Кіріспе

Американдық боксшы және мафиози (1928–2005)

Винсент Луис Гиганте (/dʒ//ᵻ/'/ɡ//æ//n//t//i/ jigANtee, dʒiˈɡante; 1928 жылғы 29 наурыз – 2005 жылғы 19 желтоқсан), сондай-ақ "Тіл" деп белгілі, 1981 жылдан 2005 жылға дейін Нью-Йорктегі Геновез қылмыстық отбасының басшысы болған американдық мафиози. Гиганте кәсіби боксшы ретінде мансабын бастады, 1944 жыл мен 1947 жыл аралығында 25 жекпе-жекке қатысты. Содан кейін ол сол кездегі Лючано қылмыстық отбасының мафиялық орындаушысы ретінде жұмыс істеді, ол Геновез отбасының алдағысы болды. Гиганте бес бауырдың бірі еді. Олардың үшеуі – Марио, Паскуале және Ральф оны мафияға ертіп келді. Тек бір бауыры Луи ғана қылмыстық отбасынан тыс қалып, католик дін қызметкері болды. Бауыры Луидің айтуынша, оның "Тіл" лақап аты анасының бала кезінде оны Винченцо есімінен туындаған Чинзеено деп ласкамен атауынан пайда болған. Гиганте Манхэттеннің Вест-Виллиджіндегі 3-ші мемлекеттік мектепті бітіріп, кейін Текстиль жоғары мектебіне түсті, бірақ оқуын тастап кетті. Гиганте 1950 жылы үйленген әйелі Олимпия Гриппамен және олардың Эндрю, Сальваторе, Йоланда, Розанна және Рита деген бес баласымен бірге Олд-Таппанда (Нью-Джерси) тұрды. Ол Манхэттеннің Үстіңгі Шығыс жағындағы қалалық үйде ұзақ жылдар бойы сүйіктісі және заңды әйелі Олимпия Эспозитомен және олардың үш баласы Винсент, Люсия және Кармелламен екінші отбасын құрды. Ол көбінесе Гринвич-Виллидждегі анасының пәтерінде тұратын. Бұл "Халат қорғанысы" деп белгілі болды, онда қылмыстық құқық бұзушылықтарға айыпталғандар осындай әрекеттердің заңдық салдарынан қашу үшін психикалық қабілетсіздікке құрлықтануға тырысты. 1957 жылдың басында Геновез Лючано отбасының басшысы Фрэнк Костеллоға шабуыл жасауға шешім қабылдады. Геновез Гигантеге Костеллоны өлтіруді бұйырды, және 1957 жылдың 2 мамырында Гиганте Костеллоны оның пәтер үйінің алдында атып жаралады. Жарақаттың сыртқы болғанына қарамастан, ол Костеллоны билікті Геновезге беруге және зейнетке шығуға көндірді. Содан кейін Геновез қазіргі Геновез қылмыстық отбасын басқарды. Есік күзетшісі Гигантеді атқан адам деп анықтады. 1958 жылы Костелло өзінің шабуылдаушысын тани алмайтынын мәлімдеді. Гиганте кісі өлтіруге талпыныс жасаған айыптан босатылды. Гигантедің адвокаттары мен туыстары Гиганте 1960 жылдардың соңынан бері психикалық мүкіяттігінен айырылғанын, оның IQ деңгейі 69-72 аралығында екенін айтты. Гиганте кең ауқымды ставкалар және қарыз беру желісін құрды, сондай-ақ қоқыс, кеме, жүк тасымалы және құрылыс компанияларынан еңбек аясындағы бейбітшілік немесе ағаш шеберлері, командашылар және жұмысшылар кәсіби одақтарымен келісімдерді іздеді, соның ішінде Джавитс орталығындағылар, сондай-ақ Фултон балық базарындағы саудагерлерден қорғаныс төлемдерін алды. 1987 жылдың қаңтар айында Салерно басқа Нью-Йорк отбасыларының жетекші мүшелерімен бірге мафиялық комиссия ісі аясында рэкетшілік үшін 100 жылға бас бостандығынан айырылды. Салерно бастапқыда Геновез отбасының басшысы ретінде танылды. Алайда, сот аяқталғаннан кейін көп ұзамай Салерноның ұзақ жылдар бойы оң қолы болған Винсент "Балық" Кафаро хабаршы болып, ФБР-ге Салерноның нағыз басшысы Гиганте болғанын айтты. Кафаро Геновез отбасының 1969 жылдан бері осы алдауды жалғастырып келгенін мәлімдеді. ФБР тыңдау құрылғылары Салерно мен оның капосы Мэтью "Мэтти Ат" Янниеллоның басқа бір отбасының мүшелері болуға үміткерлердің тізімін қарап жатқан әңгімесін жазды. Салерно үміткерлердің лақап аттары келтірілмегеніне ашуланып, "Бұл мәселені шеберге қалдырамын" деді. Гиганте өзін-өзі ұстап, оны тыңдау мүмкін емес еді, ол үндемей сөйлейтін, телефоннан аулақ жүретін, тіпті кейде қабылдағышта сыбырлаған. Гиганте Геновез отбасының басшысы болған кезде, 1992 жылы Джон Готти түрмеге қамалғаннан кейін, Гиганте 1931 жылы Сальваторе Маранзаноның өлтірілуімен жойылғанға қарамастан, "Барлық басшылардың басшысы" деп танылды.

Сот және айыптау

1978 жылдан 1990 жылға дейін Нью-Йорктегі бес қылмыстық отбасының төртеуі, оның ішінде Геновизе отбасы, Нью-Йорк қаласының Тұрғын үй басқармасы жүзеге асырған терезе келісімшарттарының 75 пайызына, яғни 191 миллион доллардың (шамамен 142 миллион доллар) конкурстарында сөз жұмсады. Терезелерді орнату компаниялары әрбір орнатылған терезе үшін кәсіподақ төлемдерін 1 доллардан 2 долларға дейін жасауға міндетті болды. 1988 жылы Гигантеге ашық жүрек операциясы жасалды. Гиганте сотқа пижама мен халатта келді. Оның қорғаушылары оның психикалық және физикалық жағдайы нашар деп мәлімдегендіктен, сотқа қатысуға қабілеттілігі туралы жеті жыл бойы соттасулар болды. Альфонс "Кішкентай Ал" Д'Арко, Луккезе отбасының бұрынғы басшысы, Гиганте мафияның жоғары деңгейдегі кездесулерінде саналы болғанын және өзге гангстерлерге өзінің ерекше мінез-құлқының алдын ала ойластырылған екенін айтқандығын куәландырды. 1997 жылдың 25 шілдесінде үш күнге созылған кеңес беруден кейін қазылар алқасы Гигантені басқа мафиозилерді өлтіруге қатысқандығы және Генуезе отбасының басшысы ретінде қылмыстық істер ұйымдастырғаны үшін кінәлі деп тапты. Прокурорлар бұл үкімнің Гигантенің психикалық ауруы жоқ екенін, оның адвокаттары мен туыстары ұзақ уақыт бойы дәлелдегенін көрсеткенін мәлімдеді. Түрмеде ол Генуезе отбасының басшысы ретіндегі рөлін сақтап, отбасының күнделікті іс-әрекеттерін басқаруды басқа мафиозилерге тапсырды. Гиганте қылмыстық отбасына бұйрықтарды ұлы Эндрю арқылы жеткізді, ол оны түрмеде барып көретін. Бірнеше күннен кейін Эндрю 2,5 миллион долларлық кепілдікпен босатылды. Федералды прокурор Рослинн Р. Маускопф түрмеден қылмыс операцияларын басқарғанын көрсететін, оның "толыққанды саналы, сақты және ақылды" екенін көрсететін жазбаларды ойнауды жоспарлаған. Осы дәлелдерге тап болған Гиганте 2003 жылдың 7 сәуірінде сот процесі басталмай тұрып, әділетке кедергі келтіргені үшін кінәсін мойындады. Судья И. Лео Глассер оны тағы үш жылға бас бостандығынан айырды. Маускопф: "Ойын аяқталды. Винсент Гиганте шебер алаяқ еді, және құқық қорғау органдарындағы біздің барлығымыз бұл әрекет екенін білдік. Бұл әрекет ондаған жылдарға созылды, бірақ бүгін ол аяқталды." "Нью-Йорк Таймс" газетінің қылмыстық жаңалықтар тілшісі және мафия тарихшысы Селвин Рааб Гигантенің келісімін мафия басшысы үшін "көре алмаған капитуляция" деп сипаттады. Басшының кінәсін мойындауына мүлдем дайындық болмады. Гиганте туыстарына деген жауапкершілікті жеңілдету үшін келісімге келді. Мысалы, Эндрю сотқа барған жағдайда 20 жылға дейін түрмеде отыруы мүмкін еді. Келісімнің тағы бір шарты, оның әйелі, сүйіктісі және әкесі Луи сияқты оның алдауына көмектескен туыстары әділетке кедергі келтіргені үшін айыпталмауы керек еді. Гиганте қайтыс болғаннан бері оның отбасы жақсы өмір сүріп келеді. Джерри Кепсидің 2011 жылғы есебіне сәйкес, Гигантенің туыстары Нью-Джерсидің жағалауындағы компаниялардың қызметкерлері ретінде жылына шамамен 2 миллион доллар табады.

Кино және теледидар

Оны 1998 жылғы "Көпшіліктің куәсі" телефильмінде Николас Кепрос сомдады. 1998 жылдың 28 ақпанында тұңғыш рет көрсетілген "Заң мен тәртіп" эпизодында, Гигантеден шабыт алып, ақыл-есі нашарлағанын айтқан қартайған мафия доны бейнеленді. Оны 2017 жылғы "Дьюс" телесериалында Джон Динелло ойнайды. 2018 жылғы "Готти" фильмінде Гигантті Сал Рендино сомдайды. Гиганте 2019 жылғы "Mob Town" фильмінде Ник Кордеро арқылы бейнеленді. Бұл Ник Кордероның 2020 жылдың 5 шілдесінде қайтыс болғанға дейінгі соңғы кино рөлі болды. Оны 2019 жылғы "Гарлемнің құдасы" телесериалында Винсент Д'Онофрио сомдайды. Гигантті 2022 жылғы "Қара құс" телеминисериалында Тони Амендола ойнайды.

Құжаттамалық фильмдер

ФБР-нің Гигантеге қатысты тергеу оқиғасы "ФБР файлдары" деректік шоуының 1-ші маусымында, 2-ші бөлімінде ("Қатыгез Дон") көрсетілген (алғаш рет 1998 жылдың 8 желтоқсанында эфирге шыққан). National Geographic алты бөлімді деректік сериал "Америкалық мафияның ішінде" көрсетті, онда Гиганте 5-ші бөлімде "Готтидің өрлеуі мен құлдырауы" тақырыбында маңызды рөлде бейнеленген, ал оған тағылған әрекеттер 3-ші бөлімде "Нью-Йорк – Филадельфия соғысы" тақырыбында талқыланды.