Галата мұнарасы: Стамбулдың тарихи символы

Кіріспе

Галата мұнарасы (Galata Kulesi), ресми түрде Галата мұнарасы мұражайы (Galata Kulesi Müzesi) – Түркияның Стамбул қаласындағы Бейоғлу ауданының Галата бөлігінде орналасқан ежелгі генуэз мұнарасы. Бұрын Галата қабырғаларының ең биік нүктесінде салынған қарауыл мұнарасы қазір көрме алаңы мен мұражай болып табылады және Бейоғлу мен Стамбулдың символы саналады.

Тарих

Византия дәуірінде император Юстиниан болашақта Галата атанған жерде мұнара салдыруға бұйрық берді. Бұл мұнара 1204 жылы Константинопольді шабуылдау кезінде крестшілер тарапынан қиратылды. 1267 жылы Константинопольдің Галата бөлігінде генуялық колония құрылды. Ол қабырғалармен қоршалған және Галата мұнарасы алғаш рет 1348 жылы колонияны кеңейту кезінде роман стилінде Christea Turris (Христос мұнарасы) аталымымен ең биік нүктесінде салынды. Ол кезде Галата мұнарасы 66,90 метр биіктікте қаладағы ең биік құрылыс болды. 1453 жылы Константинопольді Осман империясы басып алғаннан кейін генуялық колония таратылды, ал цитадельдің қабырғаларының көп бөлігі 19 ғасырда, қаланың солтүстікке қарай кеңеюі кезінде Бейоғлу және Бешікташ аудандарында бұзылды. Мұнараның сақталуына рұқсат берілді және ол түрмеге айналдырылды. 1638 жылы Хезарфен Ахмет Челеби мұнара шатырынан қанат байлап, бірінші құрлықаралық ұшуды жасады деп айтылады, ол қаланың Азия жағындағы Ускюдардағы Доғанчилар алаңына қонды. Бұл оқиғаның растығы күмәнді, оны Осман саяхатшысы Евлия Челеби баяндаған. 1717 жылдан бастап Османдықтар мұнараны өртті қадағалау үшін пайдаланды (қаланың ескі Стамбул бөлігінде Беязыт мұнарасы да осы мақсатта қолданылды). 1794 жылы Сұлтан Селим III тұсында шатыр қорғасын мен ағашпен нығайтылды, бірақ баспалдақ өрттен қирады. 1831 жылы тағы бір өрт ғимаратқа зақым келтірді, содан кейін жаңа қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді. 1875 жылы мұнараның конустық шатыры дауыл кезінде бұзылды. Османдық кезеңнің қалған бөлігінде мұнара шатырсыз қалды, бірақ көп жылдар өткен соң, 1965-1967 жылдар аралығындағы қалпына келтіру жұмыстары кезінде конус тәрізді шатыр қайта жаңартылды. 2020 жылы мұнара керемет жағдайда қалпына келтіріліп, қазір мұражай ретінде ашылды және көптеген туристерге есігін ашты. Ол негізінен өзінің бақылау платформасынан көрінетін Стамбулдың 360 градустық панорамалық көрінісімен танымал.

During the Byzantine period the Emperor Justinian had a tower erected in what was to become Galata. This tower was destroyed by the Crusaders during the Sack of Constantinople in 1204. In 1267 a Genoese colony was established in the Galata part of Constantinople. It was surrounded by walls and the Galata Tower was first built at their highest point as the Christea Turris (Tower of Christ) in Romanesque style in 1348 during an expansion of the colony. At the time the Galata Tower, at 66.90 m, was the tallest building in the city. After the Ottoman conquest of Constantinople in 1453, the Genoese colony was abolished and most of the walls of the citadel were later pulled down in the 19th century, during the northward expansion of the city in the districts of Beyoğlu and Beşiktaş; though small parts of the Genoese walls in Galata have survived. The tower was allowed to survive and was turned into a prison. It was from its roof that, in 1638, Hezarfen Ahmed Çelebi supposedly strapped on wings and made the first intercontinental flight, landing in the Doğancılar Meydanı in Üsküdar on the Asian side of the city, a story of doubtful authenticity recounted by the Ottoman travel writer, Evliya Çelebi. From 1717, the Ottomans used the tower to look out for fires (on the Old Istanbul side of the city the Beyazıt Tower served the same function). In 1794, during the reign of Sultan Selim III, the roof was reinforced in lead and wood, but the stairs were severely damaged by a fire. Another fire damaged the building in 1831, after which further restoration work took place. In 1875, the tower's conical roof was destroyed during a storm. It remained without this roof for the rest of the Ottoman period but, many years later, during restoration work between 1965 and 1967, the conical roof was reconstructed. In 2020 the Tower was splendidly restored then reopened as a museum now open for the public and the many tourists visiting Istanbul. It is mainly popular for the 360 degree view of Istanbul visible from its observation deck.

Өлшемі

Тоғыз қабатты мұнараның жоғарғы жағындағы әшекейін есептемегенде. Байқау алаңы мұнараның теңіз деңгейінен биіктігінде орналасқан. Оның негізіндегі сыртқы диаметрі , ішкі диаметрі , ал қабырғалары қалыңдығында.