Кіріспе

Құс түрлері

Қызылқұйрық ағашқарға (Dendrocitta vagabunda) – Үндістан субконтиненті мен Оңтүстік-Шығыс Азияның іргелес аймақтарында таралған ағашқарға. Ол қарғалар тұқымдасына (Corvidae) жатады. Оның ұзын құйрығы және дыбысты, әуенді дауысы бар, сондықтан ол көзге шалынады. Ашық бұталар, егістік жерлер, орман және қалалық бақтарда жиі кездеседі. Басқа қарғалар сияқты, ол өте бейімделгіш, бәсекеге қабілетті және тамақтануда мүмкіндікті пайдаланады.

Сипаттама

Жыныстары ұқсас, денесінің негізгі түсі қара басы бар қарақалпақ түсті, ал ұзын, біртіндеп тарлаған құйрығы көкшіл сұр түсті және ұшы қара. Қанатта ақ дақ бар. Шатастыруға болатын жалғыз түр – сұр ағаш торғайы, бірақ оның жарқын қызғылт мантиясы жоқ. Мұқарасы ілмектелген, қалың. Төменгі жағы мен арқасының төменгі бөлігі ақ қанат жапқыштары мен қара қанат қауырсындары бар жылы қызғылт қоңырдан сары қоңырға дейін боялған. Мұқарасы, аяқтары мен тырнақтары қара түсті. Көп тараған популяцияларда әртүрлі вариациялар байқалады және бірнеше түршелері танылған. Атаулы түршесі Үндістанның солтүстік-шығыс бөлігінде, Хайдарабадтың оңтүстігінде кездеседі. Шөлдік пішіні ашық түсті және паллида деп аталады, Шығыс Гатттардың вернайысы жарқыраған, ал Батыс Гатттардың парвуласы кішірек. Шығыс Таиландтағы және Индоқыстағы популяциясы сакератенсис деп аталады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Қызылқұйрық торғайдың таралу аймағы өте кең, Пакистан, Үндістан және Бангладеш, Мьянма, Лаос, Таиланд елдерін қамтиды. Ол бұталы өсімдіктер, егістіктер және бақтардан тұратын ашық орманды мекендейді.

Мінез-құлық және экология

Қызылқұйрық торғай негізінен ағаштарда тіршілік ететін, жемістермен, нектармен (Bombax ceiba), тұқымдармен, омыртқасыз жануарлармен, ұсақ бауырымен жорғалаушылармен және құстардың жұмыртқаларымен, балаларымен қоректенеді; сондай-ақ, жақында өлген малдың етін де жейді. Ол епті азық іздеуші, бұтақтарға ілініп, көтеріліп, кейде дронголар мен баблерлер сияқты түрлермен бірге топтасып аң аулайды. Олар елендердің тазалау симбионты болып табылады, самбардың тері паразиттерімен қоректенеді, бұл оларға құстарды белгілі бір жерлерді тексеруге шақыру үшін тұрақтап, орналасуға мүмкіндік береді. Басқа құзғындар сияқты, ол да азығын жасырады. Оңтүстік Үндістанда пальма өсіруге пайдалы деп есептеледі, себебі Rhynchophorus ferrugineus мырызының құрттарымен қоректенеді. Сүтқоректілерге улы Trichosanthes tricuspidata жемісімен қоректенеді. Үндістанда көбейту маусымы сәуірден маусымға дейін созылады. Бенгалияда сәуір және мамыр айларында қызамық безінің белсенділігі мен серотонин өндірісі жоғарылайды. Ұясын ағаштар мен бұталарда салады және әдетте 3-5 жұмыртқа туады. Қызылқұйрық торғайдың түрлі дауыстары бар, бірақ "боб-о-линк" немесе "ко ағашы" дауысы ең көп кездеседі. Бұл түрден қан паразиті – Trypanosoma corvi және Babesia протозоялары табылды. Олардың ішегінен Haplorchis vagabundi триматодалық паразиті анықталған. Centrorhynchus lancea акантоцефалы да белгілі. Құйрықты құрттардың Syringophiloidus dendrocittae түрі қызылқұйрық торғайдың қауырсындарында тіршілік етеді.