Кіріспе
Жаз рэп (жаз хоп немесе джаз хип-хоп) – джаз және хип-хоп музыкасының қосылуы, сондай-ақ 1980-ші жылдардың соңы мен 1990-шы жылдардың басында пайда болған хип-хоптың балама жанры. AllMusic жазғандай, бұл жанр «өткеннің афроамерикандық музыкасын қазіргі заманның үстем түрімен біріктіруге жасалған әрекет болды, соңғысының көкжиегін кеңейте отырып, бұрынғысына құрмет көрсетіп, қайта жандандырды». Ритм хип-хоптан бастау алды. Сондай-ақ, джаз бен фристайл рэптің импровизациялық фразалары арасында ұқсастықтар бар. Осы әртүрлі бағыттарға қарамастан, джаз рэп 1980-ші жылдардың соңына дейін жеке жанр ретінде қалыптаспады. Осы кезде джаз қауымдастығында айқын бөлініс болды, кейбіреулері дәстүрлі стильдерге адалдық танытса, енді біреулері жылтыр джаз сияқты жаңа формаларды қабылдады. Бұл кезең джаздың мәдени орнын өзгертті, оны «кәсіби өнер музыкасы» деңгейіне көтерді. Уитон Марсалис сияқты ықпалды тұлғалар осы өзгеріске ықпал етіп, джаздың дәстүрлі құндылықтарына оралуды жақтады. Джаз рэптің пайда болуын рап музыкасының мәртебесін джаздың мәдени беделімен байланыстырып көтеру әрекеті деп қарастыруға болады, ол гангста және поп-рэп сияқты үстем жанрларға балама ретінде қабылданды. Бұл байланыс хип-хоптың музыкалық құрылымын байытқан ғана емес, сонымен қатар әлеуметтік және саяси мәселелерді көтеруге арналған платформаны ұсынды, бұл джаздың афроамерикандықтардың өмірі мен күресінің дауысы ретіндегі тарихи рөлімен үйлеседі.
Jazz rap (also jazz hop or jazz hip hop) is a fusion of jazz and hip hop music, as well as an alternative hip hop subgenre, that developed in the late 1980s and early 1990s. AllMusic writes that the genre "was an attempt to fuse African American music of the past with a newly dominant form of the present, paying tribute to and reinvigorating the former while expanding the horizons of the latter." The rhythm was rooted in hip hop There are also parallels between jazz and the improvised phrasings of freestyle rap. Despite these disparate threads, jazz rap did not coalesce as a genre until the late 1980s. At this time, the jazz community saw a stark divide, with some retaining interest in traditional styles while others embraced newer forms like smooth jazz. This period also marked a significant shift in jazz's cultural positioning, elevating it to a status akin to "serious art music." Influential figures like Wynton Marsalis played a pivotal role in this transformation, advocating for a return to traditional jazz values. Jazz rap's emergence can be seen as an attempt to elevate rap music's status by associating it with jazz's cultural capital, and was seen as an alternative to more dominant subgenres like gangsta and pop rap. This association not only enriched the musical texture of hip hop but also provided a platform for social and political commentary, aligning with jazz's historical role as a voice for African American experiences and struggles.
Тарих
1989 жылы Gang Starr тобы «Words I Manifest» дебюттік синглын шығарды, ол Диззи Гиллеспидің 1952 жылғы «Night in Tunisia» әнінен үлгі алды, ал Stetsasonic тобы «Talkin' All That Jazz» әнін шығарды, ол Лонни Листон Смиттен алынған. Gang Starr-дың тұңғыш LP альбомы – «No More Mr. Nice Guy» (Wild Pitch, 1989) және олардың «Jazz Thing» (CBS, 1990) трегі «Mo' Better Blues» саундтрегі үшін жарық көрді, бұл джаз-рэп стилін одан әрі танымал етті. 1992 жылы Эрик Б & Раким «Don't Sweat the Technique» әнінде ағаш бас гитарасын пайдаланды. Digable Planets тобының 1993 жылы шыққан «Reachin' (A New Refutation of Time and Space)» альбомы – Дон Черри, Сонни Роллинс, Арт Блейки, Герби Манн, Герби Хэнкок, Грант Грин және Рахсан Роланд Кирк сияқтылардың үлгілерін қамтитын, сәтті джаз-рэп туындысы болды. Одан «Rebirth of Slick (Cool Like Dat)» хиті пайда болды. Сондай-ақ 1993 жылы Us3 тобы Blue Note Records лейблында «Hand on the Torch» альбомын шығарды. Барлық үлгілер Blue Note каталогынан алынған. «Cantaloop» синглі Blue Note-тің алғашқы алтын пластинкасы атанды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі свинг пен заманауи джаз, қара нәсілді тыңдаушыларға арналған радионың пайда болуымен бірікті, ол жаргонға, ұйқасқа және ритмдік рэп өлеңдеріне сүйену арқылы жас аудиторияны қызықтырды. Диззи Гиллеспи «The jives of Dr. Hepcat» және рифмалы диджей Daddy O Daylie қазіргі заманғы джазды танымал етудің кілті екенін айтты. Радионың қара нәсілді жастар арасында қайта жандануы кезіндегі рэп диджейлерінің күші арқасында Top 40 радиосының өркендеуі рэптің кеңінен қолданылуына және тіл мен синтаксистің танымалдылығына әкелді. Мұхаммед Алидің мансабының басындағы баспасөз мәслихаттарындағы сөйлеу стилі 1950 жылдардағы қара радионы тыңдау нәтижесінде қалыптасқан, онда ақ радио хабаршылары көбінесе жаргонды («жив») қолданып, қара хабаршыларды еліктеген, бірақ эфирде өздерінің шығу тегі туралы ақпаратты жасырған. Аль Бенсон, Нат Д. және Джек Рэпер сияқты пионер диджейлер өз хабарларын рифмалармен, әзілдермен және жаргонмен көркейтіп, 1950 жылдары Джон Ричбур, Джин Ноблс және Билл Аллен сияқты ақ диджейлер тарапынан кеңінен көшірілді. Олардың Джеймс Браунға және рэптің басқа да атақты өкілдеріне тигізген әсері зор болды, ал бибоп – қазіргі заманғы джаздың қара радионың негізі деп есептейтін музыкалық сүйемелдеуші трек болды.
Жергілікті тілдер
Native Tongues деп аталатын ұжымдық топтар көбінесе джаздық туындылар шығарды: олардың ішінде Jungle Brothers тобының алғашқы альбомы Straight Out the Jungle (Warlock, 1988) және A Tribe Called Quest тобының People's Instinctive Travels and the Paths of Rhythm (Jive, 1990) альбомдары бар. The Low End Theory альбомы хип-хоптың ең жоғары бағаланған альбомдарының біріне айналды, сонымен қатар бір тректегі контрабас орындауы үшін джаз бассысы Рон Картердің мақтауына ие болды. De La Soul тобының Buhloone Mindstate (Tommy Boy, 1993) альбомына Масео Паркер, Фред Уэсли және Пи Уи Эллис үлестірін қосты, сондай-ақ Эдди Харрис, Лу Дональдсон, Дьюк Пирсон және Милт Джексонның үлгілері пайдаланылды. Queen Latifah және Monie Love да Native Tongues мүшелері болды. Осы кезеңде Торонтолық Dream Warriors тобының 1991 жылы шыққан And Now the Legacy Begins (Island) альбомы да болды. Ол "My Definition of a Boombastic Jazz Style" және "Wash Your Face in My Sink" хиттерін дүниеге әкелді. Біріншісі Куинси Джонстың "Soul Bossa Nova" әнінен алынған үлгі, ал екіншісі Count Basie-дің 1967 жылғы "Hang On Sloopy" әнінен алынған. Ал осы уақытта Лос-Анджелес хип-хоп тобы Freestyle Fellowship ерекше уақыт өлшемдерімен және скат әсерімен жазылған вокалдармен джаздың басқа да ықпалын іздеді.
Жаз өнерпаздары хип-хопқа келеді
Джаз-рэп кең танылмағанмен, джаздың көрнекті өкілі Майлс Дэвис 1992 жылы қайтыс болғаннан кейін шығарған "Ду Боп" альбомында хип-хоп ырғақтары мен продюсер Easy Mo Bee-мен жасалған бірлескен жұмыстар орын алды. Джаз музыканты Бранфорд Марсалис сол жылы Gang Starr-дың DJ Premier-імен "Buckshot LeFonque" жобасы бойынша жұмыстасты. 1993 жылдан 2000 жылға дейін Gang Starr мүшесі Гуру "Jazzmatazz" альбомын жариялады, онда Lonnie Liston Smith, Freddie Hubbard және Donald Byrd сияқты джаз әртістері де қатысты.
1994 жылдан бастап
Музыкалық джазға сілтемелер аз көрінеді және аз ұдайы болады, ал джазға лирикалық сілтемелер, әрине, сирек кездеседі. Алайда, джаз хип-хоп продюсерлерінің палитрасына қосылды және оның әсері 1990-шы жылдары Nas (Illmatic, Columbia, 1994) көшедегі ертегілерінің артында немесе The Roots, The Nonce және Common сияқты актінің богемалық сезімталдығын қолдады. 2000 жылдан бастап оны J. Rawls, Nujabes, Fat Jon, Madlib, Kero One және ағылшындық The Herbaliser дуэті сияқты продюсерлердің жұмысында байқауға болады. Buckshot Le Fonque-ге ұқсас жоба - Бруклин Фанк Эсенциалз, Нью-Йоркте орналасқан ұжым, ол 1994 жылы өзінің алғашқы LP-ін шығарды. Принс өзі 1991-1992 жылдар аралығында кейбір әндерінде, сондай-ақ өзінің New Power Generation альбомы Gold Nigga, джаз, фанк және хип-хоп араласқан және өте құпия түрде шығарылған жанрға үлес қосты. Джазмен тікелей байланысты сақтап қалған бір хип-хоп жобасы - студияда жанды джаз музыканттарын қолданған Guru's Jazzmatazz сериясы. 1993 жылдан 2007 жылға дейін оның төрт томы Фредди Хаббард, Дональд Бёрд, Кортни Пайн, Херби Хэнкок, Кенни Гарретт және Лонни Листон Смит сияқты джаздың жарқын тұлғаларын және Куль Кит, МС Солар, Коммон және Гуруның Gang Starr әріптесі DJ Premier сияқты хип-хоп орындаушыларын жинады. 2003 жылы шыққан "Shades of Blue" альбомы Blue Note Records-тың мұрағатынан үлгілер алып, оның тамырына құрмет көрсетті. Альбомда Yesterdays New Quintet орындаған Blue Note классикасының интерпретациялары да бар. 2006 жылы Бей Ареасының продюсері / рэпері Kero One жеке түрде джаз және фанк әсерімен шыққан хип-хоп альбомын шығарды. Ол Windmills of the Soul деп аталды. Ол жанды саксофон, джаз гитарасы, электр фортепианосы және басқа да аспаптарды шаң-тозаңмен және таңғажайып әндермен араластырды. Ақырында бүкіл әлем бойынша 30 000-нан астам дана сатылып, бүкіл әлемдегі колледж радиостанцияларында қатты айналды. 2014 жылдың қыркүйегінде Статик Селектах өзінің What Goes Around альбомын жариялады, бұл нақты рэп атмосферасы арасында бірегей болып табылатын белгілі джаз рэп әсерімен. Жақында тағы бір джаз-рэп талантының продюсері - "Beats by the Pound" (сонымен қатар "The Medicine Men" деп те аталады). 2015 жылдың ақпан айында Канадалық Badbadnotgood джаз тобы Wu Tang Clan рэпкері Ghostface Killah-мен бірге 'Sour Soul' әнін шығарды. Бір айдан кейін Кендрик Ламар To Pimp a Butterfly атты джаз, фанк және сөйлеу сөздерін біріктіретін альбомын шығарды. 2015 жылы ирландтық рэпер Кожак SoundCloud-та джаз-рэп аспаптарының сериясын шығарды.