practical municipal life, inspired much of the effort made in the years succeeding his death to bring the universities more into touch with the people, and to break down the rigour of class distinctions.