Катбот – бір мачталы, кең корпустық қайық. АҚШ-тың шығыс жағалауында танымал, гаф немесе бермуда туы қолданылады. Оңай басқарылады, терең суға жарамды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Желкенді қайықтың түрі
Type of sailboat
Катбот (басқаша жазу: cat boat) – бір мачтасы және бір жалпағы бар, қайықтың мұртында орналасқан, өте кең және (әдетте) аз суға батып жүретін корпустың қайығы. Көбінесе гаффты желкендермен жабдықталады, бірақ Бермуда желкендері де қолданылады. Көпшілігі орталық тақтамен жабдықталған, бірақ кейбіреулерінде кіль бар. Корпусы су сызығындағы ұзындығының жартысына тең ені бар ұзын болуы мүмкін. Бұл тип негізінен АҚШ-тың шығыс жағалауының Нью-Джерсиден Массачусетске дейінгі бөлігінде кездеседі. Бұл желкен жоспарының артықшылықтарына құрама бөліктерінің саны шектеулі болғандықтан туындайтын экономия жатады. Желкенді жылдам көтеріп, жүзуге шығуға болады. Катбот желге қарсы жақсы жүзеді, әсіресе тыныш суда. Жұмыс істейтін қайық ретінде мачтаның алға орналасуы кабинада балық аулау құралдарына жеткілікті орын берді. Саяхаттық нұсқалары салыстырмалы түрде қысқа корпуста кең пайдалы кабиналық кеңістікті қамтамасыз ете алады. Желкен жоспарының кемшіліктеріне мачта маңындағы палубаның шектеулі кеңістігі жатады, бұл желкенді көтеру немесе түсіру кезінде, сондай-ақ рифтерді түсіру кезінде қиындықтар тудыруы мүмкін; галиардтар көбінесе кабинаға келтіріледі, бұл мәселені ішінара жеңілдетеді. Желдің күшеюімен ауа райының тым күшті әсерін болдырмау үшін желкенді ертерек жинаған жөн. Мачтаның салмағы корпустың конструкциясында ескерілуі керек – егер бұл дұрыс болмаса, желдің бағытымен жүзіп бара жатқанда қайықтың мұрты суға батуы мүмкін. Мачта орнатылған жердегі тар ені шапаннан пайда табуды қиындатады, сондықтан мачта күштірек және ауыр болуы керек. Желкен жоспарының қарапайымдылығына қарамастан, теңгерімді катботты жобалау үшін жақсы дағдылар қажет, өйткені кез келген шағын қателерді түзету мүмкіндігі шектеулі. Қазіргі уақытта қолданылып жүрген кейбір бір типті катботтар кластарына Beetle Cat, Redden Catboat, Nonsuch, Inland Cat, Zijlsloep, Cape Cod Cat, Com Pac Trailerable, Marshall, Menger және APBY катерлері жатады. 1850 жылдардан бастап 1900 жылдардың басына дейін катботтар Жаңа Англия жағалауында жұмыс және демалыс үшін басым жағалау қайығы болды. Типик Жаңа Англия стиліндегі қайықтарда мұрттан созылатын және бұрыштағы желкендерді ұстап тұратын өте ұзын бум болады.
A catboat (alternate spelling: cat boat) is a sailboat with a single sail on a single mast set well forward in the bow of a very beamy and (usually) shallow draft hull. Typically they are gaff rigged, though Bermuda rig is also used. Most are fitted with a centreboard, although some have a keel. The hull can be long with a beam half as wide as the hull length at the waterline. The type is mainly found on that part of the Eastern seaboard of the USA from New Jersey to Massachusetts. Advantages of this sail plan include the economies derived from a rig with a limited number of component parts. It is quick to hoist sail and get underway. The cat rig sails well to windward, especially in calmer water. As a working boat, the forward mast placement gave ample room in the cockpit for fishing gear. Cruising versions can provide a large usable cabin space in a relatively short hull. Disadvantages of the rig include the limited deck space around the mast, which can be problematical when raising or lowering sail, or when reefing; halyards are often led back to the cockpit, so partially mitigating this problem. It is usually wise to reef early in a rising wind to avoid an excess of weather helm. The weight of the mast in the bow has to be allowed for in the hull design – if this is got wrong the bow may be "buried" when sailing downwind. The narrow beam where the mast is stepped makes it difficult to gain any benefit from shrouds, so the mast has to be stronger, and so heavier. Despite the simplicity of the rig, a good level of skill is required to design a balanced catboat, since there are limited options to correct any slight errors. Some catboat one design classes in current use include the Beetle Cat, the Redden Catboat, the Nonsuch, the Inland Cat, the Zijlsloep, the Cape Cod Cat, Com Pac Trailerable, Marshall, Menger, and the APBY cat boat. From the 1850s to the early 1900s catboats were the dominant inshore boat on the New England coast, both for work and for pleasure. A typical New England style has a very long boom that extends over the transom and may carry foresails stayed from a bowsprit.
Тарих
20 ғасырдың басында катерлер жарыс үшін бейімделді, сондай-ақ мүмкіндігінше көп желді ұстау үшін ұзын бағаналар мен гаффтар, бұғаулар және үлкен жибтер орнатылды. Жарыстардың азаюы және кішкентай, тиімді бензин қозғалтқыштарының пайда болуы үлкен желкен жоспарларын қажет етуді жойды, ал бүгінде катерлер күндізгі желкендеу және круиздерге арналған демалыс кемелері ретінде қолданылады, кеңдігі, тұрақтылығы және басқарудың қарапайымдығымен ерекшеленеді. Катерлік қайықтың пайда болуы шамамен 1840 жылы Нью-Йоркте болғандығы және одан шығысқа және оңтүстікке тарағандығы қабылданған, себебі оның артықшылықтары – қарапайымдылығы, басқарудың жеңілдігі, аз суға бату тереңдігі және үлкен сыйымдылығы анықталды. Тарихи тұрғыдан алғанда, олар Кейп-Код, Наррагансетт шығанағы, Нью-Йорк және Нью-Джерси аймағындағы жағалау суларында балық аулау және тасымалдау үшін пайдаланылды. Кейбіреулері семсер балық аулау үшін бұғаулармен жабдықталған, ал басқалары жазғы кабиналары бар, жамылғысы бар «кемелер» ретінде қолданылды. Ең танымал катерлердің бірі – 4 метрлік (12 фут) «Битл Кэт» күндізгі желкенді кемесі. Осы бір типтегі кемелердің флоты Жаңа Англияның барлық порларында кездеседі және олар көбінесе жарыстарға қатысады. 1960 жылдары Брек Маршалл өзінің 5 метрлік (18 фут) шыны талшықты «Сандерлинг» кемесін ағаштан жасалған бұрынғы жобаның негізінде жасады. «Сандерлинг» сол кезде өте танымал болды, 700-ден астам данасы салынды және катерлерге деген қызығушылықты қайта жандандыруға көмектесті. Маршаллдың еңбегін құрметтеу үшін Catboat Association компаниясы 6 метрлік (20 фут) «Брек Маршалл» катерін салуға қаржы бөлді, ол Мистик портында орналасқан.
Around the turn of the 20th century, catboats were adapted for racing, and long booms and gaffs, bowsprits and large jibs were fitted to capture as much wind as possible. The decline of racing and advent of small, efficient gasoline engines eliminated the need for large sail plans, and catboats today are used as pleasure craft for day sailing and cruising, and have the virtues of roominess, stability and simple handling. It is generally accepted that the origin of the catboat type was in New York around 1840 and from there spread east and south as the virtues of the type — simplicity, ease of handling, shallow draft, large capacity — were discovered. Historically, they were used for fishing and transport in the coastal waters around Cape Cod, Narragansett Bay, New York and New Jersey. Some were fitted with bowsprits for swordfishing and others were used as 'party boats' with canvas sided, wood framed summer cabins that could be rolled up. One of the most well known catboats is the 12 feet (4 m) Beetle Cat daysailer. Fleets of these one design boats are found in harbors all across New England, often competing in races. In the 1960s, Breck Marshall based his 18 feet (5 m) fiberglass Sanderling upon an existing, wooden design. The Sanderling has since become a very popular boat, with more than 700 built, and it has helped to rekindle interest in the catboat. To honor Marshall and his contribution to the type, the Catboat Association funded the construction of the Breck Marshall, a 20 feet (6 m) catboat built and berthed at Mystic Seaport.
Өндірушілер
Махоун Бэй Кеме жасау шеберханасы Редден Катбот 14' кемесінің дизайнымен және құрылысымен айналысады. Бұл 14 футтық дәстүрлі ағаш желкенді қайықтың палубасы магонидан, жиегі шағаннан, корпусы шыршадан жасалған. Кейп Код Кеме құрылысы 100 жылдан бері сапалы желкенді қайықтар жасап келеді. Com Pac Yachts Cat Boats – Picnic Cat, Sun Cat және Horizon Cat қайықтарының құрастырушысы. Wagner Boat Works 15-тен 23 футқа (7 метрге) дейін ұзындығы бар, дәстүрлі үлгідегі шыны талшықты қайықтар өндіреді. Marshall Marine Corporation 15-22 фут (7 метр) ұзындықтағы дәстүрлі үлгідегі шыны талшықты қайықтар өндіруші. Thompson Boatworks 15 және 19 фут (6 метр) ұзындықтағы дәстүрлі үлгідегі шыны талшықты қайықтар өндіруші. Қазір Вагнер Кеме жасау шеберханасының меншігінде және қолдауында. Arey's Pond Boat Yard 12-20 фут (6 метр) ұзындықтағы дәстүрлі үлгідегі шыны талшықты қайықтар өндіруші. Beetle, Inc. Beetle Catboat қайығының өндірушісі. Howard Boats Barnstable catboat қайығының өндірушісі, дәстүрлі ағаш Beetle catboat қайығының шыны талшықты нұсқасы.
Mahone Bay Boatworks designer and builder of the Redden Catboat 14'. This wooden traditional 14' daysailer has mahogany decks, ash trim and spruce hull and spars. Cape Cod Shipbuilding builders of fine sailboats for over 100 years. Com Pac Yachts Cat Boats builders of the trailerable catboats Picnic Cat, Sun Cat, and Horizon Cat. Wagner Boat Works a manufacturer of traditionally styled fiberglass catboats from 15 to 23 feet (7 m) long. Marshall Marine Corporation a manufacturer of traditionally styled fiberglass catboats from 15 to 22 feet (7 m) long. Thompson Boatworks a manufacturer of 15 and 19 feet (6 m) long traditionally styled fiberglass catboats. Now owned and supported by Wagner Boat Works. Arey's Pond Boat Yard a manufacturer of traditionally styled fiberglass catboats from 12 to 20 feet (6 m) long. Beetle, Inc. manufacturer of the Beetle catboat. Howard Boats manufacturer of the Barnstable catboat, a fiberglass version of the traditional wooden Beetle catboat.