Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Еуразиялық алтын ориол (Oriolus oriolus), сондай-ақ жалпы алтын ориол деп те аталады, — Ескі әлем ориолдарының құстар отбасының Солтүстік жарты шардың қоңыржай аймақтарында көбейетін жалғыз өкілі. Ол Еуропа мен Палеарктикада жазда көшіп келеді және қысқы маусымын Орталық және Оңтүстік Африкада өткізеді.
The Eurasian golden oriole (Oriolus oriolus), also called the common golden oriole, is the only member of the Old World oriole family of passerine birds breeding in Northern Hemisphere temperate regions. It is a summer migrant in Europe and Palearctic and spends the winter season in central and southern Africa.
Таксономия және жүйелеу
Еуразиялық алтын ориол 1758 жылы Карл Линнейдің "Systema Naturae" еңбегінің оныншы басылымында сипатталды және Coracias oriolus деген екі атаулы номенклатура берілді. Қазіргі кезде бұл түр 1766 жылы Линней ұсынған Oriolus туысына жатқызылады. Бұл бөлінуді 2010 жылы жарияланған молекулалық филогенетикалық зерттеу растады, және көптеген орнитологтар енді Үнді алтын ориолын жеке түр деп санайды. Еуразиялық алтын ориолдың басқаша атаулары – Еуропалық алтын ориол және Батыс Еуразиялық алтын ориол. Бұл түр монотипті болып табылады.
The Eurasian golden oriole was described by Carl Linnaeus in 1758 in the tenth edition of his Systema Naturae and given the binomial name Coracias oriolus. The species is now placed in the genus Oriolus that Linnaeus introduced in 1766. Support for this split was provided by a molecular phylogenetic study published in 2010, and most ornithologists now treat the Indian golden oriole as a separate species. Alternate names for the Eurasian golden oriole include the European golden oriole and Western Eurasian golden oriole. The species is monotypic.
Этимология
"Ориоле" атауы алғаш рет 18 ғасырда қолданылған, және бұл классикалық латын тіліндегі "аureolus" сөзінен туындаған ғылыми латынша туыстың бейімделуі. "Aureolus" сөзі "алтын" деген мағынаны білдіреді. "Ориолдың" түрлі нұсқалары 12-13 ғасырлардан бері роман тілдерінде кездеседі. Альберт Магнус шамамен 1250 жылы латынша "oriolus" түрін қолданды және алтын ориолдың әніне байланысты оны дыбырқолдану деп жаңылысты. Орта ғасыр Англиясында оның әнінен шыққан атауы "woodwele" болған.
The name "oriole" was first used in the 18th century and is an adaptation of the scientific Latin genus name, which is derived from the Classical Latin "aureolus" meaning golden. Various forms of "oriole" have existed in Romance languages since the 12th and 13th centuries. Albertus Magnus used the Latin form oriolus in about 1250 and erroneously stated that it was onomatopoeic because of the golden oriole's song. In medieval England its name, derived from the song, was the woodwele.
Сипаттама
Аталық құс қауырсынның әдеттегі қара және сары түсімен көзге түседі, ал аналық құс көңілсіз жасыл түсті болады. Ориолдар ұялшақ, тіпті аталықтарын да жапырақтардың арасындағы сары және жасыл жапырақтардың арасында көру қиын. Ұшқанда олар құрттай көрінеді, күшті және тікелей ұшады, сондай-ақ ұзақ қашықтықтарда сәл төмендеп-көтеріледі. Оның дауысы қатал "квиаахк" деп естіледі, бірақ әні – флейтамен ойналғандай "вила виооо" немесе "илиии оле" болып келеді, бір рет естігеннен кейін оны тану оңай, әр сөз тіркесінде ұсақ өзгерістер болады. Үнді алтын ориолының (Oriolus kundoo) аталығының көзінен қара жолақ өтеді, ұзын әрі ашық қызыл мүсізі және қауырсынында көбірек сары түс болады.
The male is striking in the typical oriole black and yellow plumage, but the female is a drabber green bird. Orioles are shy, and even the male is remarkably difficult to see in the dappled yellow and green leaves of the canopy. In flight they look somewhat like a thrush, strong and direct with some shallow dips over longer distances. Its call is a harsh "kweeaahk", but the song is a fluting weela wee ooo or or iii ole, unmistakable once heard, often with subtle variations between each phrase. The male of the Indian golden oriole (Oriolus kundoo) has a black eye stripe extending behind the eye, has a longer and paler red bill and has more yellow in the plumage.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Бұл түрдің көбею ареалы Батыс Еуропа мен Скандинавиядан шығысқа қарай Қытайға дейін созылады. Олар Африканың орталық және оңтүстік бөліктерінде қыстайды. Бұрын Ұлыбританияда көбейген, соңғы расталған көбеюі 2009 жылы Шығыс Англияда тіркелді. Еуразиялық алтын ориол әртүрлі ортада мекендейді. Батыс Еуропада олар кең жапырақты ашық ормандар мен плантацияларды, шомырттарды, өзендер бойындағы ормандарды, жеміс бақтарын, үлкен бақтарды ұнатады. Шығыс Еуропада олар үздіксіз ормандарда, сондай-ақ аралас немесе қылқан жапырақты ормандарда да кездеседі. Олар көбінесе ағашсыз жерлерден аулақ болады, бірақ онда азық іздеуі мүмкін. Қыстау орналасқан жерлерінде жартылай шөлейтті және ылғалды ормандарда, биік орманды жерлерде, өзендер бойындағы ормандарда, орман-саванна мозаикасында және саванналарда табалады.
The breeding range of this species spans from western Europe and Scandinavia east to China. They winter in central and southern Africa. They formerly bred in Great Britain; the last confirmed breeding was in 2009 in East Anglia. The Eurasian golden oriole inhabits a range of habitats. In Western Europe they prefer open broadleaf forests and plantations, copses, riverine forests, orchards, large gardens; in Eastern Europe they may inhabit more continuous forests as well as mixed or coniferous forests. They generally avoid treeless habitats but may forage there. In their wintering habitat they are found in semi arid to humid woodland, tall forests, riverine forest, woodland/savanna mosaic and savanna.
Тамақтандыру
Олар жәндіктер мен жемістермен қоректенеді, және өз мұқалдарымен жарықтардан жәндіктерді таратады.
They feed on insects and fruit, using their bills to pick insects out of crevices.
Қорғау
Алтын ориолдың өте кең таралған ареалы және үлкен популяциясы бар, олардың саны тұрақты екені байқалады. Сондықтан, BirdLife International оларды қауіпсіз түр деп санайды.
Golden orioles have an extremely large range with large populations that are apparently stable. Therefore, they are evaluated as least concern by BirdLife International.