Кіріспе

Жақсы ауыл шаруашылығы практикасы (ЖАӨ) – ауыл шаруашылығы үшін сертификаттау жүйесі болып табылады, ол тұрақты әдістерді қолдана отырып, тұтынушыларға немесе одан әрі өңдеуге арналған тағамның қауіпсіз және салауатты болуын қамтамасыз ету үшін орындалуға тиіс процедуралар (және олармен байланысты құжаттаманы) белгілейді. Жақсы ауыл шаруашылығы практикасын құрайтын әдістерге қатысты көптеген әртүрлі анықтамалар бар, бірақ өндірушілер ұстана алатын бірнеше кеңінен қабылданған схемалар бар.

Мотивация

Агрохимиялық пестицидтерді созылмалы түрде шамадан тыс пайдалану және дұрыс пайдаланбау жағдайында GAP-ты енгізу аса қажет. Үкіметтер зиянкестерді басқарудың балама әдістерін қолдау арқылы пестицидтерді қолдануды азайтуға тырысады, сонымен бірге қауіпсіз және сапалы азық-түлік өнімдерінің тұрақты өндірісін қамтамасыз етеді.

БҰҰ Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымы (ФАО) GAP

Біріккен Ұлттар Ұйымының Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымы (ФАО) жақсы ауыл шаруашылығы тәжірибесін шаруашылық өндірісі және өндірістен кейінгі процестерге қолданылатын қағидалар жиынтығы ретінде пайдаланады, оның нәтижесінде экономикалық, әлеуметтік және қоршаған ортаның тұрақтылығын ескере отырып, қауіпсіз және салауатты азық-түлік және азық-түлік емес ауыл шаруашылығы өнімдері өндіріледі. Жақсы ауыл шаруашылығы тәжірибесі әрбір маңызды агроэкологиялық аймақ үшін (экоаймаққа қараңыз) интеграцияланған өндіріс техникаларының ортақ дерекқорын құруды талап етеді. Олар тиісті географиялық жағдайлардағы жақсы тәжірибелер туралы ақпаратты жинап, талдайды және таратуды жүзеге асырады.

АҚШ Ауыл шаруашылығы департаменті GAP/GHP бағдарламасы

АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігінің Ауыл шаруашылығы тауарларын сату қызметі фермалардың жақсы ауыл шаруашылығы тәжірибесін немесе жақсы өңдеу тәжірибесін қолданатынын растау үшін аудит/сертификаттау бағдарламасын жүргізеді. Бұл бағдарлама өндірушілер мен қаптаушылар үшін ерікті болып табылады және олар оны сауда және қосымша қызметтерді ұсынатын сатып алушылармен жасалған келісімшарттардың талаптарын орындау үшін пайдаланады. Бағдарлама 2002 жылы Нью-Джерси штатының Ауыл шаруашылығы департаменті АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігінің Ауыл шаруашылығы тауарларын сату қызметінен аудит негізіндегі бағдарламаны енгізуді сұрағаннан кейін іске қосылды. Бұл бағдарламаның мақсаты 1998 жылы Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы жариялаған «Жаңа жемістер мен көкөністердегі микробтық азық-түлік қауіпсіздігіне қауіп төндіретін факторларды азайту жөніндегі нұсқаулыққа» сәйкестігін тексеру болды. 2002 жылдан бері бағдарлама бірнеше рет жаңартылып, саңырауқұлақтар, қызанақтар, жапырақты көкөністер және қарбыз үшін арнайы тауарлық аудит бағдарламалары сияқты қосымша сертификаттау бағдарламаларын қамтиды. 2009 жылы АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігінің Ауыл шаруашылығы тауарларын сату қызметі GAPs үйлестіру бастамасына қатысты, ол Солтүстік Американың 14 негізгі GAPs аудит стандарттарын «үйлестірді», нәтижесінде 2011 жылы GAPs өнімдерінің үйлестірілген азық-түлік қауіпсіздігі стандарты қабылданды және іске асырылды.

Корея ұлттық ауыл шаруашылығы өнімдерінің сапа менеджменті институты GAP бағдарламасы

БҰҰ мен оның бірнеше мүше елдері қалыптастырған принциптерді негізге алған Корея 2006 жылдан бері қолданыстағы GAP бағдарламасын енгізді.

Шағын шаруашылықтардың өнімділігі

2050 жылға қарай әлем халқы 9,1 миллиардқа жететін болғандықтан, ауыл шаруашылығы өнімдеріне деген сұраныс екі есеге артуы күтілуде. Өсіп келе жатқан сұранысқа жауап ретінде азық-түліктің мөлшері мен сапасын арттыру үшін ауыл шаруашылығы өндірісін ұлғайту қажет. Шағын шаруалардың өнімділігін арттырудың ең тиімді жолдарының бірі – жақсы ауыл шаруашылығы тәжірибелерін, көбінесе тиімді ресурстарды пайдаланумен бірге қолдану. Көптеген агробизнес компаниялары өндірісті арттыру және сапаны жақсарту мақсатында тұрақты жеткізу тізбектерін құрып жатыр.