Кіріспе

Құс түрі

Ибисбиль (Ibidorhyncha struthersii) – су құстарына жақын, бірақ жеке Ibidorhynchidae тұқымдасының болуын қажет ететіндей ерекше құс. Оның реңі сұр, құрсағы ақ, аяқтары қызыл, ұзын, төмен қарай иілген мүсілі және қара беті мен қара кеуде жолағы бар. Орталық Азия мен Гималай тауларының жоғары жазықтарындағы құмды өзен жағалауларында кездеседі.

Таксономия

Ибисбилл Charadriiformes отрядына жатады, оған құмқұйрықтар, құсқұйрықтар, теңізқарғалар, кайралар, шаяндар, ұзынмұрын шаяндар және басқалар кіреді. Оның эволюциялық байланыстары толыққанды түсінілмегенімен, ибисбилл ең жақын туыс болып көрінеді, оның ішінде острицалар, авоцеттер, жуантіректер және Pluvialis құсқұйрықтары бар, бірақ өзінің Ibidorhynchidae отбасына бөлінуі үшін жеткілікті ерекшеліктері бар. Ходжсон кейіннен құстың жаңа туыс атауы Clorhynchus деп ұсынды, Гульдтың Ibidorhyncha сипаттамасының дұрыс еместігін, ал Веййоның Erolia атауы қабылданбағанын айтты. Бұл түр Гималай тауларынан құстың үлгілерін жинаған доктор Струтерстің құрметіне аталған.

Сипаттама

Ибисбиль ұзын және сыртқы келбеті ерекше. Ересегі сұр түсті, құрсағы ақ, қызыл түсті, төмен қарай иілген, туыс емес ибистің мүсініне ұқсас ұзын, қисық мүсіні, ал беті және көкірек жолағы қара. Еркек және ұрғашы құстар бір-біріне ұқсас, бірақ жас құстардың беті мен көкірегінде қара түс болмайды, ал мүсіні күңгірт болады. Мүсіні ұзын, әйелдерде сәл ұзын. Жыныс жетілгенде аяқтары сұрғылт-қызғылт, ал жас құстарда немесе көбеймейтін ересектерде – көкшіл немесе жасыл түсті. Ибисбил өлгеннен кейін көп ұзамай аяқтары мүсінінің қызыл түсіне ұқсас қызыл түске өзгереді. Тарсы қысқа және торлы. Ибисбилде үш саусақ бар, артқы саусағы жоқ. Сыртқы және ортаңғы саусақтар кішкентай, ойысқан қабықшамен байланысқан, ал ортаңғы және ішкі саусақтарда қабықша жоқ. Ибисбилдің салмағы әдетте , ал ұрғашылары еркектерге қарағанда сәл ауыр. Керемет сыртқы келбетіне қарамастан, тасты ортада көзге түспейді. Дауысы көк шұбардың дыбысына ұқсас "Клев-клев" деп келеді. Ұшқанда созылған мойны мен дөңгелек қанаттары ибис сияқты көрінеді. Әдетте , аралығында, бірақ ибисбилдің төменде де көбейгені туралы жазбалар бар.

Өсіру

Ибисбилл, көрінетіндей, бір жұпта ғана көбейеді. Көбейту маусымында ибисбилл басын төмен ұстап, қысқа қашықтықтарға жүгіріп, айналасына қарау үшін ғана тік тұрады. Жұмыртқаны шайқауға қанша уақыт кететіні белгісіз, бірақ екі ата-ана да осы міндетті бөліседі.

Тамақтандыру

Ибисбилл өзен төсектегі тастар мен қиыршық тастың астын тебіп, азықтанады. Ол құрлықта және суда тіршілік ететін әртүрлі жәндіктермен қоректенеді, оның ішінде ағын судың тастарының астына тығылатын құрттар мен шырындардың дернәсілдері, масалар және ұсақ балықтар да бар.

Қорғау мәртебесі

Бұл түрдің өте кең таралған ареалы бар, шамамен 5 миллион шаршы километрді (1,9 миллион шаршы миль) құрайды, және оның тарылып немесе бөлініп бара жатқанына сенімділік жоқ. Оның популяциясы белгісіз болғанымен, азайып бара жатқанына қатысты да күмәнді. Осы себептерге байланысты IUCN бұл түрді «Тәуекел деңгейі ең төменгі» санатына жатқызады.

Басқа дереккөздер

Кордо, ВВ (1897) Ibidorhynchus struthersii туралы ескертулер. Ibis 7(3(12)):563–564. Стэнфорд, Дж.К. (1935) Жоғарғы Бирмада Ибисбилл Ibidorhyncha struthersii (Гулд) кездесуі туралы. Ж. Бомбей Табиғат тарих қоғамы. 38(2):403–404. Бейли, FM (1909) Ибисбиллдің (Ibidorhynchus struthersi) ұя салуы. Ж. Бомбей Табиғат тарих қоғамы. 19(4):993–994. Уаймпер, SL (1910) Ибисбиллдің (Ibidorynchus struthersi) көбейетін жері. Ж. Бомбей Табиғат тарих қоғамы. 20(2):519–520. Уаймпер, SL (1906) Ибисбиллдің (Ibidorhynchus struthersi) және жалпы құмқұмырсқаның (Totanus hypoleucus) ұя салуы. Ж. Бомбей Табиғат тарих қоғамы. 17(2):546–547.