Кіріспе

Рим генералы және мемлекет қайраткері (б.з.д. 183 жылдан кейін қайтыс болған) оның сол есімді ұрпағы.

Люций Корнелий Сципион Азиатикус (дұрысы – Азияген; б.з.д. III ғасыр – б.з.д. 183 жылдан кейін) – Рим Республикасының генералы және мемлекет қайраткері. Ол Публий Корнелий Сципионның ұлы және Сципион Африканның кіші інісі болды. Б.з.д. 190 жылы консул болып сайланды, содан кейін сол жылы (ағасымен бірге) Магнезия шайқасында рим әскерін жеңіске жеткізді. Оның мансабы ағасының көлеңкесіне қалуы мүмкін болғанымен, Луцийдің өмірі бірнеше жағынан ерекше.

Отбасылық негіздер

Луций республикадағы ең беделді әулеттердің бірі – Корнелия патриций әулетіне жататын, ол басқа әулеттерге қарағанда көптеген консулдық лауазымдарын иеленген. Ол 218 жылы жоғарғы Баэтис шайқасында карфагендіктермен шайқаста қаза тапқан Публий мен 233 жылы консул болған Маний Помпоний Матхоның қызы Помпонияның ұлы болды. Луцийдің ағасы Публий де болды, ол Сципион Африкан атымен танымал, ол өз буынының басты тұлғасы және 202 жылы Зама шайқасында Ганнибалға жеңіс сыйлаған адам. Луций өмірінің басынан аяғына дейін ағасымен тығыз байланыста болды, бірақ 228 жыл шамасында туғандықтан, олардың екеуі де cursus honorum-ның әр сатысында бірдей лауазымдарға таласқандықтан, Сципион Насикамен қарым-қатынасы шиеленісті болды. Луцийдің әйелі туралы мәлімет белгісіз.

Ерте мансап

Люций екінші Пуникалық соғысында Испанияда ағасының басшылығымен қызмет етіп, Карфаген командирі Ларусты танымал жекпе-жекте жеңіп, б.з.б. 208 жылы бір қаланы өз күшімен басып алды. 206 жылы Испаниядағы жеңіс туралы жаңалықты Сенатқа жеткізді. Б.з.б. 195 жылы курул эдилі болды, ал б.з.б. 193 жылы Сицилияға претор ретінде тағайындалды, мұнда оған ағасының ықпалы көмектесті. Б.з.б. 191 жылы консул лауазымына үміткер болды, бірақ бірінші туысы Публий Корнелий Сципион Насикадан жеңіліс тапты.

Консулдық

Ақыры ол б.з.б. 190 жылы консул болып сайланды, оның әріптес консулы – ағасының бұрынғы жанындағы Гай Лейлий болды. Смит айтуынша, сенат оның қабілеттеріне көп сенім артпаған (Cic. Phil. xi. 17), және ол Греция провинциясын және Антиохқа қарсы соғысты жүргізу құқығын тек ағасы Африкан оны легат ретінде еріп жүруге ұсынған соң ғана алды. Ол ағасына қарсы тұрып, соңғысы келісілген Этолиямен жасалған бейбіт келісімнен бас тартты. Бірақ Публий Магнезиядағы Антиохты жеңгені үшін Люцийге толық құрмет көрсетілуін талап етті. Римге оралғаннан кейін ол жеңіспен тойлады (б.з.б. 189 ж.) және Батыс Кіші Азияны бағындырғанын көрсету үшін "Азиатикус" атағын сұрады. Кейбір діни түсіндірушілердің пікірінше, Азиатикус – Даниял кітабының 11:18 аятында айтылған «басшы», онда «бір басшы оның мақтандығын тоқтатар» делінген.

Саяси құлдырау

Ағасының өмірінің соңында Люций Антиохтан жиналған өтемақы ақшасының бір бөлігін жымқырғаны айыптамасы қойылды. Африкан, сол кездегі Princeps Senatus, бұған қатты ашуланып, тіпті Сенатта сөйлеген кезде науқанның қаржылық есебін жойып, наразылық білдірді. Ағасының қайтысынан кейін (шамамен б.з.д. 183 ж.), Луций осы ұрлық үшін түрмеге қамалды. Бірақ, трибун Тиберий Гракх оны кешірді, алайда ол мүлкін сатуға және мемлекетке біржолғы төлем жасауға мәжбүр болды. Рим тарихшыларының мәліметінше, ол айыппұл төлеу үшін достарынан сыйлық немесе қарыз алудан бас тартты. 185 жылы, ағасының тірі кезінде, Луций Антиохпен болған соғысында берген уәдесі бойынша өткізген ойындарын зор салтанатпен тойлады. Валерий Антиумдық Антиох және Евмен патшалары арасындағы дауларды реттеу үшін сотталғаннан кейін жіберілген елшілік кезінде қажетті қаражатты алғанын хабарлады. Б.з.д. 184 жылы цензорлыққа үміткер болды, бірақ отбасының ескі жауы М. Порций Катон жеңіске жетіп, Луцийді атты әскерлерді тексеру кезінде оның қоғамдық атын жою арқылы құрметтен айырды.

Ұрпақтар

Луцийдің ұрпақтары болды, Cornelii Scipiones Asiatici, олардың соңғысы консул Луций Корнелий Сципион Азиатикус болды, ол асырап алған ұлға ие болды. Бұл ұл б.з.д. 82 жылдан кейін тарихтан жоғалып кетті.

Ежелгі дереккөздер

Фасти Капитолини. Тит Ливий (Ливий), Рим тарихы. Плутарх, Параллель өмірлер. Полибий, Тарихи очерктер.