Кіріспе
Австралияның туған құсы Орман қарғасы (Corvus tasmanicus), сонымен қатар Тасмания қарғасы деп те белгілі, Corvidae тұқымдасына жататын, Тасмания мен Оңтүстік Викторияның кейбір аймақтарында, мысалы Уилсонс Промонтори және Портлендте кездесетін өтетін құс. Сонымен қатар, Жаңа Оңтүстік Уэльстің кейбір бөліктерінде, оның ішінде Дорриго мен Армидейлде де табылған. Орташа ұзындығы бар, толығымен қара реңкті қауырсыны, тұмсығы және аяқтары бар. Австралиядағы басқа екі қарға түрі сияқты, оның қара қауырсындарының түбі сұр түсті. Ересек қарғалардың көз радужкасы ақ, ал жас қарғалардың көз радужкасы қара қоңыр, кейін көкшіл, ішкі жағы көгілдір шекарамен. Жаңа Оңтүстік Уэльс популяциялары жеке түрше C. tasmanicus boreus ретінде танылған, бірақ генетикалық тұрғыдан Тасмания түршесінің ішінде орналасқандай көрінеді. Орман қарғасы Тасманияда әртүрлі ортада тіршілік етеді, бірақ Австралия материгінде жабық орманды жерлермен шектеледі. Көбею маусымы көктем мен жазда болады, Тасманияда Жаңа Оңтүстік Уэльске қарағанда кейінірек басталады. Ұясы – ағаштың биік жерінде орналасқан, таяқшалардан жасалған тостаған тәрізді құрылым. Орман қарғасы – бәсекеге қабілетті және мүмкіндікті пайдаланушы, өсімдіктер мен жануарлардың әртүрлі түрлерін, сондай-ақ қалалық аймақтардан және жол жиегіндегі өлген жануарлардан қалған тамақтарды жейді. Тасманияда қой мен құстарды өлтіруге және жеміс бақтарына шабуыл жасауға кінәлі деп айыпталған, және Тасмания заңнамасымен қорғалмайды. Орман қарғасы көшпес, жұптар әдетте өмір бойы бірге болады және тұрақты аумақтарды белгілейді.
The forest raven (Corvus tasmanicus), also commonly known as the Tasmanian raven, is a passerine bird in the family Corvidae native to Tasmania and parts of southern Victoria, such as Wilsons Promontory and Portland. Populations are also found in parts of New South Wales, including Dorrigo and Armidale. Measuring in length, it has all black plumage, beak and legs. As with the other two species of raven in Australia, its black feathers have grey bases. Adults have white irises; younger birds have dark brown and then hazel irises with an inner blue rim. New South Wales populations are recognised as a separate subspecies C. tasmanicus boreus, but appear to be nested within the Tasmanian subspecies genetically. The forest raven lives in a wide variety of habitats in Tasmania but is restricted to more closed forest on mainland Australia. Breeding takes place in spring and summer, occurring later in Tasmania than in New South Wales. The nest is a bowl shaped structure of sticks sited high in a tree. An omnivorous and opportunistic feeder, the forest raven eats a wide variety of plant and animal material, as well as food waste from urban areas and roadkill. It has been blamed for killing lambs and poultry and raiding orchards in Tasmania, and is unprotected under Tasmanian legislation. The forest raven is sedentary, with pairs generally bonding for life and establishing permanent territories.
Сипаттама
Ең ірі австралиялық қарғалардың бірі – ересек орман қарғасының денесі ұзын, қанаттарының ені және салмағы шамамен болады. Қауырсыны маусымға қарай өзгермейді, ол толығымен жылтыр қара түсті, жоғарғы жағында көгілдір немесе жасыл реңі көрінеді. Қанаттары ұзын және кең, оның он негізгі қауырсындарының ең үлкені (әдетте жетінші, бірақ кейде сегізінші) тынығатын кезде құйрықтың соңына дейін жетеді. Құйрығы дөңгелек немесе үшкір болады. Тасманияда ол қысқа, ал Жаңа Оңтүстік Уэльстің солтүстігінде ұзағырақ. Мұнысы кішкентай қарғаның мұнысына ұқсас, бірақ ірі және ауыр болып келеді. Жоғарғы жақ сүйегі, мұрын тесігі мен мұрын ойығы қылшықтармен қапталған. Аузы мен тілі, күшті аяқтары мен табандары қара түсті. Жақсылық толық қанатты, тарс ұзын. Жыныстардың қауырсыны бірдей; еркек әдетте ірілеу, бірақ жекелеген құстар арасында мөлшері айтарлықтай өзгереді. Орман қарғасын Австралияда кездесетін екі қарға түрінен қауырсынының сұрғылт түбімен ажыратуға болады, ал соңғыларында ақ түсті. Қауырсындағы ақ және қара аймақтардың арасындағы шекара қарғаларда біртіндеп, ал қарғаларда анық байқалады. Қауырсын негіздері әдетте даладағы құстарды байқағанда көрінбейді, бірақ желді күндері, қауырсыны шатастырса, көрінуі мүмкін. Қарғалардың үш түрі екі қарға түріне қарағанда кеудесі кеңірек, ал орман қарғасы ең тоқпақтысы. Салыстырмалы мөлшері екі түр қатар тұрғанда ғана пайдалы, себебі мөлшері жағынан үндесу көп, ал айырмашылық шағын. Тасманияда орман қарғасын қара керравонгпен шатастыру мүмкін, бірақ соңғысының қанаттары жұқа, ақ дақтары бар, құйрығы ұзын және даусы өте ерекше. Жас құстардың (бір жасқа дейінгі) мұнығы қысқа, жас, қара сұр түсті, түбінде қызғылт реңі болады. Аузы қызғылт түсті. Қауырсыны жұмсақ, жұмсақ, көбінесе қоңыр түсті. Ол әдетте ересек құстардың жылтыр жылтырлығынан айырылып қалады, бірақ кейде мантия мен иық қауырсындарында көк қызғылт жылтырлық көрінеді. Бір-екі жастағы құстар ересектерге ұқсайды, бірақ қанаттары мен құйрықтарында жас қауырсыны сақталады және мұнығы кішірек болады. Екі-үш жастағы құстардың қауырсыны ересектердегідей, бірақ көздерінің түсі ересектерге тән емес. Көздің түсі жасына қарай өзгереді: төрт айға дейінгі ұяшықтарда көк сұр көздер, төрт айдан он төрт айға дейінгі жасөспірімдерде қоңыр көздер, ал жетілмеген құстарда екі жасқа дейін көздің қарашығының айналасында көк шенберлі көздері болады. Орман қарғасы штатта ең көп таралған құс түрі. Оңтүстік Викторияда үш популяция бар: Лейкс Ентрейнс маңынан батысқа қарай Гиппленд арқылы Уилсонс Промонториге дейін, Торквейдің батысынан Порт Кемпбеллге дейінгі Отуэй жоталарында және, соңында, Грампиан мен Милисент жазығында Оңтүстік Австралияның оңтүстік-шығысына дейін. Оқшауланған деректер соңғы екі популяцияның жалғасып тұрғанын көрсетеді. Жаңа Оңтүстік Уэльстің солтүстігінде екі бөлек популяция бар. Жағалаудағы популяция Теа бақшасынан солтүстікке қарай Юрайгир ұлттық паркіне дейін кездеседі, ал таулы популяция Ұлы Бөлу жотасы мен Жаңа Англия тақталық жерінде оңтүстіктегі Глостер Топстан солтүстікке қарай Тентерфилдке дейін орналасқан. Екі популяция арасындағы алшақтық Дорригода шамамен қысқарды. Орман қарғасы Тасманияда орман, ашық тоғай, таулар, ауыл шаруашылығы жерлері, қалалар мен қалалардың шетінде мекендейді. Веллингтон тауының зерттеуінде оның қыста биіктікте ашық және батпақты жерлерде тұратын аздаған құстардың бірі екені анықталды. Сонымен қатар, Тасманияда жүргізілген зерттеулер бойынша, қарғалар ауыл шаруашылығына жатпайтын орманды немесе қалалық аймақтардан гөрі егістік жерлерде отыз пайызға көбірек кездеседі. Австралия құрлығында ол көбінесе орманға ғана шектелген сияқты: ылғалды және құрғақ склерофилл орманға және салқын мезгілдік жаңбырлы орманға, сондай-ақ Викториядағы қарағай плантацияларына. Виктория мен Жаңа Оңтүстік Уэльстегі популяциялар кеңейіп келеді, түрлер Форстер Тунсерри мен Порт Маккуарри сияқты қалаларда және Уокоп пен Уолча арасындағы Оксли тас жолының және Глостер мен Новендок арасындағы Thunderbolts Way бөлігінде көбірек көрінеді, бұл көлік қозғалысының артуынан жол апаттарына байланысты болуы мүмкін. 1970 жылдан бері орман қарғасы бұрын белгісіз болған аймақтарда тіркелгені кең таралған жердің немесе далалық бақылау мен анықтаудың жақсаруының нәтижесі ме, жоқ па, әлі белгісіз. Орман қарғалары Тасмания мен материктен Басс бұғазының жағалауындағы аралдарға ұшып барады, тіпті бұғазды толығымен кесіп өтуге де болады. 1979 жылы Басс бұғазындағы Кинг аралында алғаш рет тіркелген орман қарғасының саны көбейді, ал 1997 жылға қарай бірнеше жүз құс тіркелді. Бұл аралда бұрын кішкентай қарғалар мекендеген.
Мінез-құлық
Орман қаргасы көшпес және көбейіп, тамақтану әдеттері жағынан Австралия қаргасына ұқсас. Жұмыртқаларды шайқау жұмысын тек аналығы ғана атқарады. Балапандар әлсіз, қауырсыны жоқ және көзі жоқ күйде туады, сондай-ақ ұзақ уақытқа дейін ұяда қалады. Екі ата-ана да балапандарды тамақтандырады.
Тамақтандыру
Орман қарғасы – бәсекелес жейтін жануар, бірақ ол басқа кішкентай қарғалардан гөрі көбірек ет жейді. Оның рационына жәндіктер, өлекселер, жемістер, дәнді дақылдар және құрттар сияқты әртүрлі тағамдар кіреді. Ол кішкентай пингвин сияқты ірі құстарға да шабуыл жасап, жей алады, бірақ көптеген құстар мен сүтқоректілер кездескен кезде-ақ өлген болады. Жалпы, оның тағамының маңызды бөлігі судың жанындағы немесе суға жақын жерлердегі орталардан алынады. Вильсон мүйісіндегі жағажайда байқалған орман қарғалары құмды шолып, жәндіктерді іздеп, теңіз шөптерін және қоқыстарды аударып, бұзады. Сондай-ақ, олар құмды тосқауылдардан қабылдап, теңіз құстарының колонияларына шабуыл жасап, жұмыртқаларын және жас құстарын тонап алады. Орман қарғалары жұптармен немесе онға дейін топтасып азықтанады, бірақ егер үлкен өлік, қоқыс немесе жәндіктердің көптігі сияқты мол азық көзі болса, олар одан да көп жиналуы мүмкін. Бұл түрді адамдардың артық тамақты тастаған жерлері, мысалы қоқысқа салу орындары, пикник алаңдары, саябақтар, бақшалар және жолдар қызықтырады. Орман қарғалары кейде Торресия қарғалары, кішкентай және австралиялық қарғалармен аралас түрлердің үйірлерінде азықтанады. Мұндай жағдайларда, көп таралған түрлер аз таралған түрлерді ығыстыруы мүмкін. Тасманияда орман қарғалары Тынық мұхиты және күміс қарғаларымен, қара қарғалармен азықтанғаны байқалды. Азық іздеу таңертең немесе кешке жүреді; құстар күннің ыстық уақытында демалады. Тамақ көбінесе жерден алынады, құстар жүріп бара жатқанда заттарды тауып, қарап, шоттарымен заттарды аударып, тексеріп отырады. Орман қарғалары көбінесе батпақты жерлер, шөптесін далалар мен жағажайлардың үстінен ұшып, азық іздейді. Әртүрлі құстардың ұялары, соның ішінде үй тауықтары мен жердегі тесіктерде қоныстанған теңіз құстарының ұялары жұмыртқалары мен балалары үшін тоналған. Жаңа Оңтүстік Уэльстің солтүстік жағалауында орман қарғаларынің құс ұясына шабуыл жасағаны байқалды. Сонымен қатар, орман қарғалары жыл бойы Басс бұғазы аралдарындағы жол апатынан қалған өліктерді жейді, онда қазіргі кезде дьяволдар мен кволдар сияқты сүтқоректілер жоқ. Ал Тасманиядағы орман қарғалары тек күз айларында ғана жол апатынан қалған өліктерді көп жейді, өйткені омыртқасыздар мен жемістер сияқты басқа да ресурстар аз болады. Орман қарғалары кейін пайдалану үшін азық-түлікті жасырады, әдетте басқа өлік жегіштерден қашу үшін ағаштарды пайдаланады. Намбуккадағы далалық байқаулар олардың ағаштардың биік тармақтарында диаметрі таяқтай платформалар салып, азық-түлік сақтау және жеу орындары ретінде пайдаланғанын көрсетті. Олар жер бетіндегі бұталарда және қағазқұйрықты ағаштардың қабығының бүктемелерінде азық-түлік сақтайтын. Басқа бір зерттеу барысында орман қарғасы мыс құйрығының жұмыртқасын ұрлап, оны кейін жеу үшін шөпте жасырып қойды. Австралиялық қарғалармен қатар орман қарғалары да жеміс бақшаларына зиян келтіргені үшін және қозылар мен құстарды өлтіргені үшін айыпталады. Бұл далалық зерттеулермен расталмады. Олар көбінесе жаңа туған қойлардың нәжісін іздеп жүреді, өйткені ол өте қоректі. Олардың өліктерді тазартуда және жәндіктерді жеуде пайдалы рөл атқарады деп есептеледі. Орман қарғалары Scitala sericans жайылым қоңызының личинкаларымен қоректенеді. Бұл қоңыз жайылымға зиян келтіреді және ауыл шаруашылығына зиянды; қарғалар құрттарды қазып алғанда өсімдіктерді түбімен жұлып алады.
Паразиттер
Кнемидокоптес интермедус (Knemidocoptes intermedius) құрты орман қарғасынан бөліп алынды. Инфекция салдарынан олардың тікенегі (бұдырлары) буынының айналасында қыртысты, сұр зақымданулар (кнемидокоптиаз) пайда болады, бұл құрттардың тері астындағы туннельдерде тіршілік етуінен туындайды. Австралияның құсқұйрық құсы (Scythrops novaehollandiae) ұя паразит ретінде тіркелді.
Қорғау мәртебесі
Оның кең таралған ареалы мен көптеп кездесуі осы құсты IUCN Қызыл тізімінде "алаңдаушылық тудырмайтын" деп санауға негіз береді; белгілі бір азаю байқалған, бірақ оның мөлшері немесе ұзақтығы классификацияны өзгертуге жеткіліксіз. 1958 жылы орман қарғаларының (балақтар мен қоңыр сұңқарлармен бірге) саны миксоматоз салдарынан қоян популяциясы төмендеген кезде, жыртқыш құстар үй құстары мен малға көшкен деген ойға байланысты көптеп қырылды. Австралияның басқа аймақтарындағы қарақұйрықтар туралы зерттеулер сау қозыларды өлтірудің сирек екенін, бірақ ауру жануарлардың шабуылға ұшырауға бейім екенін көрсетті, сондықтан олардың жаман беделі негізсіз. Орман қарғалары жәндіктермен қоректану арқылы және өліктерді жою арқылы зияннан гөрі пайда келтіруі мүмкін. Тасманияда жүргізілген зерттеулер көрсеткендей, жол апаты болмаған жерлерге қарағанда жол апаты жиі болатын жерлерде орман қарғаларын көру мүмкіндігі алты есе жоғары. Жолда өлгендерді жеуге құштар болғанына қарамастан, орман қарғалары көлік құралдарымен қағылысуы сирек.